Jump to content

Καλώς ήλθατε στο ComicStreet

Γίνετε μέλη της κοινότητας. Η εγγραφή είναι γρήγορη και εύκολη.

Search the Community

Showing results for tags 'Dave Gibbons'.

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Forums

  • ΥΠΟΔΟΧΗ
    • Κανόνες
    • Νέα / Ανακοινώσεις
    • Απορίες / Βοήθεια
    • Γενική Συζήτηση
  • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ / ΑΡΘΡΑ
    • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
    • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
  • ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΞΕΝΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • WEBCOMICS
  • ΚΟΜΙΚΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ
    • Κινηματογράφος/TV και Κόμικς
    • Animation
    • Βιβλία
  • ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ - ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ
    • Καταστήματα
    • Πηγές - Ενημέρωση

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


About Me

Found 5 results

  1. The Sinestro Corps War Όλοι οι αναγνώστες της DC γνωρίζουν για το σπουδαίο run του Geoff Johns στο Green Lantern. Η σειρά αυτή είναι η αγαπημένη μου και ίσως η καλύτερη που έχω διαβάσει ποτέ. Παρακάτω, θα παρουσιάσω μία ιστορία από αυτό το run, η οποία ονομάζεται “The Sinestro Corps War”. Ο παραπάνω τόμος περιλαμβάνει τα εξής τεύχη: Green Lantern 21-25, Green Lantern Corps 14-19 & Green Lantern Sinestro Corps Special, τα οποία κυκλοφόρησαν το 2007. Ο πρώην Green Lantern, Sinestro, εξορισμένος από το Σώμα των Guardians, αποφασίζει να στραφεί στη δημιουργία του δικού του Σώματος χρησιμοποιώντας τη δύναμη του «φόβου». Το αυτοαποκαλούμενο “Sinestro Corps” προσπαθεί να φέρει τη τάξη στο χαοτικό γαλαξία, υποδουλώνοντας έτσι πολλούς πλανήτες. Όπως γίνεται αντιληπτό, η σύγκρουση αυτού του νεοσύστατου σώματος με εκείνο των Green Lantern ήταν αναπόφευκτη. Οι Green Lanterns, όπως ο Hal Jordan, o Guy Gardner & ο Kilowog προσπαθούν να σταματήσουν το εγχείρημα του Sinestro και των δικών του «κίτρινων» Lantern, όπως είναι ο Arkillo. Η ιστορία αυτή είναι η πρώτη «κορύφωση» του run του Johns, την οποία έχτιζε από τότε που ξεκίνησε τη σειρά. Είναι μία μεγάλη περιπέτεια διαγαλαξιακών διαστάσεων και ο Johns φροντίζει να κρατήσει την ισορροπία ανάμεσα στη δράση, στις σοβαρές καταστάσεις, στο characterization και στο συναίσθημα. Είναι μία αρκετά πυκνή ιστορία, όμως το γράψιμο του Johns δεν σε κουράζει, καθώς οι διάλογοι είναι απλοί και υπάρχει μία ωραία ροή. Παράλληλα, ο συγγραφέας φροντίζει να βάλει στην ιστορία πολλές ανατροπές, τις οποίες εγώ δεν τις περίμενα, όπως επίσης και ανάλογες «επικές» στιγμές, οι οποίες με πόρωσαν! Τέλος, η εμφάνιση πολλών χαρακτήρων από όλο το σύμπαν της DC βοηθά πολύ στο να μας δώσει ένα κόμικ κινηματογραφικών προδιαγραφών. Μάλιστα, ο Johns χτίζει σταδιακά μελλοντικές ιστορίες και με αυτό τον τρόπο σου κρατά τη αγωνία και αμείωτο το ενδιαφέρον για τη συνέχεια. Το σχέδιο του Ivan Reis και του Patrick Gleason είναι απλά από άλλο… πλανήτη. Θαύμασα και εκτίμησα τις πολλές λεπτομέρειες που έβαλαν σε κάθε πάνελ, καθώς και τη καινοτομία των layouts. Το σχέδιο ενισχύει τη κινηματογραφική αίσθηση της ιστορίας και ειλικρινά το λατρεύω! Το Sinestro Corps War είναι μία σπουδαία ιστορία, την οποία απλά δε γίνεται να την αφήσεις στη μέση! Ο Sinestro είναι και ένας από τους αγαπημένους μου χαρακτήρες στα κόμικ!
