Jump to content

Καλώς ήλθατε στο ComicStreet

Γίνετε μέλη της κοινότητας. Η εγγραφή είναι γρήγορη και εύκολη.

Search the Community

Showing results for tags 'Frank Miller'.

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Forums

  • ΥΠΟΔΟΧΗ
    • Κανόνες
    • Νέα / Ανακοινώσεις
    • Απορίες / Βοήθεια
    • Γενική Συζήτηση
  • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ / ΑΡΘΡΑ
    • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
    • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
  • ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΞΕΝΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • WEBCOMICS
  • ΚΟΜΙΚΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ
    • Κινηματογράφος/TV και Κόμικς
    • Animation
    • Βιβλία
  • ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ - ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ
    • Καταστήματα
    • Πηγές - Ενημέρωση

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


About Me

Found 17 results

  1. DAREDEVIL BORN AGAIN "I had an awful dream. Everybody hated me. Everybody took everything away from me…Then Santa Clause stabbed me with a knife." -Matt Murdock Με αφορμή την αριστουργηματική τρίτη season του Daredevil σήμερα θα σας μιλήσω για μία από τις πιο κλασικές στιγμές του χαρακτήρα,μέσα από ένα ακόμα αριστούργημα του Frank Miller από το οποίο η καινούργια σειρά δανείζεται πολλά στοιχεία.Πρόκειται για το story arc που ονομάστηκε Daredevil Born Again και που είχε δημοσιευτεί στα τεύχη #227- 233 (Φεβρουάριος με Αύγουστος του 1986) της σειράς Daredevil. Έχω γράψει επανειλημμένα σε όλα μου τα άρθρα μέχρι στιγμής για σχεδόν όλες τις δουλειές του Frank Miller,ότι οι δεκαετίες του '70 και του '80 υπήρξαν ίσως οι παραγωγικότερες και πιο πετυχημένες του δημιουργού.Είναι τα χρόνια εκείνα που ο Miller μας έδωσε τα μεγαλύτερα αριστουργήματα του(Dark Knight Returns,Ronin,Bat Man Year One,Elektra Assasin,και το εκπληκτικό run στον Daredevil)που σε σχέση με αυτά που δημιουργεί τα τελευταία χρόνια,ακόμα και σήμερα τα διαβάζουμε και αναπολούμε τις εποχές που ο Miller πραγματικά "πέταγε" σχεδιαστικά και συγγραφικά,και που ότι άγγιζε στα χέρια του γίνονταν πραγματικά χρυσό!!Και ναι ίσως μας πιάνει και μία μικρή θλίψη για τα περασμένα μεγαλεία ενός μεγάλου δημιουργού,ο οποίος έχει χάσει το μαγικό άγγιγμα του Μίδα εδώ και χρόνια,αν και τελευταία δείχνει μικρά(σχεδόν δυσδιάκριτα) αλλά σταθερά σημεία "ανάκαμψης"... Μετά από ένα εκπληκτικότατο run στον Daredevil(μέσα απο το οποίο ο Miller ανανέωσε ολόκληρο το status quo του χαρακτήρα,βγάζοντας τον από το δημιουργικό τέλμα που τον είχαν φέρει με τα χρόνια οι προηγούμενοι δημιουργοί και γλυτώνοντας τον ήρωα από το cancelation.Ουσιαστικά έκανε ένα reboot στον ήρωα πριν ακόμα χρησιμοποιήσουμε αυτή τη λέξη στα κόμικ)το 1986 και ενώ ο Denny O'Neil θα ολοκλήρωνε τη δική του συγγραφική παρουσία στον τίτλο,ο τότε editor του Daredevil, Ralph Macchio,είχε την ιδέα να πάρει τηλέφωνο τον Miller και να του ζητήσει να επιστρέψει στον τίτλο,έστω για λίγα τεύχη.Ο Μiller συμφώνησε υπό έναν όρο.Θα έφερνε μαζί του τον καλλιτέχνη David Mazzuchelli που θα σχεδίαζε τα σενάρια του Miller κατευθείαν από τα κείμενα(δηλαδή δεν θα δούλευε πάνω στα lay outs του Miller όπως έκανε ο Klaus Janson).Θα μπορούσε να επαναληφθεί η μαγεία του προηγούμενου run του Miller στον τίτλο;;Συνήθως κάτι τέτοιο φαντάζει κομματάκι δύσκολο(δείτε παραδείγματα του Claremont στους X-MEN)αλλά ευτυχώς για όλους εμάς ο Miller απέδειξε το άκρως αντίθετο!!Όχι μόνο επανέλαβε όλα εκείνα τα μαγικά κόλπα που έκαναν τον Daredevil στα χρόνια που τον έγραφε να γίνει από τους καλύτερους τίτλους της Marvel,αλλά κυριολεκτικά απογείωσε τον τίτλο και μας παρουσίασε έναν Daredevil έτσι όπως ποτέ δεν τον είχαμε ξαναδεί...Ο κόκκινος διάολος της Hell Kitchen κυριολεκτικά θα περάσει μέσα από την κόλαση και θα αναγεννηθεί με τον τρόπο που μόνο ένας Frank Miller θα μπορούσε να γράψει... Η παλιά γραμματέας(και πρώην φιλενάδα)του Matt Mardock,η Karen Page η οποία είχε φύγει απο το γραφείο του εδώ και χρόνια κυνηγώντας καριέρα ηθοποιού,έχει καταντήσει μία τελειωμένη ναρκομανής που γυρίζει porn films κάπου στο Μεξικό....Δυστυχώς τα όνειρα μας δεν βγαίνουν πάντα αληθινά ή (όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση)μετατρέπονται ενίοτε και σε εφιάλτες...Τα λεφτά όμως δεν φτάνουν για τη δόση της και για όσα ζητάει από εκείνη ο "προστάτης"αγαπητικός της...Πάνω στην απελπισία της πουλάει το μυστικό(που στην πραγματικότητα θα άξιζε χρυσάφι,αλλά το "σκοτώνει" για μία/δύο δόσεις) που γνώριζε εδώ και χρόνια..Ότι ο δικηγόρος Matt Murdock είναι ο ήρωας με το όνομα Daredevil....Ο άνθρωπος που παίρνει τη πληροφορία,επιχειρηματικό μυαλό,με τη σειρά του τη δίνει σε εκείνον που ο Matt θα ήθελε να ήταν ο τελευταίος άνθρωπος στη Γη που θα την αποκτούσε...Και το όνομα αυτού Wilson Fisk!! Και κάπου εκεί μπαίνει σε εφαρμογή το σχέδιο ολικής εξόντωσης όχι του ήρωα Daredevil,αλλά του απλού ανθρώπου Matt Murdock...Toυς επόμενους 6 μήνες ο Wilson Fisk θα χρησιμοποιήσει τη δύναμη και την εξουσία που διαθέτει,θα εκφοβίσει και θα εκβιάσει τους κατάλληλους ανθρώπους στις κατάλληλες θέσεις(αστυνομικούς,τραπεζίτες,εισαγγελείς)για να πετύχει την ολοκληρωτική καταστροφή του Murdock και να του δείξει τι εστί Kingpin...Οι τραπεζικοί λογαριασμοί του παγιώνονται,το σπίτι του μπαίνει σε πλειστηριασμό και ένας αστυνομικός που ο Fisk εκβιάζει(Nicholas Manolis)καταθέτει ψευδώς ότι ο Murdock εξαγόρασε μάρτυρα...Ο Foggy Nelson βοηθά τον φίλο του στο δικαστήριο,αλλά το όνομα του έχει ήδη αμαυρωθεί και δεν θα μπορεί να εξασκήσει το λειτούργημα του δικηγόρου πια...Σαν να μην έφταναν όλα αυτά ο Matt χωρίζει με την τότε κοπέλα του την Glorianna(η οποία αργότερα θα γίνει ζευγάρι με τον Foggy)και σε μία ακόμα ένδειξη πυγμής ο Kingpin θα ανατινάξει το κτίριο όπου ο Murdock έμενε....Πάνω στα αποκαΐδια ο Matt είναι που θα "σπάσει" κρατώντας τη κουρελιασμένη στολή του Daredevil(μήνυμα του Fisk ότι γνωρίζει την αλήθεια)... Για πρώτη ίσως φορά και σε τέτοια έκταση ο άνθρωπος χωρίς φόβο,θα νιώσει τη μοναξιά,την απαξίωση,τη μοναχικότητα...Θα νιώσει μόνος εναντίων όλων...Όλα αυτά και σε συνδυασμό με τις ενοχές για το θάνατο τόσο της Elektra,όσο και μιας παλαιότερης σχέσης του θα κάνουν τον Matt να οδηγηθεί στην παράνοια...Ο διάβολος της Hell Kitchen έχει πάρει το εισιτήριο πρώτης θέσης για τη κόλαση.Εξαφανισμένος από τους φίλους του,και διψώντας για εκδίκηση ο Matt θα οδηγηθεί στο αρχηγείο του Kingpin...Εκεί όμως στη μεταξύ τους αναμέτρηση ο Matt τσακισμένος ήδη ψυχικά,θα τσακιστεί και σωματικά από τον αντίπαλό του,ο οποίος έχει μεθύσει από το γλυκό κρασί της νίκης έναντι του εχθρού του....O Kingpin θα βάλει το σχεδόν άψυχο σώμα του εχθρού του ποτισμένο με αλκοόλ,σε ένα κλεμμένο ταξί και θα το ρίξει στο ποτάμι...Για να φανεί ο θάνατος του σαν ατύχημα...Το ταξίδι στη κόλαση συνεχίζεται...Μονάχα που ο Matt είναι ο άνθρωπος που δεν γνωρίζει φόβο,και που δεν σκοπεύει να μείνει στη κόλαση για πολύ ακόμα...Και ο δρόμος προς την εξιλέωση θα είναι μακρύς,σκληρός και γεμάτος πόνο,ακόμα και για έναν "ατρόμητο" σαν τον Matt Murdock... Ο Μiller που ήδη με το προηγούμενο πέρασμα του από τον τίτλο είχε προάγει τον Daredevil,από έναν μασκοφόρο ήρωα του κόσμου των υπερηρωικών κόμικ,στον σκοτεινό κόσμο της ενήλικης crime μυθοπλασίας,σε αυτή την ιστορία δείχνει ότι το πέρασμα αυτό μόνο τυχαίο δεν ήταν,αλλά είχε έρθει για να μείνει.Και να καθορίσει τον χαρακτήρα για όλο το υπόλοιπο της εκδοτικής του πορείας σχεδόν μέχρι σήμερα... Είναι η ιστορία αυτή που δεν αφορά τον ήρωα Daredevil,αλλά τον άνθρωπο Matt Murdock που ξαφνικά στερείται τα πάντα στη ζωή του,ακόμα και τη λογική του.Ο Kingpin δεν αποτελεί τον villain εκείνον που θα επιτεθεί στον ήρωα στους δρόμους της Νέας Υόρκης,με τα τσιράκια του για να πάρει εκδίκηση και να χάσει ακόμα μια φορά...Θα καταστρέψει αργά αλλά μεθοδικά τον μικρόκοσμο του Matt Murdock,θα τον απαξιώσει στα μάτια των φίλων του,του περίγυρού του και της κοινωνίας,αλλά πολύ περισσότερο στα δικά του...Θα του δείξει ότι πίσω από τη κόκκινη στολή,δεν βρίσκεται ένας ήρωας που δεν γνωρίζει το φόβο,αλλά ένας άνθρωπος που θα τον γευτεί βαθιά μέσα στο πετσί του.Μπορεί σαν ήρωας και υπερασπιστής του δικαίου να φορούσε τη στολή ενός διαβόλου,αλλά χωρίς αυτή είναι ο άνθρωπος που θα προσπαθήσει να επιβιώσει μέσα στη κόλαση,που ο Fisk θα φροντίσει να είναι κάθε στιγμή της ζωής του... Βασικά έχουμε να κάνουμε με το δράμα της εξιλέωσις...Ο αγώνας ενός ανθρώπου που πιάνει "πάτο",και παλεύει ενάντια σε καταστάσεις υπεράνω των δυνάμεών του,για να σταθεί και πάλι στα πόδια του,για να πάρει πίσω τη ζωή που δικαιωματικά του ανήκει..O Miller γνωρίζει καλά από ανθρώπινο πόνο,και γνωρίζει ακόμα περισσότερο πώς να τον αποτυπώσει στα σενάριά του και να τα παρουσιάσει στη σελίδα των κόμικ... Επίσης ο Miller χρησιμοποιεί στην ιστορία του πολλούς χριστιανικούς συμβολισμούς(ειδικά της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας,αφού ο ήρωας είναι Καθολικός)ειδικά στα splash pages που σε κάθε τεύχος παρουσιάζουν και μία διαφορετική στάση του ήρωα,ή στην περιπλάνηση του όντας βαριά τραυματισμένος στα σοκάκια της Hell's Kitchen,που θυμίζουν τα πάθη του Χριστού και το δρόμο του σταυρού(Via Crucis)προς το Γολγοθά....Η εμφάνιση της sister Maggie(που ο συγγραφέας για πρώτη φορά τότε άφηνε υπόνοιες ότι ήταν η χαμένη μητέρα του ήρωα)στο ρόλο της παρθένου Μαρίας,που θα δει τη σταύρωση αλλά και την ανάσταση του Υιού της ενισχύει ακόμα περισσότερο τους συμβολισμούς αυτούς... Ο Μiller μπορεί να είναι στα σενάρια του σκληρός,βίαιος,σκοτεινός,αλλά συνάμα και ανθρώπινος...Η εξιλέωση δεν αφορά μόνο τον Murdock σε αυτή την ιστορία αλλά και την Karen που θα περάσει και εκείνη το δικό της δρόμο του Σταυρού ή τη δική της προσωπική κόλαση,μέχρι να βρει τον τρόπο να ξεφύγει από τους δικούς της δαίμονες και εφιάλτες...Το story arc αυτό δεν είναι μόνο ο αγώνας του Matt Murdock ή της Karen προς την εξιλέωση...Είναι και ο αγώνας του Ben Urich να ανακαλύψει ποιος κρύβεται πίσω από την καταστροφή του Matt με κίνδυνο της ίδιας του της ζωής(μια ματιά του συγγραφέα στο δύσκολο επάγγελμα του αδέκαστου δημοσιογράφου που ψάχνει την αλήθεια όσο κρυμμένη από κάποιους αυτή είναι)είναι ο αγώνας του Foggy να σώσει και να βοηθήσει το φίλο του παίρνοντας και αποφάσεις για τη μεταξύ τους αδερφική τους σχέση,είναι ο αγώνας της μητέρας Maggie να βοηθήσει το παιδί που κάποτε άφησε και που τώρα βλέπει να αργοπεθαίνει μπροστά στα μάτια της,είναι ο αγώνας ακόμα και του ίδιου του Fisk να επιβεβαιώσει και να επιβεβαιωθεί και στα δικά του μάτια,ότι μπορεί να καταστρέψει όλους όσους τολμήσουν να τα βάλουν μαζί του,χρησιμοποιώντας όλα τα αθέμιτα μέσα που διαθέτει,αδιαφορώντας για τις οποιοδήποτε συνέπειες φτάνει να πετύχει το σκοπό του... Και αυτό θα προσπαθήσει να το κάνει με το να ρίξει στη παρτίδα,και έναν αποτυχημένο πείραμα για να δημιουργηθεί ένας super soldier(σαν τον Captain America)τον Nuke.Χρησιμοποιώντας τις διασυνδέσεις του στα ανώτερα στρατιωτικά κλιμάκια,ο Fisk,διαβάλλοντας το ήδη "καμένο"μυαλό του Nuke θα τον πείσει να επιτεθεί στη Hell's Kitchen εκεί όπου βρίσκεται ο εχθρός(μία ακόμα σκληρή κριτική στην Αμερική και τα ιδανικά της από την πένα του Miller,κάτι που θα επαναλάβει σε πολλές δουλειές του)σπέρνοντας τον όλεθρο στο πέρασμά του...Και εδώ θα χρειαστεί η βοήθεια του Captain America,του Iron Man και των υπόλοιπων Avengers(που εδώ κάνουν μία guest εμφάνιση) για να σταματήσουν τον Αρμαγεδώνα... Όλοι οι χαρακτήρες που αποτελούν το κύκλο του Murdock,καθώς και αυτοί που δημιουργήθηκαν για αυτήν την ιστορία θα λάμψουν(ακόμα και αν χρειαστεί να περάσουν το δικό τους Γολγοθά ή κόλαση αν προτιμάτε) κάτω από τη πένα του Miller,που εδώ θα ασχοληθεί εξ' ολοκλήρου με το σενάριο αφήνοντας το σχέδιο στα έμπειρα χέρια του David Mazzuchelli.Η ίδια ομάδα θα διαπρέψει αργότερα και στο Bat Man:Year one(άρθρο μου θα βρείτε εδώ)για την DC. Δεν θα μπορούσε ειλικρινά να βρει καλύτερο συνεργάτη για να αποτυπώσει στο χαρτί αυτή την ιστορία έτσι όπως την έγραψε ο Miller.Ο David Mazzucchelli διατήρησε τη ζωντάνια και τη δυναμική του σχεδίου,χωρίς να γίνει ένας κλώνος του Miller.Απόδωσε πιστά τη σκοτεινή,noir ατμόσφαιρα που πρέπει να υπάρχει μέσα στην ιστορία αυτή.Έδωσε τη δική του προσωπική χροιά στους χαρακτήρες,σχεδιάζοντας τους με απίστευτη ρεαλιστικότητα,φωτογραφική λεπτομέρεια,ολοζώντανη εκφραστικότητα προσώπων και κινήσεων του σώματος...Νιώθεις τον πόνο στο πρόσωπο της Karen κάθε φορά που περνάει μία στέρηση,βλέπεις το χαμένο βλέμμα αποτυπωμένο στο πρόσωπο του Murdock τη στιγμή που περιπλανιέται μόνος και αβοήθητος στα σοκάκια της Hell's Kitchen και αισθάνεσαι την απόγνωση του να σε πνίγει...Μία αίσθηση οργής σε περιβάλλει όταν παρά το χτυπημένο και ματωμένο πρόσωπό του ο Kingpin γελάει ειρωνικά,ξέροντας ότι ήδη έχει νικήσει τον αντιπαλό του εκείνη τη στιγμή,γνωρίζοντας ότι ο εχθρός του έχει ξοφλήσει μια για πάντα...Αυτό μόνο ένα μεγάλο ταλέντο του βεληνεκούς του Mazzucchelli μπορεί να αποδώσει πάνω στα δυναμικά και άκρως αληθοφανή σχέδια του. Το Born Again είναι μία μοντέρνα εκδοχή μιας αρχαίας ελληνικής τραγωδίας.Όλα τα στοιχεία που την χαρακτηρίζουν υπάρχουν μέσα σε αυτό το κόμικ.Στο τέλος όμως κάθε τραγωδίας έρχεται και η κάθαρση...Κάθε τέλος είναι και μία αρχή και ο Matt Murdock θα αναγεννηθεί από τις στάχτες του,θα διεκδικήσει ότι του στέρησαν,θα αγωνιστεί να κερδίσει πίσω τη ζωή του ή ότι τέλος πάντων έχει απομείνει από δαύτη...Και αυτό θα γίνει μέσω της εσωτερικής δύναμης που διαθέτει ο χαρακτήρας καθώς επίσης και με τη βοήθεια φίλων,είτε παλαιών,είτε και ανθρώπων που δεν ήξερε ότι τελικά μπορούσε να βασιστεί σε αυτούς...Μαζί με τον εαυτό του,ο Μurdock θα ανακαλύψει ότι τελικά δεν ήταν τόσο μόνος όσο πίστευε και αυτό θα είναι και η μεγαλύτερη ανταμοιβή για όσα πέρασε μέχρι την τελική του αναγέννηση...Η ζωή του δεν θα είναι ποτέ ξανά η ίδια ίσως,αλλά τώρα γνωρίζει ότι στο δύσκολο δρόμο της επιστροφής έχει δίπλα του ένα στήριγμα...Έστω και αν το στήριγμα αυτό κάποτε τον πρόδωσε για ένα "φιξάκι"... Προσωπικά μαζί με το πρώτο Dark Knight,θεωρώ το Born Again ως την καλύτερη συγγραφική στιγμή της καριέρας του Frank Miller.Ιστορία που κάθε φορά που την διαβάζω όλα αυτά τα χρόνια,από τη πρώτη στιγμή που τη διάβασα(στο ελληνικό Captain America του Καμπανά το 1992)μέχρι σήμερα,νιώθω ακριβώς το ίδιο δέος,με πλημμυρίζουν τα ίδια συναισθήματα όπως τότε...Και αυτό λίγες ιστορίες μπορούν να το πετύχουν,πόσο μάλλον στα υπερηρωικά κόμικ, που σήμερα λιγάκι από κάποιους απαξιώνονται για τα πιο "ενήλικα" ή ποιοτικά indie που οι πρωταγωνιστές τους δεν φορούν πολύχρωμες κολλητές στολές...Ευτυχώς που υπάρχουν και ιστορίες όπως το Born Again που πάντα θα αποδεικνύουν το αντίθετο... Μερικά χρόνια αργότερα ουσιαστικά κυκλοφόρησε πάλι μέσα στις σελίδες του Daredevil ένα "άτυπο" sequel του Born Again,με διαφορετικό όμως creative team(D.G.Chisteter σενάριο/Lee Weeks σχέδιο)το "Last Rites"στα τεύχη #297 - #300 (Οκτώβριος 1991 - Ιανουάριος 1992)που ουσιαστικά αντιστρέφει τους ρόλους από το Born Again,και ο Daredevil είναι αυτός που ουσιαστικά καταστρέφει τη ζωή του Kingpin,αποκαλύπτοντας όλες τις βρομιές του,καθώς επίσης ο Murdock παίρνει πίσω την άδεια εξασκήσεως του επαγγέλματος του σαν δικηγόρος.Πολλά στοιχεία και από αυτό το story arc θα χρησιμοποιηθούν στην 3η season του Daredevil. To κόμικ έχει κυκλοφορήσει πολλές φορές σε trades και hardcovers αφού δικαιολογημένα θεωρείται κλασικό και μία από τις πιο definitive stories που γράφτηκαν ποτέ για τον Daredevil.Στα ελληνικά πέρα από την δημοσίευση της στα τεύχη του Captain America του Καμπανά δεν έχει κυκλοφορήσει ακόμα σε graphic novel και ας ελπίσουμε ότι κάποια στιγμή θα γίνει(τουλάχιστον από τις εκδόσεις Anubis ή OΞΥ) Αν αναζητάτε τη definitive ιστορία του Daredevil για να κάνετε μία αρχή τότε ξέρετε τι πρέπει να επιλέξετε.Κλασικό εικονογραφημένο και άκρως αγαπημένο!!Το άρθρο αυτό θα το βρείτε και στο προσωπικό μου blog ΕΔΩ
