Jump to content

Καλώς ήλθατε στο ComicStreet

Γίνετε μέλη της κοινότητας. Η εγγραφή είναι γρήγορη και εύκολη.

Search the Community

Showing results for tags 'Albert Uderzo'.

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Forums

  • ΥΠΟΔΟΧΗ
    • Κανόνες
    • Νέα / Ανακοινώσεις
    • Απορίες / Βοήθεια
    • Γενική Συζήτηση
  • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ / ΑΡΘΡΑ
    • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
    • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
  • ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΞΕΝΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • WEBCOMICS
  • ΚΟΜΙΚΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ
    • Κινηματογράφος/TV και Κόμικς
    • Animation
    • Βιβλία
  • ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ - ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ
    • Καταστήματα
    • Πηγές - Ενημέρωση

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


About Me

Found 7 results

  1. O Αστερίξ ο Γαλάτης: Είναι πονηρός και σαν σήμερα πρωτοκυκλοφόρησε! Με αφορμή τα... «γενέθλια» του Αστερίξ και του Οβελίξ, η Ματριόσκα η Κόκκινη κάνει μια μεγάλη αναδρομή σε όλα όσα δεν ξέραμε για τους δύο ήρωες ’Είμαστε στο 50 π.Χ . Όλη η Γαλατία έχει κατακτηθεί από τους Ρωμαίους.Όλη; Όχι! Διότι ένα μικρό χωριό ανυπότακτων Γαλατών αντιστέκεται στην ρωμαϊκή εισβολή ‘’ Κάπως έτσι στις 29 Οκτωβρίου του 1959 εισέβαλλε για πρώτη φορά στην ζωή μας ο Αστερίξ ο Γαλάτης. Οι περιπέτειες του θα φιλοξενηθούν στο γνωστό γαλλικό περιοδικό κόμικς ‘’Pilote’’ μέχρι το 1974. Πώς όμως γεννήθηκε αυτός ο πονηρός κοντούλης μουστάκιας Αστερίξ και ο -όχι παχουλός - αλλά χαμηλοστήθης, όπως θέλει να τον αποκαλούμε, φίλος του Οβελίξ, ο μενιροφόρος του χωριού; Αυτό το ντουέτο δεν θα υπήρχε, αν δεν προϋπήρχε ένα άλλο ντουέτο : Αυτών του σεναριογράφου Ρενέ Γκοσινί και του κομίστα Άλμπερ Ουντερζό. Οι δυο τους πρωτοσυναντήθηκαν το 1951 στην World Press μια εταιρία που ειδικευόταν στην διανομή κομικς σε διάφορα γαλλικά περιοδικά και εφημερίδες. Συνεργάστηκαν σε πολλά πρότζεκτς με τα πιο γνωστά τους το Jehan Pistolet ένα νεαρό Κορσικανό πειρατή ( 1952) και το Oupah –Pah με κεντρικό ήρωα έναν ατρόμητο Ινδιάνο στον Καναδά ( 1958). Source: IMDB Το 1956, έχοντας εγκαταλείψει την World press ιδρύουν την δική τους εταιρία με τα ονόματα EditFrance και Editpresse. O εκδότης του Pilote, Φρανσουά Κλοτώ, τους προσεγγίζει θέλοντας να εισάγει στο περιοδικό του μια νέα ιστορία κομικς. Εκείνοι του προτείνουν την προσαρμογή μιας σειράς κοινών λαϊκών μύθων με ζώα, τα οποία είχαν συλλεχθεί από διάφορους μελετητές τον Μεσαίωνα και είχαν δημοσιευτεί στα αρχαία γαλλικά σαν ενιαίο έργο με τον τίτλο ‘’ Ο Ρομάν η Αλεπού’’. Οι ιστορίες περιστρέφονταν γύρω από ένα χωριό ζώων και την καθημερινότητα τους. Αυτοί οι λαϊκοί μύθοι φαίνεται να προϋπήρχαν και να ήταν αρκετά γνωστοί στις περιοχές που σήμερα βρίσκονται η Γαλλία, το Βέλγιο,η Ολλανδία και η Γερμανία. Ας τους σκεφτούμε σαν τους δικούς μας αντίστοιχους μύθους του Αισώπου. Το Μεσαίωνα αυτό το πολυσυλλεκτικό έργο μεταφράστηκε και διαδόθηκε σε αυτές τις χώρες με μια ειδοποιό διαφορά. Οι γνωστοί μύθοι είχαν προσαρμοστεί ώστε ο τότε αναγνώστης να μπορεί να κάνει αντιστοιχίες με την σύγχρονη κατάσταση που βίωνε. Τα κείμενα ήταν γραμμένα σε οκτασύλλαβο στίχο και περιείχαν καυστικό χιούμορ για τα ήθη και έθιμα της εποχής. Σατίριζαν τους πλούσιους, τους κληρικούς και την ψευτοηθική του τότε. Η ιδέα του Γκοσινί- Ουρντεζό ήταν η επανέκδοση σε κόμικς αυτών των ιστοριών προσαρμοσμένα στην σύγχρονη εποχή. Κρατήστε αυτό το σημείο γιατί είναι σημαντικό! Σε όλες τις ιστορίες του Αστερίξ βλέπουμε άμεσες και έμμεσες αναφορές στην σύγχρονη εποχή της δεκαετίας του ‘60 και ‘70 όπου το κόμικς γνωρίζει μεγάλη επιτυχία. Δυστυχώς, η ιδέα τους για τον Ρομάν την Αλεπού ναυαγεί όταν μαθαίνουν πως ένας άλλος σχεδιαστής κόμικς τους έχει προλάβει και είναι έτοιμος να εκδώσει τις ιστορίες του μέσω μιας γαλλικής εφημερίδας. Το ντουέτο προσπαθεί απεγνωσμένα να βρει μια νέα ιδέα και τελικά την βρίσκει αναπάντεχα σε ένα ...νεκροταφείο. Βλέποντας από το παράθυρο του διαμερίσματος του Ουρντεζό το νεκροταφείο, ο Γκοσινί προσπαθούσε απεγνωσμένα να βρει κάτι ‘’γνήσιο λαϊκό γαλλικό’’. Εκείνη την στιγμή δημιουργήθηκε’’ Ο Αστερίξ ο Γαλάτης’’. Μεταξύ μας, ήταν η προσαρμογή της προσαρμογής του Ρομαν της Αλεπούς αλλά ποιον νοιάζεται αλήθεια; Ο Αστερίξ ήταν κοντός, ξανθός, σβέλτος και πολυμήχανος σαν ..αλεπού..στο μυαλό! Την ίδια μέρα γεννήθηκε και από την πένα του Ουρντεζό ο Οβελίξ! Το ντουέτο ολοκληρώθηκε και τώρα έμενε να δημιουργηθεί μια ιστορία γύρω από αυτούς. Τα ονόματα των Γαλατών δεν είναι καθόλου τυχαία. Ο Γκοσινί καταγόταν από οικογένεια τυπογράφων και ο Αστερίξ προέρχεται από το σύμβολο αστερίσκος (*) και ο Οβελίξ από το σύμβολο †, obele ,το οποίο συναντάμε στα μεσαιωνικά κείμενα όταν ο αντιγραφέας μοναχός ήθελε να προσθέσει δικά του σχόλια. Μια άλλη καταγωγή του ονόματος του είναι από την λέξη οβελίσκος που θα μπορούσε να είναι δηλωτικό του επαγγέλματος του ως γλύπτης μενίρ. Η κατάληξη -ιξ προέρχεται από την κατάληξη που έφεραν τα αριστοκρατικά ονόματα των Γαλατών. Το μικρό γαλατικό χωριό των ανυπότακτων έμενε ελεύθερο από την ρωμαϊκή εισβολή χάρης τον Δρυϊδη του, Πανοραμίξ, ο οποίος κατείχε την μυστική συνταγή του μαγικού φίλτρου ή ζωμού και καθιστούσε ανίκητους τους συγχωριανούς του ενώ παράλληλα δημιουργούσε τρόμο και φόβο στους δύστυχους λεγεωνάριους των κοντινών στρατοπέδων. Στην πρώτη του ιστορία, ο Αστερίξ βρίσκει στο δάσος έναν αιχμάλωτο Γαλάτη και τον απελευθερώνει από τους Ρωμαίους. Στην πραγματικότητα πρόκειται για κατάσκοπο του στρατοπέδου Πετιμπονουμ, τον Καλιγούλα Μίνους, ο οποίος θέλει διακαώς να μάθει το μυστικό των ανίκητων Γαλατών. Μαθαίνει για την ύπαρξη του μαγικού φίλτρου και αιχμαλωτίζει τον Δρυϊδη Πανοραμίξ με σκοπό να του γράψει την συνταγή και κατακτήσει την Ρώμη εκθρονίζοντας τον Ιούλιο Καίσαρα. Το σχέδιο του δεν πάει καθόλου καλά... αλλά δεν θα κάνω spoiler.. Ο αρχικός σχεδιασμός των γνωστών μας πρωταγωνιστών διαφέρει από τις σημερινές τους μορφές. Ο Αστερίξ στο ντεμπούτο του ήταν πιο κοντός, με πιο λεπτά χαρακτηριστικά και μακρύ μουστάκι ενώ ο Οβελιξ, λίγο πιο αδύνατος και με τρίχες στα χέρια. Στην πρώτη ιστορία, οι δυο τους δεν είναι το βασικό ντουέτο μια που στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας βλέπουμε κυρίως τον Πανοραμίξ και τον Αστερίξ να συνεργάζονται. Πολλοί γνωστοί μας χαρακτήρες δεν υπάρχουν στην πρώτη ιστορία του Αστερίξ. Οι γυναίκες λάμπουν δια της απουσίας τους ως πρωταγωνίστριες. Τις βλέπουμε, ξώφαλτσα ,σε κάποια καρέ του κομικς αλλά θα πρέπει να φτάσουμε στην δέκατη περιπέτεια ‘’Ο Αστερίξ Λεγεωνάριος’’ για να εισαχθεί η πρώτη Γαλάτισσα πρωταγωνίστρια, η γλυκιά Φαλμπάλα που θα κλέψει την καρδιά του δύστυχου Οβελίξ...