  2. Όλοι μας ξέρουμε το θρυλικό περιοδικό 2000AD, το οποίο έβγαλε το πρώτο του τεύχος το Φεβρουάριο του 1977, όταν το έτος 2000 φαινόταν πολύ μακρινό. Ναυαρχίδα του περιοδικού ήταν και είναι ακόμη ο διάσημος Judge Dredd, αλλά εδώ θα ασχοληθώ με μια άλλη ιστορία, που ξεκίνησε από το πρώτο κιόλας τεύχος του περιοδικού και η οποία έμελλε να αποκτήσει πολλούς οπαδούς και στη χώρα μας, η σειρά Harlem Heroes (Οι Ήρωες του Χάρλεμ). Οι Ήρωες του Χάρλεμ, ήταν μια ομάδα από μαύρους, οι οποίοι συμμετέχουν στο εξαιρετικά δημοφιλές στο μέλλον άθλημα του Aeroball, που είναι ένας συνδυασμός αμερικανικού ποδοσφαίρου, κουνγκ-φου και μπάσκετ, ενώ έμπνευση για την ομάδα των πρωταγωνιστών, υπήρξαν οι διάσημοι Harlem Globetrotters, οι οποίοι ήταν πάρα πολύ δημοφιλείς εκείνη την εποχή. Μόνο και μόνο το γεγονός, ότι όλοι οι πρωταγωνιστές ήταν μαύροι και μάλιστα με σημαντικά αυξημένη την αίσθηση της προσωπικής ηθικής, αφού τους βλέπουμε να προσπαθούν να κερδίσουν όλα τα παιχνίδια με έντιμο τρόπο, σε αντίθεση με κάποιες από τις αντίπαλες ομάδες, ήταν μεγάλη υπόθεση τότε. Η σεναριακή ιδέα ανήκε στον Pat Mills, αρχισυντάκτη του περιοδικού, αλλά τα σενάρια γράφτηκαν από τον Tom Tully και το σχέδιο στα περισσότερα επεισόδια ανήκε στο Dave Gibbons, Στα τελευταία επεισόδια της σειράς, ο Gibbons έδωσε τη σχεδιαστική σκυτάλη στον Ιταλό Massimo Belardinelli, το σχέδιο του οποίου ήταν πιο ζοφερό και πιο μπαρόκ. Το πολύ καλό σχέδιο των Gibbons και Belardinelli συνέβαλε πολύ στην επιτυχία της σειράς, η οποία γνώρισε και ένα δεύτερο κύκλο, το Harlem Heroes:Inferno, όπου απεικονίζεται μια εξέλιξη του Aeroball στο ακόμη βιαιότερο, αφού οι αθλητές έπρεπε να οδηγούν μηχανές. Το σενάριο του Tully έχει διάφορες νύξεις για τη διεθνή πολιτική κατάσταση εκείνης της εποχής και γενικά παρουσιάζει ένα ζοφερό μέλλον, όπου η βία είναι πανταχού παρούσα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι την εποχή της δημοσίευσης του κόμικ, η απειλή πυρηνικού πολέμου ήταν (θεωρητικά) υπαρκτή και ο φόβος για τα επακόλουθα μιας πυρηνικής σύρραξης διάχυτος. Στα πλεονεκτήματα της ιστορίας μπορούμε να συμπεριλάβουμε το ότι κανείς πρωταγωνιστής δεν ήταν στο απυρόβλητο, αφού σχεδόν όλοι μπορούσαν να σκοτωθούν στην πορεία της ιστορίας. Φυσικά, ο Tully καταφεύγει σε διάφορες εξωφρενικές ευκολίες (όπως πχ τηλεπαθητικοί εγκέφαλοι, οι οποίοι μάλιστα μιλάνε) και σίγουρα η επεισοδιακή δομή του κόμικ δεν βοηθά πολύ στην ανάπτυξη των χαρακτήρων. Επιπλέον, υπάρχουν υπερβολικά πολλές επεξηγήσεις και πολλή αφήγηση, που στην ουσία δεν προσφέρει πολλά στην ιστορία. Για να είμαι ειλικρινής, πιστεύω, ότι το κόμικ δύσκολα διαβάζεται σήμερα, αφού οι σημερινές τεχνικές αφήγησης των κόμικς είναι εντελώς διαφορετικές. Παρόλα αυτά, θεωρώ ότι ο βίαιος ρεαλισμός και ο κυνισμός του κόμικ θα εντυπωσιάσουν ακόμη και των τωρινό αναγνώστη, αλλά δεν νομίζω ότι θα τον κρατήσουν για πολύ, αφού η πυκνογραμμένη (= φλύαρη) και αποσπασματική αφήγηση αποβαίνει τελικά σε βάρος της ιστορίας. Το σχέδιο όμως, δεν έχει χάσει τίποτα από τη δυναμική του και είναι εντυπωσιακό ακόμη και σήμερα. Και οι δύο κύκλοι του κόμικ συγκεντρώθηκαν σε ένα τόμο με τίτλο: ‘The Complete Harlem Heroes”, που κυκλοφόρησε το 2010 από τις εκδόσεις Rebellion (πρέπει να έχει κυκλοφορήσει και δεύτερη έκδοση έκτοτε), από όπου και το διάβασα. Και οι δύο κύκλοι της σειράς είχαν κυκλοφορήσει στα ελληνικά, στα τέλη της δεκαετίας του 1970 με αρχές του 1980 στο πολύ δημοφιλές τότε περιοδικό “Αγόρι”, όπου είχαν δημοσιευτεί και άλλες ιστορίες από το 2000AD, αρκετές μάλιστα σε σενάριο και σχέδιο των ίδιων δημιουργών. Ο πρώτος κύκλος δημοσιεύτηκε με τον τίτλο “Αερομπώλ” στα τεύχη 51-70 της δεύτερης περιόδου και ο δεύτερος με τον τίτλο “Inferno – Οι ήρωες του Χάρλεμ” στα τεύχη 287-326. Η σειρά είχε γνωρίσει μεγάλη επιτυχία και πολλοί σημερινοί πενηντάρηδες τη θυμούνται ακόμη με νοσταλγία. Αν και δεν μπορώ να το αποδείξω, έχω την εντύπωση, ότι είναι μια από τις πιο δημοφιλείς σειρές, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό ¨Αγόρι" . ? Όλες οι εικόνες είναι από το Ίντερνετ Πηγές για περαιτέρω μελέτη: wikipedia (στα αγγλικά) Σύνδεσμος για το κόμικ μέσα στο περιοδικό “Αγόρι” στο ιστολόγιο agori-magazine.blogspot.com Μια ελαφρώς τροποποιημένη εκδοχή αυτής της παρουσίασης αναρτήθηκε για πρώτη φορά στο ιστολόγιο astoixeiotos.wordpress.com