  2. Όταν σε λένε Φρανκ Μίλερ, και έχεις καταφέρει να ανανεώσεις τον χαρακτήρα του Μπάτμαν, καθώς και να συνδέσεις για πάντα το όνομα σου με τον χαρακτήρα του Daredevil, σαν να τον είχες δημιουργήσει εσύ, έχεις κάνει και ένα πέρασμα ως σεναριογράφος στο Χόλιγουντ, έχεις γενικά φτάσει σε επίπεδα σούπερ σταρ στον χώρο των κόμικς και δεν έχεις να αποδείξεις τίποτα, αλλά παρόλα αυτά έχεις θέματα και να βγάλεις από μέσα σου και επιρροές από τις ταινίες νουάρ και δημιουργούς όπως ο Will Eisner και ο Bernard Krigstein να επιμένουν στο να βρουν έδαφος για να εκδηλωθούν, το αποτέλεσμα δεν μπορεί παρά να είναι το Sin City, μια πόλη που κανείς δεν είναι αθώος ή άσπιλος, αλλά οι καλοί ξεχωρίζουν από τους εντελούς σάπιους από το υποτυπώδη κανόνα ηθικής και αλληλοσυμπαράστασης που φροντίζουν να ακολουθούν. Επίσης δεν μπορεί παρά να είναι δική σου ιδιοκτησία, για να δείξεις τα πράγματα όπως ακριβώς θες εσύ. Και ακριβώς αυτό είναι το Sin City, μια σπουδή στο νουάρ και τον αρνητικό χώρο της σελίδας, στις εμμονές του Μίλερ και στην σκληρή αγάπη του για τους χαρακτήρες, ένα μέσο για να γίνει όσο τραχύς ή τρυφερός θέλει να γίνει, χωρίς φόβο αλλά πάρα πολύ πάθος, το οποίο καθορίζει τις πράξεις και τις αντιδράσεις των πρωταγωνιστών του κάθε τόμου, έρμαια της μοίρας τους. Άλλο ένα χαρακτηριστικό της είναι τα χρονικά μπρος-πίσω, πράγμα που επιτρέπει σε προγενέστερους χαρακτήρες να ξανακάνουν την εμφάνιση τους, χτίζοντας έτσι μια μεγάλη μετά-αφήγηση, η οποία εμπλουτίζει την αφανή πρωταγωνίστρια της σειράς, την αμαρτωλή πόλη, η οποία λειτουργεί σαν φαρμάκι στην ψυχή των κατοίκων της. Και φυσικά υπάρχουν τα σποραδικά χρώματα της τότε συζύγου του Μίλερ της Λυν Βάρλεϊ, η οποία κάνει την δική της συμβολή σε καρέ και σελίδες που χρειάζεται να δώσει ο αναγνώστης προσοχή. Η σειρά πρωτοεμφανίστηκε στις σελίδες του Dark Horse Presents τον Απρίλιο του 1991, και ολοκληρώθηκε μετά από 13 τεύχη, τον Ιούνιο του 1992. Έκτοτε, βγήκαν άλλες έξι περιπέτειες, από τις οποίες, με εξαίρεση το Αξίες Οικογένειας (Family Values) που βγήκε κατευθείαν ως Graphic Novel, όλες οι υπόλοιπες είχαν βγει αρχική ως τευχάκια και μέρη ανθολογίων, πριν βγουν σε τόμους. Η σειρά ευτύχησε να γίνει η πιο πιστή μεταφορά κόμικ στην οθόνη, ήδη θρυλική πριν την ανακαλύψει το Χόλιγουντ. Υπό άλλες συνθήκες, αυτή θα ήταν και αφορμή για κάποιον εκδότη για να την μεταφράσει στην γλώσσα μας, αλλά σε αυτή την περίπτωση είχε μεριμνήσει ήδη η Μαμούθ Κόμιξ, η οποία ξεκίνησε την σειρά από το 1998, βγάζοντας τους 2 πρώτους τόμους, το Αμαρτωλή Πόλη και το Η Κυρία Θέλει Φόνο. Το 1999 έβγαλε τον τρίτο φόνο, το Το Μεγάλο Ξεπάστρεμα και κάπου εκεί ξεκίνησα να αγοράζω τους τόμους και εγώ, με την πληροφορία που είχα πάρει τότε να λέει πως ο πρώτος τόμος είχε ήδη βγει σε δεύτερη έκδοση. Κανονικά κάπου εκεί θα είχε σταματήσει η κυκλοφορία, καθώς δεν πρέπει να πήγαν τόσο καλά όσο θα ήθελαν οι πωλήσεις των επόμενων τόμων, αλλά η έλευση της ταινίας το 2005, έκαναν το όνομα του Μίλερ εμπορεύσιμο και σε ένα πιο κάζουαλ κοινό, οπότε, 2-3 μήνες μετά την κυκλοφορία της, η Μαμούθ συνέχισε και με το τέταρτο τόμο, το Αυτός ο Σάπιος Μπάσταρδος. Μέσα στο 2007 επανακυκλοφόρησαν μάλιστα οι 4 πρώτοι τόμοι, με τον σχεδιασμό που επιμελήθηκε ο Chip Kidd και οι συνεργάτες του για την Αμερικάνικη αγορά το 2005, ένας σχεδιασμός που στόχευε στην ομοιογένεια στο ράφι/βιβλιοθήκη του συλλέκτη και που περιλάμβανε και ένα συνεκτικό σχέδιο στην ράχη των 7 τόμων, κάτι που φυσικά μπορούσε να γίνει μόνο με την γνώση πως η σειρά μάλλον έχει ολοκληρωθεί και δεν σχεδιάζει συνέχειες ο δημιουργός. Κατά την επανέκδοση, ο υπότιτλος του πρώτου τόμου άλλαξε στο Το Δύσκολο Αντίο (Αμαρτωλή Πόλη). Τον Νοέμβριο του 2007, λίγους μήνες μετά την επανέκδοση της σειράς, βγήκε και ο πέμπτος τόμος, το Αξίες Οικογένειας και ο έκτος, με τον τίτλο Πιστόλια, Πουτάνες και Ποτά τον Ιούνιο του 2008... και κάπου εκεί σκάλωσε η σειρά πάλι, φαινομενικά για πάντα, παρόλο που η Μαμούθ είχε καταχωρήσει ήδη από την κυκλοφορία του πέμπτου τόμου το ISBN και του τελευταίου. Το 2012 ήρθε η ώρα της Anubis να πάρει τα δικαιώματα στα έργα του Φρανκ Μίλερ, ξεκινώντας την εκ νέου έκδοση της σειράς με τον σχεδιασμό του 2010, βγάζοντας τον πρώτο τόμο τον Ιανουάριο και τον δεύτερο τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Το μέγεθος των τόμων μίκρυνε σημαντικά, σε μεγέθη απλού βιβλίου. H Anubis άλλαξε και την μετάφραση των τόμων, καθώς και τους τίτλους της. Δεν ξέρω πως τα πήγε αυτή η έκδοση, ξέρω όμως πως είχαν καταχωρήσει και το ISBN του τρίτου τόμου από τις αρχές του 2013, αλλά δεν έχει δημοσιευτεί μέχρι σήμερα. Όλα έδειχναν πως άλλη μια προσπάθεια έκδοσης της σειράς θα παρέμενε ημιτελής... ...μέχρι που αποφάσισε να βγάλει η Μαμούθ και τον τελευταίο τόμο, το Για Κόλαση Αλέρετούρ, τον Ιούνιο του 2016, 8 χρόνια μετά την τελευταία κυκλοφορία τους! Κίνηση που όπως ακούγεται έγινε με την βοήθεια του Public, για να έχει την δυνατότητα να παρέχει σε προσφορά όλη την σειρά. Η ενασχόληση του Μίλερ με το Sin City τον ενθάρρυνε ώστε να γίνει πιο τολμηρός και προβοκάτορας και στα υπόλοιπα έργα του, ιδιόκτητα και μη, αντλώντας δομικά στοιχεία από αυτό εφεξής. Είναι ξεκάθαρο σημείο καμπής στην πορεία του ως δημιουργού. Ανάλογα που στέκεται ο καθένας, αυτό είτε είναι καλό και τον βοήθησε να εξελιχθεί, ή είναι το σημείο που άρχισε να... παραξενεύει. Είναι αυτό που είναι όμως και κανείς δεν μπορεί να μειώσει την επιρροή που είχε αυτή η μετάβαση του, σχεδιαστική και σεναριακή, σε άλλους καλλιτέχνες. Το σίγουρο είναι πως προτείνεται η ανάγνωση ενός από τους πρώτους τόμους τουλάχιστον σε όλους τους αναγνώστες κόμικς, για να δουν άλλη μια από τις μορφές που μπορεί να πάρει η τέχνη. Αν η ανάγνωση είναι στα Ελληνικά, θα πρότεινα να το κάνετε στην έκδοση της Μαμούθ. Δεν έχω διαβάσει τις μεταφράσεις του Μανούσου για την Anubis, αλλά άλλα δείγματα του μου έχουν δείξει πως κινείται σε ασφαλή μονοπάτια, ενώ της Μαμούθ ξέρω πως είναι στο ύφος γραφής του συγγραφέα.
  3. Γενικά για το Superman: Year One Το Black Label ήρθε για να μείνει στις ελληνικές εκδοτικές εταιρείες, καθώς προσφέρει αυτοτελείς περιπέτειες ηρώων που τις προτιμούν γενικά σαν επιλογές. Έτσι μετά το Batman: Ο Λευκός Ιππότης και το Batman: Καταραμένος από τις εκδόσεις Οξύ, κοινώς τις ελληνικές μεταφορές των White Knight και Damned, η Anubis κάνει κι εκείνη την πρώτη της επιλογή με το Superman: Year One - Η Αρχή. Απ' ότι έχω δει, ο @Dredd έχει παρουσιάσει την ξένη έκδοση, αλλά δε βρίσκω κακό να πούμε και πέντε πράγματα για την ελληνική. Το Superman: Year One εκδόθηκε στα αγγλικά από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο του 2019 και συγκεντρωτικά σε hardcover το Νοέμβριο του ίδιου έτους. Είναι δουλειά των Frank Miller και John Romita Jr. οι οποίοι έχουν συνεργαστεί και στο παρελθόν, χαρακτηριστικά θυμάμαι το Man Without Fear για τον Daredevil που είχε εκδώσει στα ελληνικά η Οξύ. Φέτος λοιπόν έρχεται στα ελληνικά από την Anubis σε μια έκδοση που σηματοδοτεί την επιστροφή της σε εκδόσεις της DC μετά από σχετικά μεγάλο διάστημα. Σενάριο Η αλήθεια είναι ότι το σενάριο του τίτλου το βρήκα πολύ μέτριο προς κακό. Όταν είχε ανακοινωθεί ο τίτλος με τον Frank Miller στο σενάριο σκέφτηκα ότι θα έχουμε κάτι αντίστοιχο του εξαιρετικού Batman: Year One, ένα νέο σκοτεινό origin story με μικρές αλλαγές προς το καλύτερο. Εδώ όμως δεν έχουμε κάτι τέτοιο. Αντίθετα ο Miller μοιάζει σαν να προσπαθεί να γράψει ένα origin story που να μοιάζει με το αυθεντικό, αλλά ταυτόχρονα να κάνει αλλαγές που είτε φέρνουν τον ήρωα πιο κοντά στο σήμερα είτε υπάρχουν απλώς για να γίνει κάτι καινούριο και διαφορετικό σε σχέση με τα Superman κόμικ που εντάσσονται στο continuity. Η ιστορία εκτυλίσσεται στην Earth 31 Η γραφή του Miller δε σε συναρπάζει πουθενά όπως στα λατρεμένα του έργα, αρκετές φορές καταφεύγει στο exposition, άλλες ανοίγει θεματικές ή οδηγεί τον ήρωα σε αλληλεπιδράσεις που δεν έχουν νόημα και το πρόβλημα με τέτοια κόμικ είναι ότι στο τέλος συνειδητοποιείς ότι δε σου έχουν αφήσει πραγματικά κάτι, όταν κάνει ο συγγραφέας set ups πρέπει να υπάρχουν και κάποια pay offs, τα οποία εδώ σε μεγάλο βαθμό απουσιάζουν. Σχέδιο Το έχω πει ουκ ολίγες φορές ο John Romita Jr. είναι hit or miss περίπτωση για μένα. Ειδικά όταν βλέπω τετράγωνα πρόσωπα φουντώνω. Υπάρχουν όμως δουλειές του στο Daredevil, το Kick-Ass και κυρίως στο Spider-Man που τις λατρεύω και υπάρχουν κι άλλες που δεν τις διάβασα εξίσου ευχάριστα. Η αλήθεια είναι ότι από τότε που πήγε στη DC έχει βελτιώσει σημαντικά το σκίτσο του και παρ' ότι τον έχω συνδυάσει με περισσότερο street ήρωες, εδώ το αποτέλεσμα τον δικαιώνει. Προσωπικά μου άρεσε αρκετά και στο All Star Batman του Scott Snyder και εδώ είναι αυτός που σε ένα βαθμό σώζει το κόμικ. Ζωγραφίζει πολύ άρτια τόσο τις σκηνές δράσης και για πρώτη φορά νιώθω ότι σε μεγάλες καταστροφές δε "μπουκώνει" το σχέδιο του, αντιθέτως το απολαμβάνεις. Επίσης η διαφορετική εκδοχή του Superman, ο τρόπος που σχεδιάζει τον Batman και τη WW, οι σκηνές στο Smallville και την Ατλαντίδα είναι ιδιαίτερα ευφάνταστες, ενώ και ο χρωματισμός του Alex Sinclair βοηθάει πολύ. Παρά το ότι είναι τίτλος για το Black Label, o Sinclair χρησιμοποιεί πλούσιους χρωματισμούς, αλλά οι αποχρώσεις της παλέτας του παραμένουν στη βάση τους σκοτεινές. Γενικότερα ο Romita κάνει ορθή χρήση των πάνελ του χωρίς να κουράζει, πότε είναι μεγάλα και καθαρά, πότε μικρότερα για στιγμές που παίζει μεγαλύτερη σημασία η αφήγηση και γενικότερα μπορώ να πω ότι από τις πολύ άρτιες δουλειές του. Γενικά ανά σημεία ο τίτλος μου θύμισε το Batman: Καταραμένος όπου το μέτριο έως ανύπαρκτο σενάριο δύο μεγάλων καλλιτεχνών όπως ο Azzarello και ο Miller επισκιάζεται από το πολύ καλό σχέδιο του Bermejo και του John Romita Jr. Αν και λίγο ιεροσυλία αυτό, γιατί το σχέδιο του Bermejo για μένα είναι από τα αγαπημένα μου. Η ελληνική έκδοση Είχαμε κάμποση γκρίνια σχετικά με την έλλειψη τίτλων της DC από την Anubis και τώρα έχουμε ένα εντυπωσιακό εκδοτικό comeback μετά από μια χρονιά που δε μας είχε προσφέρει κάποιον major τίτλο. Η έκδοση ωστόσο είναι πολύ διαφορετική από αυτό που έχουμε συνηθίσει από την Anubis. Είναι σε σημαντικά μεγαλύτερο μέγεθος 21 x 28 με το σύνηθες ωραίο χαρτί και το εξώφυλλο με το οπισθόφυλλο έχουν "αυτάκια" με τις βιογραφίες των Frank Miller και John Romita Jr. Από τις πιο πολυτελείς εκδόσεις της εκδοτικής που ακολουθεί το μοτίβο της ξένης έκδοσης στο μέγεθος, αλλά όχι στο εξώφυλλο που είναι μαλακό και όχι σκληρό όπως του Black Label. Η τιμή καταλόγου είναι αρκετά υψηλή, συγκεκριμένα στα 26,5 ευρώ και με το σύνηθες 10% πέφτει στα 23,85. Προσωπικά πρόλαβα προσφορά (ή μάλλον λάθος) της Πρωτοπορίας στα 15,90. Μέχρι στιγμής υπάρχει ακόμα, οπότε όσοι το θέλετε, καλό είναι να το κλείσετε, προσωπικά για να πάρω δωρεάν μεταφορικό τσίμπησα και την επανέκδοση των Κουραφέλκυθρων Η έκδοση πάντως βοηθάει πολύ το σχέδιο του Romita με μεγάλα, καθαρά καρέ και προσφέρει πολύ ωραία ροή στον αναγνώστη. Θυμίζει το Καταραμένος της Οξύ και παραθέτω και συγκριτική φωτό των δύο όπου εντοπίζονται ελάχιστες διαφορές. Η αλήθεια είναι ότι αντί για το συγκεκριμένο κόμικ θα ήθελα πολύ να δω άλλους τίτλους του DC Black Label σε τόσο όμορφη, μεγάλου μεγέθους έκδοση, όπως το Killer Smile ή το Last Knight on Earth ακόμα και με μαλακό εξώφυλλο. Τελικός απολογισμός για μένα είναι ότι μιλάμε για έναν τίτλο με σενάριο που δε λέει και πολλά, αρκετά καλό σχέδιο και το αποτέλεσμα της Anubis είναι πολύ όμορφο και διαβάζεται ευχάριστα, οπότε ο καθένας μπορεί να κρίνει αν αξίζει την υψηλή τιμή του, ακόμα κι αν προσωπικά κλίνω προς το όχι. Καλή ανάγνωση σε όλους
  4. Τώρα, εδώ κανονικά θα έγραφα γενικές πληροφορίες για την ιστορία και το σενάριο του κόμικ. Για την ακρίβεια, των 3 κόμικς τα οποία απαρτίζουν την σειρά Superman: Year One, τα οποία κυκλοφόρησαν σε μαλακά άλμπουμ μεγέθους Α4 και συλλέχθηκαν σε ένα πανέμορφο σκληρόδετο τομάκι. Δεν γράφω όμως για την ιστορία, γιατί αυτή είναι άλλο ένα origin story για τον χαρακτήρα. Κρύπτον, Κανσας, Μετρόπολις κτλ κτλ. Εδώ πρέπει να τονίσω ότι DC δεν διαβάζω, και ειδικότερα, αυτό είναι το πρώτο Superman κόμικ που διαβάζω. Οπότε διάβασα διάφορα πράγματα, όπως ότι ο Κλαρκ Κεντ κατατάχθηκε στο στρατό, ή ότι ερωτεύθηκε μία κόρη του Ποσειδώνα, τα οποία δεν γνωρίζω αν έχουν ξαναειπωθεί ή προέρχονται από το μυαλό του Frank Miller. To οποίο μυαλό δεν παράγει και πολύ καλά σενάρια τα τελευταία χρόνια. Και εδώ όμως, έχουμε μια από τα ίδια. Και πέρα από την ατελείωτη πολυλογία, και το exposition, το οποίο ακολουθούσε exposition και ξανά μανά και άλλο exposition, εδώ έχουμε και μία απόλυτα προβλέψιμη εξέλιξη της ιστορίας. Και ΟΚ, origin είναι, δεν περιμένεις και κάτι ιδιαίτερα πρωτότυπο, αλλά για εμένα ειδικά που δεν έχω καμία τριβή με τον χαρακτήρα, θα περίμενα λίγο περισσότερο ενδιαφέρον. Και ενώ τα 2 πρώτα τεύχη εξελίσσονται σχετικά ομαλά, με μια σωστή και λογική εξέλιξη και σύνδεση μεταξύ των δύο, έρχεται το τρίτο τεύχος, το οποίο είναι απλά ασύνδετο πλήρως. Βλέπουμε τον πρωταγωνιστή να συνάπτει σχέσεις, φιλικές και αισθηματικές στο δεύτερο τεύχος, οι οποίες απλά αγνοούνται, χωρίς καμία αναφορά στο τρίτο τεύχος. Και αν δεν μπορείς να συνδέσεις μεταξύ τους 3 τεύχη και περίπου 150 σελίδες μόνο, τότε Houston, we have a problem. Ότι σώζεται από αυτή τη σειρά, το σώζει ο John Romita Jr. Όπως έγραψα πιο πάνω, δεν παρακολουθώ την DC, και σαν αποτέλεσμα, είχα χάσει την εξέλιξη του σχεδιαστή, μια και κυρίως για αυτή την εκδοτική δουλεύει τα τελευταία χρόνια. Μπορώ να πω ότι έχει βελτιωθεί δραματικά με την πάροδο των ετών, και σίγουρα πλέον κατέχει το υπερηρωικό σκίτσο πολύ καλά. Ξέρει πότε να κάνει κοντινά και πότε να εντυπωσιάσει με μικρά και μεγάλα splash και η σκηνοθεσία του είναι υποδειγματική. Προφανώς δεν είναι κάτι που δεν έχουμε ξαναδει, αλλά επιτελεί πάρα πολύ καλά το σκοπό του και συνολικά μένει στο μυαλό σαν κάτι πολύ καλό. Έχει ακόμα θεματάκια, κυρίως με τα πρόσωπα (και ειδικά τα στόματα) αλλά και με κάποιες περίεργες στάσεις, αλλά δεν έχεις τρελές απαιτήσεις από τέτοιου είδους κόμικς και ότι απαιτήσεις μπορεί να έχεις, τις καλύπτει ανετότατα. Συνολικά, δεν θα πρότεινα την συγκεκριμένη σειρά. Ασύνδετη, πολυλογάδικη και αναφέρει στοιχεία που σίγουρα έχουν αναφερθεί και αλλού. Ο Miller έχει ξεπεραστεί από την εποχή του και δεν δείχνει ικανός να μπορεί να ακολουθήσει την εξέλιξη της σύγχρονης αφήγησης. Ένα επιεικές 4/10 από εμένα, και κυρίως λόγω σχεδίου.
