Jump to content

Καλώς ήλθατε στο ComicStreet

Γίνετε μέλη της κοινότητας. Η εγγραφή είναι γρήγορη και εύκολη.

Search the Community

Showing results for tags 'Alan Moore'.

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Forums

  • ΥΠΟΔΟΧΗ
    • Κανόνες
    • Νέα / Ανακοινώσεις
    • Απορίες / Βοήθεια
    • Γενική Συζήτηση
  • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ / ΑΡΘΡΑ
    • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
    • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
  • ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΞΕΝΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • WEBCOMICS
  • ΚΟΜΙΚΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ
    • Κινηματογράφος/TV και Κόμικς
    • Animation
    • Βιβλία
  • ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ - ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ
    • Καταστήματα
    • Πηγές - Ενημέρωση

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


About Me

Found 14 results

  1. Δέκα φορές που την «έφεραν» σε καρτουνίστες Οι περιπέτειες των δημιουργών που έγιναν ορόσημα στην καταπάτηση πνευματικής ιδιοκτησίας Ένα από τα παλιότερα θέματα που αντιμετωπίζουν οι καρτουνίστες της οικουμένης είναι τα πνευματικά δικαιώματα της δουλειάς τους και οι μάχες για την κατοχύρωσή τους. Ένα από τα παλιότερα θέματα που αντιμετωπίζουν οι καρτουνίστες της οικουμένης είναι τα πνευματικά δικαιώματα της δουλειάς τους και οι μάχες για την κατοχύρωσή τους. Εδώ και δεκαετίες, σεναριογράφοι και σχεδιαστές εργάζονται σε ένα ιδιόμορφο καθεστώς ελεύθερου επαγγελματία, πουλώντας κατευθείαν στον εκδότη το έργο τους, κάτι που φέρνει συχνά προβλήματα στην κατοχύρωση των πνευματικών παιδιών τους. Κι έτσι δεν είναι καθόλου ασυνήθιστο ένας καρτουνίστας να σκαρώνει έναν δημοφιλέστατο σουπερήρωα που δρέπει εκατομμύρια στην αγορά, αφήνοντας τον δημιουργό του να τον βλέπει παραπονεμένο χωρίς δίφραγκο στην τσέπη. Και βέβαια η πρακτική της άρνησης των δικαιωμάτων στους δημιουργούς δεν είναι καθόλου παράνομη, μιας και τα συμβόλαια που υπογράφουν το ισχυρίζονται αυτό ρητά! Με αυτά υπόψη, οι δύο μεγάλοι παίκτες της αγοράς, οι DC Comics και Marvel Comics, έχουν συχνά-πυκνά νομικές περιπέτειες με τους δημιουργούς των ιστοριών τους και οι παρακάτω δέκα στέκουν εδώ ζοφερός σταθμός… Bill Finger: Οι νομικές μάχες για την πατρότητα του Batman Οι νομικές περιπέτειες μεταξύ του Bill Finger και της DC Comics παραμένουν σταθμός στο θέμα που μας ενδιαφέρει. Αν και εδώ βασικός ανταγωνιστής δεν ήταν η DC, αλλά ο συνιδρυτής του Batman και συνεργάτης του Bill Finger, Bob Kane. Κι αυτό γιατί ο όρος συνιδρυτής προσλαμβάνεται εδώ με τη χαλαρή σημασία του, καθώς ο «The Bat-Man» που σχεδίασε ο Kane το 1939 δεν έμοιαζε σε τίποτα με τον δημοφιλέστατο ήρωα: φορούσε