  3. Πρώτο άρθρο για το αφιέρωμα στη γιγαντιαία βιβλιογραφία του Alan Moore και η αρχή γίνεται με το Watchmen. Αν και γενικά θα προσπαθήσουμε να παρουσίασουμε τις δουλειές του Moore μένοντας όσο το δυνατόν πιο πιστοί γίνεται στη χρονολογική σειρά κυκλοφορίας τους, κάνουμε μια εξαίρεση για το Watchmen, τόσο λόγω της σημασίας του, όσο και λόγω επικαιρότητας χάρη της σειράς του HBO. Στο -σχετικά εισαγωγικό- πρώτο μέρος του αφιερώματος για το Watchmen θα μιλήσουμε για (α) τους λόγους που οδήγησαν στην τεράστια επιτυχία του, κάνοντας μια σύντομη αναφορά στην κατάσταση που επικρατούσε στο χώρο των κόμικς μέχρι και τη δεκαετία του '80, (β) τις σεναριακές και σχεδιαστικές αρετές του και (γ) την επίδραση του όχι μόνο στα κόμικ, αλλά σε ολόκληρη την ποπ κουλτούρα. Τέλος, (δ) θα αναρωτηθούμε αν η σύγχρονη ποπ κουλτούρα, που φαίνεται να λατρεύει τόσο πολύ τους υπερήρωες, μπορεί να διδαχθεί κάτι απ' το συγκεκριμένο κόμικ, αν και την τελική απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα τη δώσουμε στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος που θα δημοσιευθεί σε μια εβδομάδα ακριβώς. Σκοπός μας, να απαντήσουμε στο μεγαλύτερο ερώτημα που βασανίζει τους φίλους του μέσου: είναι το Watchmen το καλύτερο (υπερηρωικό) κόμικ όλων των εποχών; (α) Γιατί είναι σημαντικό το Watchmen; Άλλαξε τη βιομηχανία των κόμικς Ο Ιούνιος του 1938 άλλαξε καθοριστικά την τότε βιομηχανία των κόμικς, αφού η εμφάνιση του Superman στο Action Comics #1, έμελλε να σηματοδοτήσει την αρχή μιας νέας εποχής, γεμάτης από υπερήρωες, όπως ο Batman, η Wonder Woman, o Green Lantern και άλλοι. Ειδικά την περίοδο του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το θέαμα των καλών υπερηρώων να τσακίζουν τους σατανικούς κακούς ήταν τρομερά δημοφιλές, ωστόσο το τέλος του πολέμου σηματοδότησε και την πτώση του ενδιαφέροντος του κοινού για ιστορίες με παρόμοιες θεματολογίες. Τη θέση των υπερηρωικών περιπετειών άρχισαν να παίρνουν σταδιακά ιστορίες τρόμου, ρομάντσου, εγκλημάτων και western, προσφέροντας μια ανάσα φρέσκου αέρα στο μέσο, την οποία θα έκοβε απότομα, λίγα χρόνια αργότερα, η λογοκρισία που επιβλήθηκε από το Comics Code Authority. Αυτό είχε σαν συνέπεια όλα αυτά τα είδη που είχαν αρχίσει να κυριαρχούν στις σελίδες των κόμικς να επηρρεαστούν έντονα με αποτέλεσμα οι υπερήρωες να αποκτήσουν ξανά τη χαμένη τους δόξα. Ωστόσο και εκείνοι είχαν να πληρώσουν ακριβό αντίτιτιμο, αφού οι περιορισμοί στις ιστορίες ήταν τόσοι πολλοί, ώστε κατέληξαν τελικά να προσφέρουν εντελώς αφελείς ιστορίες, όπου πάντα το καλό θα νικούσε στο τέλος. Η εποχή αυτή πέρασε στην ιστορία ως Silver Age, με το πιο ενδεικτικό δείγμα του κυρίαρχου ύφους εκείνης της περιόδου -τουλάχιστον για το ευρύ κοινό- να είναι ο τηλεοπτικός Batman του '66. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '70, υπήρξε μια χαλάρωση στην επιβεβλημένη λογοκρίσια και κάπως έτσι το είδος του τρόμου άρχισε να επιστρέφει αργά, αλλά σταθερά, ανοίγοντας το δρόμο για την καλλιτεχνική άνθιση των επόμενων χρόνων, αν και δύσκολα θα φανταζόταν κανείς αυτό που θα ακολουθούσε. Αποκορύφωμα αυτής της αλλαγής στη θεματική των κόμικς ήταν δύο κυκλοφορίες, το The Dark Knight Returns και το Watchmen, τα οποία πρέπει να έπεσαν ως κεραυνός εν αιθρία στο ανυποψίαστο αναγνωστικό κοινό που μέχρι τότε είχε συνηθίσει να διαβάζει εξαιρετικά απλοικές ιστορίες. Η επιτυχία του Watchmen ήταν τέτοια που του χάρισε βραβεία Eisner και Hugo (το πρώτο κόμικ που κατάφερε κάτι τέτοιο), ενώ κατάφερε να μπει στη λίστα του περιοδικού TIMES με τα εκατό καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του αιώνα. Αποτύπωση ψυχροπολεμικού κλίματος και γκριζάρισμα χαρακτήρων Κάθε σελίδα του Watchmen εκπέμπει το ψυχροπολεμικό κλίμα της εποχής, την αγωνία για το τέλος του κόσμου που έμοιαζε να πλησιάζει απειλητικά. Πάνω σε αυτή τη φοβία, ο Alan Moore έχτισε μια ιστορία που λάμβανε χώρα σε έναν κόσμο που έμοιαζε αρκετά με τον δικό μας, αλλά είχε και σημαντικές διαφορές. Κυριότερη ήταν η ύπαρξη του Dr. Manhattan, του μοναδικού υπερανθρώπου στο κόμικ, ο οποίος βοήθησε την Αμερική να κερδίσει τον πόλεμο στο Βιετνάμ, παίζοντας καθοριστικό ρόλο στα γεωπολιτικά παιχνίδια της εποχής. Παράλληλα, οι -άνευ υπερδυνάμεων- υπερήρωες είχαν κάνει την εμφάνιση τους αρκετά χρόνια πριν, αλλά κάποια στιγμή υποχρεώθηκαν να αποκαλύψουν τα πρόσωπα τους. Κάποιοι αποσύρθηκαν, άλλοι δούλεψαν για την κυβέρνηση και μόνο ένας φαίνεται να