  5. Πρώτη Ελληνική Κυκλοφορία: 28-02-2020 Υλικό Συλλογής: Wolverine v1 01-04 (September/December 1982) Πρώτος τόμος στα πλαίσια της Συλλογής της Hachette, που περιέχει έργο τόσο του Κρις Κλέρμοντ, όσο και του Φρανκ Μίλερ. Ιδίως για τον πρώτο, μου κάνει εντύπωση το ότι χρειάστηκε να φτάσουμε στους 13 τόμους πριν τον δούμε. Ακολουθούν Spoilers. Διαβάζετε με δικιά σας ευθύνη. Ο Γούλβεριν μαθαίνει πως η Μαρίκο, με την οποία είχε σχέση, παντρεύτηκε ξαφνικά έναν άλλον άντρα και δεν απαντά τις κλήσεις του και στα γράμματα του. Φτάνοντας εκεί, μαθαίνει πως ο εξαφανισμένος πατέρας της, ο Άρχοντας Σίνγκεν Χαράντα, απόγονος μιας από τις παλιότερες οικογένειας της Ιαπωνίας, έχει επιστρέψει και έδωσε το χέρι της σε ένα λακέ του (ο οποίος την κακοποιεί), με σκοπό να τον βοηθήσει να αναλάβει τα ηνία του υποκόσμου. Από εκεί και πέρα ο Γούλβεριν μπλέκεται σε ένα γαϊτανάκι γεγονότων που καθοδηγούνται από τις Ιαπωνικές παραδόσεις και τις ραδιουργίες του πατέρα της Μαρίκο, που χειραγωγεί την αγάπη του Λόγκαν για την Μαρίκο ώστε να δράσει ως ακούσιος εκτελεστής των αντιπάλων του. Στο τέλος ο Λόγκαν θα επιφέρει την καταστροφή της νεόκοπης «αυτοκρατορίας» του, θα χάσει έναν παλιό φίλο, θα γνωρίσει μια νέα ανταγωνίστρια/ερωτικό ενδιαφέρον στο πρόσωπο της Γιούκιο και θα αποφασίσει για κατά πόσο η συμπεριφορά του καθοδηγείται από την κτηνώδη πλευρά του ή από την ανθρώπινη. Και η Μαρίκο θα αποφασίσει να σπάσει την παράδοση και να απαρνηθεί τις πράξεις του πατέρα της, αφήνοντας ανοιχτή την δυνατότητα να παντρευτεί τον Λόγκαν. ...Ένας γάμος που δεν θα γίνει μιας και στις σελίδες των X-Men θα γίνει υποχείριο του Mastermind. Σε μια σπάνια αρμονία με τον σχεδιαστή του, ο Κλέρμοντ μας παραδίδει ένα μετρημένο (για τα μέτρα του), σε σημεία Μιλερικό, τρόπο γραφής. Με την γνώση της Ιαπωνικής κουλτούρας να εντυπωσιάζει, δεν χάνει την ευκαιρία να αναπτύξει σκηνές που να περιλαμβάνουν στιγμιότυπα από την χώρα που λαμβάνει μέρος η ιστορία, μερικές φορές - είναι η αλήθεια - ακόμα και σε σημεία που δεν χρειαζόταν, κάπως καταχρηστικά. Σε κάνα δύο σημεία η ιστορία παραβλέπει κάποια συνδετικά στοιχεία που ίσως θα χρειαζόντουσαν περαιτέρω ανάπτυξη για αποσαφήνιση, αλλά χωρίς κάποιο σοβαρό αντίκτυπο. Το μόνο σοβαρό παράπονο είναι πως ο άντρας της Μαρίκο είναι μονοδιάστατος, κάποιος που απλά πρέπει να μισήσουμε, χωρίς να δείχνει σε κάποιο σημείο της ιστορίας το γιατί τον επέλεξε ο Άρχοντας Χαράντα για να γίνει άντρας της, χωρίς να έχει κάποια αξία στις επιχειρήσεις του. Αλλά μικρό το κακό. Ο Μίλερ εδώ είναι σε μεγάλα κέφια, δίνοντας μεγάλη σημασία στην λεπτομέρεια του κόσμου που παρουσιάζει, σχεδιάζοντας μεγάλα κάδρα για την ανάπτυξη της ιστορίας, κάτι που δεν ήταν κοινή πρακτική εκείνη την εποχή ούτε στην βιομηχανία των κόμικς, αλλά και στο δικό του σχεδιαστικό ύφος, παρουσιάζοντας κάποια πρώιμα σημάδια για το πως θα εξελιχθεί το σχέδιο του. Και η επιλογή του Ρούμπινσταϊν στα μελάνια, δίνει μια πιο λεπτομερής και "άγρια" υπόσταση στο σχέδιο του, άκρως κατάλληλη για την περίσταση, σε σύγκριση με την πιο χαλαρή και "βρόμικη" πλευρά του σταθερού του συνεργάτη, Κλάους Γιάνσον. Μάλιστα υπάρχει και ένα ανέκδοτο στην πρακτική, μιας και ο Μίλερ έδωσε σκόπιμα αρκετό χώρο στα κάδρα του, περιμένοντας τον Κλέρμοντ να τα κατακλύσει με κείμενο, μόνο για να διαπιστώσει πως αυτός κρατούσε μέτρο! Όσοι έχετε δει το The Wolverine του 2013, θα βρείτε οπτικά - και μόνο - πολλά στοιχεία εδώ, μιας και το ξεπατικώσανε σε πολλά σημεία. Μάλιστα μου είχε κάνει εντύπωση πως δεν είχε κυκλοφορήσει τότε στην γλώσσα μας, λαμβάνοντας υπόψη την σχετικότητα του με την ταινία. Αυτός είναι ο πιο μικρός τόμος που έχει βγει μέχρι στιγμής μέσα στην σειρά, έχοντας μόλις 112 σελίδες, μαζί με τα εξώφυλλα. Από την λίστα συντελεστών στην αρχή της έκδοσης, είναι εμφανές πως αρχικά σκόπευαν να προσθέσουν και τα τεύχη 172-173 του Uncanny X-Men, τα οποία υπήρχαν στην έκδοση της ιστορίας στην σειρά Marvel Premiere, αλλά δεν το πράξανε. Από μια άποψη θα ήταν χρήσιμο μιας και είναι η άμεση συνέχεια της ιστορίας, από την άλλη, το καταλαβαίνω πως ο τόμος θα έχανε κάπως την συνοχή του, μιας και ο Κλέρμοντ απλά επέστρεψε στην πολυλογάδικο ύφος του. Τουλάχιστον τα δύο αυτά τεύχη έχουν εκδοθεί στα τεύχη 73-74 της σειράς της Μαμούθ, για όσους θέλουν να τα ψάξουν. Αυτός ο τόμος είναι επίσης και ο πρώτος τόμος που παρατήρησα το φαινόμενο του αντικατοπτρισμού των περιεχόμενων της επόμενης σελίδας. Το χαρτί δεν φαίνεται να είναι πιο λεπτό από τους προηγούμενους τόμους, οπότε δεν ξέρω γιατί συμβαίνει αυτό.
  6. Πρώτη Ελληνική Κυκλοφορία: 22-03-2017 Υλικό Συλλογής: Daredevil: The Man Without Fear v1 01-05 (October 1993 / February 1994) Ένας πιτσιρικάς, ο Ματ Μέρντοκ, χάνει την όραση του όταν προσπαθεί να σώσει έναν τυφλό από τις ρόδες ενός καμιονιού που κουβαλάει χημικά. Τα χημικά πέφτουν στα μάτια του και του οξύνουν τις αισθήσεις του πέρα από τα συνηθισμένα. Ο πατέρας του, ο μόνος γονιός που ξέρει, είναι μποξέρ χαμηλής κλάσης και προσπαθεί να παράσχει τα απαραίτητα για να τον αναθρέψει σωστά. Όταν του δίνεται η δυνατότητα να δώσει μερικούς σημαντικούς αγώνες, αρνείται να τους πουλήσει και δολοφονείται από τους μαφιόζους που ελέγχουν τα στοιχήματα της πόλης. Αυτό οδηγεί τον ορφανό πλέον Ματ στο να γίνει δικηγόρος, για να καταπολεμήσει νομικά την διαφθορά, ενώ ταυτόχρονα γαλουχεί το σώμα του, σε υψηλά επίπεδα εκγύμνασης. Όταν οι συνθήκες το απαιτούν, ράβει μια στολή και γίνεται τιμωρός του εγκλήματος με το παρατσούκλι Ατρόμητος, μιας και η έλλειψη όρασης και η εμπιστοσύνη στις δυνατότητες του τον κάνουν παράτολμο πέρα από τα όρια που ένας αρτιμελής άνθρωπος θα έφτανε ποτέ. Αυτή τουλάχιστον είναι μέσες-άκρες η ιστορία προέλευσης του χαρακτήρα όταν έκανε την εμφάνιση του στις σελίδες του Daredevil 01 τον Απρίλιο του 1964. Μια προέλευση που είχε λίγο απ’ όλα: Τις ομοιότητες με την προέλευση του Μπάτμαν, τις ανησυχίες των δημιουργών του για την πυρηνική ενέργεια και την ραδιενέργεια και τις κλασικές ανησυχίες μιας τυπικής καθημερινής ζωής, για την οποία φημίζονταν τα κόμικς της Μάρβελ. Όμως όλα αυτά δεν ήταν αρκετά για τον Φρανκ Μίλερ, τον άνθρωπο που διαμόρφωσε τον χαρακτήρα στα στάνταρ που ξέρουμε σήμερα, στάνταρ με τα οποία κρίνονται όλες οι μετέπειτα ιστορίες του Daredevil. Ο Μίλερ ήθελε, σε συνεργασία με τον Τζον Ρομίταν Τζ., να προσθέσει στην προέλευση τρεις βασικές προσωπικότητες που είχε εισαγάγει ο ίδιος. Την Ηλέκτρα, τον Στικ και τον Κίνγκπιν, ο οποίος αρχικά ήταν μέρος των αντιπάλων του Σπάιντερ-Μαν. Έπρεπε να περάσουν μερικά χρόνια όμως μέχρι να φτάσουν από την αρχική ιδέα μέχρι την δημοσίευση των πέντε ενισχυμένων τευχών της μίνι σειράς που συλλέγεται στον τόμο που παρουσιάζεται εδώ, μιας και ο Μίλερ ήταν απασχολημένος με το Χόλιγουντ και την συγγραφή των σεναρίων των Ρόμποκοπ 2 και 3, που του είχαν αφήσει μια πικρή γεύση για την βιομηχανία του θεάματος. Ο παρών τίτλος όμως, μαζί με το Sin City, έδειξε πως ο δημιουργός είχε αρκετά ακόμα να συνεισφέρει στην τέχνη των κόμικς. Ακολουθούν Spoilers. Διαβάζετε με δικιά σας ευθύνη. Σε αυτή την εκδοχή λοιπόν, ο Ματ προσπαθεί αμέσως να εκπαιδεύσει τον εαυτό του στο εγκαταλειμμένο γυμναστήριο μετά το ατύχημα, ενώ ο πατέρας του είναι ακόμα ζωντανός. Εκεί εμφανίζεται ο Στικ και τον βοηθάει στην εκπαίδευση του, χωρίς να τον ενημερώσει για τον απώτερο σκοπό του. Σε αυτή την εκδοχή επίσης, ο πατέρας του δουλεύει για τον τοπικό μαφιόζο, τον Φίξερ, υπό εξαναγκασμό, στήνοντας τους αγώνες του και ως "συλλέκτης χρεών" το υπόλοιπο διάστημα, κάτι που ο Ματ το ξέρει εξαρχής αλλά δεν λέει τίποτα, γιατί καταλαβαίνει το παιχνίδι. Οι εικόνες προέρχονται από την Αμερικάνικη έκδοση. Δεν λέει τίποτε, γιατί σε αυτή την εκδοχή η πόλη είναι ένας ακόμα πρωταγωνιστής, μια πόλη που δεν έχει καμιά σχέση με την καθαρή μεγαλούπολη των αρχικών ιστοριών. Είναι μια πόλη που η διαφθορά έχει φτάσει το απόγειο της. Ζωές θυσιάζονται στον βωμό των κερδών της μαφίας και οι νταήδες κυβερνούν. Είναι η πόλη που έβλεπε ο Μίλερ καθημερινά, όταν μετακόμισε στην Νέα Υόρκη για να κάνει καριέρα στα κόμικς. Οπότε οι χαρακτήρες του κατοικούν σε αυτό το σύστημα. Ο Ματ ξέρει τι παίζεται, το ζει καθημερινά, οπότε η αναγκαστική συναίνεση του πατέρα του στην εγκληματική οργάνωση του Φίξερ, δεν τον κάνει να τον βλέπει υποτιμητικά. Εξάλλου, αυτός είναι που τον ωθεί να διαβάσει και να διαπρέψει, αυτός το στρέφει προς την νομική. Μια μέρα όμως, καθώς ο Ματ έχει μεγαλώσει, ο πατέρας αποφασίζει να στήσει το ανάστημα του απέναντι στους ελεγκτές του, για να κάνει τον γιο του να νοιώθει περήφανος για αυτόν. Κερδίζει τον αγώνα που έπρεπε να είχε χάσει και χάνει την ζωή του για αυτό. Κάτι που οδηγεί τον Ματ στα άκρα, ψάχνοντας και τιμωρώντας τους υπεύθυνους για τον θάνατο του πατέρα του, κάτι που ο Μίλερ χρησιμοποιεί για να δείξει πως η σκοτεινή πλευρά του Ματ που είδαμε στο run του, προϋπήρχε. Γιατί στην προσπάθεια να τους πληγώσει, μια - όχι και τόσο αθώα - πόρνη χάνει την ζωή της. Και αυτή η παράτολμη φύση του Ματ είναι που κάνει τον Στικ να τον παρατήσει χωρίς καμιά ειδοποίηση. Και είναι αυτή η πράξη που τον κάνει να συνειδητοποιήσει, πως υπάρχουν όρια και το πρώτο του μεγάλο μάθημα προς την σύνεση. Σύνεση που πάει περίπατο λίγα χρόνια αργότερα, όταν πλέον φοιτητής της νομικής, με συγκάτοικο τον Φόγκι Νέλσον, παρατάει όλα τα προσχήματα για να είναι με την Ηλέκτρα. Μια Ηλέκτρα που είναι ήδη καθόδων προς την σκοτεινή πλευρά της μάχης για την οποία προετοιμάζεται ο Στικ, αλλά προσπαθεί ακόμα να τις αντισταθεί. Μια Ηλέκτρα που νοιώθει μια ακαταμάχητη έλξη για τον Ματ, τον έτερο μαχητή/αντίπαλο της μελλοντικής μάχης, παρόλο που ξέρει πως πρέπει να μείνει μακριά, αλλά αντί αυτού καταλήγει σε μια σχέση χειραγώγησης που οδηγεί στην πρώτη ερωτική απογοήτευση, όταν η Ηλέκτρα αποφασίζει να αποχωρήσει χωρίς να εξηγήσει το γιατί. Αυτό το κεφάλαιο της ιστορίας, μπορεί να φαντάζει κάπως παράταιρο σε σχέση με την τελική αναμέτρηση και μετατροπή του Ματ στον Ατρόμητο, αλλά είναι σημαντικό για την ενίσχυση του ηθικού πυρήνα του χαρακτήρα. Μας δείχνει πως ο Ματ έμαθε με τον σκληρό τρόπο να είναι αυτός που είναι. Δεν είναι ο άμεμπτος, τυπικός χαρακτήρας των κόμικς που κυκλοφορούσαν όταν ο Μίλερ εμφανίστηκε στο προσκήνιο. Και δείχνει πως στο παρασκήνιο, ένας καινούργιος παίχτης κάνει την εμφάνιση του, αποκτώντας σταδιακά τα ηνία του υποκόσμου. Πρόκειται φυσικά για τον Γουίλσον Φισκ, τον Κίνγκπιν. Ο Ματ θα τον αντιμετωπίσει, χωρίς να το ξέρει, στο επόμενο κεφάλαιο της ιστορίας, όταν ασκώντας πλέον το επάγγελμα του δικηγόρου για μια φίρμα στην Βοστόνη, επιστρέφει στην πόλη για μια υπόθεση και βλέπει πως έχει καταντήσει η πόλη. Προσπαθεί να μην ανακατευτεί, αλλά μια έφηβη κοπέλα την οποία γνώρισε στην πορεία, απαγάγεται από τσιράκια του Κίνγκπιν για να την χρησιμοποιήσουν σε μια από τις παράνομες δραστηριότητες τους. Η "βασιλεία" του Κίνγκπιν είναι εντελώς ανήθικη, με μόνο στόχο τα κέρδη. Και ο Ματ θα χρειαστεί δώσει σκληρή μάχη για να σώσει την κοπέλα. Η εμπειρία όμως θα τον κάνει να συνειδητοποιήσει πως πρέπει να παραμείνει στην πόλη και να παλέψει την διαφθορά. Χωρίς να το ξέρει όμως, έχει κάνει έναν σημαντικό εχθρό, ο οποίος έχει χρησιμοποιήσει τα τσιράκια του ως αποδιοπομπαίους τράγους για να γλυτώσει την αποκάλυψη της δική του εμπλοκής. Σε καμιά στιγμή στην διάρκεια της ιστορίας ο Ματ δεν φορά την κλασική στολή του Ατρόμητου. Μόνο στις τελευταίες δύο σελίδες έχουμε ένα pin-up με τις δύο βασικές περιβολές του, αλλά ακόμα και αν δεν το έβαζαν, δεν θα χρειαζόταν. Αυτή δεν είναι μια ιστορία κουστουμιών, αλλά ανάπτυξης χαρακτήρα, μια σπουδή του τι κάνει τον Ματ Μέρντοκ να είναι ο Ατρόμητος, οπότε σε καμιά στιγμή δεν λείπει αυτό το στοιχείο στον αναγνώστη. Αντί για αυτό βέβαια έχουμε την μαύρη φόρμα/περιβολή που σχεδίασε ο Ρομίτα για την κατάληξη της ιστορίας, που κατάφερε να γίνει κλασική με τον τρόπο της και ταιριάζει στο σαφώς πιο σκληροτράχηλο περιβάλλον που σχεδιάζει ο Ρομίτα για τις ανάγκες της ιστορίας [Αν αναρωτιέστε γιατί επέλεξε ο Μαρκ Μιλάρ τον Ρομίταν Τζ. για το Kick Ass, ο παρόν τόμος είναι η λύση της απορίας σας, μιας και το ύφος είναι παραπλήσιο, street level]. Συνολικά, πρόκειται για μια ιστορία που είναι κατάλληλη τόσο για νέους αναγνώστες του χαρακτήρα, όσο και για τους γνώστες του παρελθόντος μιας και αφήνει κάμποσα στοιχεία που είναι εμφανές πως έχουν ήδη επιλυθεί αλλού, αλλά πιστεύω πως ο Μίλερ έχει βρει την κατάλληλη ισορροπία ώστε αυτό να μην ξενίζει τους αμύητους, αλλά να τους ωθεί να το ψάξουν λίγο παραπάνω. Και φυσικά, η στακάτη και δεικτική αφήγηση του δεν επιτρέπει στον αναγνώστη να βαρεθεί ή να τον αγνοήσει. Είναι στημένη για να του προκαλέσει κάποιου είδους αντίδραση, θέλει δεν θέλει. Η Ελληνική έκδοση. Η παρούσα έκδοση σηματοδότησε την πρώτη φορά που βγήκε έκδοση αφιερωμένη αποκλειστικά για τον Daredevil στην χώρα μας. Κάτι που θα περίμενε κανείς πολύ νωρίτερα, βάσει την δημοφιλίας του χαρακτήρα. Βγήκε με αφορμή την σειρά του Netflix, μιας και η ιστορία του τόμου είναι ουσιαστικά ο βασικός σκελετός των πρώτων δύο σεζόν του Daredevil. Ο τόμος περιλαμβάνει και την εισαγωγή του συντάκτη των αρχικών τευχών, Ραλφ Μάκιο (που γράφεται με τον ίδιο τρόπο όπως του Ραλφ - Καράτε Κιντ - Μάτσιο).