κόκκινη στολή! Ήταν ο Finger που ανασχεδίασε δραστικά τον μαυροφορεμένο πλέον ήρωα και του έδωσε τα αγαπημένα του γκατζετάκια, όπως το Batmobile, τα βασικά στοιχεία της ζωής του, ακόμα και τον αρχικακό Joker. Παρά το γεγονός όμως ότι δημιούργησε πρακτικά όλο το σύμπαν του Batman και έγραψε κάθε σχεδόν ιστορία του ήρωα στη δεκαετία του 1940, ο Finger δεν μπορούσε να κατοχυρώσει κανένα πνευματικό δικαίωμα του Batman, κι αυτό γιατί ο Kane στο συμβόλαιό του με την DC φιγούραρε ως ο αποκλειστικός δημιουργός του σουπερήρωα, στερώντας έτσι από τον σχεδόν πραγματικό δημιουργό του Finger κάθε κέρδος από τον ανάρπαστο χαρακτήρα. Κι αν η DC Comics δεν ήταν στην περίπτωση αυτή ο κακός, ο Bill Finger την πάτησε με την ιστορία και την πάτησε χοντρά… Alan Brennert: Η μαμά του Batgirl Ο μακροχρόνιος συνεργάτης της DC Comics έχει αφήσει τη σφραγίδα του τόσο στα κόμικς του Batman όσο και στην τηλεοπτική σειρά της Wonder Woman. Δική του ιδέα ήταν εξάλλου η Barbara Kean Gordon, η γυναίκα του διοικητή της αστυνομίας της Γκόθαμ, η οποία εισέβαλε στο σύμπαν του Batman το 1981. Ο δημιουργός λοιπόν ισχυρίστηκε τον Ιούλιο του 2014 ότι δεν κατοχύρωσε κανένα δικαίωμα για τον χαρακτήρα, ο οποίος αναμένεται να εμφανιστεί στο τηλεοπτικό πρόγραμμα «Gotham», με την DC Comics να ανταπαντά ότι δεν τα δικαιούταν, καθώς ο χαρακτήρας του κομίστα ήταν συνοδευτικός λέει της κόρης της, Barbara Gordon, του γνωστού μας Batgirl. Καθώς είχε δηλαδή το ίδιο όνομα, επάγγελμα και εμφάνιση με την κόρη, η μαμά ήταν απλό παράγωγο του Batgirl, οπότε δεν υπήρξε καν πνευματική δουλειά, σύμφωνα τουλάχιστον με τους δικηγόρους της DC. Και η πλάκα εδώ είναι ότι μιλάμε για ψίχουλα, καθώς τα δικαιώματα για την Barbara Kean Gordon ήταν μόλις 45 δολάρια το επεισόδιο, σε ένα franchise που αξίζει πλέον εκατομμύρια… Marv Wolfman: Τίνος είναι ο Blade; Ήταν το 1973 όταν οι Marv Wolfman και Gene Colan δημιούργησαν τον (βρικόλακα) κυνηγό βρικολάκων Blade και 25 χρόνια αργότερα ο χαρακτήρας εμφανίστηκε σε δική του κινηματογραφική ταινία. Ως απάντηση, ο Wolfman μήνυσε τη Marvel Comics για τα δικαιώματα του χαρακτήρα του, καθώς η φίρμα τον χρησιμοποίησε χωρίς την άδειά του και δίχως να βάλει φυσικά το χέρι στην τσέπη. Ο Wolfman έχασε αναπάντεχα την πολύκροτη δίκη το 2000 όταν το δικαστήριο ισχυρίστηκε ότι η κατοπινή χρήση του χαρακτήρα από τη Marvel ήταν επαρκώς διαφορετική από την αυθεντική δημιουργία του Wolfman, κι αυτό για να του στερήσει κάθε δικαίωμα στην πατρότητα του ήρωα. Το μόνο που κατάφερε να αποσπάσει ο δημιουργός ήταν το «βασισμένο σε χαρακτήρα του Wolfman» που εμφανίστηκε τελικά στην πρώτη ταινία του Blade, όχι όμως και στα σίκουελ ή τις τηλεοπτικές σειρές του… Bill Mantlo: Έτσι σταματάς να πληρώνεις δικαιώματα Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και τις αρχές του 