Ναι γνωρίζω πως η πρώτη γυναίκα πρωταγωνίστρια ήταν η Κλεοπάτρα στο ‘’Αστεριξ και Κλεοπάτρα ‘’ το 1963 ΑΛΛΑ δεν είναι Γαλάτισσα. Η χρήση του μαγικού φίλτρου φαίνεται να γίνεται ακόμα και για καθημερινές δουλειές του χωριού αλλά στις επόμενες ιστορίες θα το δούμε να περιορίζεται μόνο όταν το χωριό απειλείται από τους Ρωμαίους. Μια ακόμη διαφορά σε σχέση με επόμενα τεύχη του είναι πως στο τέλος της πρώτης ιστορίας ο Κακοφωνίξ παραμένει λυτός και όχι φιμωμένος. Συμμετέχει δε στο φαγοπότι κανονικά. Ενώ ο Αστερίξ ξεχώρισε αμέσως σαν κομικς, το περιοδικό γρήγορα χρεοκόπησε και αγοράστηκε συμβολικά έναντι ενός φράγκου από τον εκδότη Ζωρζ Νταργκόντ. Γρήγορα οι πωλήσεις των περιπετειών των ανυπότακτων Γαλατών εκτινάχθηκαν εντός και εκτός γαλλικών συνόρων. Σύντομα μεταφράστηκαν σε 11 γλώσσες ενώ οι ιστορίες επανασχεδιάστηκαν ως κινούμενα σχέδια μέσα στις δεκαετίες του ‘60 και ‘70. Το συστατικό που ενίσχυσε την επιτυχία του κομικς ήταν φυσικά το χιούμορ των δυο δημιουργών. Ένα χιούμορ πηγαίο και συμβατό με την εποχή του. Αυτό που παρατηρεί ένας αναγνώστης διαβάζοντας Αστερίξ είναι πως κάθε φορά ανακαλύπτει και κάτι καινούργιο. Ακόμα και τα ονόματα των ηρώων ή τα λογοπαίγνιά που κάνουν μεταξύ τους είναι προσεκτικά επιλεγμένα ώστε να ‘’γαργαλούν’’ τον αναγνώστη σε κάθε σελίδα. Πολλές φορές με την πρώτη ανάγνωση περνούν απαρατήρητα..Οι μεταφραστές μάλιστα κινήθηκαν πάνω στις ίδιες ράγες ώστε να μην μειώσουν τα αστεία των δημιουργών, προσπαθώντας να προσαρμόσουν αυτά στην γλώσσα μετάφραση τους. Η επανάληψη δε αυτών των αστείων εντός του κόμικς ανάπτυσσε ένα κρυφό δεσμό μεταξύ των δημιουργών και των αναγνωστών τους.. Ήταν σαν να έκλειναν το μάτι στον αναγνώστη κάθε φορά που στο καρέ εμφανιζόταν ο Κακοφωνίξ με τον Αυτοματίξ ή το πειρατικό καράβι. Όλοι μας ξέραμε τι θα επακολουθήσει.. Στην πρώτη περίπτωση ξύλο, στην δεύτερη ναυάγιο.. Μια ακόμα ευφυής ιδέα ήταν η χρήση αναγνωρίσιμων προσώπων από το χώρο της πολιτικής και καλλιτεχνικής ζωής σε δευτερεύοντες ρόλους. Ανάμεσα στις σελίδες των περιπετειών του πονηρού Γαλάτη βλέπουμε να ξεπηδούν οι καρικατούρες των Σαρλ Αζβανούρ, Μπριτζίτ Μπαρντο, των Μπιτλς ακόμα και του Σύλβιο Μπερλουσκόνι και τόσων άλλων. Η κριτική που λέγαμε για τον Ρομαν την αλεπού.. Στην Ελλάδα οι πρώτες περιπέτειες των Γαλατών εμφανίζονται μια δεκαετία αργότερα, το 1969 από τις εκδόσεις Σπανού μεταφράστηκαν οι πρώτες 8 ιστορίες. Σχεδόν δέκα χρόνια αργότερα, το 1978, ο Ψαρόπουλος αναλαμβάνει να εκδώσει μηνιαίως και τις 24 πρώτες ιστορίες. Στις δυο πρώτες μεταφραστής είναι ο Κώστας Ταχτσής. Από την δεκαετία του 1990 και μέχρι σήμερα οι ιστορίες εκδίδονται από τις εκδόσεις Μαμούθ ενώ έχουν κυκλοφορήσει και τεύχη σε διαλέκτους όπως τα ποντιακά, τα κρητικά και τα κυπριακά. Δεν θέλω τώρα να σας κουράσω με ταινίες, θεματικά πάρκα και αντικείμενα και σάτζαλα-μάτζαλα. Δεν είναι καλύτερα να πάτε να διαβάσετε κάποια ιστορία τους; Δεν σας άνοιξα την όρεξη; Πηγή
  2. Λεξιλογώντας με τον Αστερίξ στους Ολυμπιακούς αγώνες Σήμερα είναι η εθνική εορτή της Γαλλίας. Επίσης, την παραπάνω Παρασκευή αρχίζουν οι Ολυμπιακοί αγώνες, έστω και ετεροχρονισμένοι ένα χρόνο μετά, έστω και κορονιασμένοι χωρίς θεατές. Αυτά τα δύο στοιχεία κάνουν επίκαιρο το σημερινό μας άρθρο. Όπως θα θυμούνται οι τακτικοί αναγνώστες, το ιστολόγιο έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό να παρουσιάζει τις 24 περιπέτειες που συνδημιούργησαν ο Ρενέ Γκοσινί και ο Αλμπέρ Ουντερζό, αφού πιστεύω, έστω και με μια δόση υπερβολής, ότι οι 24 αυτοι τόμοι του Αστερίξ είναι μια από τις σημαντικότερες προσφορές της Γαλλίας στον παγκόσμιο πολιτισμό μεταπολεμικά. Η αλήθεια είναι πως ο ρυθμός της παρουσίασης έχει αραιώσει πολύ, αλλά η σημερινή συγκυρία με έκανε να φιλοτιμηθώ. Η περιπέτεια που θα παρουσιάσω σήμερα είναι η 18η από τις 24, δηλαδή βρισκόμαστε αισίως στα 3/4 του δρόμου. Ξεκινήσαμε τον Οκτώβριο του 2014, με μια παρουσίαση της περιπέτειας Αστερίξ στους Βρετανούς και μετά με μια γενική παρουσίαση των πρωταγωνιστών του κόμικς. Τον Δεκέμβριο είχαμε τη δεύτερη περιπέτεια, την Κατοικία των θεών, τον Φλεβάρη 2015 είδαμε τον Μάγο (ή Μάντη) ενώ στα τέλη Απριλίου παρουσίασα τον «Αστερίξ στη χώρα των Ελβετών». Τέλη Ιουνίου 2015 παρουσιάστηκε Ο αγώνας των αρχηγών, η πέμπτη περιπέτεια της σειράς. O κύκλος συνεχίστηκε στα μέσα Οκτωβρίου με τον Αστερίξ στην Κορσική και η τελευταία δημοσίευση για το 2015 ήταν την παραμονή των Χριστουγέννων με τον Αστερίξ Λεγεωνάριο. Το 2016 ξεκίνησε με την περιπέτεια Οβελίξ και σία τον Φλεβάρη, ενώ τον Απρίλιο ανέβασα το Δώρο του Καίσαρα. Ξαναπιάσαμε το νήμα τον Οκτώβριο με την Ασπίδα της Αρβέρνης, ενώ τον Δεκέμβριο ακολούθησε το Χρυσό δρεπάνι. Πρώτη περιπέτεια του 2017, τον Φλεβάρη, ήταν το Μεγάλο ταξίδι, που συμπλήρωσε την πρώτη δωδεκάδα. Στη δεύτερη δωδεκάδα μπήκαμε τον Απρίλιο, με την περιπέτεια «Ο Αστερίξ και η Κλεοπάτρα». Μετά αραίωσαν οι ρυθμοί. Τον Αύγουστο του 2017 παρουσιάστηκε η περιπέτεια «Ο Αστερίξ και οι Γότθοι» ενώ τον Δεκέμβριο είχαμε ένα εμβόλιμο άρθρο, αφού παρουσιάσαμε την καινούργια (χωρίς Γκοσινί αλλά και χωρίς Ουντερζό) περιπέτεια «Ο Αστερίξ στην Ιταλία» που είχε πρόσφατα κυκλοφορήσει στα γαλλικά. Το 2018 μία μόνο περιπέτεια παρουσιάσαμε, τον Απρίλιο, τον Αστερίξ στην Ισπανία. Μια ακόμα περιπέτεια παρουσιάσαμε τον Μάιο του 2019, τον Γύρο της Γαλατίας, ενώ τον Νοέμβριο είχαμε ένα εμβολιμο άρθρο, όπου παρουσιάσαμε μια ακόμα καινούργια περιπέτεια, της νέας περιόδου, Ο Αστερίξ και η αδρεναλίνη. Μία περιπέτεια ακόμα παρουσιάσαμε τον Μάρτιο του 2020, τον Αστερίξ Μονομάχο, ενώ έχω επίσης σκαναρισμένη, χάρη στον φίλο μας τον Χρήστο Τσατσαρώνη, την περιπέτεια Ο Αστερίξ και η χύτρα. Για τις άλλες, ελπίζω πως κάποιος θα φιλοτιμηθεί να σκανάρει τεύχη του Ψαρόπουλου που μας λείπουν (ο κατάλογος στο τέλος του άρθρου). Θυμίζω ότι οι περιπέτειες του Αστερίξ κυκλοφόρησαν σε αυτοτελείς τόμους στα ελληνικά πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του 1970 από τις εκδόσεις Ψαρόπουλου (σε μετάφραση αρχικά του Κώστα Ταχτσή και μετά του Αργύρη Χιόνη) ενώ αργότερα κυκλοφόρησαν σε νέα μετάφραση (της Ειρήνης Μαραντέι) από τις εκδόσεις Μαμούθ, που είναι και η έκδοση που (νομίζω πως) βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο εμπόριο. Λέω «σε αυτοτελείς τόμους» διότι περιπέτειες του Αστερίξ σε συνέχειες είχαν δημοσιευτεί στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στο περιοδικό «Αστερίξ». Τη σημερινή περιπέτεια την ανέβασα εδώ απ’ όπου μπορείτε να τη διαβάσετε ονλάιν ή να την κατεβάσετε. Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς αγώνες χρονολογικά είναι η 12η περιπέτεια από τις 24 της σειράς. Δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό Pilote από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 1968 και αμέσως μετά εκδόθηκε σε βιβλίο -θυμηθείτε ότι το 1968 ήταν ολυμπιακή χρονιά, είχαμε τους αγώνες του Μεξικού. Ο γαλλικός τίτλος είναι Astérix aux jeux olympiques. Στην έκδοση του Ψαρόπουλου, όπως βλέπετε, ο τίτλος είναι κάπως διαφορετικός: Ο Αστερίξ Ολυμπιονίκης. Η σημερινή περιπέτεια έχει βεβαίως ελληνικό ενδιαφέρον αφού εκτυλίσσεται κατά το μεγαλύτερο μέρος της στην Ελλάδα, πράγμα που δίνει την ευκαιρία στους Γκοσινί και Ουντερζό για πολλά «τουριστικά» αστεία και λογοπαίγνια. Επίσης, είναι από τις λίγες περιπέτειες του Αστερίξ που έχουν κυκλοφορήσει και στα αρχαία ελληνικά (αλλά και στα κρητικά). Σκέφτηκα προς στιγμή να συμπεριλάβω στην παρουσίαση και αυτές τις γλωσσικές ποικιλίες, αλλά τελικά ήταν δύσκολο να τιθασεύσω το υλικό -ίσως στους επόμενους αγώνες το επιχειρήσω μόνο για αυτές. Ένας λεγεωνάριος του ρωμαϊκού στρατοπέδου που γειτονεύει με το γαλατικό χωριό έχει επιλεγεί να πάρει μέρος στους Ολυμπιακούς αγώνες και προπονείται στο δάσος. Εκεί συναντάει τον Οβελίξ και τον Αστερίξ. Παραβγαίνουν και ο Οβελίξ τον νικάει σε όλα (και τον δέρνει). Ο εκατόνταρχος παραπονιέται στον Μοναρχίξ και τον παρακαλεί να μην αποθαρρύνουν τον αθλητή του, αλλά το διάβημα φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα: οι Γαλάτες αποφασίζουν ότι θα πάρουν και αυτοί μέρος στους Αγώνες, με τον Αστερίξ και τον Οβελίξ, αφού (όπως είπε ο Καίσαρας) είναι Ρωμαίοι. Έτσι, το μισό χωριό ξεκινάει για την Αθήνα, μαζί με τα απαραίτητα για μια υγιεινή διατροφή αγριογούρουνα. Κάνουν λίγο τουρισμό και μετά πηγαίνουν στην Ολυμπία. Φτάνοντας εκεί, αντι να προπονιούνται, το ρίχνουν στο φαγοπότι, σίγουροι ότι το μαγικό φίλτρο θα τους δώσει τη νίκη. Όμως η ελλανόδικος επιτροπή τούς πληροφορεί ότι η χρήση ουσιών που ενισχύουν την απόδοση απαγορεύεται αυστηρά -έτσι αποφασίζουν να πάρει μέρος μόνο ο Αστερίξ, στον δρόμο. Οι Έλληνες αθλητές επικρατούν σε όλα τα αγωνίσματα, οπότε οι διοργανωτές αποφασίζουν, για το καλό του τουρισμού, να κάνουν κι ένα ειδικό αγώνισμα μόνο για Ρωμαίους, ώστε να μη φύγουν οι ξένοι με άδεια χέρια. Ο Αστερίξ και ο Πανοραμίξ παγιδεύουν τους Ρωμαίους με ένα καζάνι γεμάτο μαγικό φίλτρο: οι Ρωμαίοι αθλητές το πίνουν και φυσικά κόβουν όλοι μαζί το νήμα στον αγώνα δρόμου, αλλά ο Πανοραμίξ είχε ρίξει χρώμα μέσα οπότε όλοι ακυρώνονται. Έτσι, το στεφάνι το παίρνει ο Αστερίξ -αλλά, μεγαλόψυχος, το χαρίζει στον λεγεωνάριο του γειτονικού στρατοπέδου. Ο Γκοσινί κι ο Ουντερζό δεν άντεξαν στον πειρασμό και έβαλαν τα πορτρέτα τους με ελληνικές επιγραφές, ΓΟΣΚΙΝΝΥ και ΥΔΕΡΖΟ, στην είσοδο του σταδίου της Ολυμπίας. Αλληλοχαρακτηρίζονται, Τύραννος και Δεσπότης! (Προσέξτε με πόση χαρά ο δεύτερος υπεύθυνος διαπιστώνει την παρακμή της Ρώμης). Μια από τις κλασικές ατάκες της περιπέτειας, που έγινε παροιμιώδης στη φοιτητική μου παρέα για πολλά χρόνια, είναι οι δικαιολογίες των Γαλατών όταν ο Αστερίξ χάνει στον αγώνα δρόμου (τόσο στο κανονικό αγώνισμα, όσο και στο έκτακτο «μόνο για Ρωμαίους»). –Ναι! Ο στίβος ήταν πολύ βαρύς! –Και τ’ αγριογούρουνα φάγαν φαΐ για τα γουρούνια μεταφράζει ο Χιόνης, ενώ η Μαραντέι: — Και τ’ αγριογούρουνα έφαγαν κάτι αηδίες. Cochonnerie, κατά λέξη «γουρουνιά», σημαίνει βρομιά ή πράγμα κακής ποιότητας ή και κακή συμπεριφορά. Στην παρέα μου θυμάμαι ότι η παροιμιώδης φράση ήταν «Ήταν βαρύς ο στίβος. Και τα αγριογούρουνα έφαγαν βρομιές». Ο λεγεωνάριος του γειτονικού στρατοπέδου λέγεται Cornedurus, δηλαδή corne d’urus, δηλαδή κέρατο ούρου, όπου ούρος είναι ένα άγριο βοοειδές που υπήρχε στην εποχή των Γαλατών αλλά εξέλιπε τον 17ο αιώνα. Ο Μπρασένς είχε γράψει τραγούδι Corne d’aurochs, όπως είναι το άλλο του όνομα. Ο Χιόνης τον αποδίδει Μποντυλάινους, ενώ η Μαραντέι τον λέει Μούσκουλους, που το βρίσκω λίγο καλύτερο. Όσο για τους Έλληνες, τα ονόματά τους τελειώνουν σε -os και σε -as. Ο ξεναγός που προσφέρεται να βοηθήσει τους Γαλάτες και να τους γνωρίσει την Αθήνα, λέγεται Mixomatos, που είναι το όνομα της ασθένειας μυξωμάτωση, ενώ έχει μια ατελείωτη σειρά από ξαδέρφια απολύτου εμπιστοσύνης, όπως τον Calvados (νομός της Νορμανδίας και όνομα οινοπνευματώδους), τον Plexiglas, και τον Scarfas (βλ. Scarface). Ο Καλβαντός αλλάζει τα σεστέρσια των Γαλατών σε οβολούς, δραχμές και μνες. Ο Χιόνης τον αποδίδει Αεριτζίδη ενώ η Μαραντέι τον λέει Σαραφίδη. Καλά και τα δύο. Στην τελετή έναρξης των αγώνων, εκεί που ο εκφωνητής αναγγέλλει τους αθλητές που παρελαύνουν από κάθε περιοχή της Ελλάδας, ο Γκοσινί αφήνεται σε μια ομοβροντία από λογοπαίγνια, τα περισσότερα αμετάφραστα. Πρώτοι μπαίνουν στο στάδιο οι αθλητές από τις Θερμοπύλες -le défilé des Thermopyles, όπου η λέξη défilé σημαίνει αφενός «παρέλαση» αλλά αφ’ ετέρου «στενό πέρασμα»! Ακολουθούν οι αθλητές από τη Σαμοθράκη, σίγουροι για τη νίκη τους (υπαινιγμός για τη Νίκη της Σαμοθράκης) και μετά οι αθλητές από τη Μήλο: ceux de Milo sont venus aussi, όπου το venus είναι η μετοχή του venir (έρχομαι) είναι όμως και η Αφροδίτη (Venus de Milo)! Πώς να το μεταφράσεις αυτό; Ο Χιόνης βάζει τον εκφωνητή να λέει: … και η Αφροδίτη, συγγνώμη, η αντιπροσωπεία της Μήλου. Η Μαραντέι παραιτείται και μεταφράζει κατά λέξη: αλλά κι από τη Μήλο έχουν έρθει. Λογοπαιγνίων συνέχεια στο δεύτερο καρέ: Αυτοί από τα Κύθηρα μόλις αποβιβάστηκαν -υπαινιγμός στον διάσημο γαλλικό πίνακα Embarquement pour Cythère. Από τον Μαραθώνα έρχονται τρέχοντας, ενώ οι Μακεδόνες είναι πολύ ανακατεμένοι (θυμίζω ότι η φρουτοσαλάτα ή τα ανάμικτα λαχανικά λέγονται στα γαλλικά macédoine des fruits / des legumes, επειδή η Μακεδονία ήταν ένα μωσαϊκό από λαούς). Και οι Σπαρτιάτες βαδίζουν ξυπόλητοι, αλλά κι εδώ υπάρχει λογοπαίγνιο διότι spartiate είναι ένα είδος σανδάλια. Δεν χώρεσε, στο αποκάτω καρέ, η αντιπροσωπεία της Ρόδου, που είναι μονομελής. Ένας, αλλά ο Κολοσσός! Ο Χιόνης έφτιαξε δικά του λογοπαίγνια αντικαθιστώντας τους Μακεδόνες και τους Κυθήριους: οι Ελευσίνιοι, όπως πάντα μυστηριώδεις, οι Κορίνθιοι μασώντας σταφίδες…. Το βρίσκω έξυπνη λύση. Σε ένα σημείο όπου ο Μοναρχίξ παινεύεται στους Ρωμαίους ότι θα νικήσουν οι Γαλάτες (πριν μάθει ότι απαγορεύεται η χρήση μαγικού ζωμού) αντιστρέφει το ρητό του βαρόνου ντε Κουμπερτέν: – Nous ne vous empêchons pas de participer… Cela dit, nous, on va gagner… C’est l’essentiel, [Δεν σας εμποδίζουμε να συμμετάσχετε… Βεβαίως, εμείς θα νικήσουμε. Αυτό έχει σημασία], ενώ ο Κουμπερτέν είχε πει «l’essentiel n’est pas de gagner mais de participer» (Σημασία δεν έχει η νίκη αλλά η συμμετοχή). Περιέργως το λογοπαίγνιο ξέφυγε κι απ’ τους δυο μεταφραστές, που αποδίδουν την τελευταία φράση «Πώς να το κάνουμε» ή κάπως έτσι. Φυσικά, οι Γαλάτες ξεναγούνται και στα κουτούκια της Πλάκας, όπου μυούνται στους ελληνικούς χορούς όπου διακρίνεται ο γέρος, ο Agecanonix (Παλαιοντολογίξ στην παλιά μετάφραση, Μαθουσαλίξ στην καινούργια). Χορεύουν βέβαια τον χορό που είχε γίνει δημοφιλής από τον Ζορμπά του Κακογιάννη. Και στο μεθεπόμενο καρέ ο Μαθουσαλίξ μεθυσμένος δηλώνει ότι αισθάνεται 10 χρόνια νεότερος, οπότε ο Αστερίξ τον προσγειώνει: Είσαι λοιπόν 83 χρονών κι έπρεπε να κάνεις νάνι! Ενώ υπάρχουν κι άλλα λογοπαίγνια, μου αρέσει πολύ μια σκηνή που μεταφράζεται εύκολα αφού δεν έχει λογοπαίγνια, και που τη βρίσκω εξαιρετικά πετυχημένη. Στην αρχή της ιστορίας, ο Mαθουσαλίξ ειδοποιεί τους άλλους Γαλάτες ότι ενώ μάζευε μανιτάρια άκουσε τους Ρωμαίους να βγάζουν ιαχές χαράς από το στρατόπεδο. — Πολύ παράξενο αυτό, λέει ο Μοναρχίξ. Τι θα κάνουμε; Και ο Οβελίξ απαντάει: Eξαγριωμένος ο Μοναρχίξ τον επιπλήττει -όχι όμως επειδή έχει το μυαλό του στο φαγητό αντί για τη ρωμαϊκή απειλή, αλλά επειδή… τα μανιτάρια πρέπει να γίνουν ομελέτα! Κι όταν μένουν, παρακάτω, μόνοι τους οι δυο εχέφρονες, ο Αστερίξ και ο Πανοραμίξ, στην ερώτηση «Και τι θα κάνουμε» του Αστερίξ, ο Πανοραμίξ αποφαίνεται: Τηγάνισμα χρειάζεται. Τα τηγανητά μανιτάρια διατηρούν όλη τη γεύση τους! Παραλείπω πολλά ωραία ευρήματα της περιπέτειας. Ίσως στους επόμενους Ολυμπιακούς αγώνες να τα παρουσιάσω, αν αξιωθώ και βάλω την κρητική ή την αρχαιοελληνική μετάφραση. Θα κλείσω με άλλη μια αστεία σκηνή, προς το τέλος. Ο Αστερίξ κι ο Πανοραμίξ παγιδεύουν τους Ρωμαίους μιλώντας δυνατά για το καζάνι με το μαγικό φίλτρο, που βρίσκεται σε μια καλύβα που δεν κλείνει καλά η πόρτα της και κανείς δεν τη φυλάει τη νύχτα, ενώ ο Οβελίξ δεν καταλαβαίνει τι τρέχει. Όπως βλέπετε, οι σελίδες είναι στραβοσκαναρισμένες. Οπότε, αν θέλετε οι επόμενες περιπέτειες που απομένουν να είναι καλύτερα σκαναρισμένες, στείλτε μου εσείς (αν έχετε) κάποια περιπέτεια από τις παρακάτω, πάντα στις παλιές εκδόσεις Ψαρόπουλου: * Ο Γαλάτης Αστερίξ * Η διχόνοια * Αστερίξ και Νορμανδοί * Οι δάφνες του Καίσαρα * Αστερίξ και οι Βέλγοι Πηγή