συνέχισε τη δράση του, ο Rorsarch. Ο μοναχικός περιπατητής, έβγαινε κάθε βράδυ στα σοκάκια της Νέας Υόρκης για να τιμωρήσει με βάναυσο τρόπο κάθε είδους (μικρο)εγκληματία. Κάπως έτσι, ανακαλύπτει τυχαία, πως ένας παλιός του συνάδελφος, ο Comedian, έπεσε θύμα δολοφονίας και αρχίζει την έρευνα του, ώστε να μάθει ποιός και γιατί τα έχει βάλει με πρώην υπερήρωες. Η αναζήτηση της αλήθειας θα οδηγήσει τον Rorsarch στη χρήση ακραίων μεθόδων, ασύνηθιστες για τα τότε υπερηρωικά δεδομένα. Η κατάσταση όμως χειροτερεύει, όσο μαθαίνουμε τα παρελθοντικά πεπραγμένα των περισσότερων χαρακτήρων, διαπιστώνοντας σταδιακά ότι απέχουν αρκετά από τον χαρακτηρισμό του ήρωα. Με αυτόν τον τρόπο, ο Alan Moore απομακρύνει τους χαρακτήρες του από τα πρότυπα που είχαν κυριαρχήσει μέχρι τότε, προσθέτοντας μια ηθική περιπλοκότητα στην ιστορία, η οποία ξεχώρισε εύκολα από άλλες σύγχρονες κυκλοφορίες. (β) Ένα φιλόδοξο καλλιτεχνικό εγχείρημα Αφηγηματικά, η προσέγγιση του Moore δεν έμοιαζε με τίποτα από ό, τι είχε προηγηθεί. Η ιστορία του δεν αναζητούσε απεγνωσμένα τις σκηνές δράσεις, αλλά άφηνε χώρο για φιλοσοφικούς προβληματισμούς και απλές, καθημερινές στιγμές την ίδια ώρα που μέρος της πλοκής λάμβανε χώρα στον Άρη(!), ενώ η χρήση λογοτεχνικών αποσπασμάτων, εγγράφων και άλλων ντοκουμέντων πρόσφερε (και προσφέρει) μια μοναδική αναγνωστική εμπειρία, χάρη της οποίας ο κόσμος του κόμικ φαντάζει ακόμα πιο ζωντανός (σημαντική σημείωση: η χρήση αυτών των εγγράφων δεν είναι απαραίτητη για την κάλυψη κάποιου αφηγηματικού κενού, αλλά λειτουργεί μόνο ενισχυτικά στον βασικό κορμό της πλοκής). Το τελικό αποτέλεσμα δεν ήταν άλλο ένα υπερηρωικό κόμικ, αλλά μια ιστορία που άνοιγε αρκετά θεματικά μέτωπα, στα οποία εμβάθυνε μέσα από τις διαφορετικές οπτικές των πρωταγωνιστών. Το Watchmen είναι μια ιστορία μυστηρίου, μια υπερηρωικη ιστορία, αλλά και μια slice of life αφήγηση της ζωής απλών ανθρώπων με ποικίλα προβλήματα. Εν τέλει, η αφήγηση του Moore δημιούργησε ολοκληρωμένους χαρακτήρες και ολοζώντανους κόσμους, σε τέτοιο βαθμό που ελάχιστοι κατάφεραν να προσεγγίσουν ξανά. Βέβαια, δεν πρέπει ούτε στιγμή να υποβιβάζουμε τη σχεδιαστική δουλειά του Gibbons, το σχέδιο του οποίου δεν συνοδεύει απλά το κείμενο του Moore, αλλά συνυπάρχει μαζί του επί ίσης όροις, πολλές φορές προσθέτωντας σημαντικές αφηγηματικές πληροφορίες, ενώ τεύχη όπως το πέμπτο (A Fearful Symmetry) αποτελούν αυτόνομα καλλιτεχνικά επιτεύγματα. "Είμαστε και οι δύο αποφάγια", αναφέρει ο Dan και στο τρίτο πάνελ τα κυριολεκτικά αποφάγια μπαίνουν σχεδόν στο κέντρο. Οπτική αφήγηση στα καλύτερα της. (γ) Επιρροή στα κόμικς (και όχι μόνο) Η ερώτηση σε αυτή την απάντηση είναι εξαιρετικά σημαντική, αφού θα μας βοηθήσει να εκτιμήσουμε κατά πόσο το Watchmen είναι ένα υπερεκτιμημένο κόμικ. Με μια πρώτη ματιά, η απάντηση είναι θετική, αλλά μήπως είναι επίκαιρο για τους λάθος λόγους; Η μόδα του σκοτεινού ύφους Πολλοί ισχυρίζονται πως το κόμικ των Moore, Gibbons και Higgins είναι εξαιρετικά ώριμο, βαθύ και σκοτεινό. Σίγουρα, αυτοί οι ισχυρισμοί δεν απέχουν καθόλου απ' την πραγματικότητα, ωστόσο ο περιορισμός σε αυτούς μας αποπροσανατολίζει από την ουσία της ιστορίας. Η μαγεία και η μεγάλη επιτυχία του Watchmen είναι ότι κατάφερε να κερδίσει την εύνοια και ατόμων έξω από τον χώρο των κόμικς, δίχως να θυσιάσει τη εγγενή γελοιότητα της ιδέας των υπερήρων και των ενήλικων ανθρώπων που ντύνονται το βράδυ με λάτεξ στολές για να βαράνε κακοποιούς. Αυτό το μοναδικό πάντρεμα του σοβαρού ύφους με τις πιο γελοίες στιγμές, πιστώνεται στο σενάριο του Alan Moore -που ναι, διαθέτει και κωμικές στιγμές-, στο σχέδιο του Gibbons που αποτυπώνει ιδανικά και τις ρεαλιστικές, αλλά και τις φανταστικές πτυχές της ιστορίας (βλ. καλαμάρι), αλλά και στην ανατρεπτική χρωματική παλέτα του John Higgins που δημουργεί έναν κόσμο οικείο και αυτόνομο την ίδια στιγμή. Η φαντασία επιτίθεται στον ρεαλισμό. Αυτή την ιδιαιτερότητα φαίνεται να ξέχασαν, να αγνόησαν ή να μην αντιλήφθηκαν καν όσοι θέλησαν να συνεχίσουν το πνεύμα της ιστορίας του Watchmen, με τη συμπαθέστατη σε γενικές γραμμές μεταφορά του Zack Snyder να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Παρ' ότι, ο Snyder έμεινε πιστός πάνελ προς πάνελ στο κόμικ, επέλεξε να αλλάξει ένα βασικό πράγμα, το φινάλε, το οποίο καθόλου τυχαία είναι και μια απ' τις πιο "γελοίες" και "παιδικές" στιγμές της ιστορίας. Αυτή η σοβαρή προσέγγιση του