1980, ο κομίστας ήταν το μεγάλο όνομα της Marvel Comics, δουλεύοντας κυριολεκτικά σε όλους τους δημοφιλείς ήρωες της φίρμας, από τον Spider-Man και τον Hulk μέχρι και τον Iron Man. Όλα όμως άλλαξαν τον Ιούλιο του 1992, όταν ο Mantlo έπεσε θύμα σε μια περίεργη επίθεση που τον άφησε με βαριές εγκεφαλικές κακώσεις, κάτι που κατέληξε σε μακροχρόνια νοσηλεία. Χρωστούσε πλέον πολλά σε νοσήλια και τότε ξεκίνησαν οι περιπέτειές του με τις ασφαλιστικές, με τη Marvel Comics όχι μόνο να μην τον υποστηρίζει πουθενά αλλά και να καρπώνεται πλέον με αυθάδεια τους καρπούς των χαρακτήρων του χωρίς να του δίνει μία. Την ώρα δηλαδή που η εταιρία έβγαζε εκατομμύρια από τη δουλειά του στο «Guardians of the Galaxy», όπου εμφανίστηκε άλλος ένας δικός του χαρακτήρας (Rocket Raccoon), ο Mantlo τα έφερνε βόλτα μόνο χάρη στους εράνους των θαυμαστών του και τις αγαθοεργίες των συναδέλφων του… Joe Simon: Η χαμένη μάχη για τον Captain America Με την τελευταία ταινία του Captain America να έχει μαζέψει περισσότερα από 700 εκατ. δολάρια, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο χαρακτήρας είναι σήμερα από τους πλέον δημοφιλείς του πλανήτη. Και παρά ταύτα, η περιουσία του Joe Simon δεν θα δει δεκάρα τσακιστή από όλα αυτά! Ένας από τους κορυφαίους κομίστες της λεγόμενης Χρυσής Εποχής των Κόμικς, ο Simon συνυπέγραψε τη δημιουργία μιας μακράς σειράς από ανάρπαστους ήρωες (συνήθως με τον μακροχρόνιο συνεργάτη του Jack Kirby). Ένας από δαύτους ήταν ο Captain America, ο οποίος ντεμπούταρε ήδη από το 1940. Το πρώτο χτύπημα στους Simon και Kirby ήταν όταν τους πέταξαν έξω από τον Captain America, μην αναφέροντας καν τα ονόματά τους στα κόμικς που πουλούσαν περισσότερα από 1 εκατομμύριο αντίτυπα τον μήνα! Οι νομικές περιπέτειες του δημιουργού δεν είχαν κυριολεκτικά τέλος και ο ίδιος επιχείρησε να επανακτήσει τα δικαιώματα του ήρωά του το 1966, το 1967 και τελευταία φορά το 1999, σκόνταφτε ωστόσο πάντα πάνω στους πανίσχυρους δικηγόρους της Marvel Comics… Steve Gerber: Πώς χάνεις έναν ήρωα που εμπνεύστηκες εσύ Η νομική μάχη του Steve Gerber με τη Marvel Comics είναι σωστός πονοκέφαλος. Ο δημιουργός δούλευε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 στο κόμικς της Marvel «Man-Thing», ιστορίες τρόμου δηλαδή με άλλες διαστάσεις που μετέφεραν απόκοσμα τέρατα άλλων κόσμων στη σημερινή γη. Ένα από τα πλάσματα αυτά ήταν μια ομιλούσα πάπια, ο Howard the Duck. Ο χαρακτήρας έγινε σύντομα ο αγαπημένος του κοινού και ανεξαρτητοποιήθηκε, με τον Gerber να υπογράφει όλες τις ιστορίες του, αν και η Marvel τον απέσυρε τελικά από τη σειρά (του!) το 1978 γιατί έχανε λέει τις προθεσμίες. Το 1980 ο δημιουργός μήνυσε τη φίρμα για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας, έχοντας στο πλευρό του σύσσωμη την κοινότητα των αμερικανών σκιτσογράφων, με πολλούς