  3. Ευχάριστη έκπληξη για κομιξόφιλες / ους: Uderzo και Goscinny "ξανασυναντιούνται" και έχουμε νέα άφιξη "Το χρυσό Μενίρ" (Le Menhir d'or) τον Οκτώβριο! Πρόκειται για μια ιστορία του Goscinny που είχε κυκλοφορήσει το 1967 με τη μορφή ακουστικού βιβλίου, συνοδευόμενη από σκίτσα του Uderzo. Το έργο αυτό δεν μπορούσε κανείς να το βρει εύκολα και σχεδόν ξεχάστηκε. Οι εκδόσεις Albert-René ανακοινώνουν ότι θα κυκλοφορήσει ξανά ως μια εικονογραφημένη ιστορία στις 21 Οκτωβρίου στη Γαλλία και το Βέλγιο. "O ίδιος ο Uderzo μπόρεσε να επιβλέψει στα τέλη του 2019 την αποκατάσταση των σκίτσων, που πραγματοποιήθηκε από τους πιο πιστούς του συνεργάτες", εξηγούν οι εκδόσεις Albert-René. Είναι η μορφή με την οποία έχουμε γνωρίσει κι άλλες ιστορίες όπως το "Πώς ο Οβελίξ έπεσε στη χύτρα του Δρουΐδη, όταν ήταν μικρός". Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο λατρεμένος Κακοφωνίξ θα πάρει μέρος σε ένα διαγωνισμό τραγουδιού, που θα εποπτεύεται από τους Ρωμαίους, στο Δάσος των Καρνούτων και ο Αστερίξ και ο Οβελίξ θα τον συνοδεύσουν προστατεύοντάς τον... Ανυπομονούμε για τις 44 σελίδες... Πηγή
  4. Το τελευταίο τσιμπούσι του Ουντερζό O Ουντερζό τον Σεπτέμβριο του 1985 σε ένα Bugatti του 1927 μαζί με φιγούρα του Αστερίξ AP PHOTO/FLS/BOITET Περικλής Κουλιφέτης, Πάνος Ζάχαρης, Δημήτρης Καμένος Στο προηγούμενο τεύχος αναφερθήκαμε στο αξεπέραστο έργο του Αλμπέρ Ουντερζό, συνδημιουργού του Αστερίξ, που πέθανε πριν από λίγες μέρες. Σήμερα, τον λόγο παίρνουν ο Περικλής Κουλιφέτης, ο Πάνος Ζάχαρης και ο Δημήτρης Καμένος και καταθέτουν τη δική τους καλλιτεχνική άποψη για τον σπουδαίο χιουμορίστα Είναι το «Kαι ο ουρανός έπεσε στο κεφάλι τους» το κύκνειο άσμα του Αλμπέρ Ουντερζό; Του Περικλή Κουλιφέτη Ο πρόσφατος θάνατος του μεγάλου και αγαπημένου δημιουργού μού έφερε στη μνήμη πολλές αγαπημένες αναμνήσεις με τον Αστερίξ, τον Οβελίξ, το γαλατικό χωριό, όπως και σχεδιαστικές κορυφώσεις του Ουντερζό σε δασώδη τοπία, ρωμαϊκά αρχιτεκτονήματα, πόζες χαρακτήρων και γλαφυρών καρτουνίστικων εκφράσεων. Μεταξύ αυτών, θυμήθηκα και το «Kαι ο ουρανός έπεσε στο κεφάλι τους», ένα αρκετά αλλόκοτο άλμπουμ του Αστερίξ που μπορεί να θεωρηθεί κάλλιστα το καλλιτεχνικό «αντίο» του Γάλλου σχεδιαστή. Η ιστορία αυτή σε σενάριο και σχέδιο του Ουντερζό δημοσιεύτηκε το 2005 και –παρά την επιτυχία της στις πωλήσεις– σχολιάστηκε αρκετά αρνητικά από τους κριτικούς. Και όχι πολύ άδικα. Ολοι οι φαν του Αστερίξ, νομίζω, συμφωνούν πως το σενάριο δεν ήταν ποτέ το δυνατό σημείο του Ουντερζό. Οι περισσότερες (όλες; όχι όλες!) ιστορίες του Αστερίξ που έγραψε και σχεδίασε μόνος του μετά τον θάνατο του σεναριογράφου/συνδημιουργού Ρενέ Γκοσινί είναι στην καλύτερη μέτριες: αδιάφορες πλοκές, άνοστα αστεία και αναίτια σουρεάλ στιγμιότυπα χαρακτηρίζουν τις περισσότερες από τις δέκα αυτές ιστορίες. Με το «Kαι ο ουρανός έπεσε στο κεφάλι τους» φάνηκε πως ο Αλμπέρ το τερμάτισε, μια και το γαλατικό χωριό δέχεται… επίσκεψη εξωγήινων! Το όλο κόνσεπτ αλλά και η εξέλιξη της πλοκής δεν λειτούργησαν πολύ καλά, προκαλώντας από αμηχανία έως εκνευρισμό στον πιστό αστεριξικό φαν, με πολλούς να το θεωρούν μέχρι σήμερα το χειρότερο άλμπουμ της διάσημης σειράς (ακόμα κι εγώ όταν το διάβαζα ως παιδί το 2005 θυμάμαι να νιώθω περίεργα). Ομως, αυτές οι παράγραφοι δεν γράφονται για να κακολογήσουν τον αποθανόντα, αλλά για να αναλυθεί ένα άλμπουμ στο οποίο διακρίνεται ο ειλικρινής αποχαιρετισμός ενός μεγάλου δημιουργού. Το εξώφυλλο του «Και ο Ουρανός έπεσε στο Κεφάλι τους». Πρόκειται για αντιστροφή του εξωφύλλου του 1ου άλμπουμ της σειράς, του «Αστερίξ ο Γαλάτης» του 1959 και αποτελεί άλλο ένα δείγμα «κλεισίματος τους κύκλου» από τον Ουντερζό Στο «Και ο ουρανός έπεσε στο κεφάλι τους», δυο εξωγήινες φυλές επισκέπτονται το γαλατικό χωριό αναζητώντας το μυστικό όπλο των Γαλατών που τους κάνει πανίσχυρους: τον μαγικό ζωμό. Από τη μία οι φιλειρηνικοί Τατζίλβιοι και από την άλλη οι επιθετικοί Νάγκμα. Οι ομοιότητες των δυο φυλών με γνώριμους λαούς του δικού μας παρόντος είναι οφθαλμοφανείς. Οι Τατζίλβιοι, με τον κοντούλη, μοβ Τουν σε σχεδιαστικό στιλ rubber hose (αλά Μίκι Μάους) και τους κλώνους-Σούπερμαν με κεφάλια Αρνολντ Σβαρτσενέγκερ, είναι οι Αμερικάνοι. Οι ζηλόφθονοι και αρματωμένοι Νάγκμα, με τα ρομπότ και το στερεοτυπικό κίτρινο ασιατικό χρώμα δέρματος, είναι οι Ιάπωνες. Αλλά γιατί ο Ουντερζό να κάνει αυτήν την παρομοίωση; Πρόκειται για ρατσισμό; Όχι (εντελώς). Ο 78χρονος τότε Ουντερζό αποτυπώνει σε αυτό το άλμπουμ την παγκόσμια σκηνή κόμικς όπως την έβλεπε εκείνος. Το γαλατικό χωριό/γαλλοβελγική σκηνή βρίσκεται απέναντι στους υπεράριθμους, δυνατούς και «προηγμένους» εξωγήινους/αμερικανική και ιαπωνική σκηνή. Ακόμα και τα ονόματά τους είναι αναγραμματισμοί: ο πλανήτης Τατζίλβ του Γουόλτ Ντίσνεϊ (Tadsylwine: Walt Disney) και οι Νάγκμα των μάνγκα. Αποζητούν τον μαγικό ζωμό, την πηγή της δημιουργικότητας και πρωτοτυπίας των γαλλοβελγικών κόμικς. Τον ρόλο των «καλών» εξωγήινων θα πάρει η αμερικανική σκηνή, λόγω της επιρροής που είχε ο Ουντερζό -μα και όλοι οι Γαλλοβέλγοι δημιουργοί της γενιάς του- από αυτήν. Δεν κρύβει άλλωστε την ευγνωμοσύνη του, κλείνοντας το άλμπουμ με ένα ευχαριστήριο σημείωμα στον «μεγάλο Τατζίλβιο […] δρυΐδη» Walt Disney, στου οποίου τη «μαρμίτα με το μαγικό φίλτρο που μόνο αυτός κατείχε το μεγάλο μυστικό του» δηλώνει πως έπεσε. Οι «κακοί» εξωγήινοι είναι τα μάνγκα, οι «νέοι παίκτες» στο παγκόσμιο προσκήνιο, τα οποία από τη δεκαετία του ’90 επεκτάθηκαν ραγδαία από την Άπω Ανατολή στη Δύση, μαγεύοντας τους αναγνώστες και επηρεάζοντας τους νέους δημιουργούς. Με επιφύλαξη αλλά όχι και άτοπα μπορεί να υποθέσει κανείς πως ο γερασμένος Ουντερζό τα είδε με αρνητικό βλέμμα: ξενόφερτα κόμικς που έρχονται να κλέψουν τη δόξα από τα ντόπια, γαλλικά. Αλλά ούτε και οι Τατζίλβιοι αποτυπώνονται με απόλυτα θετική χροιά, μιας και οι προθέσεις τους να κατασχέσουν τον μαγικό ζωμό για την ασφάλεια του σύμπαντος από τους «πρωτόγονους» Γαλάτες θυμίζει τις κλασικές αμερικανικές επεμβάσεις για την «εξασφάλιση της ειρήνης». Τα δύο καρέ του άλμπουμ «Και ο Ουρανός έπεσε στο Κεφάλι τους» που συνοψίζουν