είδους κορυφώθηκε σε ταινίες, όπως το The Dark Knight και Joker, οι οποίες μοιάζουν να ντρέπονται για την καταγωγή τους (χρησιμοποιώντας το έργο του Moore ως σημείο αναφοράς της ποιότητας τους), αλλά και σε άλλες κομιξικές ιστορίες, οι οποίες προσπάθησαν να διώξουν από πάνω τους την υπερηρωική ρετσινιά, διατηρώντας όμως εκείνα τα χαρακτηριστικά που θα τους βοηθούσαν να κερδίσουν την χαμένη εκτίμηση τους απο το ευρύ κοινό. Τη βία και τη σκοτεινιά. Αντίθετα, το φανταστικό στοιχείο που ακόμα και σήμερα συνοδεύεται από αρνητικούς χαρακτηρισμούς, παραγκωνίστηκε, ώστε να μπορούν οι ιστορίες να χαρακτηρισθούν "ώριμες", "βαθειές" και "σκοτεινές". Κάπως έτσι λοιπόν, κατέληξε μια τόσο ριζοσπαστική ιστορία να ρίξει τη σκιά της σε ένα ολόκληρο είδος, σε ένα ολόκληρο μέσο, κυρίως για τους λάθους λόγους, εγκλωβίζοντας τη δημιουργικότητα σε μια στείρα ανακύκλωση και αναγκάζοντας τον Moore να εκφράσει τη δυσαρέσκεια του για την επιρροή που άσκησε τελικά η δημιουργία του. (Για την ιστορία, οι μοναδικές ταινίες που επιχείρησαν να δημιουργήσουν έναν δικό τους κόσμο, να κάνουν μια απόπειρα speculative fiction ήταν τα Man of Steel και Aquaman, τα οποία αγκάλιασαν μέρος της κομιξικής αφέλειας. Στον ίδιο τον χώρο των κόμικς, οι δουλειές του Grant Morrison λειτουργούν ως αντίβαρο στην επιβεβλημένη σοβαροφάνεια και κόμικς όπως το Justice League: The New Frontier είναι απόδειξη ότι η αφέλεια μπορεί να συνδυαστεί με την περιπλοκότητα, δίνοντας μας εξαιρετικά αποτελέσματα.) Δεδομένου ότι όλη αυτή η σοβαροφάνεια που κυριαρχεί στο υπερηρωικό είδος προέρχεται (και) από το Watchmen, σίγουρα μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε ακόμα επίκαιρο. Ωστόσο, αν δωθεί έμφαση στα υπόλοιπα, παραμελημένα χαρακτηριστικά του (τη φαντασία, το λεπτομερές χτίσιμο κόσμου, την ιδιαίτερη αφήγηση) το Watchmen θα μπορεί να αποδειχθεί πυξίδα προς το μέλλον, βοηθώντας το χώρο του φανταστικού να προχωρήσει μπροστά και να ξεκολλήσει απ' το μηδενισμό που έχει κυριεύσει την ποπ κουλτούρα. Η πρωτότυπη αφήγηση του Watchmen δείχνει το δρόμο προς το μέλλον Λίγο καιρό πριν, ο Soderbergh κυκλοφόρησε μια διαδραστική σειρά, το Mosaic. Η σειρά αυτή όμως, δεν ήταν διαδραστική με τον τρόπο του Black Mirror: Bandersnatch, δηλαδή δεν είχε ως σκοπό να επιτρέψει στους θεατές να επιλέξουν την δική τους κατάληξη της ιστορίας, αλλά έμοιαζε περισσότερο με το Watchmen (κι όμως!). Πιο συγκεκριμένα, αν κάποιος ήθελε να παρακολουθήσει τη σειρά απ' την κατάλληλη εφαρμογή θα είχε τη δυνατότητα να διαβάσει διάφορα ντοκουμένα απ' τον κόσμο της σειράς, ακριβώς δηλαδή όπως συνέβη και στο κόμικ του Moore, μετατρέποντας την παρακολούθηση της σε μια εντελώς διαφορετική εμπειρία. Κάτι παρόμοιο, έχει συμβεί και με το τηλεοπτικό Twin Peaks, για το οποίο έχουν κυκλοφορήσει βιβλία με αστυνομικές αναφορές σχετικές με το μυστήριο της σειράς, τα οποία δεν είναι απαραίτητα για την κατανόηση της βασικής πλοκής, απλώς προσφέρουν τη δυνατότητα εμβάθυνσης στην ιστορία, αλλά και στο πρόσφατο X-Men House of X/Power of X με τη χρήση ντοκουμέντων, ενώ μια πιο δυστοπική εκδοχή αυτού του είδους αφήγησης βρίσκουμε στο Star Wars, το οποίο δημοσιεύει σημαντικά στοιχεία της πλοκής του, είτε σε κόμικς, είτε σε βιβλία που μπαλώνουν αμήχανες σκηνές, είτε ακόμα και στο... Fortnite. (δ) Πόσο ικανοποιητικά στέκονται οι θεματικές του σήμερα; Με βάση τα όσα γράφτηκαν παραπάνω, αρχίζει να διαφαίνεται προς τα που κλίνουμε ως προς την απάντηση μας για τη σπουδαιότητα και σημασία του Watchmen. Ένα κόμικ το οποίο αποτελεί ορόσημο για την υφολογική στροφή ενός ολόκληρου μέσου και το οποίο φαίνεται να κρύβει σπέρματα των αφηγηματικών τεχνικών του μέλλοντος, σίγουρα μπορεί να χαρακτηρισθεί τουλάχιστον σημαντικό. Ωστόσο, ένα εξαιρετικά καίριο ερώτημα είναι κατά πόσο οι θεματικές της ιστορίας είναι επίκαιρες σήμερα. Μήπως το ψυχροπολεμικό κλίμα μοιάζει πλέον ξεπερασμένο; Μήπως το σενάριο είναι σεξιστικό, οπότε πρέπει να κάψουμε το κόμικ μαζί με άλλα έργα παλιότερων δεκαετιών τα οποία δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες για εκπροσώπηση διάφορων κοινωνικών ομάδων; Ή μήπως ο Moore της δεκαετίας του '80 βάζει τα γυαλιά στο 90% εκείνων που ισχυρίζονται ότι γράφουν πολιτικοποιημένες ιστορίες; Η απάντηση θα δωθεί στο επόμενο (και τελεύταιο) μέρος του αφιερώματος στο Watchmen, όπου θα αναλύσουμε τις θεματικές της ιστορίας μέσα απ' τους χαρακτήρες της.