  7. Bat Man year one (Bat Man # 404-407) Η δεκαετία του '80 αποτέλεσε ίσως την πιο παραγωγική εποχή του Frank Miller στην οποία ο σχεδιαστής/σεναριογράφος έφτασε κατά την προσωπική μου άποψη στον κολοφώνα της δημιουργίας του(Ronin,Elektra Assasin.The Dark Knight returns,Daredevil/Born again κ.α.).. Με την επιτυχία του Dark Knight returns - ενός Βat Man του μέλλοντος που αναλαμβάνει σε μεγάλη ηλικία ξανά δράση για να διορθώσει όλα τα στραβά που συνέβαιναν γύρο του από τη στιγμή της απόσυρσης του,ουσιαστικά ο Miller ανανέωσε τον χαρακτήρα του Bat Man κάνοντας τον ξανά δημοφιλή στο ευρύ κοινό μετά από μεγάλη περίοδο "κάμψης" και (όπως είχε κάνει νωρίτερα με τον Daredevil της Marvel)άλλαξε ολόκληρο το status quo του χαρακτήρα,ο δημιουργός ήταν έτοιμος να μιλήσει και για το παρελθόν του ήρωα. Με τη βοήθεια του νέου ταλαντούχου καλλιτέχνη David Mazzucchelli με τον οποίο είχαν συνεργαστεί στο δεύτερο πέρασμα του Miller στον Daredevil(τεύχη #227-#233 γνωστό και σαν Born again story arc)o Μiller αποφασίζει να εξιστορήσει τα πρώτα βήματα του Bruce Wayne σαν τιμωρό του εγκλήματος με τη επιστροφή του στο Gotham city μετά από 12 χρόνια απουσίας κατά τα οποία ο νεαρός Bruce εκπαιδεύτηκε στις επιστήμες και στις πολεμικές τέχνες..Παράλληλα όμως βλέπουμε και τα πρώτα βήματα του πρωτοδιοριζόμενου αστυνομικού(ερχόμενος από το Chicago)στην ίδια πόλη James Gordon που έρχεται αντιμέτωπος με τη διαφθορά ακόμα και ανάμεσα στους συναδέλφους του...Αυτά όλα γίνονται στον τίτλο Bat Man στα τεύχη #404-407 από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Μάιο του 1987.. Κόντρα ανάμεσα σε όλους και όλα,οι δύο άντρες όταν έρθουν αντιμέτωποι γρήγορα θα καταλάβουν ότι ουσιαστικά όχι μόνο είναι στρατιώτες στον ίδιο πόλεμο,αλλά και σύντροφοι στον κοινό αγώνα εναντίων της διαφθοράς και της σαπίλας που έχει διαποτίσει ολόκληρη την κοινωνία της πόλης του Gotham και έχει ριζώσει βαθιά μέσα στους πόρους της... Πρώτη ίσως φορά βλέπουμε τόσο τον ανθρώπινο χαρακτήρα του Bruce Wayne( σε αντίθεση με την θυμωμένη και brutal εκδοχή του στο Dark Knight returns)που αμφισβητεί το ρόλο του και την αποστολή που πρέπει να αναλάβει,όσο και του Jim Gordon που ανησυχεί για τον κόσμο στο οποίο θα φέρει το παιδί του η έγκυος γυναίκα του (καθώς και τον δικό του ρόλο ως αστυνομικού που υπηρετεί ένα διεφθαρμένο σύστημα) και τις ευθύνες του απέναντι τους σαν συζύγου και πατέρα,όσο επίσης και την έλξη του για μια νεαρή συνάδελφο του... Για μια ακόμα φορά το εξαιρετικό σχέδιο του Mazzucchelli δένει εξαίσια με τα δυναμικά κείμενα του Miller,δίνοντάς επίσης έμφαση στις ρεαλιστικές εκφράσεις των χαρακτήρων που κυριολεκτικά ζωντανεύουν στα καρέ που έχεις μπροστά σου.. H ιστορία ως έχει με αυτό το origin του Bat Man διαρκεί τουλάχιστον μέχρι το new52 reboot(και το zero year του Snyder)ενώ σε αυτή στηρίζονται τόσο ο μετέπειτα τίτλος του Bat Man που ακολούθησε(tales of the Dark Knight)όσο και η τριλογία του Christopher Nolan(και ειδικά η Βat Man begins)που χρησιμοποιεί χαρακτήρες και καταστάσεις από το κόμικ. Έχει επανεκδοθεί πάμπολλες φορές σε trades και hardcovers καθώς και στο The Complete Frank Miller Batman hardcover που δεν πρέπει να λείπει από καμία βιβλιοθήκη!!Yπάρχει και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Anubis.Τέλος έχει γίνει και animated movie to 2011.
  8. Πρώτη Ελληνική Κυκλοφορία: 29-09-2016 Τίτλος Πρωτότυπου: The Dark Knight Returns: The Last Crusade 01 (15-06-2016) Η Τελευταία Σταυροφορία είναι ένα αυτόνομο τεύχος 64 σελίδων, το οποίο βγήκε ενώσω βρισκόταν σε εξέλιξη η δημοσίευση του DKII The Master Race, τόσο στην Αμερική όσο και στην Ελλάδα που το είχε αναλάβει η Anubis, κυκλοφορώντας το σε τευχάκια. Η ιστορία αποτελεί prequel του αρχικού σκοτεινού ιππότη, καλύπτοντας τα γεγονότα που οδήγησαν στην πρώτη «συνταξιοδότηση» του ήρωα. Τόσο αυτό όσο και τον DKIII, βγήκαν με αφορμή τα 30 χρόνια από την πρώτη κυκλοφορία του Dark Knight Returns. Ακολουθούν Spoilers. Διαβάζετε με δική σας ευθύνη. Ο Μπάτμαν έχει αρχίσει να γερνάει και να νοιώθει την επίδραση όλων των μαχών που έχει δώσει με υπερκακοποιούς σαν τον Κίλερ Κροκ. Στο πλευρό του, έχει τον Τζέισον Τοντ, τον δεύτερο Ρόμπιν, που ακριβώς όπως και στο κανονικό continuity, είναι πιο άγριος και παράτολμος σε σχέση με τον Ντικ Γκρέισον, που όπως έχουμε δει και στο All-Star Batman, στην αρχή δεν πήγαινε πίσω και αυτός από θέμα τραχύτητας, αν και ο Τοντ δεν δείχνει να ανταποκρίνεται και τόσο καλά στις παραινέσεις και διδαχές του Μπατμαν, σε σύγκριση. Μαζί λοιπόν, ερευνούν την ξαφνική ασταθή συμπεριφορά των πλουσίων της πόλης, μια συμπεριφορά που διαπιστώνουν πως έχει να κάνει με την Πόιζον Άιβι, που τους έχει βάλει να τις κάνουν χάρες με αντάλλαγμα την επιλογή τους ως το ταίρι της. Παράλληλα, η συμμορία του Τζόκερ προκαλεί μπελάδες ενώ ο ίδιος βρίσκεται ως τρόφιμος στο Άρκαμ, «καλλιεργώντας» νέους ακόλουθους, που θα τον βοηθήσουν, άθελα τους, να αποδράσει. Η συνδυασμένη πίεση που ασκούν αυτές οι δύο υποθέσεις, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη προβληματική συμπεριφορά του Ρόμπιν/Τοντ, οδηγούν τον Μπάτμαν σε στρατηγικά λάθη, καθώς προσπαθεί να αποκλείσει τον Ρόμπιν, πάνω που χρειάζεται την βοήθεια του περισσότερο από ποτέ. Και τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα επίπονα. Όχι τόσο επίπονα όμως όσο την θλίψη που θα νοιώσει, όταν ο Ρόμπιν, θα πάει να αντιμετωπίσει μόνος του τον Τζόκερ, μόλις μαθαίνει για την απόδραση του, κάτι που θα οδηγήσει στον θάνατο του. Όπως ίσως καταλαβαίνετε και από την περίληψη, η ιστορία είναι αρκετά ευθυτενής και δεν αλλάζει τίποτα ιδιαίτερο σε σχέση με το "πραγματικό" σύμπαν της DC, ούτε προσφέρει τίποτα ιδιαίτερο στην σάγκα του Σκοτεινού Ιππότη. Πολλοί το χαρακτήρισαν και ως αχρείαστο και από μια οπτική γωνιά, δεν έχουν άδικο. Απλά δεν πρέπει να ξεχνάμε πως πρόκειται για ένα μέρος από μια μεγάλη σάγκα που δημοσιεύεται αποσπασματικά εδώ και 34 χρόνια τώρα (30 όταν βγήκε το τεύχος) με πρόσθετη δυσκολία τις χρονικές μετατοπίσεις μπρος και πίσω στον χρόνο της εξιστόρησης για κάθε σειρά/μονότευχο. Οπότε μόνο του όντως δεν στέκει και τόσο καλά, αλλά αν τα βάλει να τα διαβάσει κανείς στην σωστή χρονολογική σειρά, θα έχει μεγαλύτερο νόημα. Δεν θα το κάνει ξαφνικά καλύτερο, αλλά θα επιτελέσει καλύτερα το σκοπό του ως συνδετικό κρίκο. Κάτι που έτσι και αλλιώς χρειαζόταν να γίνει κάποια στιγμή. Για να δούμε πως σε εκείνο το χρονικό σημείο, ο κόσμος που έπλασε ο Μίλερ είχε συγκλίνει περισσότερο από ποτέ με το κανονικό σύμπαν, με μόνη διαφορά πως ο Μπάτμαν είχε αρχίσει να γερνάει, συστατικό που τελικά οδήγησε σε διαφορετικές αποφάσεις για το μέλλον του, και ως επί τούτου, για τη πορεία που θα ακολουθούσε ο κόσμος στον οποίο κατοικεί. Μαζί του αυτή την φορά, ο Μίλερ είχε τον Μπράιαν Αζαρέλο για να τον βοηθήσει με την συνοχή της εξιστόρησης. Η συνεργασία είναι τόσο καλή που δεν είναι εύκολο να καταλάβει κανείς ποιος έχει γράψει τι και δεν ξενίζει από τον συνολικό τρόπο γραφής της γενικής ιστορίας. Όσο για το σχέδιο του Ρομίτα Τζ., παραδίδει έναν περίεργο συνδυασμό Μιλερικής ατμόσφαιρας και 60's αισθητικής όσο αφορά τις στολές των χαρακτήρων, η οποία, στα μάτια μου τουλάχιστον, δουλεύει μια χαρά. Κάποιες στιγμές έχω την εντύπωση πως βλέπω το σώμα του Άνταμ Γουέστ, στον τρόπο που σχεδιάζει τον Μπάτμαν. Για τους Μιλερικούς λοιπόν, προτείνεται. Οι υπόλοιποι, περιμένετε για μια τυχόν μελλοντική έκδοση που θα περιλαμβάνει όλο το έργο σε χρονολογική σειρά. Δεν μπορεί, κάποια στιγμή θα βγει και αυτή.
  9. Η δεκαετία του '80 ήταν η χρυσή εποχή του Frank Miller τόσο δημιουργικά όσο και καλλιτεχνικά. Έχοντας απογειώσει τον Daredevil,ο Miller έψαχνε περισσότερα στοιχεία να προσθέσει για το κόμικ μέσα από τις ταινίες με Samurai και ιαπωνικά manga τα οποία διάβαζε(ή καλύτερα παρακολουθούσε τα panel γιατί δεν είχαν μεταφραστεί στη δύση και ο ίδιος δεν ήξερε ιαπωνικά)την εποχή εκείνη...Ο δημιουργός άρχισε να επηρεάζεται από τον τρόπο γραφής και το σχεδιασμό εκείνων των manga(για τα οποία έλεγε ότι σε αυτά η βία είναι αληθινή ενώ οι Αμερικάνοι συνάδελφοί του υποκρίνονται..)και ήθελε να κάνει κάτι αντίστοιχο με αυτά manga που διάβαζε όπως ήταν το Kozure Ōkami των Kazuo Koike&Goseki Gojima,το οποίο μεταφράστηκε λίγα χρόνια αργότερα και κυκλοφόρησε στην Αμερική ως Lone Wolf and Cub(στα οποία ο ίδιος ο Miller έκανε κάποια εξώφυλλα)από τη First comics και αργότερα από τη Dark Horse που ολοκλήρωσε τη σειρά.. Ο Miller λοιπόν συνδύασε την αισθητική των manga εκείνων όπως το Lone Wolf&cub με το Cyberpunk genre και ταινίες σαν το 2001: A Space Odyssey&Βladerunner με μία μικρή δόση από Δαιμονικό τρόμο και το αποτέλεσμα ήταν ότι πιο διαφορετικό είχε δημιουργήσει ως τότε ο δημιουργός(ένας πρόδρομος της επιτυχίας του Dark Knight Returns που θα έρχονταν 3 χρόνια αργότερα)..Όλη η σειρά κυκλοφόρησε σε 6 τεύχη απο τον Ιούλιο του 1983 μέχρι τον Αύγουστο του 1984.Από τη DC comics.Αρχικά ήταν να κυκλοφορήσει από τη Marvel(στην οποία ο Miller έκανε το Daredevil)αλλά τελικά το έκανε για την DC γιατί του υποσχέθηκαν μεγαλύτερη καλλιτεχνική ελευθερία καθώς και τα πνευματικά δικαιώματα από τη σειρά. Η ιστορία ακολουθεί τα βήματα ενός samurai πολεμιστή του 13ου αιώνα,που αποτυγχάνει να σώσει τον αφέντη του τον Lord Ozaki από τα νύχια του δαίμονα Agat.Ατιμασμένος και χωρίς πια να έχει αφέντη,κυκλοφορεί σαν Ronin θέλοντας να πάρει εκδίκηση από τον Δαίμονα o οποίος σκότωσε τον Lord Ozaki από εκδίκηση όταν ο τελευταίος του πήρε το σπαθί.Το οποίο σπαθί παίρνει τη δύναμη του από το αίμα αθώων και είναι το μόνο που μπορεί να σκοτώσει τον Δαίμονα Agat...Ο Lord Ozaki όμως έχει κρύψει το σπαθί.... To πνεύμα του Lord Ozaki εμφανίζεται στον Samurai και τον προειδοποιεί να βρει το σπαθί και όταν θα είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει τον Δαίμονα,που θα είναι δύσκολο να πεθάνει αφού το σπαθί δεν έχει σκοτώσει κανέναν αθώο.... Όταν ο Ronin έρχεται στο κάστρο του Agat και αντιμετωπίζει τον δαίμονα,όταν εκείνος του επιτίθεται ύπουλα από πίσω ο Ronin καρφώνει το σπαθί στη δική του κοιλιά,τρυπώντας έτσι και το Δαίμονα πίσω του....Έτσι οι ψυχές και των δύο παγιδεύονται μέσα στο σπαθί.... Η ιστορία και η θυσία του Ronin γίνονται κάτι σαν θρύλος που περνάνε από γενιά σε γενιά.Μέχρι που φτάνουμε σε μία διεφθαρμένη και δυστοπική Νέα Υόρκη του 21ου αιώνα που κατοικείται από σφετεριστές,άστεγους και μεταλλαγμένους και ουσιαστικά διοικείται από ένα γιγαντιαίο εμβιομηχανικό εργαστήριο το Aquarius Complex που διοικείται από τη τεχνική νοημοσύνη Virgo και ειδικεύεται στη βιοτεχνολογία... Εκεί ένας επιστήμονας που δουλεύει στο εργαστήριο ο Billy Challas,γεννημένος χωρίς άκρα αλλά με ισχυρές τηλεπαθητικές δυνάμεις,συνεργάζεται(αλλά παρακολουθείται στενά)με τον Virgo δοκιμάζει προσθετικά μέλη για την εταιρεία Aquarius.O Billy βλέπει συχνά στα όνειρα του την ιστορία του Ronin,τον αφέντη του Lord Ozaki και τον δαίμονα Agat.Η Virgo αντιλαμβανόμενη ότι οι δυνάμεις του Billy είναι πολύ ισχυρές,και έχοντας μάθει για τα όνειρα που βλέπει,δημιουργεί μία ρομποτική version του Agat και ενθαρρύνει τον Billy να πάρει το ρόλο του Ronin.O Billy χρησιμοποιεί τις δυνάμεις του και την βιοτεχνολογία για να δημιουργήσει προσθετικά μέλη για τον εαυτό του και να γίνει ο Ronin...Έτσι έχοντας αποκτήσει νέα σώματα οι δύο αιώνιοι εχθροί ετοιμάζονται για τη νέα τους μάχη για εκδίκηση...Σε έναν κόσμο ξένο,σκοτεινό και εχθρικό για εκείνον ο Ronin θα αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη nemesis του όχι μόνο για τη σωτηρία της ζωής του αλλά και την εξιλέωση της ψυχής του... Ευφάνταστο και πρωτοποριακό κόμικ για την εποχή του,λιγάκι "δύσκολο" στη πρώτη ανάγνωση σίγουρα από τα κόμικ εκείνα που τα διαβάζεις 2-3 φορές για να συλλάβεις όλα όσα θέλει να αποτυπώσει ο δημιουργός και τα νοήματά του,ο Μiller μας παραδίδει ένα σχεδιαστικό πανόραμα ενός δυστοπικού και σκοτεινού μέλλοντος,χωρίς να επαναλαμβάνει σχεδιαστικά κλισέ που συνήθως βλέπουμε σε sci-fi κόμικ κατά καιρούς...Γραμμές κοφτερές όσο ένα katana,και η σκοτεινή και noir ατμόσφαιρα τσακίζει κόκαλα..Τα εκπληκτικά χρώματα της Lynn Varley(ειδικά το κόκκινο του αίματος νιώθεις να σε πιτσιλάει)σίγουρα αποτελούν ένα μεγάλο ατού στο ολικό αποτέλεσμα.Σίγουρα όχι καλύτερο του Dark Knight Returns αλλά με βεβαιότητα μία πολύ καλή δουλειά του δημιουργού.Σίγουρα υπάρχουν δυσκολίες και σεναριακές "τρύπες" στην πλοκή αλλά αυτό δεν αναιρεί τη δυναμικότητα της ιστορίας... Το Ronin έχει γίνει πολλές φορές reprint σε trade paperbacks όσο και σε single volumes(στις οποίες συστήνω το Ronin Deluxe Edition για καλύτερη εκτίμηση του σχεδίου του Miller)ενώ στα ελληνικά δεν έχει κυκλοφορήσει ακόμα.To καλωδιακό κανάλι SyFy έχει ανακοινώσει την τηλεοπτική μεταφορά του κόμικ σε σειρά.To κείμενο αυτό θα το βρείτε και ΕΔΩ