την οπτική του Ουντερζό για τα παγκόσμια κόμικς και -ίσως ακόμα- προοικονομούν την αποχώρησή του από τον χώρο Και οι δυο εξωγήινες φυλές έχουν σχεδόν τα πάντα: λάμψη, τεχνολογία, φαντασμαγορία, σούπερ ήρωες και ρομπότ που θαμπώνουν τους Γαλάτες – και τους αναγνώστες. Είναι, ασφαλώς, οι κυρίαρχοι του παιχνιδιού. Όμως, ο μαγικός ζωμός δεν έχει φτιαχτεί για αυτούς. Ο Νάγκμα και ο Τουν επηρεάζονται αρνητικά από το φίλτρο του γερο-δρυΐδη και δεν αποκτούν την υπεράνθρωπη δύναμη που περίμεναν. Η μαγεία των Γαλλοβέλγων απλά δεν τους ταιριάζει κι έτσι αποχωρούν άπρακτοι, αφήνοντας στην ησυχία του το ανυπότακτο χωριό της γαλλοβελγικής σκηνής και το μυστικό της δύναμής του ασφαλές. Ο Τουν, μάλιστα, με μια ακτίνα αφαιρεί από τις μνήμες Γαλατών και Ρωμαίων το όλο συμβάν –η ιστορία αυτή θα μπορούσε να μην είχε καν συμβεί. Το τέλος του άλμπουμ μπορεί να συνοψιστεί με τα λόγια του δικού μας ήρωα, του Καραγκιόζη, «αυτοί το δικό τους γλέντι κι εμείς το δικό μας». Ίσως το νόημα όλου του άλμπουμ και της οπτικής του ηλικιωμένου Ουντερζό στην παγκόσμια σκηνή κόμικς συνοψίζεται στη σελίδα 27 του άλμπουμ. Έξω από την οχύρωση του χωριού, οι ανυπότακτοι Γαλάτες έχουν βγει να παρακολουθήσουν την επική σύρραξη των Τατζίλβιων κλώνων και των ρομπότ των Νάγκμα. Οι δυο αντίπαλες δυνάμεις εκτοξεύουν εκκωφαντικά πυρά ίσης δύναμης. Ο άνεμος της σύγκρουσης πετάει πίσω τους έκπληκτους Γαλάτες που κρατούν τα αυτιά τους από τη δυνατή βοή. Μόνον ο Οβελίξ λέει απαξιωτικά: «Πιφ! Πολλή φασαρία για το τίποτα! Ολα αυτά είναι αέρας κοπανιστός! Πάμε βόλτα, Ιντεφίξ!» Παίρνει τον Ιντεφίξ και απομακρύνονται. Έτσι κι ο Αλμπέρ παίρνει τα μολύβια και τα μελάνια του κι απομακρύνεται από το προσκήνιο, βετεράνος με τα παράσημά του. Το 2009 θα εκδώσει ακόμα ένα άλμπουμ Αστερίξ («Τα γενέθλια των Αστερίξ και Οβελίξ: η Χρυσή Βίβλος») και το 2011 θα παραδώσει τη δημιουργική σκυτάλη της σειράς στους Zαν-Ιβ Φερί και Ντιντιέ Κονράντ. Ομως, τον τελευταίο του λόγο πιστεύω πως τον έδωσε τότε, το 2005, αφήνοντας στο κύκνειο άσμα του τη γνώμη του για τη σκηνή κόμικς (που τόσο πολύ αγάπησε και διαμόρφωσε) και τους Γαλάτες, για άλλη μια φορά, να στήνουν τσιμπούσι κάτω από τον έναστρο ουρανό… Ήταν τρελός αυτός ο Γαλάτης Του Πάνου Ζάχαρη Έχω πολλούς δασκάλους. Δασκάλους αγαπημένους που χωρίς ποτέ να τους ζητηθεί πιάνουν το χέρι μου και το πιέζουν πάνω σε μια λευκή κόλλα ξανά και ξανά, μέχρι να βγει ένα σκιτσάκι της προκοπής. Ξεκίνησα μαθήματα μαζί τους πριν καλά καλά μάθω να διαβάζω. Μου έμαθαν τα βασικά και αργότερα με έβαλαν στο τμήμα των προχωρημένων. Ακόμα σπουδάζω και χαίρομαι που δεν θα αποφοιτήσω ποτέ. Τους αγαπώ αυτούς τους δασκάλους γιατί με βοηθάνε, αλλά με εκνευρίζουν απίστευτα όταν ψάχνω να βρω πώς στο διάολο θα αποδώσω αυτό που έχω σκεφτεί κι εκείνοι έχουν ήδη βρει την πιο όμορφη κι απλή λύση. Δουλεύω πάνω από δέκα χρόνια κι όμως όσο πιο πολύ μαθαίνω τόσο συχνότερα αποζητώ τη βοήθειά τους, απαλλαγμένος από την ανώριμη αυτάρκεια που είχα όταν ξεκινούσα. Ο Ουντερζό είναι ένας από αυτούς. Δάσκαλος αλλά και θύμα. Θύμα ληστείας αφού του κλέβω σχεδιαστικές λύσεις πολύ συχνά. Τα έχει αφήσει αφύλαχτα τα σκίτσα του στη βιβλιοθήκη μου δίπλα στου Μορίς και είναι σαν να μου λέει «παρ’ τα ρε, κάν’ τα ό,τι θες, μόνο πείραξε τα λίγο μη γίνεις ρεζίλι». Και τα βουτάω… Τους ρίχνω μια ματιά, τσατίζομαι και τα αφήνω στην ησυχία τους για να επιστρέψω στη δουλειά μου. Κι αφού λιώσω μια γόμα πάνω στο χαρτί, τα ξανακοιτάω φευγαλέα μπας και μου μείνει κάτι… Ειδικά κάτι νυχτερινά πλάνα, κάτι ρωμαϊκές αρένες, πανοπλίες και κτίρια… Μόνο τα κύματα δεν μπορώ να του κλέψω. Τα προσέχει πολύ μάλλον. Μα πώς στο καλό σχεδίαζε τόσο υπέροχα τη θάλασσα; Ήταν τρελός αυτός ο Γαλάτης. Αριστερά ο Αλμπέρ Ουντερζό (AP Photo/Stevens), δεξιά ο Ρενέ Γκοσινί (AP Photo) Γκοσινί - Ουντερζό: μια παρτίδα πόκερ Του Δημήτρη Καμένου Πιστεύω ότι ο Αλμπέρ Ουντερζό είναι το όνειρο κάθε σεναριογράφου κόμικς. Γιατί αν μια εικόνα αξίζει χίλιες λέξεις, ο συν-δημιουργός του Αστερίξ είχε τη δύναμη να συμπυκνώσει χίλιες λέξεις σε μια εικόνα. Ηταν από τους λίγους που μπορούσαν να μεταφράσουν τις περιγραφές που δακτυλογραφούσε ο λεπτολόγος Ρενέ Γκοσινί σε ένα μεστό καρέ, αξιοποιώντας και το τελευταίο τετραγωνικό εκατοστό του χαρτιού. Ο Ουντερζό ψήθηκε πολλά χρόνια και ασχολήθηκε με πολλές άλλες δουλειές πριν καταπιαστεί με το opus magnum του, τον Αστερίξ. Αλλά αυτό που διαβάζουμε στην περίπτωση του Αστερίξ είναι μια παρτίδα πόκερ μεταξύ δυο δεινών παικτών. Ο Γκοσινί ποντάρει ιδέες κι ο Ουντερζό απαντά «τα βλέπω» έχοντας στα χέρια του μια τυχερή (αλλά καθόλου τυχαία) μοιρασιά από εμπνευσμένες εικόνες. Σε κάθε γκαγκ, σε κάθε ευφυολόγημα, σε κάθε λογοπαίγνιο του μεγάλου Γκοσινί, ο Ουντερζό έχει να αντιτάξει ένα εξίσου πετυχημένο οπτικό εύρημα. Μερικά γνωστά παραδείγματα: ο τρόπος που ο Αστερίξ αιωρείται κάθε φορά που πίνει το μαγικό φίλτρο. Το ασταμάτητο παιχνίδι με τους όγκους ανάμεσα στον γιγάντιο Οβελίξ και τον μικροσκοπικό Ιντεφίξ. Η θεαματική πτήση των Ρωμαίων έπειτα από κάθε μπούφλα. Τα μουστάκια των Βρετανών που κοιτάζουν τον ουρανό σε αντίθεση με εκείνα των Γότθων που σημαδεύουν το πάτωμα. Το στρογγυλό σουλούπι των παρακμιακών λεγεωνάριων κόντρα στη γωνιώδη κατατομή των αγέρωχων Κορσικανών. Η αντίθεση ανάμεσα στα γεωμετρικώς αψεγάδιαστα αρχιτεκτονήματα των Ρωμαίων και το αναρχικό γαλατικό χωριό που αποδίδεται με καμπύλες, σαν ένας παλλόμενος, ζωντανός οργανισμός. Ο Γκοσινί γράφει έξυπνα. Ο Ουντερζό σχεδιάζει εξίσου έξυπνα. Αλλά τελικός νικητής σε αυτή την ευτυχή αναμέτρηση είμαστε εμείς οι αναγνώστες. Για κλείσιμο έχω την εξής σκέψη. Παρόλο που στη μακρά του πορεία ο Ουντερζό δοκίμασε διάφορα στιλ, περνώντας και από πιο ρεαλιστικά ιδιώματα, ο κόσμος του Αστερίξ είναι τόσο στιλιστικά συνεπής που σχεδόν δεν φαίνονται οι ραφές. Σαν να έπλασε μια γλώσσα με πλούσιο λεξιλόγιο, με άψογη γραμματική και συντακτικό χάρη στην οποία ο επαρκής (και φυσικά ταλαντούχος) «ομιλητής» μπορεί να εκφράσει οτιδήποτε. Απόδειξη το ότι όταν ήρθε ο καιρός να σχεδιαστεί ο Αστερίξ από ξένα χέρια, ο νέος καλλιτέχνης Ντιντιέ Κονράντ στάθηκε επαρκέστερος του Zαν-Ιβ Φερί που ανέλαβε το μάλλον ακατόρθωτο έργο να αντικαταστήσει τον Γκοσινί! Πηγή