  4. «Γινόμαστε πολιτικοί από τη στιγμή που ζούμε στον κόσμο» Γιάννης Κουκουλάς, Γιάννης Ιατρού Ευρέως γνωστός ως ο σχεδιαστής που έδωσε μορφή στο αριστουργηματικό κόμικς Watchmen σε σενάριο του Alan Moore, ο Βρετανός δημιουργός Dave Gibbons βρέθηκε στην Ελλάδα στο πλαίσιο του AthensCon 2019, γεγονός που στάθηκε αφορμή για μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση μαζί του. Ο συγχρονισμός δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερος, αφού η μεταφορά του σημαντικότερου έργου του βετεράνου καλλιτέχνη σε τηλεοπτική σειρά ξεκίνησε να προβάλλεται τον Οκτώβρη στο Netflix Γεννημένος το 1949 στο Λονδίνο, ο Dave Gibbons θεωρείται σήμερα ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους δημιουργούς κόμικς. Αν και ξεκίνησε από τα βρετανικά underground περιοδικά και συνέχισε στο ιστορικό 2000AD, σύντομα άρχισε να συνεργάζεται με σπουδαίους σεναριογράφους στις μεγαλύτερες εταιρείες. Εχει συνυπογράψει ορισμένα από τα πιο δημοφιλή κόμικς των τελευταίων ετών σε σενάρια των Alan Moore, Frank Miller, Mark Waid, Mark Millar κ.ά. Παρά τα 70 χρόνια του παραμένει παραγωγικότατος και, όπως τον γνώρισαν οι επισκέπτες τού The Athens Con την περασμένη εβδομάδα, ευγενέστατος και με ρηξικέλευθες απόψεις για τη γλώσσα και την τέχνη των κόμικς. Αναπόφευκτα ξεκινάμε με τους «Watchmen». Πριν από λίγες μέρες ξεκίνησε η τηλεοπτική σειρά. Εχουν υπάρξει επίσης τα τελευταία χρόνια ατελείωτα prequels, sequels, spinoffs... Τι πιστεύετε ότι σημαίνουν σήμερα οι «Watchmen» για τους αναγνώστες κόμικς και τι για εσάς; Τι διατηρείται από το εμβληματικό αυτό έργο και την αίγλη του 34 χρόνια μετά; Ο Άλαν κι εγώ φτιάξαμε το «Watchmen» πολλά χρόνια πριν ως γκράφικ νόβελ: μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος, ήταν δηλαδή αυτοτελές. Τα prequels και τα sequels κάπως το ξεχειλώνουν. Αν το «Watchmen» είναι ένα ανέκδοτο, τα prequels το εξηγούν ουσιαστικά... σκοτώνοντάς το, αφού αναλύονται κομμάτια που λάμβανες σαν δεδομένα, χωρίς να χρειάζεσαι τόσο ενδελεχή επεξήγηση, ενώ τα sequels συνθέτουν το σύμπαν των «Watchmen» με το υπόλοιπο σύμπαν της DC, κάτι το οποίο προσωπικά βρίσκω ανούσιο. Φυσικά όλες οι δουλειές ξεχειλίζουν από ταλέντο, τα βιβλία φαίνονται υπέροχα, απλά δεν βρίσκω κάποιο λόγο να ξεχειλωθεί τόσο, πέρα από τα χρήματα. Και για να είμαι ειλικρινής, δεν πιστεύω καν πως φέρνουν και τόσο πολλά χρήματα. Πάντοτε πιστεύαμε ότι θα ήταν υπέροχο να γίνει ταινία, φαντάσου πόσο συναρπαστικό μάς φαινόταν εκείνη την εποχή. Παρά τις δυσκολίες, η σημαντικότερη εκ των οποίων ήταν πως το έργο δεν ήταν «όχημα» για έναν ήρωα-σταρ, μετά την απήχηση των ταινιών του Batman άνοιξε ο δρόμος για τη μεταφορά του «Watchmen», κάτι που ανέλαβε ο Zack Snyder. Τους πρώτους τρεις μήνες αφότου προβλήθηκε το τρέιλερ της ταινίας, πουλήσαμε περισσότερα αντίτυπα απ’ ό,τι είχαν πουληθεί τα προηγούμενα 25 χρόνια – αν το δεις δηλαδή αποκλειστικά ως διαφήμιση για τη δουλειά μας, τότε τα πήγε περίφημα! Απόσπασμα από το «Watchmen» Η τηλεοπτική σειρά όμως είναι το κάτι άλλο! Μου αρέσει η δουλειά του Ντάνιελ Λίντελοφ όπως και να ‘χει. Η «μετάφραση» είναι πάλι διαφορετική, αφού έχουμε το μακρόσυρτο σπάσιμο σε επεισόδια, πρόκειται όμως για κάτι το οποίο, ως φαν των πλατφορμών streaming, λατρεύω να καταναλώνω. Νομίζω ότι η κρίσιμη επιλογή του Λίντελοφ να απομακρυνθεί όσο χρειαζόταν από το πρωτότυπο υλικό οδηγεί ουσιαστικά σε μια παρέκταση του αυθεντικού έργου. Αν το δικό μας «Watchmen» είναι μια πέτρα που πέφτει στο νερό, αυτό που βλέπουμε στις οθόνες μας είναι το κελάρυσμα που αυτή προκαλεί, κάτι πολύ φρέσκο και καινούργιο. Ως θεατής αγωνιώ για το νέο επεισόδιο κάθε εβδομάδα. Δεν έχω δει ακόμα το τελευταίο γιατί είμαι στην Ελλάδα και ανυπομονώ να γυρίσω σπίτι και να το δω με την ησυχία μου. Σήμερα, όποιος έχει δει μια ταινία της Marvel και ίσως ενδιαφέρθηκε για τα κόμικς, αν μπει σε ένα κομιξάδικο και πει «ενδιαφέρομαι για γκράφικ νόβελ, από πού να ξεκινήσω;», θα του πουν «ξεκίνα από το Watchmen». Γιατί είναι αυτοτελές, η αφήγηση είναι απλή και παρά την πολυπλοκότητά της, πρόκειται