δημιουργούς (όπως ο «πολύς» Jack Kirby) να κυκλοφορούν κόμικς με ήρωα τον Gerber για να χρηματοδοτηθεί έτσι η πανάκριβη δικαστική διαμάχη του. Όπως όμως είναι πια κατανοητό, η παντοδύναμη Marvel κέρδισε για άλλη μια φορά, αναγκάζοντας τον Gerber σε εξωδικαστικό συμβιβασμό, στον οποίο αποποιήθηκε τελικά κάθε δικαίωμα για τον ήρωά του… Gary Friedrich: Η χαμένη πατρότητα του Ghost Rider Η ιστορία αυτή δεν είναι πολύ γνωστή, είναι όμως εξίσου εξοργιστική. Κι αυτό γιατί όχι μόνο η Marvel κέρδισε τελικά τη νομική μάχη, αλλά έτριψε και σαδιστικά χοντρό αλάτι στις ανοιχτές πληγές του δημιουργού! Ήταν τον Αύγουστο του 1972 όταν η Marvel Comics κυκλοφόρησε το κόμικς που παρουσίαζε για πρώτη φορά στο κοινό τον απόκοσμο σουπερήρωα που θα έμενε γνωστός ως Ghost Rider! Δημιουργία του Friedrich, ο κομίστας μήνυσε τη Marvel το 2007 για 21 περιπτώσεις παραβίασης πνευματικής ιδιοκτησίας, την ώρα που η φίρμα ήταν στα γυρίσματα της κινηματογραφικής ταινίας του Ghost Rider. Το συμβόλαιο του Friedrich του έδινε τα αποκλειστικά δικαιώματα του χαρακτήρα του έπειτα από 30 χρόνια, έχασε όμως κατά παράδοξο τρόπο(!) τη δικαστική μάχη από τη Marvel το 2011, όταν η εταιρία αποφάσισε να αντεπιτεθεί και τον ανάγκασε να πληρώσει 17.000 δολάρια για παράνομη εμπορική χρήση του δικού του χαρακτήρα! Αληθινό και αρκούντως εξοργιστικό… Alan Moore: Οι περιπέτειες των Watchmen Οι τελευταίες τρεις ιστορίες μας είναι οι πλέον διαβόητες σε ολόκληρη την ιστορία των κόμικς. Είναι πλέον θρύλοι της βιομηχανίας κόμικς, όπως εξάλλου και ο Alan Moore, ένα από τα πολύ μεγάλα ονόματα της σύγχρονης εποχής των κόμικς. Η εμβληματική δουλειά του δημιουργού στη δεκαετία του 1980 εκσυγχρόνισε μια σειρά από δημοφιλείς χαρακτήρες, από τον Batman μέχρι και τον Superman, την ίδια ώρα που σε αυτόν οφείλουμε εν πολλοίς το περίεργο σύμπαν των Watchmen! Οι περιπέτειες του δημιουργού με την DC Comics κλιμακώθηκαν το 2009, όταν η φίρμα σκάρωνε την υπερεπιτυχημένη εισπρακτικά ταινία, κι αυτό γιατί στο συμβόλαιο με την DC δηλωνόταν ρητά ότι αν η φίρμα δεν χρησιμοποιούσε τους χαρακτήρες του Moore (και του συνεργάτη του σκιτσογράφου David Gibbons) σε διάστημα ενός έτους, όλα τα δικαιώματα της χρήσης τους θα επέστρεφαν στους δημιουργούς. Κάτι που δεν τήρησε φυσικά η εταιρία συγκεντρώνοντας τη μήνη του κομίστα, ο οποίος δήλωσε εξοργισμένος: «Καταφέρατε να με βάλετε στο περιθώριο, κι έτσι δεν πρόκειται να ξαναδουλέψω ποτέ για σας»! Η DC μάλιστα, ρίχνοντας αλάτι στις πληγές του θρυλικού κομίστα, όχι μόνο έκανε την ταινία παρά τη θέλησή του (και δεν του έδωσε δεκάρα τσακιστή), αλλά αργότερα έριξε στην αγορά και μια σειρά από κόμικς πάλι με τη δουλειά του Moore («Before Watchmen»)… Jerry Siegel και Joe Shuster: Οι δημιουργοί του Superman που έχασαν τα δικαιώματα του σουπερήρωα Ήταν το 1938 όταν οι