  5. Έφυγε και ο δεύτερος πατέρας του Αστερίξ Γιάννης Κουκουλάς Με το έργο του ο Αλμπέρ Ουντερζό έκανε εκατομμύρια ανθρώπους να γελάσουν, να ενδιαφερθούν για την Ιστορία και τον παγκόσμιο πολιτισμό και πάνω απ’ όλα να ζηλέψουν τους ανυπότακτους και αδούλωτους Γαλάτες Ο Αστερίξ είναι αναμφίβολα ο πιο δημοφιλής χαρακτήρας των ευρωπαϊκών κόμικς και ένας από τους πιο γνωστούς ήρωες της ένατης τέχνης παγκοσμίως. Η ιδέα για τον βραχύσωμο Γαλάτη ξεπήδησε από την οργιώδη φαντασία του Ρενέ Γκοσινί, αλλά για την εικόνα του ήταν αποκλειστικά υπεύθυνος ο Αλμπέρ Ουντερζό. Η συνεργασία των δύο εμβληματικών δημιουργών ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1950 και ένα από τα πρώτα αποτελέσματά της ήταν ο Ινδιάνος Ούμπα-Πα, ένας χαρακτήρας που μπορεί να μη γνώρισε την επιτυχία που είχαν όσοι ακολούθησαν, αλλά έμαθε τους δυο καλλιτέχνες να δουλεύουν μαζί, να μοιράζονται ιδέες, να πειραματίζονται, να τολμούν. Το 1959 ανέλαβαν από κοινού τις τύχες του περιοδικού Pilote με κόμικς που δεν απευθύνονταν σε μικρούς αναγνώστες αλλά σε μεγαλύτερα παιδιά, εφήβους, ακόμα και ενηλίκους. Ο Γκοσινί ανέλαβε τη συνολική επιμέλεια και ο Ουντερζό την καλλιτεχνική διεύθυνση. Οι Γκοσινί και Ουντερζό το 1975 Παρά τον φόρτο της έκδοσης ενός περιοδικού και του συντονισμού πλειάδας σπουδαίων δημιουργών, οι δυο φίλοι δεν σταμάτησαν να συνεργάζονται και σύντομα παρουσίασαν την πρώτη τους μεγάλη επιτυχία, μια χιουμοριστική σειρά με Γαλάτες πρωταγωνιστές στα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο Αστερίξ, ο Οβελίξ και όλοι οι παράξενοι, ανυπότακτοι και καλοφαγάδες Γαλάτες, που βάζουν πάνω απ’ όλα την ελευθερία τους κόντρα σε έναν πάνοπλο στρατό κατακτητών, κέρδισαν αμέσως τις εντυπώσεις του κοινού. Η πρώτη ιστορία με τίτλο «Αστερίξ ο Γαλάτης», που συγκεντρώθηκε σε ενιαίο άλμπουμ το 1961, άνοιξε τον δρόμο για μια ξέφρενη πορεία, τόσο δημιουργικά για τους δυο καλλιτέχνες όσο και εκδοτικά. Οι Γκοσινί και Ουντερζό εξηγούν πώς συνέλαβαν την ιδέα για τον Αστερίξ (1962) Οι Γκοσινί και Ουντερζό, μέχρι τον θάνατο του πρώτου το 1977 σε ηλικία 51 ετών, φιλοτέχνησαν 24 ιστορίες, με πιο γνωστές τις: «Αστερίξ και Κλεοπάτρα» (1965), «Ο Αστερίξ Λεγεωνάριος» (1967), «Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες» (1968), «Η Κατοικία των Θεών» (1971), «Ο Μάντης» (1972) κ.ά., που όλες μεταφράστηκαν σε δεκάδες γλώσσες, πούλησαν εκατομμύρια αντίτυπα αλλά, παραδόξως, δεν σημείωσαν μεγάλη επιτυχία στις ΗΠΑ, ίσως λόγω της μεγάλης αμερικανικής παράδοσης στο υπερηρωικό είδος που δεν άφηνε χώρο σε εναλλακτικούς και χιουμοριστικούς ήρωες με πεδίο δράσης τους την Ευρώπη της αρχαιότητας. Από το 1977 και μετά, ο Ουντερζό συνέχισε τις ιστορίες του Αστερίξ γράφοντας ο ίδιος τα σενάρια και φυσικά σχεδιάζοντάς τα («Η Μεγάλη Τάφρος», «Η Οδύσσεια του Αστερίξ», «Η Γαλέρα του Οβελίξ» κ.ά.) μέχρι το 2005, όταν και κυκλοφόρησε το «Και ο Ουρανός Έπεσε στο Κεφάλι τους» που ήταν και το τελευταίο άλμπουμ του Αστερίξ με τη συμμετοχή του. Η αλήθεια είναι ότι για τις περισσότερες από αυτές τις ιστορίες η κριτική δεν ήταν ένθερμη καθώς, αν και τα σχέδια παρέμειναν στα υψηλά πρότυπα του παρελθόντος, το χιούμορ ήταν εμφανώς διαφορετικό από αυτό του Γκοσινί και τα σενάρια είχαν όλο και περισσότερες αναφορές στη σύγχρονη ζωή, γεγονός που δεν ικανοποίησε μια μερίδα πιστών οπαδών του Αστερίξ. Αυτό, από την άλλη, δεν μείωσε σε τίποτα την εμπορική επιτυχία και τις ατέλειωτες επανεκδόσεις και μεταφράσεις. Η πρώτη περιπέτεια (1980) που δημιούργησε ο Ουντερζό μόνος του μετά το θάνατο του Γκοσινί Από το 2013, τις τύχες των Γαλατών ανέλαβαν δυο νέοι Γάλλοι δημιουργοί, οι Jean-Yves Ferri και Didier Conrad, που συνεχίζουν πάνω στα χνάρια των Γκοσινί και Ουντερζό με αρκετή επιτυχία μέχρι σήμερα. Ως προς καθαυτό το σχεδιαστικό μέρος και τη μοναδική δεξιοτεχνία του Ουντερζό, αξίζει να επισημανθεί η σπάνια ικανότητά του να αποδίδει με έναν εξόφθαλμα στερεοτυπικό τρόπο σχεδόν κάθε χαρακτήρα, κάθε κοινωνική ομάδα, κάθε εθνική προέλευση, χωρίς ποτέ να γίνεται προσβλητικός ή να μπορεί να χαρακτηριστεί ρατσιστής. Η πολιτική ορθότητα, φυσικά, δεν είχε απλωθεί τόσο έντονα στην τέχνη γενικά και στην τέχνη των κόμικς ειδικότερα, όταν ο Ουντερζό ξεκίνησε να σχεδιάζει, αλλά το χιούμορ του ήταν τόσο επιτυχές και οι προθέσεις του τόσο προδήλως αγαθές που θα ήταν υπερβολή να δεχτεί κριτική επειδή παρουσιάζει τον αφελή Οβελίξ ως ευτραφή, τον υπερήλικα Μαθουσαλίξ στα όρια της άνοιας, τους Αιγύπτιους κοντούς και σχεδόν ομοιόμορφους, τους Ελληνες με μεγάλες μύτες, τους Αφρικανούς με φουσκωτά χείλια. Αυτό όμως δεν γίνεται για να χλευαστούν οι άνθρωποι ή οι λαοί, αλλά για να γίνουν ταχέως αναγνωρίσιμοι. Αλλωστε, όλοι αντιμετωπίζονται από τα ευφυή πενάκια του Ουντερζό με την ίδια διάθεση για χιούμορ. Απόσπασμα από «Το δώρο του Καίσαρα» (1974). Όλες οι ιστορίες του Αστερίξ κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Μαμούθ Κόμιξ Οπως σημειώνει και η Μαριάννα Μίσιου στο εξαιρετικό βιβλίο της για τον Γκοσινί και τις θεωρητικές, ερμηνευτικές και διδακτικές διαστάσεις των κόμικς με τίτλο «Τα Κόμικς από το Περίπτερο στη Σχολική Τάξη – Ξεφυλλίζοντας τον Γκοσινί»: «Εκτός από τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά του κάθε λαού, οι ενδυματολογικές επιλογές και τα χρηστικά αντικείμενα συμβάλλουν στον σχηματισμό της εξωτερικής εμφάνισης του Αλλου που τον διαχωρίζει από το Εγώ. Τα κοινά και συνηθισμένα αντικείμενα του Αλλου είναι αξιοπερίεργα και αλλόκοτα για κάποιον που δεν ανήκει στην κουλτούρα του. Για τον λόγο αυτόν, κάθε τέτοιο αντικείμενο επισημαίνει την ετερότητα, παραπέμποντας στον χαρακτήρα και τη νοοτροπία του Αλλου. Για παράδειγμα, στον Αστερίξ, η ενδυμασία που αποτελείται από προβιές ζώων φοριέται από λαούς που εμφανίζονται ως τραχείς, όπως οι Γότθοι και οι Νορμανδοί. Οι Γότθοι τυλίγονται με μια προβιά, τα πόδια τους είναι γυμνά και κρατούν πελέκια ή ρόπαλα, γεγονός που ενισχύει την εντύπωση της βαρβαρότητας. Οι Νορμανδοί φορούν και αυτοί γιλέκα από προβιά και πίνουν από ανθρώπινα κρανία. Αντίθετα, οι Ελληνες φορούν χλαμύδα και κρατούν στις πλάτες τους αμφορείς, οι Γαλάτες ψηλές βράκες και ξίφη, ενώ οι ενδυμασίες των Βρετανών είναι από ύφασμα τουίντ ή καρό, από όπου αναδύεται μια σχετική κομψότητα και συχνά κρατούν ένα φλιτζάνι τσάι». Αυτή η πολυποικιλότητα των εμφανίσεων και των συμπεριφορών βρίσκει την αποθέωσή της, όμως, στους τρόπους που ο Ουντερζό αποδίδει τα πραγματολογικά στοιχεία, την αρχιτεκτονική, τη ρυμοτομία, ακόμα και τα φαγητά και τα οχήματα και περισσότερο τα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς κάθε λαού. Οπως επισημαίνει η Μαριάννα Μίσιου: «Στα “αντικείμενα” του Αλλου ανήκουν και τα αξιοθέατα που ανακαλύπτουν στα ταξίδια τους οι Γαλάτες πρωταγωνιστές, τα οποία αποτελούν ισχυρά σύμβολα της συλλογικής ταυτότητας. Χάρη στη μεγάλη τους διάδοση, τα μνημεία της πολιτισμικής κληρονομιάς του κάθε λαού είναι παγκοσμίως γνωστά και αναγνωρίζονται εύκολα από τους αναγνώστες κάθε πολιτισμού. Παράλληλα, το σύνολο αυτών των αναφορών μαρτυρεί την αναγνώριση της πολιτισμικής ταυτότητας του Αλλου. Για παράδειγμα, όταν ο Αστερίξ και οι φίλοι του φτάνουν στην Αθήνα, απολαμβάνουν την Ακρόπολη, τις δωρικές στήλες του Παρθενώνα, το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς […] Παρόμοια στη Βρετανία ο Οβελίξ φυλακίζεται στον Πύργο του Λονδίνου, ένα από τα πιο γνωστά ιστορικά κτίρια και ένα από τα σύμβολα του Λονδίνου που κατά καιρούς χρησιμοποιήθηκε ως κάστρο και ως φυλακή για αριστοκράτες […] Στην Αίγυπτο οι πρωταγωνιστές συναντούν την αρχαία πόλη Λούξορ, τη Σφίγγα και τις πυραμίδες, ενώ στη Γενεύη διέρχονται από το κτίριο των Ηνωμένων Εθνών». Το στίγμα λοιπόν στις ιστορίες των Γκοσινί και Ουντερζό για περίπου δύο δεκαετίες και στο έργο του Ουντερζό μόνου του για τις επόμενες τρεις δεν δίνουν τα αρνητικά στερεότυπα, αλλά οι χιουμοριστικές αναπαραστάσεις του Αλλου όπως είναι καταγεγραμμένος, εσφαλμένα ίσως, στη συλλογική μνήμη και γνώση. Οι προθέσεις