για ένα κόμικς ικανό να φέρει νέο κόσμο. Κι αυτό γίνεται πολλά χρόνια, μερικές φορές όμως με λάθος προσέγγιση. Ο Αλαν κι εγώ φτιάξαμε το «Watchmen» με πολλή αγάπη για αυτού του είδους τους χαρακτήρες, αλλά ένα μεγάλο κομμάτι της βιομηχανίας κόμικς σκέφτηκε «είναι ζοφερό, σκληρό και σκοτεινό, ας τα κάνουμε όλα έτσι». Με τον Αλαν οφείλουμε ένα μεγάλο συγγνώμη που καταδικάσαμε τα κόμικς της εποχής να είναι ζοφερά, σκληρά και σκοτεινά. «Watchmen», σε σενάριο του Alan Moore και «The Secret Service» από τη συνεργασία του με τον Mark Millar Οι Watchmen, η Martha Washington, ο Σούπερμαν με τον Αλαν Μουρ και άλλες δουλειές σας αμφισβήτησαν τις παραδόσεις του υπερηρωικού είδους. Πόσο πιστεύετε ότι συμβάλατε στη σύγχρονη κατάσταση της αποδόμησης; Ή μήπως δεν έχει αλλάξει τίποτα και οι υπερήρωες πουλάνε ακόμα ματσίλα και ανδρισμό; Ενα από τα ενδιαφέροντα πράγματα που συμβαίνουν στα σημερινά κόμικς είναι πως υπάρχει όλο και μεγαλύτερη ποικιλία. Φυσικά υπάρχουν βρετανικά κόμικς, όπως υπάρχουν και ελληνικά, ευρωπαϊκά και αμερικανικά. Όταν βρεθείς σε ένα αμερικανικό συνέδριο κόμικς, θα περιτριγυρίζεσαι από πολλά αμερικανικά, αλλά πάντοτε θα υπάρχουν και πολλά ευρωπαϊκά κόμικς. Αισθάνομαι πως οι διαφορετικές βιομηχανίες κόμικς έχουν τρόπον τινά συμπτυχθεί. Την εποχή που μεγάλωνα διαβάζοντας αμερικανικά κόμικς είχαν τραβήξει το ενδιαφέρον μου τα λεγόμενα indie κόμικς, τα οποία όμως χρησιμοποιούσαν πολύ συχνά Ευρωπαίους καλλιτέχνες: Ιταλούς, Ισπανούς, αλλά και Λατινοαμερικανούς. Πάντοτε απολάμβανα αυτήν την ποικιλομορφία. Παράλληλα αυξάνεται και το πλήθος των αναγνωστών αλλά και τα διαφορετικά χαρακτηριστικά τους. Στο παρελθόν ήταν ένα σχεδόν ανδροκρατούμενο χόμπι, οπότε δεν υπήρχε μεγάλη ευχέρεια να δεις διαφορετικές όψεις του ίδιου χαρακτήρα. Πιστεύω πως σε αυτό το επίπεδο το «Watchmen» συνέβαλε με την έννοια πως ασχοληθήκαμε με τους χαρακτήρες, χτίσαμε τα προφίλ τους σαν να ήταν πραγματικοί άνθρωποι. Το ίδιο και με τη Martha Washington. Δεν είναι υπερήρωας – παραμένει ήρωας, αλλά έφερε από νωρίς στο προσκήνιο το ζήτημα της αναγκαιότητας να μην είναι όλοι οι ήρωες αρρενωποί λευκοί άντρες, έδειξε πως υπάρχουν εναλλακτικές. Είναι μία από τους αγαπημένους μου χαρακτήρες. Κατά κάποιον τρόπο η ιστορία της έχει στοιχεία σάτιρας, όχι με τη φιλοσοφική έννοια, αλλά σε επίπεδο... πολιτικού ανέκδοτου. Μου αρέσει όταν οι γραμμές δεν είναι τόσο κρυστάλλινες και κατά κάποιον τρόπο θολώνουν και αλληλοκαλύπτονται. «Martha Washington - Give me Liberty» σε σενάριο του Frank Miller και «Superman» από ακόμη μια συνεργασία του με τον Alan Moore Γίνατε διάσημος επί θατσερισμού και ριγκανισμού και φαντάζομαι ότι εκείνες οι σκληρές εποχές έπαιξαν ρόλο και στις δικές σας επιλογές. Σήμερα, επί Τραμπ και επικείμενου Brexit, πόσο επηρεάζει η πολιτική τα έργα σας; Γινόμαστε αναπόφευκτα πολιτικοί από τη στιγμή που ζούμε στον κόσμο και επηρεαζόμαστε από τον ρου του. Όλοι οι άνθρωποι έχουν την τάση να έχουν μια άποψη. Θεωρώ όμως πως η προπαγάνδα παραείναι βαρετή, αφού είναι σαν να κοιτάς μόνιμα σε μια κατεύθυνση και να χάνεις οτιδήποτε υπάρχει γύρω σου. Νομίζω ότι με το «Watchmen» εξερευνήσαμε σε έναν βαθμό τον αυταρχισμό και γενικότερα τη δεξιά αντίληψη της πολιτικής, κάτι που έκανε πολύ πιο έντονα ο Αλαν στο «V For Vendetta», όπου μιλούσαμε για ένα απολυταρχικό, φασιστικό πλαίσιο. Αυτό που θεωρώ εκπληκτικό είναι πως έργα που έχουν γραφτεί 30 ή και 40 χρόνια πριν μπορούν να εκφράσουν απόλυτα καταστάσεις που βιώνουμε και σήμερα: άλλος ένας τρελός πρόεδρος, ένας πρόεδρος της σόου μπιζ. Αυτό ακριβώς ήταν και ο Ρίγκαν. Επί Τραμπ είχα περάσει μια περίοδο που περίμενα μανιωδώς την πτώση του. Κάθε φορά που έκανε κάποια απαράδεκτη χοντράδα σκεφτόμουν «αποκλείεται να τη γλιτώσει με αυτό», αλλά κάθε φορά τα κατάφερνε! Οσο περήφανος Βρετανός κι αν αισθάνομαι, παραμένω βαθιά Ευρωπαίος και διαφωνώ κάθετα με το Brexit. Από τη μια όμως αισθάνομαι πως πλέον είναι όλα χαμένα, και από την άλλη παραμένω αθεράπευτα αισιόδοξος. Απόσπασμα από το «Martha Washington Dies» σε σενάριο του Frank Miller Πώς σας φάνηκε το