  10. Έχω ξαναγράψει και παλαιότερα ότι η δεκαετία του '80 για τον Frank Miller ήταν η περίοδος που ο δημιουργός ήταν στο peak της καριέρας του(κάτι σαν το Michael Jackson ένα πράγμα).Σε αυτή τη δεκαετία ο Miller μας έδωσε μερικές από τις καλύτερες και πιο κλασικές δημιουργίες του.Έτσι μετά τα Wolverine(μαζί με τον Chris Claremont στο σενάριο)Ronin και Dark Knight Returns,ο Miller αποφάσισε να ασχοληθεί ξανά με το δικό του δημιούργημα,την Elektra,που είχε πρωτοπαρουσιάσει μέσα από το αθάνατο run του στον Daredevil μερικά χρόνια πριν. Αυτή τη φορά όμως σχεδιαστικά θα ζητήσει τη βοήθεια ενός άλλου ανερχόμενου σχεδιαστή τότε του Bill Sienkiewicz(Stray Toasters,Moon Knight)άρτι αφιχθέντα από τους New Mutans και το graphic novel Daredevil:In Love and War που και πάλι το είχε γράψει ο Miller.Φυσικά το αποτέλεσμα θα ήταν ακόμα μια κλασική δημιουργία που άφησε εποχή και η οποία κυκλοφόρησε σε τεύχη(8 τον αριθμό από τον Αύγουστο του 1986 μέχρι τον Μάρτιο του '87) από τη θυγατρική της Marvel,Epic comics,η οποία δημοσίευε πιο ενήλικο υλικό,χωρίς το περιορισμό του comics code,και στην οποία οι δημιουργοί είχαν το copyright των έργων τους(αν νομίζετε ότι κάτι τέτοιο επιτεύχθηκε με την Image αρχές των 90's μάλλον εκτός από την Epic,δεν έχετε ακούσει για τη Pacific comics ή την Εclipse). Αν και η Elektra είχε ήδη πεθάνει στις σελίδες του Daredevil,μέσα από τα δολοφονικά χέρια του Bullseye(#181 Απρίλιος 1982),και είχε αναστηθεί στο τελευταίο τεύχος της σειράς που έκανε ο Miller,σαν artist/writer(#191 Φεβρουάριος 1983)εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα prequel των εμφανίσεων της στον τίτλο του hornhead,καθώς επίσης και μίας ιστορίας έξω από το κανονικό continuity της Marvel(κάτι που θα επαναλάβει λίγα χρόνια αργότερα με το Elektra Lives Again graphic novel,σε συνεργασία με την τότε σύζυγό του Lynn varley). Το κόμικ Elektra Assassin είναι ότι πιο διαφορετικό είχε γράψει μέχρι τότε ο Miller,και είχε σχεδιάσει ο Sienkiewicz.Kαι οι δύο τους μακρυά από τους περιορισμούς και απαγορεύσεις του κώδικα δεοντολογίας των κόμικ,δούλεψαν έχοντας έναν άδειο,λευκό καμβά τον οποίο πρόσθεταν σιγά,σιγά τα "χρώματα" εκείνα με τα οποία θα δημιουργούσαν ένα μικρό αριστούργημα. Η ιστορία ξεκινάει με την Elektra να είναι έγκλειστη σε ένα νοσηλευτικό ίδρυμα κάπου στη Νότια Αμερική.Με συγκεχυμένες μνήμες από τη δολοφονία της μητέρας της(ενώ εκείνη ήταν στη κοιλιά της)μέχρι και σεξουαλική παρενόχληση από τον πατέρα της(κάτι το οποίο όμως πιστεύει ότι είναι "έμφυτη" μνήμη)καθώς και μία δολοφονία που ίσως πραγματοποίησε...Στη προσπάθεια της να καταλάβει και η ίδια τη ακριβώς της συμβαίνει,θα έρθει αντιμέτωπη(και θα αιχμαλωτιστεί) με μία δαιμονική οντότητα που είναι γνωστή με το όνομα The Beast(ο ΑντίΧριστος ίσως;;)την οποία υπηρετούν οι νίντζα της οργάνωσης the Hand,και η οποία θέλει να εξαφανίσει την ανθρωπότητα προκαλώντας έναν πυρηνικό πόλεμο... Για να το πετύχει αυτό θα χρησιμοποιήσει σαν πιόνι της έναν υποψήφιο για τη Προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών,τον Ken Wind(που όλως τυχαίως; έχει τη μορφή του Dan Quayle του 44ου αντιπροέδρου των Η.Π.Α. αν και ο Sienkiewicz υποστηρίζει ότι σχεδίασε το δικό του πρόσωπο),που αποδεικνύεται πολύ δημοφιλής,και ο οποίος σκοπεύει να ξεκινήσει πυρηνική επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης , επιφέροντας σίγουρη εξασφαλισμένη καταστροφή.... Η Elektra χρησιμοποιώντας τις ψυχικές δυνάμεις που χωρίς και η ίδια να γνωρίζει,έχει αναπτύξει,κατορθώνει να ξεφύγει,έχοντας όμως στο κατόπι της έναν πράκτορα του Α.Σ.Π.Ι.Δ.Α τον Garrett που έχει εμμονή μαζί της...Όταν η Elektra τον εξοντώνει,ο Α.Σ.Π.Ι.Δ.Α. τον μετατρέπει σε cyborg,και ο ίδιος αναπτύσσει έναν ψυχικό δεσμό μαζί της...Αλλά τα βάσανα της Elektra δεν τελειώνουν εδώ,αφού ο Nick Fury(ο κανονικός ορθόδοξος Fury και όχι η κόμικ εκδοχή του Samuel Jackson που μας πλασάρουν τα τελευταία χρόνια)στέλνει εναντίων της μία ακόμα ικανή επαγγελματία πράκτορα την Chastity McBryde.Και σαν να μην έφτανε αυτό ένας πρώην συνεργάτης του Garrett,ο Perry ο οποίος έχει μετατραπεί και εκείνος σε cyborg και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος,θα τεθεί υπό την επιρροή του Beast που τώρα μοιάζει πιο ανίκητος από ποτέ στο να πετύχει το σκοπό του....Θα μπορέσει η Elektra να βάλει ένα οριστικό τέλος στην απειλή του Beast χωρίς η ίδια να χάσει για μια ακόμα φορά τη ζωή της;; Όσο μπερδεμένα και αν φαίνονται ίσως όλα αυτά,έχουμε να κάνουμε με ένα απόλυτο κρεσέντο σουρεαλισμού(στο οποίο μπλέκονται νίτζα,cyborgs,διεφθαρμένοι πολιτικοί),βίας και ξέφρενης περιπέτειας,ένα πολιτικό και μεταφυσικό θρίλερ με στοιχεία δανεισμένα από τα έργα των Phillip K.Dick(εμφύτευση μνήμης) και Shinya Tsukamoto(αλλαγή σώματος σε cyborg).Για πρώτη ίσως φορά ο Miller προσπαθεί τόσο πολύ να προσεγγίσει το ψυχισμό της ηρωίδας του,καθώς επίσης και να μιλήσει για θέματα όπως η εμμονή,οι ενοχές,η ψυχική και σωματική κακοποίηση,που είχαν φυσικά εμφανιστεί και στις προηγούμενες δουλείες του απλά εδώ ο δημιουργός επιμένει λιγάκι περισσότερο.Η ιδιότητα του Miller είναι ότι ακόμα και μία φαινομενικά απλή ιστορία σαν αυτή του Elektra Assassin,μπορεί να τη παρουσιάσει τόσο διαολεμένα πολύπλοκη και "ποιητικά" γραμμένη που να διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρων του αναγνώστη μέχρι και το τελευταίο τεύχος. Για το σχέδιο(ή μάλλον ζωγραφική)του Bill Sienkiewicz θα μπορούσαμε να μιλάμε για ώρες...Δεν έχουμε να κάνουμε με εικονογράφηση σελίδων κόμικ.Κάθε σελίδα,κάθε panel και ένας πίνακας ζωγραφικής.Χρησιμοποιώντας ζωγραφική με ακουαρέλες(νεροχρώματα)και ελαιογραφία σε αντίθεση με την παραδοσιακή μέθοδο σχεδιασμού/μελανώματος.Η στυλιζαρισμένη και επαναστατική(για τα τότε δεδομένα) τέχνη του(καθώς και η χρήση φωτορεαλισμού/κολάζ)ήταν μοναδική και πολύ πρωτοποριακή ανάμεσα στα αμερικανικά mainstream κόμικς της εποχής εκείνης, φέρνοντας στο μυαλό το στυλ απεικόνισης των ''ενηλίκων'' προσανατολισμένων περιοδικών κόμικς όπως το Heavy Metal.Ίσως η καλύτερη δουλειά του μαζί με το Stray Toasters και New Mutans,που τον καθιέρωσε σαν έναν από τους μεγαλύτερους σχεδιαστές της γενιάς του,και από τους σημαντικότερους γενικότερα για το κόσμο της 9ης(και όχι μόνο) τέχνης.Mπόρεσε να αποδώσει απόλυτα το Miller-ικό όραμα μέσα από τη ζωγραφική του,και δεν θα μπορούσε να εικονογραφήσει ίσως κανένας άλλος καλύτερα αυτή την ιστορία.Μια τέλεια συνεργασία και ένα ακόμα τελειότερο αποτέλεσμα που ικανοποιεί και τον πιο απαιτητικό αναγνώστη ιδιαίτερα σε εικαστικό επίπεδο. Φυσικά ένα τέτοιο κλασικό έργο δεν θα μπορούσε να μην έχει κάνει τις επανεκδόσεις του όλα αυτά τα χρόνια.Τόσο σε trade paperbacks(1989,2000,2012,2019) όσο και σε omnibuses(Εlektra by Frank Miller Omnibus 2008).H σειρά αποτέλεσε έμπνευση για τον συγγραφέα Garth Ennis για να γράψει τόσο σειρά με τον Nick Fury,όσο και αργότερα το εκπληκτικό του run στον Punisher Max.Το κείμενο το βρίσκετε και ΕΔΩ
  11. Mε το σημερινό μας άρθρο φτάνουμε στο τέλος του αφιερώματος στη λεγόμενη Dark Knight Trilogy του Frank Miller(που ξεκίνησε με το Dark Knight Returns το 1986 και το Dark Knight strikes again το 2001)με την κυκλοφορία του τρίτου μέρους της ιστορίας το Dark Knight 3 the Master Race που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2015 και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2017 σε 9 τεύχη.Εδώ όμως ο Miller δεν τα κάνει όλα μόνος του(και με καταστροφικά αποτελέσματα όπως είδαμε στο προηγούμενο άρθρο μας για το Dark Knight strikes again)αλλά έχει βοήθεια τόσο στο σενάριο(Azzarello)όσο και στο σχέδιο που το αναλαμβάνουν ολοκληρωτικά οι Andy Kubert & Klaus Janson(εκτός από κάποια one shots κόμικ μέσα στο κόμικ,με τους βασικούς χαρακτήρες της σειράς που τα σχεδίασε ο ίδιος ο Miller με σαφώς καλύτερη αισθητική τουλάχιστον σε σχέση με το Dark Knight 2). Βρισκόμαστε 3 χρόνια μετά τα γεγονότα της προηγούμενης σειράς...Ο άνθρωπος νυχτερίδα είναι για μία ακόμα φορά εξαφανισμένος,οSuperman κυριολεκτικά "στον πάγο" στο fortress of solitude και η Wonder Woman στη Themiscyra μεγαλώνει τον γιο που έχει αποκτήσει μαζί του...Ο Ray Palmer δέχεται την επίσκεψη της κόρης του Superman που του ζητάει να επαναφέρει στο κανονικό τους μέγεθος τους κατοίκους της πόλης του Kandor,ενώ η επιθεωρητής Yindel και η αστυνομία δέχεται αναφορές για θεάσεις ενός μασκοφόρου χαρακτήρα που όλα δείχνουν ότι πρόκειται για τον Βat Man και τελικά όταν τον συλλαμβάνουν βλέπουν ότι πρόκειται για την former Robin&Catgirl σύντροφο στη μάχη του Wayne,Carrie Kelley.H οποία τους αποκαλύπτει ότι ο Bruce Wayne έχει πεθάνει αφού ποτέ δεν ξεπέρασε τα βασανιστήρια που υπέστη στα χέρια του Lex Luthor.... Κατά τη μεταφορά της στις φυλακές η Carrie δραπετεύει με τη βοήθεια του Bat Mobile που ενεργοποιείται από την ίδια την Carrie.Στο μεταξύ ο Ray Palmer κατορθώνει να επαναφέρει την πόλη του Kandor στο κανονικό τους μέγεθος και κάνει μία συνταρακτική ανακάλυψη,όταν βλέπει ότι οι περισσότεροι πολίτες της έχουν αποδεκατισθεί από μία κάστα Kandorιανών μέλη μίας σέκτας με αρχηγό τον Quar...Oι οποίοι τον βγάζουν από τη μέση..Η Carrie γυρίζει στην Batcave όπου αποκαλύπτεται ότι ο Bruce Waye είναι ζωντανός αν και αδύναμος... Η νέα φυλή υπεράνθρωπων του Kandor με ανακοίνωσή τους απαιτούν από τους κατοίκους της γης να υποταχθούν σε αυτούς,ενώ η κόρη του Superman είναι με το μέρος τους...Ο Wayne γνωρίζοντας ότι είναι αδύναμος για να τους πολεμήσει,αποφασίζει να επαναφέρει τον Superman ταξιδεύοντας με τη Carrie ως το fortress of solitude....Όταν το κάνει αυτό και τον ειδοποιεί τι έχει συμβεί ο Superman παίρνει τη κατάσταση στα χέρια του και αποφασίζει να αντιμετωπίσει την απειλή...Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά όταν ανακαλύπτει ότι η κόρη του είναι μέλος των Kandorιανών και αυτή του η αδυναμία θα του στοιχίσει την ήττα του στα χέρια τους,ενώ ο Quar διατάζει τη πόλη του Gotham να του παραδώσουν τον Bat Man αλλιώς θα τη καταστρέψει ολοσχερώς...Με τον Superman εκτός μάχης και παγιδευμένο στα βάθη του ωκεανού,τη Wonder Woman να κρατά τα χαρτιά της ακόμα κλειστά,η αποστολή του Bat Man γίνεται ακόμα δυσκολότερη από ποτέ...Πώς θα καταφέρει να σταματήσει την απειλή του Quar που διαθέτει έναν στρατό υπεράνθρωπων;;; Σαφώς κλάσεις ανώτερο του Dark Knight strikes again(που αποτελούσε το χειρότερο για εμένα sequel για ένα τόσο κλασσικό έργο όπως το Dark Knight returns και όχι μόνο)από το DK3 the master race λείπουν τα Millerικά αυτά στοιχεία που ειδικά μετά τη δεκαετία του '90 υπάρχουν διάχυτα στις περισσότερες δουλειές του(άσκοπη βία,κακό σχέδιο και πολιτικές αναφορές)...Ο Αzzarello που φυσικά έχει γράψει το μεγαλύτερο μέρος του σεναρίου,δημιουργεί μία στιβαρή ιστορία με αρχή,μέση και τέλος,στην οποία δεν χάνεσαι μέσα σε πολιτικοκοινωνικά μηνύματα,άσκοπες αναφορές και ειρωνεία για την Αμερική και τα ιδανικά της γιατί και αυτή η συνταγή ειδικά μαγειρεμένη από τον Miller,χόρτασε,μπούχτισε και κούρασε πλέον το αναγνωστικό κοινό.... Σίγουρα τα tie ins τεύχη μέσα στο κάθε τεύχος,δείχνουν έναν βελτιωμένο Miller(σεναριακά αν όχι σχεδιαστικά τουλάχιστον όσο θα θέλαμε)αλλά δεν μπορώ να φανταστώ πώς θα ήταν γραμμένο το main κόμικ άν δεν υπήρχε και το "magic touch" του Azzarello στη σειρά...Βέβαια θα έχω την ευκαιρία να ικανοποιήσω την περιέργεια μου στη τέταρτη συνέχεια της σειράς,γιατί ναι φίλοι μου ο Miller ανακοίνωσε ότι θα υπάρχει και άλλη συνέχεια της ιστορίας(θα δείτε επίσης και μία εξέλιξη στο DK3 που θα το επιτρέψει αυτό)αυτή τη φορά γραμμένη αποκλειστικά από τον ίδιο...... Για το σχέδιο όταν βλέπεις τα ονόματα των βετεράνων Andy Kubert και Klaus Janson δεν μπορείς παρά να περιμένεις μία πολύ καλή δουλειά τόσο στο σχεδίασμα όσο και στο μελάνωμα...Ειδικά όταν τα συγκρίνεις με το σχέδιο του Miller στα tie in τευχάκια βλέπεις τη διαφορά σαν τη νύχτα με τη μέρα...Δυναμικές φιγούρες,σωστή ανατομία σωμάτων(όχι αφηρημένη τέχνη πoυ επιδίδεται τα τελευταία χρόνια ο Miller και το ονομάζουμε διαιρετικό στυλ)λεπτομερειακά banground,δεν είναι τυχαίο ότι και οι δύο καλλιτέχνες σταθερά εδώ και χρόνια είναι το συνώνυμο της ποιότητας και της πάντα καλής δουλειάς. Επίσης ο Azarrello επιτέλους αποκαθιστά τη φήμη του ανθρώπου ατσάλι που πραγματικά ο Miller είχε λίαν επιεικώς ξεσκίσει στα 2 προηγούμενα stories(λακές στο πρώτο,ανίκανος στο δεύτερο)και επιτέλους βλέπουμε τον Superman όπως ακριβώς πρέπει να είναι και του αξίζει στη πολύχρονη ιστορία του.Πραγματικά εδώ ο άνθρωπος του αύριο λάμπει και κλέβει τη παράσταση ακόμα και απο τον Bat Man!!! Σίγουρα ο μύθος του Dark Knight θα συνεχίσει να μας απασχολεί για αρκετά χρόνια ακόμη,και άλλοτε θα μας εκπλήσσει ευχάριστα άλλοτε ίσως δυσάρεστα...Ελπίζω πάντα για το πρώτο.Ποιός άλλωστε δεν θέλει να διαβάζει μια πραγματικά καλή δουλειά;; Το κόμικ κυκλοφόρησε και στα ελληνικά σε διμηνιαία τεύχη από την Anubis.To κείμενο το βρίσκετε και ΕΔΩ
  12. Μπορεί άραγε ένας δημιουργός να επαναλάβει(ή και να ξεπεράσει)το αριστούργημα του;Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι καθώς το αριστούργημα που δημιούργησε είναι καταραμένο να μην ξεπεραστεί όσο και αν προσπαθήσει...Βλέπετε ο πήχης ανεβαίνει πάρα πολύ ψηλά και το ίδιο και οι απαιτήσεις του κοινού στο οποίο έχεις δώσει ένα τέτοιο αριστούργημα..Σε αυτή τη περίπτωση θα μας δώσει ένα μεν πολύ καλό και αξιοπρεπέστατο έργο που μπορεί να μην ξεπεράσει το προηγούμενο,θα σταθεί όμως χωρίς φόβο δίπλα του,θα το συμπληρώσει και θα συνεχίσει τη παράδοση του... Στη περίπτωση του Dark Knight returns είχαμε να κάνουμε με ένα αριστούργημα που όπως αναφέραμε σε προηγούμενο άρθρο, δημιούργησε μία νέα εποχή για τα κόμικς και έκανε το κοινό να δει την 9η τέχνη με τη σοβαρότητα που της αξίζει...Πώς μπορείς να ξεπεράσεις ένα τέτοιο αριστούργημα;Όπως ανέφερα και παραπάνω απλά δεν μπορείς...Το Dark Knight Strikes back όμως όπως ονομάστηκε το sequel του Dark Knight Returns που κυκλοφόρησε 15 χρόνια αργότερα σε 3 τεύχη(Δεκέμβριο 2001-Ιούλιο 2002)δεν κατάφερε να σταθεί έστω στο ύψος των περιστάσεων και αν δεν ξεπερνούσε(που είπαμε δεν μπορούσε)τουλάχιστον να σταθεί επάξια δίπλα στο προκάτοχο του... Στη συνέχεια λοιπόν του Dark Knight mythos και της ιστορίας μας βρισκόμαστε 3 χρόνια μετά τα γεγονότα της πρώτης σειράς.Ο κόσμος πιστεύει ότι ο Bruce Wayne είναι νεκρός,ο Bat Man λειτουργεί underground και κρυμμένος στις σκιές με τη βοήθεια της Carrie Kelley(που στη προηγούμενη σειρά ήταν η Robin και τώρα η Cat girl)καθώς και του προσωπικού του στρατού των Bat boys(πρώην mutans)αντιμετωπίζουν τα κακώς κείμενα ενός κόσμου που διοικείται από έναν ψεύτικο και εικονικό πρόεδρο,αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για τη δικτατορία του Lex Luthor...Ο κόσμος απλά σε μία παθητική στάση αναλώνεται στο να παρακολουθεί τα γυμνά(στη κυριολεξία)νέα και ανόητα και φλύαρα talk shows...Ο BatMan και οι συνεργάτες του ελευθερώνουν κάποιους φυλακισμένους ήρωες(Αtom,Flash,plastic Man)με σκοπό να πολεμήσουν μαζί ενάντια σε αυτή τη δικτατορία,ενώ άλλοι όπως ο Superman,Captain Marvel & Wonder Woman παραμένουν "δέσμιοι" της απραξίας τους καθώς ο Luthor απειλεί να κάνει κακό σε δικά τους πρόσωπα...(στη περίπτωση του Supes πρόκειται για τους κατοίκους της πόλης του Kandor που ζουν σε σμίκρυνση σε μία γυάλα)... Ο εικονικός και ψεύτικος πρόεδρος Rickard(τεχνολογικό δημιούργημα του Luthor και του Brainiac)θορυβημένος από τη δράση του Wayne έστω και από το περιθώριο,διατάζει τον Superman να τον εξοντώσει.Πράγμα που αποτυγχάνει να κάνει στην επίθεση του στη batcave...Τα media επαινούν τις προσπάθειες των bat boys και της cat girl,και για πρώτη φορά μετά από χρόνια ο κόσμος αρχίζει να αποκτά τη πίστη του στους ήρωες...Στο μεταξύ ένα πλάσμα που θυμίζει τον Joker επιτίθεται και σκοτώνει ενεργούς ή μη σούπερ ήρωες όπως ο Martian Manhunter(τον οποίο ο Question προσπαθούσε να πείσει να βοηθήσει τον Bat Man στο έργο του)τον Guardian και τον Creeper...Απο την άλλη ο Superman και ο Captain Marvel προσπαθούν να σταματήσουν την επίθεση ενός εξωγήινου τέρατος στη Metropolis(που απλά πρόκειται για τον Brainiac)στη προσπάθεια όμως σκοτώνεται ο Captain Marvel ενώ ο Superman σώζεται τη τελευταία στιγμή απο τη κόρη του(και της Wonder Woman)Lara που τόσα χρόνια κρύβονταν στο Paradise island και εκπαιδεύονταν από τη μητέρα της...Supes,Woner Woman και Lara αποφασίζουν να βοηθήσουν τον Bat Man στο έργο του... Σε μία προσπάθεια να μάθουν τα διαβολικά σχέδια της διεφθαρμένης κυβέρνησης η Lara "παραδίνεται" στον Brainiac και ο Bat Man "αιχμαλωτίζεται"απο τον Luthor όπου ο τελευταίος θα τον βασανίσει με βίαιο τρόπο....Ο Luthor όμως δεν σταματά εκεί αφού σκοπός του είναι να εξαπολύσει δορυφόρους για να εξαλείψει τον μισό πληθυσμό της γης.....Θα καταφέρει ο Bat Man να τον σταματήσει;;Και ποιος είναι αυτός ο μυστηριώδης Joker που σπέρνει τον θάνατο στο πέρασμά του;;; Πέρα λοιπόν από το μπερδεμένο και "φορτωμένο" σενάριο,με τις γνωστές υπερβολές που χαρακτηρίζουν τον Miller από το 1990 και μετά(πολύ και άσκοπη βία,μαύρο χιούμορ που σε πολλές περιπτώσεις δεν χρειάζεται)έχουμε και ένα σχέδιο που κυριολεκτικά έχει γίνει στο "πόδι" μάλλον μέσα στα μέσα συγκοινωνίας που χρησιμοποιούσε ο δημιουργός για να κάνει τις διαδρομές του...Φιγούρες σχεδιασμένες χωρίς τη παραμικρή υποψία σωστής ανατομίας,σχεδόν γελοιογραφικές τις περισσότερες φορές(σαν να ξεπήδησαν από cartoon&comic strip Κυριακάτικων εφημερίδων)μοιάζουν σαν να πρόκειται για το τελικό αποτέλεσμα ενός άγριου μεθυσιού του δημιουργού ή έστω για τα σχέδια του από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού που απλά η μητέρα του έδωσε στη δημοσιότητα...Το έντονο χρώμα της Lynn Varley(και ειδικά μία επιμονή στο πράσινο του στοματικού διαλύματος)και οι περαιτέρω πειραματισμοί της δεν σώζουν καθόλου τη κατάσταση... Ο Μiller για μια ακόμα φορά προσπαθεί να ειρωνευτεί με καυστικό και λίγο υπερβολικό τρόπο την μοντέρνα Αμερική και τα ιδανικά της αλλά κάπου στη πορεία χάνει και ο ίδιος τη μπάλα(π.χ. στη περίπτωση που ο Superman εξηγεί στη κόρη του Lara για το sex,η επίθεση του Bat Man στον Luthor τον οποίο σημαδεύει με το σημάδι του Ζορό λέγοντας "striking terror.Best part of the job!!)ενώ δεν έχουμε καθόλου ανάπτυξη χαρακτήρων όπως γίνονταν στο Dark Knight Returns.....O Superman παρουσιάζεται όχι σαν λακές του Προέδρου όπως προηγουμένως αλλά τελείως ανίκανος,ηττημένος,αναποφάσιστος,παραδομένος....Η τέλεια απεικόνιση για τον μεγαλύτερο σούπερ ήρωα των κόμικς....Η δέ επίθεση του Brainiac στη Metropolis και η καταστροφή της ξυπνά στο αναγνωστικό κοινό άσχημες μνήμες από την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου..... Το DK2(όπως γραφόταν για συντομία και για να θυμίζει επίσης sequel ταινιών)απέτυχε σε όλους τους τομείς αν όχι να συναγωνιστεί τουλάχιστον να σταθεί επάξια δίπλα σε ένα μεγάλο έργο όπως ήταν ο προκάτοχός του...Θα μπορούσε κάλλιστα να μην υπάρχει καν και πάλι δεν θα χαλούσε τίποτα στην ιστορία ολόκληρου του Dark Knight mythos....Ευτυχώς η τρίτη συνέχεια(DK3 the master race 2015-2017 )είναι σε καλύτερο επίπεδο.... Το Dark Knight Strikes back(DK2) κυκλοφορεί και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Anubis.To κείμενο θα το βρείτε ΕΔΩ