όμως είναι αγαθές και με γνώμονα το καλοπροαίρετο χιούμορ. Επιπλέον, η δημοκρατικότητα των χιουμοριστικών αναπαραστάσεων από τις οποίες δεν ξεφεύγει κανείς κι ακόμα περισσότερο οι Γαλάτες πρόγονοι του Ουντερζό, που αποδίδονται με το μέγιστο του χιούμορ, αίρει κάθε επιφύλαξη. Το έργο του Ουντερζό ήταν και θα είναι αξεπέραστο για πολλές γενιές αναγνωστών που γνώρισαν μέσω των σχεδίων του και των πανέξυπνων αναχρονισμών του δεκάδες πολιτισμούς και συμπεριφορές, μνημεία και συνήθειες λαών, ιστορικά και πολιτικά γεγονότα. Και πάντα με επίκεντρο την αδάμαστη ψυχή μιας ομάδας ανθρώπων που επιλέγουν να ζήσουν αδούλωτοι απέναντι σε μια πολεμική μηχανή. Ο Ουντερζό, όπως και ο Γκοσινί, ποτέ δεν εξιδανίκευσε τον Αστερίξ και τους συγχωριανούς του. Τους παρουσίασε οξύθυμους, γκαφατζήδες, ευκολόπιστους, δεισιδαίμονες αλλά την κρίσιμη στιγμή μονιασμένους και καθόλου διστακτικούς να πράξουν το αυτονόητο: να υπερασπιστούν τη γη τους κόντρα στον εισβολέα. Οχι μόνο με τα λόγια αλλά και εμπράκτως. Με δικαιολογημένη και επιβεβλημένη βία κόντρα στη βία του ισχυρού. Πηγή
  6. Ο δεύτερος πατέρας του Αστερίξ με το ανυπότακτο, οπτικό χιούμορ Αλμπέρ Ουντερζό (1927-2020). Σχεδιαστής, συνδημιουργός και τελικά μοναχικός ενορχηστρωτής των περιπετειών του Αστερίξ. Είναι σαν να διαλέγεις ένα τραγούδι από το αγαπημένο σου συγκρότημα. Ή, το ομορφότερο χαρακτηριστικό ενός προσώπου που δεν χορταίνεις να κοιτάς. Κι ας μιλάμε εδώ για σκίτσα και χρώματα, για τοπία και φιγούρες, σε ιστορίες μόλις 48 σελίδων: αν γέλασες μαζί τους ως παιδί κάποιο καλοκαιρινό απομεσήμερο, αν ως ενήλικας εντόπισες ιστορικές λεπτομέρειες που σου διέφευγαν, τότε όλες οι περιπέτειες του Αστερίξ μοιάζουν τέλειες σαν τη μύτη της Κλεοπάτρας ή τα μαλλιά της Φραμπάλας. Για τα σενάρια του δαιμόνιου Ρενέ Γκοσινί, που έφυγε από τη ζωή το 1977, έχουν ήδη γραφτεί πολλά. Για την εικονογράφηση που τα συνόδευε σε ένα σπάνιο συνδυασμό αφηγηματικού ρυθμού και σχεδιαστικής απλότητας, αρκεί μια ματιά σε τεύχη όπως «Ο Αστερίξ στην Κορσική», «Η κατοικία των θεών» ή «Οι δάφνες του Καίσαρα». Οι ανθρώπινες φιγούρες αποκαλύπτουν μόνες τους τον κωμικά εκφραστικό τους πλούτο: τόσοι ψαρωμένοι λεγεωνάριοι, ματαιωμένοι πειρατές, αγανακτισμένοι πωλητές αγριογούρουνων, αλλά και κρυόμπλαστροι Βρετανοί, καταφερτζήδες Ελληνες ή μιλιταριστές Γότθοι, δείχνουν καθαρά πόσο δύσκολη αλλά διασκεδαστική υπόθεση είναι το οπτικό χιούμορ. Την περασμένη Τρίτη, ο Αλμπέρ Ουντερζό, σχεδιαστής όλων των παραπάνω, συνδημιουργός και τελικά μοναχικός ενορχηστρωτής των περιπετειών του Αστερίξ, πέθανε από καρδιακή προσβολή στο σπίτι του στο Νεϊγί, σε ηλικία 93 ετών. «Ηταν πολύ κουρασμένος τις τελευταίες εβδομάδες», έλεγε η μελαγχολική κατακλείδα της ανακοίνωσης του θανάτου του, λες και όλα τα σχέδια μιας ζωής τον είχαν καταπονήσει ανεπανόρθωτα. Η αλήθεια είναι ότι τα πρώτα του χρόνια ως επαγγελματίας της Ένατης Τέχνης είχαν ξενύχτι: «Το να ζεις από τα κόμικς ήταν πολύ δύσκολο εκείνες τις μέρες, έπρεπε λοιπόν να σχεδιάζω έναν αστρονομικό αριθμό σελίδων για να βγει ο μήνας», θυμόταν κάποτε. Μιλούσε για την περίοδο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν είχε εγκαταλείψει τα όνειρα να γίνει κλόουν ή μηχανικός αεροσκαφών σαν τον μεγαλύτερο αδελφό του Μπρούνο και εργαζόταν ως εικονογράφος παιδικών ιστοριών στη Société Parisienne d’Édition και έπειτα ως κομίστας σε μικρούς εκδοτικούς ή ως «ρεπόρτερ-σχεδιαστής» σε περιοδικά. Στα διαπλαστικά εκείνα χρόνια είχε δημιουργήσει μια παρωδία του Ταρζάν, αλλά και μια ιστορία με πρωταγωνιστές τον παντοδύναμο Αρις Μπακ και τον κοντοπίθαρο Καστανιάκ. Μέχρι που το 1951, στο βελγικό πρακτορείο ειδήσεων International Press, γνωρίστηκε με τον Ρενέ Γκοσινί. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο ήρωας με τα ξανθά μουστάκια και ο εύσωμος φίλος του με τις κόκκινες κοτσίδες γεννήθηκαν στο διαμέρισμα του Ουντερζό, ένα βράδυ με πολλά τσιγάρα και ποτήρια παστίς. «Στα πρώτα μου σκίτσα εμφανίστηκε ένας χαρακτήρας ψηλός, ταιριαστός με τη διαδεδομένη εικόνα των Γαλατών. Τότε ο Ρενέ μου έβαλε την ιδέα ενός ήρωα μικρόσωμου, αδύναμου, όχι οπωσδήποτε ευφυούς και όμορφου, αλλά πάντως ξύπνιου και επιτήδειου, κόντρα στα πρότυπα που ήθελαν πρωταγωνιστές με τους οποίους να ταυτίζονται τα παιδιά», έγραφε ο Ουντερζό στα απομνημονεύματά του. Κάπως έτσι, ο Αστερίξ ο Γαλάτης έκανε το ντεμπούτο του στο περιοδικό Pilote στις 29 Οκτωβρίου του 1959. Η πρώτη, ομώνυμη ιστορία του, κυκλοφόρησε αυτοτελώς το 1961 από την Dargaud, ενώ σειρά είχαν το «Χρυσό δρεπάνι» και ο «Αστερίξ στους Γότθους». Γκοσινί και Ουντερζό είχαν ήδη συνεργαστεί στις περιπέτειες του ερυθρόδερμου Ούμπα-Πα, όμως εδώ χτύπησαν μια φλέβα ευρωπαϊκή, παγκόσμια: τα καμώματα των πεισματάρηδων και καβγατζήδων Γαλατών, που υπερασπίζονται το μικρό χωριό τους από τους φουκαράδες λεγεωνάριους του Ιούλιου Καίσαρα, παρουσίαζαν μεταπολεμικά την εικόνα ενός κόσμου, όπου, όσες μάχες και αν ξεσπούσαν, στο τέλος δεν υπήρχε ούτε ένας νεκρός. Οι μάχες. Οι περίφημες μάχες μεταξύ μαγικού ζωμού και ρωμαϊκού ιμπεριαλισμού, μια πανδαισία από χρώματα και μπούφλες, που ο Ουντερζό εμπνεύστηκε έχοντας διαβάσει ως πιτσιρικάς πολύ Ποπάι. Το σχεδιαστικό του στυλ θα εντασσόταν κατόπιν στην «καθαρή γραμμή», τη «ligne claire» των γαλλοβελγικών κόμικς, όμως ο ίδιος θα δήλωνε ότι βασική του επιρροή ήταν ο Γουόλτ Ντίσνεϊ και ταινίες όπως το «Η Χιονάτη και οι επτά νάνοι». Ο Μίκι Μάους επίσης: το 1934 ήταν η χρονιά που κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος του Journal de Mickey στη Γαλλία και που οι γονείς τού Ουντερζό, δύο Ιταλοί μετανάστες εγκατεστημένοι στα προάστια του Παρισιού, πήραν επιτέλους τη γαλλική υπηκοότητα. Η καταγωγή του μικρού Ουντερζό έκανε τους συμμαθητές του να τον φωνάζουν πειρακτικά «μακαρονά» και τον ίδιο, να επιμένει ότι δεν τον λένε Αλμπέρτο, αλλά Αλμπέρ. Οσο ο πατέρας του εργαζόταν ως ξυλουργός, η μητέρα του έδινε σε εκείνον και στα αδέλφια του λευκά χαρτιά και μολύβια για να περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους. Ο Αλμπέρ φαντάστηκε τις πρώτες του ιστορίες επηρεασμένος και πάλι από τον αδελφό του Μπρούνο, που προσπαθούσε να γλιτώσει από τους ναζί στην κατεχόμενη Γαλλία. Το πιο εντυπωσιακό από όλα; Είχε γεννηθεί με έξι δάχτυλα σε κάθε χέρι και αχρωματοψία. Το πρώτο διορθώθηκε με επέμβαση. Το δεύτερο, με πολλές ετικέτες κολλημένες στους μαρκαδόρους του. Σε μια συνέντευξη του 2015, έλεγε ότι λίγο μετά την κυκλοφορία του πρώτου Αστερίξ, είχε ρωτήσει ένα ψηλομύτικο στέλεχος της Dargaud γιατί δεν προωθεί αρκετά το καινούργιο κόμικ. «Οταν φτάσετε τις 30.000 αντίτυπα θα το σκεφθούμε», ήταν η απάντηση. Δεκαετίες αργότερα, τα συνολικά 38 τεύχη του Αστερίξ έχουν μεταφραστεί σε περίπου 110 γλώσσες και διαλέκτους, έχοντας πουλήσει σχεδόν 370 εκατομμύρια αντίτυπα. Στην Ελλάδα ήρθαν στα τέλη του ’60, από τις εκδόσεις «Σπανός», «Ψαρόπουλος» και «Μαμούθ Comix», σε μεταφράσεις του Κώστα Ταχτσή, του Αργύρη Χιόνη, της Ειρήνης Μαραντέι. Η διεθνής εκδοτική τους ιστορία δεν ήταν μόνο ρόδινη: κάτοχος μιας έπαυλης και μια συλλογής από Φεράρι, χρισμένος Ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής, ο Ουντερζό θα έφτανε στα δικαστήρια με την κόρη του Σιλβί το 2014, εξαιτίας της απόφασης να πουλήσει τα πνευματικά δικαιώματα του Αστερίξ στην Hachette. Από το 2011, την αφήγηση και τον σχεδιασμό του κόμικ έχουν αναλάβει οι Ζαν-Ιβ Φερί και Ντιντιέ Κονράντ. Τα τελευταία χρόνια, ο Ουντερζό δεν ήταν απλώς «πολύ κουρασμένος»· ήταν ανήμπορος να σχεδιάσει έστω μια μικρή αφιέρωση. Τα γραπτά μένουν όμως, έτσι δεν λέμε; Τα σκίτσα και τα χρώματα, ομοίως. Και στο τελευταίο καρέ, θα στήνεται πάντα ένα γενναίο τσιμπούσι: οι Γαλάτες θα αγκαλιάζονται χωρίς να φοβούνται τίποτα και οι Ρωμαίοι θα μετράνε μπούφλες και αστράκια. Πηγή