φεστιβάλ κόμικς στην Ελλάδα; Πόσο νόημα έχουν αυτές οι εκδηλώσεις για τη δουλειά σας και για την τέχνη των κόμικς; Όταν ήμουν 10 χρονών, ζούσα σε έναν κόσμο όπου τα κόμικς ήταν μια μοναχική ασχολία, αφού ελάχιστοι από τους φίλους μου διάβαζαν, πόσο μάλλον φανατικά. Έπρεπε να περάσουν πολλά χρόνια για να βρεθώ σε φεστιβάλ κόμικς, όπως το San Diego, και να δω με τα μάτια μου πως υπάρχουν τόσοι πολλοί που μοιράζονται το ίδιο πάθος με μένα, απλώς στην καθημερινή ζωή είναι διασκορπισμένοι. Αυτές οι εκδηλώσεις, οι οποίες διαρκώς αυξάνονται και πληθαίνουν και γίνονται πλέον σε διάφορα μέρη σε όλον τον κόσμο, είναι μια καλή ευκαιρία λοιπόν να συναντηθούν όλοι αυτοί: παθιασμένοι πιτσιρικάδες, φανατικοί συλλέκτες, γηραιότεροι άνθρωποι που κάποτε διάβαζαν κόμικς και νοσταλγούν. Στη γειτονιά σου μπορεί να είσαι ο μοναδικός κομιξάκιας, εκεί όμως είσαι μια σταγόνα στο νερό. Κάθε χρόνο δέχομαι μερικές χιλιάδες προσκλήσεις για αντίστοιχες εκδηλώσεις, καταλήγω όμως να πηγαίνω σε 3 ή 4. Ο λόγος που βρίσκομαι στην Αθήνα είναι επειδή ρώτησα μερικούς από τους φίλους μου που έχουν φιλοξενηθεί εδώ τα προηγούμενα χρόνια και με διαβεβαίωσαν πως η διοργάνωση, η ομάδα, ο χώρος, η φιλοξενία θα είναι εξαιρετικά – το οποίο και διαπίστωσα ιδίοις όμμασι. Το ξενοδοχείο ήταν εξαιρετικό, το φαγητό προσεγμένο, οι διοργανωτές ευγενείς και γνώστες του αντικειμένου. Πάνω απ’ όλα όμως το κοινό ήταν τόσο θερμό, τόσο ενθουσιώδες... Επίσης τυχαίνει συχνά να συναντάς φίλους σου. Όταν πηγαίνεις σε τέτοιες εκδηλώσεις, είναι σαν να ταξιδεύεις με ένα υπερωκεάνιο το οποίο βυθίζεται και ξαφνικά καλείσαι να πηδήξεις σε μια σωσίβια λέμβο, όπου δεν ξέρεις με ποιους θα είσαι. Και αυτό θα κάνει τη διαφορά. Μερικές φορές δεν θέλεις να βγεις από εκεί, ακόμα κι αν φτάσεις στον προορισμό σου και άλλες θα ήθελες να βγεις από τη λέμβο και να συνεχίσεις κολυμπώντας. Η εμπειρία μου εδώ ήταν μία από τις καλύτερες και θέλω να ευχαριστήσω άπαντες για την αντιμετώπιση που μου επιφύλαξαν. Πηγή
  5. Πώς το «Watchmen» άλλαξε την ιστορία των κόμικς Ξεκινώντας από το φθινόπωρο του 1986, οι Αλαν Μουρ και Ντέιβ Γκίμπονς άλλαξαν την ιστορία των κόμικς με τα 12 τεύχη του «Watchmen». Η ιστορία τους συνδύαζε αστυνομικό νουάρ, ψυχροπολεμική παράνοια, υπερήρωες χωρίς υπερδυνάμεις, σεξ, βία και αποδόμηση όλων όσων ξέραμε για τα κόμικς μέχρι τότε. Τι είδους άνθρωποι φοράνε πολύχρωμα κολάν και βγαίνουν στους δρόμους για να πλακωθούν στο ξύλο; Πώς θα ήταν ο κόσμος μας αν υπήρχε ανάμεσα στους κοινούς θνητούς ένα ον με θεϊκές δυνάμεις; Ερωτήματα που το «Watchmen» απάντησε με τολμηρό και πρωτοποριακό τρόπο, σεναριακά και εικαστικά. Από σχεδιαστικής άποψης, για παράδειγμα, είναι πρωτοποριακό το χώρισμα της κάθε σελίδας σε 9 καρέ, που επιτρέπει στη δράση να προχωράει πιο γρήγορα, ενώ δίνει τη δυνατότητα για πάνω από 300 διαφορετικούς συνδυασμούς των καρέ. Φανταστείτε ότι ένα από τα 12 τεύχη-κεφάλαια που έχει τον τίτλο «Fearful Symmetry», είναι όλο συμμετρικό, είτε ως προς την τοποθέτηση των καρέ στις απέναντι σελίδες είτε ως προς τα χρώματα που κυριαρχούν σε κάθε ένα από αυτά. Δείτε, για παράδειγμα, πώς εναλλάσσονται σε μία σελίδα τα καρέ όπου κυριαρχεί το κόκκινο με εκείνα που στηρίζονται στο κίτρινο και το μωβ. Το βίντεο του Insider που θα δείτε στη συνέχεια, συντάσσεται με την ευρέως αποδεκτή άποψη ότι το «Watchmen» (που κυκλοφορεί σε ενιαίο γκράφικ νόβελ με τα 12 τεύχη στη σειρά) είναι το καλύτερο κόμικ όλων των εποχών. Και την υποστηρίζει με μια σειρά από επιχειρήματα που θα σας κάνουν, αν έχετε ήδη το «Watchmen» να το ξαναδιαβάσετε από την αρχή, και αν δεν το έχετε να τρέξετε στο κοντινότερο «κομιξάδικο». https://youtu.be/JLKZOQnWs80 Τέλος, η σειρά «Watchmen» του ΗΒΟ που έκανε πρεμιέρα τον Οκτώβριο θεωρείται μία από τις καλύτερες της χρονιάς, και αποτελεί σίκουελ του κόμικ. Στην Ελλάδα προβάλλεται από τη Nova, ταυτόχρονα με την Αμερική και με ελληνικούς υπότιτλους κάθε Κυριακή στις 04:00 μετά τα μεσάνυχτα, και σε Prime Time προβολή κάθε Δευτέρα στις 22:00, στο Novacinema4HD. https://youtu.be/7RhBjI9dPe4 Πηγή
×
×
  • Create New...