  13. Πραγματικά από όλα τα άρθρα που έχω γράψει μέχρι στιγμής το να κάνω ένα review για το αριστουργηματικό αυτό κόμικ του Frank Miller,μου φάνηκε τόσο άσκοπο.Τι μπορεί να πείς για ένα κόμικ που σημάδεψε μία ολόκληρη εποχή,δημιούργησε(μαζί με το Watchmen του Moore)μια νέα - τη λεγόμενη σκοτεινή εποχή των κόμικ(dark age)έκανε τον κόσμο να δει τα κόμικ με άλλο μάτι και να μην τα θεωρεί παιδικά αναγνώσματα και ξανάκανε δημοφιλή τον άνθρωπο νυχτερίδα στο αναγνωστικό κοινό, καθιερώνοντας την εικόνα του σκοτεινού ιππότη έτσι όπως την ξέρουμε μέχρι σήμερα σε κόμικ και κινηματογράφο(μέσα από δημιουργούς όπως οι Tim Burton,Christopher Nolan,Scott Snyder κ.α.)...Σε τέτοια αριστουργήματα δεν χωράει κριτική παρ' όλα αυτά θα μιλήσουμε για ένα πραγματικά σπουδαίο έργο... Όπως έχει γίνει αποδεκτό από όλους,ο Miller στη δεκαετία του '80 βρισκόταν στη πιο δημιουργική εποχή του,ότι έπιανε(σε τίτλο)το μετέτρεπε σε χρυσάφι οπότε μετά τον Daredevil,ήταν φυσικό να συνεχίσει με το σκοτεινό ιππότη της DC...Μαζί με τον τότε editorial director της εταιρείας τον Dick Giordano έγραψαν το βασικό σενάριο της ιστορίας με διάφορες εκδοχές,από την οποία ο Miller τελικά επέλεξε το 4ο προσχέδιο...Επηρεασμένος από μία ταινία του Dirty Harry(την 4η της σειράς)όπου ο χαρακτήρας επανέρχονταν στην ενεργό δράση αφού είχε παραιτηθεί για κάποια υπόθεση,και από το γεγονός ότι και ο ίδιος πλησίαζε τα πρώτα -άντα(30)ο Miller τοποθετεί την ιστορία του στο μέλλον,με έναν κουρασμένο Bruce Wayne στα πενήντα του χρόνια,να έχει παραιτηθεί από τον ρόλο του σκοτεινού ιππότη εδώ και μία δεκαετία...Σύμμαχοι στην προσπάθεια του Miller,η τότε γυναίκα του και βοηθός του σε όλες τις δουλειές του colorist Lynn Varley(που εδώ κάνει ακόμα μία καταπληκτική δουλειά στα χρώματα όπως και στις περισσότερες συνεργασίες της με τον Miller) και ο βετεράνος inker Klaus Janson που είχαν δουλέψει μαζί και στο Daredevil της Marvel. Βρισκόμαστε στη Gotham city κάπου σε ένα (όχι τόσο) μακρινό μέλλον...Όπως προαναφέρθηκε ο Bruce Wayne έχει αποσυρθεί από το ρόλο του ανθρώπου νυχτερίδα εδώ και μία δεκαετία μετά το θάνατο του δεύτερου Robin Jason Todd(γεγονότα που χρόνια αργότερα θα εξιστορηθούν και στο πρόσφατο Dark Knight the last crusade των Miller-Azarello)...Συναντιέται ορισμένες φορές για κανένα ποτό(άν και ο ίδιος δεν πίνει)με τον παλιό φίλο και συνεργάτη του James Gordon(ο οποίος βγαίνει στη σύνταξη όπου να' ναι και γνωρίζει τη μυστική του ταυτότητα)και ορισμένα βράδια τα όνειρα του στοιχειώνονται από το θάνατο των γονιών του,και από τη νυχτερίδα που είχε δει μικρός όταν έπεσε μέσα στη σπηλιά που θα γίνονταν στο μέλλον η θρυλική batcave... Στη Gotham city επικρατεί η απόλυτη αναρχία,η εγκληματικότητα έχει φτάσει στα ύψη και μία συμμορία που ονομάζονται μεταλλαγμένοι(mutans)κάνει ότι μπορεί για να την κρατήσει εκεί...Μετά από μία επίθεση εναντίων του με την οποία νιώθει αβοήθητος και τρωτός,ο Bruce αποφασίζει να επιστρέψει στην ενεργό δράση(αφού ξαναδεί ένα όραμα με τη νυχτερίδα που είχε δει τότε μικρός στη σπηλιά)...Στη πρώτη του νύχτα θα σταματήσει μεταλλαγμένους από το να κάνουν κακό σε δύο κορίτσια ένα από τα οποία(Carrie Kelley) θα γίνει αργότερα η νέα Robin,όταν ο Bat Man θα σταματήσει τα σχέδια του Harvey Dent(two face)που μέχρι τότε πίστευαν ότι είχε γιατρευτεί....Όταν μαθαίνει ότι ο Bat Man βρίσκεται στα ίχνη ολόκληρης της συμμορίας και του αρχηγού τους αποφασίζει να τον ακολουθήσει φορώντας τη δική της στολή του Robin... Χρησιμοποιώντας τη τεχνολογία του αποδεκατίζει τους μεταλλαγμένους αλλά ο αρχηγός τους τον αποκαλεί δειλό και του λέει να παλέψουν σώμα με σώμα,κάτι που ο Bat Man δέχεται να κάνει for the old good times....Μονάχα που αυτές οι εποχές έχουν περάσει και ένας γερασμένος και σκουριασμένος Bat Man δεν τα καταφέρνει τόσο καλά απέναντι στον νεότερό του μεταλλαγμένο και σώζεται τελευταία στιγμή με παρέμβαση της Carrie....Θα ξεφύγουν και θα κατευθυνθούν στην bat cave για να φροντίσουν τα τραύματα του Bruce...Εκεί ο ίδιος θα αποφασίσει να την κρατήσει κοντά του σαν συνεργάτιδά του...Kαι με την βοήθεια του φίλου του Gordon(που κάνει τα στραβά μάτια να "δραπετεύσει" ο αρχηγός των μεταλλαγμένων)θα αντιμετωπίσει τον αρχηγό σε δικό του περιβάλλον αυτή τη φορά(μέσα στις λάσπες που θα τον καθιστούν πιο αργό απέναντι στον Bat Man)και θα τον νικήσει παίρνοντας τους υποστηρικτές του και κάνοντας τον δικό του "στρατό"... Όλα αυτά "θορυβούν" τον λευκό οίκο του οποίου ο πρόεδρος ζητάει από τον Superman(που ο Miller ουσιαστικά παρουσιάζει σαν "λακέ" του προέδρου),να "κάνει αυτό που είναι σωστό" για τη χώρα δηλαδή να εμποδίσει τον Bat man να αποκτά ολοένα μεγαλύτερη δύναμη και επιρροή...Πρώτα όμως ο άνθρωπος από ατσάλι πρέπει να εμποδίζει τις σοβιετικές δυνάμεις σε χώρα της Λατινικής Αμερικής κάτι που μπορεί να οδηγήσει στον Τρίτο Παγκόσμιο πόλεμο(μην ξεχνάτε βρισκόμαστε στα μέσα της δεκαετίας του '80 και ο ψυχρός πόλεμος βρίσκεται στο αποκορύφωμά του..)Ο άνθρωπος νυχτερίδα όμως έχει να αντιμετωπίσει και άλλα προβλήματα αφού ο Joker(που βρίσκονταν τα τελευταία χρόνια σε κατατονική κατάσταση)συνέρχεται και ώς καλεσμένος σε τηλεοπτική εκπομπή τους σκοτώνει όλους..Επίσης η νέα αρχηγός της αστυνομίας(που παίρνει τη θέση του Gordon)εκδίδει ένταλμα σύλληψης του....Ο Superman καταστρέφει την πυρηνική βόμβα των Σοβιετικών(κάτι που σχεδόν τον σκοτώνει και ξαναπαίρνει τα πάνω του στην έκθεση του στον ήλιο)δημιουργώντας ηλεκτρομαγνητικά κύματα που οδηγούν σε ένα μεγάλο black out,βυθίζοντας τις περισσότερες πόλεις σε πλήρη αναρχία,με την εγκληματικότητα να είναι στα ύψη.. Ο Βat Man με το στρατό του όμως διατηρεί το Gotham "καθαρό" από οποιαδήποτε απειλή και πλιάτσικο,μετατρέποντας την πόλη σε ασφαλές μέρος με τη δική του δύναμη και παρουσία.Κάτι που δεν αρέσει στη κυβέρνηση των ΗΠΑ που πλέον διατάζει τον yes sir man της τον άνθρωπο από ατσάλι να σταματήσει μία και καλή τον νυχτερίδα....Όλα δείχνουν ότι η τελική μάχη ανάμεσα στους δύο πρώην συντρόφους Leagers έχει πια φτάσει,αλλά και ο Bruce Wayne θα πουλήσει πολύ ακριβά το τομάρι του,και δεν έχει πεί ακόμα την τελευταία του λέξη.... Σίγουρα ότι πιο διαφορετικό είχε διαβάσει το αναγνωστικό κοινό με ήρωα τον Bat Man μέχρι τότε....Ένας γερασμένος και κουρασμένος νυχτερίδας με παραπανίσια κιλά και περιορισμένες αντοχές που όμως "το έλεγε η καρδιά του",ενίοτε στενόμυαλος και λίγο πιο "φασιστικός"(ας μου επιτραπεί η έκφραση)στις ιδέες και στις μεθόδους του,ο Βat Man του Miller με σιγουριά δεν είναι your dad's Bat Man(ειδικά εκείνος της ομώνυμης σειράς στα 60's Με τον δανδή Adam West)...Ο ίδιος μάλιστα ο δημιουργός του Bat Man, Βob Kane είχε δηλώσει ότι βρήκε την όλη ιστορία πολύ μπερδεμένη και πολιτικοποιημένη για τα γούστα του(αλλά αυτός άνηκε στη παλιά γενιά έτσι και αλλιώς,πιο αθώες εποχές κ.τ.λ. κ.τ.λ.)Παρ' όλα αυτά το κόμικ αυτό του Miller(όπως και το Watchmen του Moore)ήταν αυτό που έκανε κοινό και κριτικούς να δουν τα κόμικ ως σοβαρή μορφή τέχνης που δεν απευθύνονταν μόνο σε παιδιά ή έστω ενήλικες με παλιμπαιδισμό... Βέβαια θα έλεγα ότι ίσως απομάκρυνε τον Bat Man από τις ρίζες του,αλλά μας έδειξε και ένα διαφορετικό κομμάτι του που μέχρι τότε δεν είχαμε δει στις ιστορίες του, και θεωρώ επίσης αριστουργηματική την κλιμάκωση της ιστορίας τόσο στην αρχή(το πώς ξαναγυρίζει στη δράση ο Wayne)όσο και στο τέλος(την τελική αναμέτρηση των πάλαι ποτέ world's finest)ενώ το γεγονός ότι όπως ανέφερα και προηγουμένως ακόμα και σήμερα μεγάλοι δημιουργοί στηρίζονται σε αυτό το κόμικ για τις δικές τους δημιουργίες και στο πώς παρουσιάζουν τον Bat Man(τόσο εξωτερικά,όσο και εσωτερικά) νομίζω ότι δείχνει την διαχρονικότητα του έργου αυτού. H δημιουργική ομάδα απλά η Dream team της εποχής.Miller(στα καλά του τότε σχέδια)Klaus Janson ο απόλυτος "noir"μελανωτής(ειδικά στις δουλειές του Miller)και Lynn Varley σύντροφος στη ζωή και στην τέχνη,με τα καταπληκτικά της χρώματα που ξεχωρίζουν για τη ζωντάνια τους και προσθέτουν ζωή στα δυναμικά σχέδια του Miller. Το κόμικ κυκλοφόρησε σε 4 τεύχη από τον Φεβρουάριο μέχρι και τον Ιούνιο του 1986,ενώ από τότε έχει εκδοθεί πάρα πολλές φορές σε trade paperbacks,hardcovers,aniversary editions ενώ στα ελληνικά έγινε μία προσπάθεια να εκδοθεί σε αυτόνομους τόμους από την Ars Longa που έβγαλε μόνο τους 2 πρώτους(και οι υπόλοιποι 2 τόμοι μπήκαν στο περιοδικό Παρα Πέντε για να ολοκληρωθεί η ιστορία)και από τις εκδόσεις Anubis που το έχει επίσης εκδώσει σε αυτόνομο graphic novel.15 χρόνια μετά ο Miller κυκλοφόρησε και ένα sequel(που δυστυχώς δεν θα έπρεπε)του κόμικ το Dark Knight strikes again,καθώς και μία τρίτη ακόμα συνέχεια το DK3 the master race με βοήθεια στο σενάριο από Brian Azzarello και στα σχέδια από Andy Kubert..To κείμενο αυτό το βρίσκετε και στο προσωπικό μου blog https://comicmaniacsgr.blogspot.com/2018/04/the-dark-knight-returns-frank.html
  14. "I am the best there is at what I do,but What I do best isn't it very nice.." - Logan Με αφορμή και τον καινούργιο τόμο που κυκλοφόρησε χθες από τη Hachette θα παρουσιάσω το limited series του Wolverine που άλλαξε ολόκληρο το status quo του χαρακτήρα... O Wolverine είναι ένας από τους πιο δημοφιλής χαρακτήρες του Marvel universe εδώ και 45+ χρόνια.Δημιουργήθηκε το 1974 από τον Len Wein και τον σχεδιαστή John Romita jr. αν και στην πρώτη του εμφάνιση στο incredible Hulk#181 τον Νοέμβριο του 1974 τον σχεδίασε ο Herb Trimbe τότε σχεδιαστής στον τίτλο..Mε τη πάροδο των χρόνων και τη δημοτικότητα του ήρωα συνεχώς να ανεβαίνει,καθώς και με την εξέλιξη του χαρακτήρα του σταδιακά μέσα από τις σελίδες των Uncanny Χ-ΜΕΝ ήταν θέμα χρόνου για τη Marvel να δώσει δική του σειρά στον Wolverine έστω και σε μορφή limited series αρχικά. Τον Σεπτέμβριο του 1982 ο Wolverine αποκτά το δικό του limited series που ολοκληρώνεται σε 4 τεύχη(Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 1982) και δημιουργοί του ήταν οι Chris Claremont(ήδη είχε διαμορφώσει τον χαρακτήρα του στους Χ-ΜΕΝ)στο σενάριο και Frank Miller(στην εποχή που η καριέρα του ήταν συνεχώς ανερχόμενη) στο σχέδιο,και αυτή η συνεργασία βοηθά να αναθεωρηθεί και να εξελιχθεί ο χαρακτήρας ακόμα περισσότερο.Στην ίδια αυτή σειρά θα κάνει την εμφάνιση της και η κλασική φράση "I am the best there is at what I do,but What I do best isn't it very nice.." H φράση αυτή περιγράφει ακριβώς μέσα σε λίγες λέξεις τι σημαίνει να είσαι ο Wolverine.Κρύβει όμως μέσα της και μία πικρία,γιατί ο Logan γνωρίζει ότι είναι ο καλύτερος σε κάτι που δεν είναι καλό.... Aν και ο ανερχόμενος τότε Frank Miller ήθελε να δουλέψει με τον Claremont τη δουλειά του οποίου στους Uncanny X-men θαύμαζε,ο χαρακτήρας του Wolverine δεν τον ενθουσίαζε και τόσο αφού τον θεωρούσε μονοδιάστατο (μόνο σκότωνε τους αντιπάλους του) και ίσως αρχικά και να ήταν.Ο Claremont όμως είχε κάνει σημαντική δουλειά στην εξέλιξη του χαρακτήρα μαζί με τον σχεδιαστή(τότε) τον Uncanny X-men,John Byrne,και θεωρούσε ότι με ένα limited series,το οποίο δεν θα ακολουθούσε απόλυτα to continuity της μηνιαίας σειράς των μεταλλαγμένων(αν και οι εξελίξεις του επηρέασαν τον τίτλο των uncanny)θα μπορούσε να αναπτύξει ακόμα περισσότερο τον χαρακτήρα του Logan και να παρουσιάσει στοιχεία τα οποία δεν μπορούσε να παρουσιάσει απόλυτα σαν μέλος ομάδας. Ουσιαστικά στο limited series αυτό,όπως και στη περίπτωση της μηνιαίας σειράς των Χ-men τα όρια ανάμεσα στο συγγραφέα και τον σχεδιαστή είναι δυσδιάκριτα...Σίγουρα και ο Miller(που την εποχή εκείνη είχε επηρεαστεί πολύ από τη δουλειά των Ιαπώνων συναδέλφων του στα manga) έβαλε τις δικές του πινελιές στα σενάρια του Claremont,και η σειρά αυτή τον προετοίμασε για τις μετέπειτα μεγάλες επιτυχίες του τόσο το Ronin(1983),όσο και το Dark Knight Returns(1986). O Logan βρίσκετε στην Ιαπωνία αναζητώντας την αγαπημένη του Mariko Yashida ή οποία τον εγκατέλειψε ξαφνικά...Όταν βρίσκει τα ίχνη της,ανακαλύπτει ότι παντρεύτηκε παρά τη θέληση της,για να ξεπληρώσει με το γάμο αυτό κάποια χρέη που δημιούργησε ο πατέρας της,ο οποίος δε βλέπει με καθόλου καλό μάτι τον gaijin(ξένο)Logan και μάλιστα με ύπουλο τρόπο θα τον αντιμετωπίσει σε μάχη και θα τον ταπεινώσει μπροστά στα μάτια της Mariko...Ο πατέρας όμως της Mariko,Shingen, έχει και άλλες βλέψεις που αφορούν τη κυριαρχία του στον υπόκοσμο της Ιαπωνίας και όχι μόνο...O Logan θα πρέπει να αγωνιστεί για να κερδίσει ξανά τη καρδιά της αγαπημένης του,αλλά και την χαμένη του αξιοπρέπεια...Φυσικά στο δρόμο του θα εμφανιστεί η εγκληματική οργάνωση the Hand καθώς και η μυστηριώδης Yukio(μία σχέση με τον Logan,που θυμίζει αυτήν των Daredevil-Elektra),που σίγουρα κρύβει περισσότερα από όσα δείχνει... Περιπέτεια,καταιγιστική δράση,σπαθιά,αίμα και μοιραίες γυναίκες,ενίοτε noir ατμόσφαιρα αλλά και στοιχεία από θρυλικά ιαπωνικά spaghetti-western με samurai(Yojimbo,Sanjuro)όπου ο ήρωας αγωνίζεται μόνος εναντίων όλων για την τιμή και τη σωτηρία της ψυχής του,συνθέτουν αυτή την εντυπωσιακή πρώτη solo περιπέτεια του Logan.