  7. O Αστερίξ και ο Οβελίξ ξαναορφάνεψαν Βένα Γεωργσκοπούλου Ο μυθικός σχεδιαστής πέθανε στα 92 του χρόνια. Από το 1977, που είχε φύγει από τη ζωή ο δεύτερος δημιουργός του, ο σεναρίστας Ρενέ Γκοσινί, ο Ουντερζό κρατούσε ολομόναχος το βάρος του κόμικς με τις τεράστιες πωλήσεις σε όλο τον κόσμο. Με ιταλικό αίμα και αμερικανικές καλλιτεχνικές επιρροές, κατάφερε να κάνει έναν τριπίθαμο, πανούργο Γαλάτη σύμβολο της Γαλλίας. «Πρέπει να πεθάνω για να πουν καλά λόγια για μένα; Μόνο για τον Τεντέν μιλάνε! Κι όμως ο "Αστερίξ", για τον οποίο αδιαφορούν, έχει απίστευτη επιτυχία» παραπονιόταν το 2017 ο Αλμπέρ Ουντερζό. Και πούλησε και πολύ περισσότερα αντίτυπα, θα προσθέταμε -230 εκατομμύρια ο Τεντέν, 375 ο Αστερίξ. Από την Τρίτη 24 Μαρτίου που ο Αλμπέρ Ουντερζό πέθανε σε ηλικία 92 χρόνων από ανακοπή (όχι από κορονοϊό, όπως διευκρίνισε η οικογένειά του) δεν πρέπει να έχει παράπονο. Όλη η ανθρωπότητα υποκλίνεται στον άνθρωπο που με το πενάκι του γέννησε το 1959 τους υπέροχους Γαλάτες, τον Αστερίξ, τον Οβελίξ και όλη την απείθαρχη κομπανία. Και τώρα έμειναν πεντάρφανοι, αφού ο άλλος τους μπαμπάς, αυτός που έγραφε τα ξεκαρδιστικά σενάρια του κόμικς, ο Ρενέ Γκοσινί, είχε φύγει πολύ νωρίτερα, ήδη από το 1977. Για να συνεχίσει έκτοτε ολομόναχος ο Ουντερζό, ακούγοντας τα πάνδεινα. Οτιίδεν μπορεί να γράψει εξίσου καλά σενάρια και τέτοια. «Ο Τύπος με έλιωσε» είχε πει. «Κράτησα τις εφημερίδες. Ο Αστερίξ πέθανε μαζί με τον Γκοσινί, έγραφαν. Θίχτηκε η υπερηφάνειά μου. Αλλά, παρά τις κριτικές, οι αναγνώστες συνέχισαν να με εμπιστεύονται. Πήρα την εκδίκησή μου». Αποσύρθηκε εντελώς στα 86 του χρόνια, τα χέρια του είχαν πια μεγάλο πρόβλημα, ούτε χειραψία δεν μπορούσε να κάνει μετά από μια ζωή καταπόνησής τους. Παρέδωσε τη σκυτάλη σε δύο άλλους, τον Ζαν-Ιβ Φερί και τον Ντιντιέ Κονράντ. Γιατί ο μικρός Γαλάτης θα συνεχίσει και μετά τον θάνατό του. «Πάντα "κοντούλης, εύθραυστος, όχι απαραίτητα πανέξυπνος, ούτε όμορφος, αλλά πανούργος -εντελώς αντίθετος με την εικόνα των σούπερ ηρώων, με τους οποίους πιστεύουμε ότι ταυτίζονται τα παιδιά» έλεγε ο Ουντερζό για τον Αστερίξ του. Παραδεχόταν πάντως ότι τα πρώτα του σκίτσα τον ήθελαν πιο μεγαλόσωμο, πιο τυπικό «Γαλάτη». Αλλά ο Ρενέ Γκοσινί έβαλε το «χέρι» του, του υπέβαλε την ιδέα ενός αντι-ηρωα. Η συνεργασία των δύο αντρών ήταν μοναδική. «Εγ'ω ήμουν 24 χρόνων κι αυτός 25. Από την αρχή κράτησε ο καθένας ένα κομμάτι της δουλειάς, εγώ τα σκίτσα, αυτός το σενάριο. Θέλαμε να ξαναφτιάξουμε τον κόσμο, με όλη την άγνοια και την αθωότητα της νιότης μας» γράφει ο Ουντερζό στα απομνημονεύματά του. Ο Γκοσινί ήταν επίσης σεναρίστας και σχεδιαστής με θητεία στις ΗΠΑ. Οι δύο άντρες ξεκίνησαν την κοινή τους πορεία το 1951 σε εβδομαδιαία έντυπα. Το πρώτο κόμικς τους είχε ήρωα τον ερυθρόδερμο Oumpah-Pah. Επρεπε όμως να δημιουργηθεί το θρυλικό περιοδικό «Pilote», στο πρώτο τεύχος του οποίου, 29 Οκτωβρίου του 1959, δημοσιεύτηκαν δύο σειρές μαζί με την υπογραφή του Ουντερζό, μία από αυτές ήταν ο «Αστερίξ». Ο θρίαμβός του μπήκε σε τροχιά. Το πρώτο αλμπουμ, με τίτλο «Αστερίξ ο Γαλάτης», κυκλοφόρησε το 1961 από τις εκδόσεις Νταργκό μόνο σε 6 χιλιάδες αντίτυπα. Αργά και σταθερά, επεισόδιο το επεισόδιο («Το χρυσό δρεπάνι», «Ο Αστερίξ και οι Γότθοι» κ.ά.) τα νούμερα εκτοξεύονταν. Και το 1966 «Ο Αστερίξ και οι Νορμανδοί» πούλησε πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Δεν είχαν λείψει βέβαια και οι κακές κριτικές. Θυμόταν ο Ουντερζό σε συνέντευξή του στη Μοντ το 2013. «Ακούσαμε πολλά. Οτί η σειρά χάιδευε τον εθνικισμό των Γάλλων, ότι υπερασπιζόταν την πολιτική τού Ντε Γκολ. Μια μέρα, ενώ περπατούσαμε με τον Γκοσινί, ακούσαμε έναν κύριο να φωνάζει στον σκύλο του: "Αστερίξ, έλα δω". Για κοίτα, είπαμε, συνήθως τα παιδιά δίνουν στα σκυλιά τους το όνομα ηρώων κόμικς. Ο Αστερίξ μας είχε μπει πια στις συνήθειες των Γάλλων». Και δεν ήταν κανένας από τους δημιουργούς του καθαρόαιμος Γάλλος. Ο Γκοσινί είχε γεννηθεί το 1926 στο Παρίσι από πατέρα Πολωνό και μητέρα Ουκρανή. Ο Ουντερζό το 1927, σε ένα χωριουδάκι της ανατολικής Γαλλίας, από μια οικογένεια Ιταλών που είχε εγκαταλείψει τη Λιγκουρία λίγα χρόνια πριν. Ο μικρός Αλμπέρ έζησε τον ρατσισμό απέναντι στους «βρομο-μακαρονάδες που έρχονταν να κλέψουν το ψωμί των Γάλλων», οπως διηγιόταν, και κάποια στιγμή άλλαξε το Ο του επωνύμου του (Oderzo) για να το κάνει λίγο πιο γαλλικό (Uderzo). Από μικρός είχε μανία με τα κόμικς. Μεγάλωσε στα παρισινά προάστια, όπου μετακόμισε η οικογένειά του. Ο πατέρας του αγόραζε συχνά την εφημερίδα «Le Petit Parisien», η οποία δημοσίευε τα κόμικς του Ντίσνεϊ, και συγκεκριμένα τις ιστορίες του Μίκι Μάους. Ο Μίκι έγινε το ίνδαλμά του, η «Χιονάτη και οι εφτά νάνοι» του 1937, η απόλυτη επιρροή του. Ο Ουντερζό αρνιόταν πάντα πεισματικά και με θυμό ότι ανήκει στην περίφημη βελγο-γαλλική σχολή του κόμικς, με τον Ερζέ και τους άλλους. «Τίποτα το βέλγικο δεν έχω πάνω μου. Αυτοί που με έμαθαν να σχεδιάζω είναι οι Αμερικανοί. Τα σχέδιά μου είναι βγαλμένα από τον Γουόλτ Ντίσνεϊ» είχε πει. Ο μεγάλος αδελφός του, Μπρούνο, είδε ότι ο μικρός Αλμπέρ, που προοριζόταν για μηχανικός αυτοκινήτων, σχεδίαζε με μανία και του άνοιξε τον δρόμο. Τον πήγε στις εκδόσεις Offenstadt, που έβγαζαν πολλά έντυπα για παιδιά. Το 1940, σε ηλικία 14 χρόνων, μπήκε ως μαθητευόμενος (ρετουσάρισμα φωτογραφιών, τοποθέτηση γραμμάτων στις εκτυπωτικές μηχανές) αλλά είχε και τη δυνατότητα να δημοσιεύει και κανά σχεδιάκι. Η πρώτη δουλειά του, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Junior, ήταν μια παρωδία του μύθου «Η αλεπού και το κοράκι». Το αταλάντευτο όμως όνειρό του ήταν να κάνει κόμικς. Αυτοδίδακτος σε όλα του, πέρασε επί μια δεκαετία από διάφορα περιοδικά και εφημερίδες, υπέγραψε κάποιες σειρές («Η καλλιτεχνική μου ζωή δεν ξεκίνησε με τον "Αστερίξ"» έλεγε), έγραφε σενάρια και σχεδίαζε, αγόρασε και το πρώτο του σχεδιαστήριο, που δεν το άλλαξε ποτέ. Σκυμμένος πάνω σε αυτό πέρασε μια ολόκληρη ζωή, πολλές φορές δουλεύοντας δυο σειρές ταυτόχρονα. Τα χέρια του άρχισαν από την κούραση να παρουσιάζουν πρόβλημα από τα 40-45 χρόνια του. Ο Γκοσινί έτρεμε από τον φόβο του. «Τα χέρια σου, τα χέρια σου...» του έλεγε. Ο Ουντερζό όμως δεν σταμάτησε να σχεδιάζει και να ζωγραφίζει παρά μόνο όταν ο μικρός Γαλάτης του και ο χοντρός του φίλος, ο Οβελίξ, που άλλωστε ήταν ολοδικός του -αυτός τον φαντάστηκε, τον έπλασε, τον ζωγράφισε-, έκλεισαν τα πενήντα τους χρόνια. Πηγή
×
×
  • Create New...