Ο οποίος φυσικά βρίσκεται μέσα στο στοιχείο του,και αποδυκνύει ότι ίσως να ήταν καλύτερος samurai (από όσο τον θεωρούσαν οι Ιάπωνες),αλλά ότι διαθέτει και τρυφερή καρδιά(από όσο θεωρούσε ο ίδιος)καθώς επίσης ότι θα κάνει τα πάντα για να προστατέψει τη γυναίκα που αγαπά...Και πάνω απ'όλα δεν θα αφήσει τη κτηνωδία που αναγκαστικά τον συνοδεύει σε κάθε του βήμα,παρά τη θέληση του,να υπερισχύσει της ανθρωπιάς του...Το ταξίδι αυτό στην Ιαπωνία θα αποτελέσει την αναγέννηση του ήρωα,μέσα ακριβώς από τις ίδιες του τις στάχτες...Όπως έγινε και με τον μεγάλο επίσης έρωτα του,την Jean Grey σαν Phoenix...Ένα ταξίδι ανακάλυψης της ίδιας του της ψυχής... O Claremont εντυπωσιάζει με τις γνώσεις του πάνω στα ιαπωνικά ήθη και έθιμα,γράφει ένα στιβαρό και σφιχτοδεμένο σενάριο,χωρίς να είναι πυκνογραμμένο,στηρίζεται κυρίως στην εικόνα και την κίνηση των χαρακτήρων(όπως πολλά ιαπωνικά manga)που κρατάει τον αναγνώστη γερά στη θέση του μέχρι να τελειώσει την ανάγνωση του κόμικ απνευστή. Στο σχέδιο ο Miller εμφανώς επηρεασμένος από τις δουλειές του Goseki Kojima,δίνει μία από τις καλύτερες δουλειές του(ειδικά σε σχέση με αυτές που κάνει τώρα...πραγματικά σε πιάνει θλίψη)με φιγούρες όλο πλαστικότητα και δυναμισμό,όπως ακριβώς έκανε και στο Daredevil μονάχα που εδώ στα μελάνια έχει σημαντική βοήθεια από το Joe Rubenstein(και όχι από τον Klaus Janson)που για εμένα τουλάχιστον ,αναδυκνύει καλύτερα το σχέδιο του.Το στήσιμο των layouts στα panel,η αίσθηση της ζωντανής κίνησης των χαρακτήρων,οι εντυπωσιακές σκηνές μάχης,κατατάσσουν το κόμικ στις κορυφαίες στιγμές του Miller.Kαταπληκτικά τα χρώματα από την Glynis Oliver(είχε δουλέψει στους περισσότερους τίτλους της Marvel τότε) που για την εποχή που τυπώθηκε το κόμικ,ήταν ολοζώντανα και απέδωσαν με το καλύτερο τρόπο την όλη ατμόσφαιρα του κόμικ.Έδεσαν απόλυτα με τα σχέδια του Miller,όπως αυτά της μετέπειτα συνεργάτιδας(και αργότερα γυναίκας του)Lynn Varley. Το limited series αυτό έθεσε τις βάσεις όχι μόνο για τις μετέπειτα σειρές του Wolverine,και την ακόμα μεγαλύτερη του εξέλιξη σαν χαρακτήρα,αλλά αποτέλεσε και έμπνευση για τη δεύτερη ταινία με πρωταγωνιστή τον Hugh Jackman "The Wolverine" του 2013 (ειδικά η αρχική σεκάνς με την αρκούδα είναι πιστή αντιγραφή).Τη θεωρώ σαν μία από τις 3 definitive ιστορίες του Logan(με τις άλλες δύο να είναι το Weapon X του Windsor Smith,και το Origin των Jemmas,Quesada&Jenkins)που ακόμα και σήμερα 38 χρόνια μετά τη κυκλοφορία του,διαβάζεται το ίδιο ευχάριστα και μοιάζει να είναι φρέσκια χωρίς να πέρασε ούτε χρόνος από επάνω της.Aν αγαπάτε το χαρακτήρα του Logan,αν σας αρέσει η δράση,οι ninja και η ιαπωνική κουλτούρα ή απλά θέλετε να διαβάσετε μία κλασική ιστορία του Wolverine τότε αυτή η σειρά αξίζει τη θέση που της αρμόζει στη βιβλιοθήκη σας.Το κείμενο το βρίσκετε και στο προσωπικό μου blog ΕΔΩ
  15. Πρώτη Ελληνική Κυκλοφορία: 11-07-2008 Υλικό Τευχών: All-Star Batman and Robin, the Boy Wonder 01-09 (September 2005 / April 2008) Το All-Star Batman & Robin, είναι ένα από τα έργα του Φρανκ Μίλερ που έχει προκαλέσει πολλά αρνητικά σχόλια μέσα στα χρόνια, για τον τόνο του, για την συμπεριφορά του χαρακτήρα, για την ιστορία την ίδια. Η αντίδραση είναι τέτοια που σταδιακά είδαμε και την επαναξιολόγηση και αποδόμηση από τους κριτικούς του σαφώς πιο κλασικού Ο Σκοτεινός Ιππότης Επιστρέφει, θεωρώντας την συμπεριφορά του εκεί φασιστική. Είναι δικαιολογημένα όλα αυτά; Κατά την γνώμη μου όχι, αλλά μέρος της ευθύνης το φέρει και οι ίδιοι οι δημιουργοί και εταιρία για το τρόπο που το λάνσαραν. Ακολουθούν γενικά σπόιλερς. Διαβάζετε με δικιά σας ευθύνη. Ο τίτλος μας παρουσιάζει έναν Μπάτμαν που έχει ήδη μερικά χρόνια στην πλάτη του ως αυτόκλητος τιμωρός του εγκλήματος. Χρόνια που τον έχουν καταβάλει και φτάσει στα άκρα μιας και η διαφθορά στην Γκόθαμ έχει γίνει χειρότερη αντί να καλυτερέψει η κατάσταση με την δράση του. Μπορεί να μην θεωρώ τον Μπάτμαν του Σκοτεινού Ιππότη φασίστα για πολλούς λόγους που θα αναλυθούν κάποια άλλη φορά σε άλλο θέμα, αλλά ο Μπάτμαν αυτής της χρονικής στιγμής, είναι σχεδόν εκεί από θέμα νοοτροπίας, με το μόνο που το διαχωρίζει σε σχέση με αυτούς που κυνηγά κάθε βράδυ, να είναι το ότι έχει ακόμα κάποια όρια που δεν τα ξεπερνά. Μικρή παρηγοριά δηλαδή... Τα δεδομένα όμως αλλάζουν όταν σε ένα ραντεβού με την δημοσιογράφο Βίκυ Βέιλ στο τσίρκο που δίνουν παράσταση οι Ιπτάμενοι Γκρέισονς (ναι, αν είσαι πλούσιος, δίνεις ραντεβού σε όμορφες δημοσιογράφους που προσπαθούν να ανακαλύψουν ποιος πραγματικά είναι ο αινιγματικός Μπρους Γουέιν, η περσόνα σου, όπου θες), γίνεται μάρτυρας της δολοφονίας των γονιών του νεαρού Ντικ Γκρέισον. Σκανς των εσωτερικών σελίδων από την GST. Αυτό ο οδηγεί τον Μπάτμαν σε μια έρευνα στην οποία ανακαλύπτει στοιχεία για την εμπλοκή του Τζόκερ, ο οποίος έχει βάλει πολλούς μεσάζοντες ανάμεσα σε αυτόν και τους στόχους του, και αποφασίζει να στρατολογήσει τον μικρό Γκρέισον ως βοηθό στον αγώνα του για την πάταξη του εγκλήματος. Ο Μπάτμαν αρχικά συμπεριφέρεσαι σκληρά στον μικρό για να τον προετοιμάσει για αυτά που έπονται, αλλά ο Ντικ ανταποκρίνεται με ακραίο ζήλο. Και είναι μέσα από την ακραία συμπεριφορά του μικρού που συνειδητοποιεί και ο Μπάτμαν πόσο στα άκρα έχει φτάσει και αυτός και πως ουσιαστικά οι πράξεις του δεν έχουν διαφορά από αυτή του Ρόμπιν/Γκρέισον, ενός τρομαγμένου παιδιού που κρύβει τον τρόμο του για αυτό που του συνέβη πίσω από την αδιαφορία για το ποιον πληγώνει και πως, και μέσω της προσπάθειας να τον βοηθήσει να καταλάβει τι κάνει, βοηθά τον εαυτό του να ξεφύγει από ηθικό βούρκο στον οποίο είχε υποπέσει και ο ίδιος. Αυτό είναι ουσιαστικά το ζουμί της ιστορίας, το οποίο σίγουρα με μια επιδερμική ανάγνωση χάνεται ανάμεσα στον πάντοτε προβοκατορικό λόγο του Μίλερ και την εισαγωγή όλων των άλλων χαρακτήρων του DCU, μιας και η σειρά λειτουργεί ταυτόχρονα και ως κτίσιμο των θεμελίων του Dark Night Saga. Γιατί ναι, η ιστορία αποτελεί άλλο ένα κεφάλαιο στον κόσμο του Σκοτεινού Ιππότη αν και αρχικά δεν είχε ανακοινωθεί ως τέτοια, αλλά ως την επιστροφή του Φρανκ Μίλερ στην συγγραφή περιπετειών για τον Μπάτμαν, με την αφορμή της δημιουργίας ενός νέου τότε παραρτήματος, το All-Star, στο οποίο τοπ δημιουργοί θα έδιναν νέες εκδοχές σε κλασικούς χαρακτήρες για το νεότερο κοινό, ακριβώς όπως έκανε και το Ultimate σύμπαν της Μάρβελ, κάτι όμως που κανένας από τους δύο τίτλους του All-Star παραρτήματος δεν τήρησε και απλά το αντιμετώπισαν ως ακόμα μια δυνατότητα για να δώσουν elseworlds ιστορίες, με ξεκάθαρο ορίζοντα τέλους. Έναν ορίζοντα που ακόμα μένει ανοιχτός είναι η αλήθεια, μιας και τους πήρε 3 χρόνια για να ολοκληρώσουν τα 10 τεύχη που δημοσίευσαν τελικά, με την αρχική ανακοίνωση να μιλάει για 12 και το πλάνο να αλλάζει ώστε τα 9 πρώτα να αποτελούν ένα κεφάλαιο μόνα τους και το δέκατο να αποτελεί ένα συνδετικό κρίκο μεταξύ αυτής της ιστορίας και της επόμενης, η οποία θα δημοσιευόταν σε ένα νέο τίτλο 6 τευχών, το Dark Knight: Boy Wonder, το οποίο δεν δημοσιεύτηκε ποτέ τελικά, με τον Τζιμ Λι να αναλαμβάνει την ευθύνη για όλες τις καθυστερήσεις λόγω της αυξανόμενης εμπλοκής του στα βιντεοπαιχνίδια της εταιρίας αλλά και στην ανέλιξη του στις εταιρικές τάξεις της DC. Τα δημοσιεύματα της εποχής σχημάτιζαν μια εικόνα άγνοιας των ιθυνόντων της DC αλλά και το Τζιμ Λι για το ότι το έργο αποτελούσε μέρος του Dark Knight Universe, κάτι που ξεκαθάρισε μετά τα πρώτα τεύχη, που αν ισχύει αποτελεί σαφώς σημαντική αστοχία από μεριάς του Μίλερ, μιας και σαφώς επηρέασε την μορφή που πήρε η κριτική της σειράς όταν δημοσιευόταν, με κάποιους να το κατακρίνουν για το ότι άλλαξε τον χαρακτήρα του Μπάτμαν και άλλους να τον κατηγορούν πως εισήγαγε στοιχεία από το Sin City, κάτι που όσοι έχουν ασχοληθεί έστω και λίγο με την ανάλυση της εργογραφίας του, ξέρουν πως δεν ισχύει αυτό και οι θεματικές συνήθειες του (tropes) παραμένουν σταθερές σε όλη την πορεία του και υπήρχαν και στα προηγούμενες ενασχολήσεις του με τον χαρακτήρα. Όποιος ισχυρίζεται το αντίθετο, ή δεν το έχει διαβάσει και παπαγαλίζει αυτά που διάβασε από αλλού, ή δεν κατάλαβε τι διάβαζε και πήρε μόνο τα επιδερμικά στοιχεία του έργου, τα πιο φανταχτερά, και αντιλήφθηκαν πως το έργο δεν σήμαινε αυτά που ήθελαν να σημαίνουν μερικές δεκαετίες καθυστερημένα. Σε αυτή την περίπτωση, tough luck! Το έργο του Μίλερ έχει μπόλικη από δαύτη για τους χαρακτήρες του, εξάλλου. Ας παρηγορηθούν από το σχέδιο του Τζιμ Λι που κάνει παπάδες εδώ και παραδίδει την καλύτερη οπτική εκδοχή του Μπάτμαν από αυτές που έχει σχεδιάσει γενικά. Γενικά, δεν θεωρώ πως είναι σειρά κατάλληλη για όλους (για αυτό δεν βάζω και την ταμπέλα έγκρισης μου ) αλλά σαφώς και διαφωνώ με το θάψιμο που έχει φάει. Η σειρά είναι ψυχαγωγική και άξια προσθήκη στη όλη σάγκα. Σαφώς όχι της ίδιας σημασίας και ποιότητας σε σύγκριση με το αρχικό Σκοτεινό Ιππότη και το Year One, αλλά σαφώς καλύτερο από το Ο Σκοτεινός Ιππότης Ξαναχτυπά. Μια χρονολογική ανάγνωση των μερών που έχουν δημοσιευτεί μέχρι στιγμής, θα βοηθήσει σίγουρα, όποιον έχει αμφιβολίες για το ότι ο Μίλερ λέει την ίδια ιστορία ακόμα, και δεν άλλαξε την προσέγγιση του λόγω αλλαγής (ή όχι) στις πεποιθήσεις του. . Στην Ελλάδα η σειρά ξεκίνησε να δημοσιεύεται από την Anubis δύο μήνες πριν βγει και το δέκατο τεύχος στην Αμερική, διακόπτοντας προσωρινά τον μηνιαίο τίτλο του Batman που έβγαζαν εκείνη την εποχή, για να χάρη του. Αποφάσισαν όμως να μην βγάλουν το δέκατο τεύχος, με την δικαιολογία πως δεν ήθελα να μπερδέψουν τους αναγνώστες, περιμένοντας μια πιθανή μελλοντική προσθήκη του μαζί με την νέα σειρά. Και ακόμα περιμένουμε...
  16. Matt Rea: Ο Φασισμός στον Batman του Frank Miller Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του περιοδικού New Trail του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα. Ο Matt Rea είναι ακαδημαϊκός. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας Το Batman vs Superman: Dawn of Justice βρίσκεται στους κινηματογράφους πλέον, και ενώ ο τίτλος του ακούγεται σαν κάτι που ένας δικηγόρος θα χρησιμοποιούσε ως προηγούμενο, η ταινία είναι βέβαιο πως είναι συναρπαστικότερη από κάτι τέτοιο. Η ταινία φέρνει μαζί τους δυο μέγα-ήρωες της DC Comics σε αυτό που μοιάζει σαν μια βασισμένη σε γροθιές άσκηση δημιουργίας μιας ομάδας που θα κορυφωθεί στη δημιουργία της Justice League. Μιας και είναι απλά φανταστικοί ήρωες των οποίων οι μάχες είναι απλά ένα κόλπο δημιουργημένο για την έναρξη μιας σειράς ταινιών βασισμένων στην Justice League που θα φέρει στην DC κάποια από τα πολυπόθητα χρήματα των Avengers, είναι παράλογο να αναρωτιόμαστε ποιος θα κερδίσει. Ένα καλύτερο ερώτημα είναι: ποιόν θα πρέπει να υποστηρίζουμε για να είμαστε ηθικά ανώτεροι από τους φίλους και την οικογένεια μας; Και η απάντηση σε αυτό δεν είναι τόσο εύκολη. Όχι τον Batman. Μπορώ ήδη να ακούσω το θυμωμένο τρίξιμο των δοντιών. «Ο Batman είναι ο καλύτερος! Είναι άνθρωπος σαν και εμάς!». Το καταλαβαίνω. Αγαπάτε τον Batman με ή χωρίς την ανατομικά σωστή στολή. Εννοώ, ούτε μικρά παιδιά δεν θα υποστηρίξουν τον Superman. Στα χρόνια μου ως περιοδικός εκπαιδευτικός στο Πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα, έχω διδάξει το επαναστατικό graphic novel του Frank Miller, Batman: The Dark Knight Returns, και αν έχω μάθει κάτι, είναι αυτό: η νυχτερίδα δεν είναι αυτό που λένε πως είναι. Υπάρχει μια άμεση σύνδεση μεταξύ του Batman με τον οποίο μεγαλώσαμε βλέποντας τον στην μεγάλη οθόνη και του The Dark Knight Returns που δημιουργήθηκε το 1986 από τον Frank Miller. Το πρόβλημα είναι, αυτός ο Σκοτεινός Ιππότης ήταν δημιούργημα της εποχής του – και αυτή η εποχή έχει περάσει. Όπως η ανδρική περμανάντ Το πρόβλημα με έναν Batman της δεκαετίας του 1980 που διαρκεί ακόμη είναι πως είναι από τη δεκαετία του 1980. Κουβαλά μαζί του ξεπερασμένες πολιτικές, ξεπερασμένα ιδέες για το φύλο και αντιλήψεις της σεξουαλικότητας που είναι παράδοξες στην σύγχρονη σκέψη. Ακόμη και το graphic novel του Miller χρειάστηκε να τεντώσει την πλοκή για να χωρέσει το σεξισμό και την βία που δόθηκε στον Batman. Η πιο εντυπωσιακή είναι η δυναμική εξουσίας που σχετίζεται με τον Batman. Ο αστείος Batman του Adam West της δεκαετίας του 1960 εργάζονταν μαζί με την αστυνομία – κάτι σαν βοηθός – έτσι ο Frank Miller πάει προς την εντελώς αντίθετη κατεύθυνση. Ο δικός του Batman δεν είναι απλά ένας εκδικητής που πάει ενάντια στους κανόνες του νόμου, είναι ο νόμος: μια αντίθετη δύναμη διακυβέρνησης, που εγκαθιστά την δική του τάξη και που επιβάλει μια αυστηρή πειθαρχία. Με άλλα λόγια, ένας φασίστας. Αλλά το 1986, ο Batman ήταν ο ήρωας που είχε ανάγκη η Νέα Υόρκη. Η πόλη της Νέας Υόρκης την δεκαετία του 1980 ήταν πολύ διαφορετικό μέρος. Σκληρότερο. Τρομακτικότερο. Πιο πολύ σαν το Γκόθαμ. Η εγκληματικότητα που είχε ανέβη σταθερά από την δεκαετία του 1960, έφτασε στο απόγειο της σε εκείνες του ’80 και του ’90 όταν ένα νέο ναρκωτικό που ονομάζονταν κρακ έφτασε στους δρόμους, φέρνοντας μαζί του τοξικομανείς και αυτοκρατορίες. Το 1980 υπήρχαν 1814 ανθρωποκτονίες στην Νέα Υόρκη. Ο αριθμός αυτός ανέβηκε σε 2245 το 1990. Ακριβώς στο μέσω της γεμάτης έγκλημα Νέας Υόρκης της δεκαετίας του 1980, ο νεαρός Frank Miller έγραψε το Batman: The Dark Knight Returns. Η μίνι σειρά των τεσσάρων τευχών χαρακτηρίστηκε από ένα ζοφερό επαναπροσδιορισμό ενός χαρακτήρα που άντεξε τα Bam! και τα Pows! όπως και το καρχαριοαπωθητικό με το λογότυπο νυχτερίδας του Adam West. Ο Batman του Miller ήταν σοβαρός με το Σ κεφαλαίο: ένας αγροίκος που δεν αστειεύονταν, που άνοιγε το δρόμο του μέσα στο πνιγμένο από το έγκλημα Γκόθαμ με γροθιές και κλωτσιές. Το Dark Knight Returns προέκυψε από την ιστορία προέλευσης του ίδιου του Frank Miller. Μετακόμισε στην Νέα Υόρκη από το Βερμόντ προς το τέλος της εφηβείας του. Ως νεαρός καλλιτέχνης, υπέμενε τη βία της πόλης (αναφέρεται πως ληστεύτηκε κάμποσες φορές) και κατάπινε τις ταινίες δράσης της εποχής όπως το Dirty Harry και το Death Wish, όπου άνδρες βγαίνουν εκτός ορίων του νόμου για να επιβάλλουν την δικαιοσύνη πάνω σε εγκληματίες που προστατεύονται από τους κυβερνητικούς κανόνες. Στον νέο Batman, ο Miller δημιούργησε έναν ήρωα πολύ πιο τρομακτικό και πολύ πιο βάρβαρο από την πόλη στην οποία ζούσε. Όπως οι περμανάντ στους άνδρες, ο Batman του Miller είχε νόημα στην δεκαετία του 1980 αλλά προκαλεί έκπληξη να τον βλέπουμε τώρα, 30 χρόνια μετά, ακόμη ζωντανό και να χτυπά εγκληματίες. Τον είδαμε στην επανεκκίνηση της κινηματογραφικής σειράς του Nolan του 2005 (η δεύτερη ταινία λέγονταν The Dark Knight), και τον βλέπουμε ξανά, ακόμη πιο καθαρά, στο Batman vs Superman:Dawn of Justice του Zack Snyder. Ο Ben Affleck ως Batman σε ρομπτική στολή έρχεται απευθείας από το The Dark Knight Returns. Πως ένας ξαναγραμμένος χαρακτήρας από το 1986 άντεξε τόσο πολύ; Κάτι γύρω από τον φασίστα Batman του Frank Miller αντηχεί ακόμη σήμερα. Πρώτα ας δούμε τον οδηγό του Frank Miller για την κατασκευή ενός φασίστα. Μετατρέποντας Έναν Ήρωα σε Φασίστα σε 3 Εύκολα Βήματα Για να κατασκευάσεις έναν ηρωικό φασίστα, χρειάζεται να φτιάξεις ένα κόσμο όπου ο φασισμός είναι η μόνη απάντηση. Όλες οι ακόλουθες συνθήκες πρέπει να υπάρχουν για να ανοίξουν το δρόμο για να έρθει ο Batman και να πάρει τον έλεγχο. Διαφορετικά είναι ένας φασίστας που κάνει πραξικόπημα. Για τον Miller αυτό σημαίνει τρία πράγματα: 1. Κάνεις σαφές πως οι δυνάμεις που κυβερνούν είναι ανίκανες όταν φτάνουν στην αντιμετώπιση των εγκληματιών Κάθε επίπεδο εκλεγμένης κυβέρνησης στο The Dark Knight Returns είναι ανίκανη, ή χειρότερα – ένα σημείο που εμφανές όταν διαβάζεις το κείμενο. Στη κορυφή, ο πρόεδρος Reagan είναι ένας επικίνδυνος ηλίθιος που θερμαίνει τον Ψυχρό Πόλεμο με την Σοβιετική Ένωση, αποφεύγοντας τελευταία στιγμή την πυρηνική καταστροφή με την βοήθεια του Superman. Ο δήμαρχος του Γκόθαμ είναι ένας αναποφάσιστος δειλός που δολοφονείται όταν προσπαθεί να διαπραγματευτεί με τον αρχηγό της Mutant Gang. Ο Αρχηγός Gordon αντικαθίσταται από την Αστυνόμο Yindel, που στρέφεται εναντίον του Batman αντί να καταδιώκει τους πραγματικούς εγκληματίες. Και οι φυλακισμένοι φροντίζονται από έναν αριστερών τάσεων ψυχολόγο, τον Δρ. Wolper: έναν αντι-Batman ρήτορα, που έχει σχεδιαστεί για να μοιάζει με τον Hitler. Για να σιγουρευτεί πως καταλαβαίνεται πλήρως τις λανθασμένες μεθόδους του Wolper, ο Miller τον βάζει να πεθάνει από τα χέρια του ίδιου του ασθενή: τον Joker. 2. Απεικονίζεις το μέσο άτομο ως επικίνδυνο ή αδύναμο και έτσι εξαρτημένο στην απόλυτη διακυβέρνηση Παρά το ότι γνωρίζουν πως όλα τα επίπεδα της κυβέρνησης και της τάξης είναι ανίκανα ή διεφθαρμένα, οι καθημερινοί πολίτες στο The Dark Knight Returns δεν κάνουν τίποτα για αυτό. Όταν αφήνονται στα δικά τους σχέδια, οι πολίτες είναι εγωιστές και βίαιοι. Για παράδειγμα, ένας τύπος σπρώχνει έναν ανάπηρο άνδρα στις γραμμές του μετρό. Η ιστορία είναι γελοία, αλλά τέλεια για την σταυροφορία του Miller για την δικαιολόγηση της ανάληψης του Γκόθαμ από τον Batman ως φασίστα δικτάτορα. Και οι δυο πολίτες δείχνουν την ανάγκη για κυβέρνηση αλλά για διαφορετικούς λόγους. Ο άνδρας με τις πατερίτσες είναι αβοήθητος και χρειάζεται προστασία. Ο άνδρας που σπρώχνει πρέπει να περιοριστεί. Υπάρχουν και άλλες σαν και αυτή σε ολόκληρη την έκταση του βιβλίου, η καθεμιά από τις οποίες είναι σχεδιασμένη για να οδηγήσει τον αναγνώστη στο να δεχτεί τον αδίστακτο αυταρχισμό του Batman ως λύση. 3. Δημιουργείς κακούς των οποίων οι πράξεις δεν έχουν κανένα κίνητρο πέρα από την επιθυμία για κακό Ο γενικός πληθυσμός του Γκόθαμ βάλλεται από κάθε πλευρά από βίαιους εγκληματίες δίχως ευδιάκριτο κίνημα. Σοβαρά, αν είσαι ένα μέσο άτομο που ζει στο Γκόθαμ του Miller, μπορεί να σε μαχαιρώσει ένας έφηβος για να συμπληρώσει το ποσοστό του. Η Mutant Gang, οι μαχαιροβγάλτες έφηβοι που φοράνε παράξενα γυαλία τύπου Geordi La Forge (ΣτΜ: ήρωας του Star Trek: The Next Generation), τρομακρατεί το Γκόθαμ για το μισό graphic novel. Μια προβολή των punk rocker της δεκαετίας του 1980, οι μεταλλαγμένες συμμορίες του Miller αποτελούνται από κτήνη με σκουλαρίκια και βαμμένα μαλλιά σε καρφιά και φανταχτερά ρούχα. Υπό την καθοδήγηση ενός κτηνώδους ανθρώπου, η Mutant Gang σκορπίζει τη βία σε ολόκληρο το Γκόθαμ γιατί… αυτό είναι που κάνουν σήμερα τα παιδιά; Τα κίνητρα τους είναι θολά, αλλά τουλάχιστον έχουν απώτερο σκοπό: να κατακτήσουν το Γκόθαμ. Από την κορυφή του λόφου σκουπιδιών που είναι ο θρόνος του, ο μεταλλαγμένος αρχηγός βγάζει λόγο στα μέλη της συμμορίας του αλυχτώντας για την κατάκτηση της πόλης: «Μας αποκαλούν συμμορία. Μας αποκαλούν όχλο. Νομίζουν πως είμαστε μόνο παιδιά που κάνουν φασαρία. Μόνο όταν πεθάνουν στα χέρια μας και δουν τις γυναίκες τους να βιάζονται θα καταλάβουν… έχουμε τη δύναμη – έχουμε την θέληση – και τώρα έχουμε τα όπλα. Το Γκόθαμ ανήκει στους μεταλλαγμένους. Σταματήστε για λίγες στιγμές για να απορροφήσετε τους φασιστικούς τόνους σε αυτή την εικόνα: ο χαρισματικός λόγος, η οργανωμένη επίδειξη στρατιωτικής δύναμης. Η μεταλλαγμένη συμμορία θέλει να κάνει το Γκόθαμ να υποφέρει, αν και ποτέ δεν είμαστε σίγουροι γιατί. Είναι γιατί τα μέλη της συμμορίας ζουν σε μια χωματερή; Επειδή δεν έχουν να δώσουν ένα πουκάμισο στον αρχηγό τους; Δεν χρειάζεται να ξέρουμε. Δίχως κίνητρο, η Mutant Gang εισέρχεται στην πλοκή ως ένας τρομακτικός πιθανός κυβερνήτης που ο Batman πρέπει να ανατρέψει στην εκστρατεία του για κυριαρχία – τον ίδιο τύπο «τρομακτικής πιθανότητας» έβλεπε ο Miller στην προπαγάνδα του Ψυχρού Πολέμου της δεκαετίας του 1980, όπου βιβλία, αφίσες και τηλεοπτικές διαφημίσεις έδειχναν ένα τρομακτικό μέλλον για την Αμερική υπό τον Κομμουνισμό. Και να ‘σαι. Συγχαρητήρια, έχεις δημιουργήσει ένα κόσμο στον οποίο οι φασίστες είναι αντιληπτοί ως ήρωες. Σήμερα Είμαι ο Νόμος Όπως οι πολίτες του Γκόθαμ, τα ίδια τα μέλη της συμμορίας είναι πρόβατα (αν και πρόβατα που κρατούν μαχαίρια και έχουν μοϊκάνες) προς αναζήτηση αρχηγού. Στέκονται σε τακτοποιημένες γραμμές για να τον ακούσουν να μιλάει, συμπληρώνουν τα μερίδια του για φόνο, φοράνε τη στολή του. Έτσι τι κάνουν αυτοί οι πιστοί μόλις ο Σκοτεινός Ιππότης με επιτυχία τσακίζει σε υποταγή τον μεταλλαγμένο αρχηγό; Ακολουθούν αυτό το νέο, δυνατότερο τύπο, φυσικά. Η συμμορία επαναπροσδιορίζει τον εαυτό της ως «Sons of Batman» και, αργότερα στο βιβλίο, ο Batman χρησιμοποιεί τους Sons of Batman για να αποκαταστήσει την τάξη στη διάρκεια ενός μπλακ άουτ που βυθίζει ολόκληρη τη πόλη στο σκοτάδι. Προτού πάει για μάχη, ο Batman απευθύνεται στην συμμορία με ένα γνώριμο λόγο: «Αυτό είναι το όπλο του εχθρού. Δεν το χρειαζόμαστε. Δεν θα το χρησιμοποιήσουμε. Τα όπλα μας είναι αθόρυβα – ακριβή. Με το καιρό θα σας τα διδάξω. Απόψε θα βασιστείτε στις γροθιές σας – και στα μυαλά σας. Απόψε είμαστε ο νόμος. Απόψε είμαι ο νόμος. Πάμε». «Είμαστε ο νόμος. Είμαι ο νόμος». Θυμίζει τον μεταλλαγμένο αρχηγό όταν ζητούσε να κατακτήσουν το Γκόθαμ. Ο ρόλος του Batman στο The Dark Knight Returns, έτσι δεν είναι πια του μοναχικού εκδικητή που ψάχνει την δικαιοσύνη με το τρόπο του, αλλά ένας φασίστας κυβερνήτης, που φτιάχνει ένα στρατό για να ελέγχει τη πόλη. «Αλλά, κοίτα τον! Καταστρέφει το όπλο», μπορεί να πεις. «Ο Batman είναι ξεκάθαρα ο καλός γιατί δεν σκοτώνει!». Λοιπόν, σας έχω νέα: ο κανόνας του Batman για μη σκοτωμούς είναι διεστραμμένος. Δεν είμαι υπέρ των σκοτωμών. Ζήσε και άσε τους άλλους να ζήσουν, είναι αυτό που πιστεύω. Στην επιφάνεια, η ιδέα του Batman για την καταστροφή όλων των όπλων μοιάζει καλή. Κανένας δεν πεθαίνει· κανένας δεν πληγώνεται. Μόνο που όλοι πληγώνονται και πληγώνονται άσχημα. Εδώ σε μια σκηνή που ο Batman ακολουθεί τον κανόνα του (και η βαναυσότητα του είναι όμοια με εκείνη του τελικού trailer του Batman vs. Superman), όπου ο Batman χτυπά άσχημα έναν κακοποιό και ένας αστυνομικός που φτάνει προσπαθεί να το συλλάβει, στην παρατήρηση του αστυνομικού πως του έσπασε τα κόκαλα, απαντά: «Είναι νέος. Μάλλον θα περπατήσει ξανά. Αλλά θα μείνει τρομαγμένος. Έτσι δεν είναι αλήτη;». Ο Batman γνωρίζει πως ο τύπος που έδειρε θα «περπατήσει μάλλον ξανά», αλλά το σημαντικότερο, ο αλήτης θα «παραμείνει τρομαγμένος». Αφαιρεί κάμποσο από την ευγένεια του κανόνα μη του να σκοτώνεις όταν, στη θέση του, μπορείς να προκαλέσεις επίμονο πόνο πάνω σε ένα τυχαίο κακοποιό. Δεν λέω πως το να τον σκοτώσει δεν είναι χειρότερο, αλλά ηθικά, η πιθανή παράλυση κάποιου δεν είναι πολύ καλύτερη. Ακόμη και με όλα τα άλλα που τόνισα, ίσως είναι εντάξει αν ο Batman σταθεί στο «απόψε» του λόγου. Μια φασιστική αποκατάσταση της τάξης για μια νύχτα και επιστροφή της στις δημοκρατικές δυνάμεις – ίσως αυτός είναι κάποιος τον οποίο είναι εντάξει να υποστηρίξουμε. Αλλά αυτό δεν είναι ο τρόπος που εξελίσσεται το graphic novel. «Χρόνια… για εκπαίδευση και μελέτη και σχεδιασμό εδώ στην απέραντη σπηλιά. Πολύ μετά τα αποκαΐδια ενός τιμωρού του εγκλήματος του οποίου η εποχή πέρασε. Αρχίζει εδώ – ένας στρατός – για να φέρει στα συγκαλά του ένα κόσμο που υποφέρει από χειρότερα πράγματα από κλέφτες και φονιάδες. Θα είναι μια καλή ζωή, αρκετά καλή». Διαβάστε αυτή τη γραμμή ξανά: «Αρχίζει εδώ – ένας στρατός – για να φέρει στα συγκαλά του ένα κόσμο που υποφέρει από χειρότερα πράγματα από κλέφτες και φονιάδες». Ο ήρωας αυτής της ιστορίας – και η βάση του Batman των ταινιών του Christopher Nolan κι της ταινίας Batman vs. Superman του Zack Snyder – είναι κυριολεκτικά ένας εκκεντρικός δισεκατομμυριούχος που σκηνοθέτησε το θάνατό του για να μπορέσει να δημιουργήσει ένα στρατό σε μια σπηλιά κάτω από το παλιό του μέγαρο σαν για να ανατρέψει τη κυβέρνηση. Το graphic novel τελειώνει με τον Batman ως φασίστα που επιδιώκει να αρπάξει την εξουσία από τα χέρια της δημοκρατίας. Νυχτερίδα Εκτός Χρόνου Τι έγινε στο πραγματικό Γκόθαμ του Frank Miller – την δολοφονική Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1980; Σε μια εκπληκτική ανατροπή, το έγκλημα έπεσε στα στα τέλη της δεκαετίας του 1990: το 2015, δολοφονήθηκαν στην πόλη 352 άτομα (σε σύγκριση με τους 1700 ανά έτος την εποχή του Miller). Και το μέγεθος του 2015 θεωρούνταν υψηλό ακόμη και αν η Νέα Υόρκη έχει σχεδόν ένα εκατομμύριο περισσότερους ανθρώπους από ότι στη δεκαετία του 1980. Η Νέα Υόρκη το πέτυχε όχι χάρη σε ένα μασκοφόρο που έδειρε όλους τους κλέφτες. Αλλαγές στη δημογραφία, την αστυνόμευση και την οικονομία της πόλης οδήγησαν προς τα κάτω την εγκληματικότητα. Η Νέα Υόρκη πλέον θεωρείται μια από τις ασφαλέστερες πόλεις στο κόσμο, ενώ το Γκόθαμ, το φανταστικό αντίστοιχό του, απεικονίζεται ακόμη ως φωλιά εγκλήματος. Ο Batman από το The Dark Knight Returns δεν είναι πια κατάλληλος για την Νέα Υόρκη. Ο Batman του Frank Miller συνεχίζει να είναι στη σκηνή ακόμη και όταν οι άλλες χαρακτήρες εκείνης της εποχής έχουν εξαφανιστεί. Βρίσκουμε τον Dirty Harry προσβλητικό, το Death Wish γελοίο και το Escape From New York ασήμαντο. Ωστόσο επιστρέψαμε σε αυτή τη ξεπερασμένη εκδοχή του Batman. Γιατί συνεχίζουμε να αγαπάμε αυτό το φασίστα; Βέβαια, ο Batman ζει την φαντασίωση του καλοήθη δικτάτορα: μια πανίσχυρη φιγούρα που πληγώνει μόνο τους «κακούς ανθρώπους» και προστατεύει τους «καλούς ανθρώπους». Αλλά το κλειδί στην σημερινή επιτυχία του Batman είναι το ότι απευθύνεται σε μια σύγχρονη υπαρξιακή κρίση, μια που υπάρχει πριν και από την δεκαετία του 1980: την αυτενέργεια. Η Πραγματική Υπερδύναμη του Batman Ο Batman αντιπροσωπεύει την δύναμη του ενός ατόμου – μεθυστικό πράγμα σε ένα κόσμο που η ατομική δύναμη είναι μικροσκοπική μπροστά σε εταιρείες, κυβερνήσεις και το ένα τις εκατό. Ο Batman διορθώνει κάθε πρόβλημα που βλέπει. Κανένας δεν τον ελέγχει. Είναι ένας άνθρωπος που στέκεται μπροστά σε έναν εξωγήινο με υπερδυνάμεις… και επιβιώνει από τη σύγκρουση. Ο Batman προσφέρει ελπίδα πως ένα άτομο μπορεί να υπερβεί κάθε εμπόδιο και ποιος δεν θα ήθελε έναν ηγέτη σαν αυτόν; (Στην πράξη, αναλυτές ήδη κάνουν παραλληλισμούς μεταξύ του Σκοτεινού Ιππότη και την δημοφιλία ενός άλλου δισεκατομμυριούχου. Άρθρο αποκαλεί την προεκλογική εκστρατεία του Donald Trump «πολιτική Batman»). Και όμως, παρά την εμβληματική θέση του Batman ως ενός ανθρώπου που στέκεται όρθιος μεταξύ υπερφυσικών όντων, τα ελαττώματα του τον κάνουν κάποιον με τον οποίο δεν μπορούμε να ταυτιστούμε. Είναι ένας ερημίτης δισεκατομμυριούχος που δέρνει φτωχούς ανθρώπους. Έχει τα μέσα να χρηματοδοτήσει το είδος των κοινωνικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων που θα μειώσουν το έγκλημα· αντίθετα χρησιμοποιεί την περιουσία του για να τιμωρεί εγκληματίες. Ουσιαστικά ο Batman ζει τη φαντασίωση των πλούσιων καπιταλιστών, τσακίζοντας τους φτωχούς για τις παρεκτροπές τους ενώ δεν ερευνούν ποτέ τα βαθύτερα οικονομικά εγκλήματα που έχουν σημαντικότερες συνέπειες στην κοινωνία – ή γιατί κάποιος θα στραφεί στο έγκλημα για το χρήμα εξαρχής. Α, και είναι και φασίστας. Και αυτό επίσης. Να το. Ίσως αισθάνεσαι θυμωμένος, θλιμμένος, μπερδεμένος. Μάλλον θα θέλετε να πάτε στα σχόλια και να μου αποδείξετε πως κάνω λάθος. Ίσως και να μπορείτε – αδημονώ για αυτά που έχετε να πείτε. Όσο για το αρχικό ερώτημα σχετικά με την ταινία Batman vs. Superman – ποιον θα πρέπει να υποστηρίξεις – δεν υπάρχει ξεκάθαρη ερώτηση. Πέρασες αρκετή ώρα διαβάζοντας γιατί δεν πρέπει να υποστηρίξεις τον Batman. Φυσικά, αν κοιτάξεις προς τον Superman, είναι και αυτό περίπλοκο επίσης. Είναι η αιτία πολλών θανάτων και καταστροφής στο Man of Steel. Το πρόβλημα του Batman μαζί του είναι υπαρκτό κατά την γνώμη μου. Στο τέλος, νομίζω πως υπάρχει μόνο ένας υπερήρωας που αξίζει να υποστηρίξει κάποιος σε αυτή τη ταινία – αυτή που κάνει την πρώτη της (πραγματική) εμφάνιση στη μεγάλη οθόνη σε αυτή τη ταινία. Είμαι με την Wonder Woman. Δεν την κατέστρεψαν ακόμη. Πηγή
  17. Πρώτη Ελληνική Κυκλοφορία: 30-11-2017 Δεύτερος τόμος της Οξύ αφιερωμένος στον άνθρωπο χωρίς φόβο και πρώτος γενικά στα Ελληνικά χρονικά αφιερωμένα σε ένα run συγκεκριμένων δημιουργών. Και δεν μπορούσε να κάνει καλύτερη επιλογή. Με τον Daredevil να είναι πάλι ιδιαίτερα δημοφιλής λόγω των σειρών του Netflix, τι καλύτερο από την δημοσίευση των ιστοριών που καθόρισαν τον χαρακτήρα τόσο στα κόμικς, όσο και στο τι είδαμε στις οθόνες μας; Σύμφωνοι, ο τρόπος γραφής μπορεί να μην ελκύει πολλούς νέους αναγνώστες, αλλά παραμένει καλή εισαγωγή για όσους δεν τον έχουν συνηθίσει, και φυσικά είναι ότι πρέπει για παλιότερους αναγνώστες που δεν τα πάνε και τόσο καλά με το πρόσωπο της Μάρβελ στην νέα χιλιετία. Πρέπει να χαιρόμαστε που ο Φρανκ είχε το νεανικό θράσος να προτείνει το εαυτό του ως αντικαταστάτη του Gene Colan, όταν ο τελευταίος αποχώρησε από τον τίτλο, όπως αναφέρει ο ίδιος ο Μίλερ στον πρόλογο της έκδοσης, μιας και έτσι μετέτρεψε έναν από τους δευτεροκλασάτους χαρακτήρες της Μάρβελ σε αυτό που ξέρουμε σήμερα. Σε αυτό τον τόμο λοιπόν, θα δούμε την μεταμόρφωση του Μίλερ, από φερέλπι καλλιτέχνη σε μεγάλο όνομα, τοποθετώντας σταδιακά όλα εκείνα τα στοιχεία που έκαναν τον τίτλο του Daredevil κλασικό. Ο τόμος περιλαμβάνει: Την εισαγωγή του Στικ και την ιδέα της διδασκαλίας του χαρακτήρα (ως ανασκόπηση στην αρχή), την εμφάνιση του Στόχου, το «κλέψιμο» του Κίνγκπιν από τους πινακοθήκη των κακών του Σπάιντυ και φυσικά την πρώτη εμφάνιση της Ηλέκτρας. Και ως μπόνους, περιλαμβάνει και την Μαύρη Χήρα, η οποία ήταν δευτερεύον χαρακτήρας στον τίτλο εκείνη την εποχή στον τίτλο. Ο τόμος περιέχει 16 ιστορίες: 2 από το Spectacular Spider-Man και 14 από τον τίτλο του Daredevil. Όλες έχουν τον Φρανκ Μίλερ σαν σχεδιαστή και στις τελευταίες αναλαμβάνει και το σενάριο. Από αυτές, μόνο οι επτά έχουν δημοσιευτεί μέσα στο Σπάιντερ-Μαν του Καμπανά. Οι υπόλοιπες (158-161, 163 και 167-170, σύμφωνα με τον eponymus που έκανε την έρευνα), είναι αδημοσίευτες ενώ συχνά-πυκνά ο Καμπανάς της έβαζε στο περιοδικό με ανακατεμένη σειρά. Οπότε, ακόμα και οι παλιοί νοσταλγοί έχουν κάτι να προσμένουν, εκτός από την αναβάθμιση σε χρώμα, μέγεθος και μετάφραση. Συνεχίζω να εκπλήσσομαι από το πόσο καλά είναι τα δεσίματα των πρώιμων τόμων της Οξύ. Ο παρόν τόμος έχει τις περισσότερες σελίδες που έχουν βάλει ως τώρα (340) αλλά το άνοιγμα παραμένει καλό. Απ' ότι βλέπω, έχουν βάλει σπάγκο για ενίσχυση.
×
×
  • Create New...