Jerry Siegel και Joe Shuster έγραψαν και σχεδίασαν έναν ήρωα που ερχόταν ολοταχώς να γίνει σύμβολο των κόμικς: μιλάμε φυσικά για τον πανίσχυρο Superman! Τι πήραν οι δύο δημιουργοί για τον ανάρπαστο σουπερήρωα; Μα 130 δολάρια ακριβώς! Τόσα τους πλήρωσε η National Comics Publications, ο πρόδρομος της DC Comics, για τα δικαιώματα του χαρακτήρα. Παρά το γεγονός ότι το μυθικό δίδυμο συνέχισε να παράγει τις ιστορίες του ήρωα, η αμοιβή τους ήταν το λιγότερο εξευτελιστική, κι έτσι το 1947 οι Siegel και Shuster βρέθηκαν στο δικαστήριο για την ακύρωση του συμβολαίου τους με τη National Comics και την πλήρη επιστροφή των δικαιωμάτων του Superman σε αυτούς. Όσο παράδοξο κι αν μοιάζει, έχασαν! Κατέληξαν έτσι σε εξωδικαστικό συμβιβασμό και πήραν συνολικά 94.000 δολάρια για το βαρύ πυροβολικό των κόμικς, περνώντας έτσι το υπόλοιπο της ζωής τους βουτηγμένοι στη φτώχεια: ο Shuster πέθανε το 1992 «τυφλός και μόνος», όπως ήταν οι τίτλοι των εφημερίδων, ενώ ο Siegel προσπάθησε για άλλη μια φορά να αποκτήσει τα πνευματικά δικαιώματα της δουλειάς του το 1973, αν και έμελλε να χάσει και πάλι. Και ήταν η γενική κατακραυγή του κόσμου αλλά και η κολοσσιαία εκστρατεία της κοινότητας των δημιουργών κόμικς που ανάγκασαν τελικά την DC να δώσει στους Siegel και Shuster ετήσια αποζημίωση για τη δουλειά τους, τη δουλειά τους δηλαδή που γιγάντωσε την DC Comics και τη μετέτρεψε σε παγκόσμιο κολοσσό… Jack Kirby: Έτσι τιμάς έναν θρύλο των κόμικς Ήταν στη δεκαετία του 1980 όταν ο μυθικών διαστάσεων κομίστας συμβούλευε τα φιντάνια του χώρου να ακολουθήσουν άλλες καριέρες, καθώς «τα κόμικς θα σας ραγίσουν την καρδιά». Κι αυτό γιατί ο Jack Kirby, ο «Ντα Βίντσι των κόμικς», όπως τον αποκαλούσαν, το έζησε αυτό στο πετσί του. Ο θρύλος όχι μόνο εμπνεύστηκε την κατηγορία των αισθηματικών κόμικς, αλλά συνυπέγραψε και μια σειρά δημοφιλέστατων ηρώων, όπως οι Captain America, Fantastic Four, Incredible Hulk, Mighty Thor, Avengers, X-Men, και πολλούς πολλούς ακόμα! Επειδή όμως η Marvel Comics θεώρησε βολικά τη δουλειά του έργο εξωτερικού συνεργάτη, του αποστέρησε με το νομικό αυτό τερτίπι κάθε έννομο συμφέρον από τη μνημειώδη δουλειά του! Παρά το γεγονός ότι οι δύο πλευρές ήρθαν σε φιλικό διακανονισμό τον Σεπτέμβριο του 2014, η συμφωνία ήταν αρκούντως πενιχρή και ήρθε πολύ αργά για τον άνθρωπο που πρωτοπόρησε όσο κανείς στη σύγχρονη βιομηχανία των κόμικς: ο Jack Kirby είχε φύγει από τη ζωή 20 χρόνια νωρίτερα… Πηγή
  2. Έχοντας πάρει διαζύγιο από τη DC και ορκιζόμενος να μην ξανασυνεργαστεί μαζί με την εταιρία, ο Moore έψαχνε να ασχοληθεί με κάτι διαφορετικό που θα κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση από εκείνη του πρόσφατου υπερηρωικού παρελθόντος του. Αυτό το κάτι το βρήκε τελικά στο πρόσωπο του καλλιτέχνη Oscar Zarate με τον οποίον γνωρίζονταν ήδη από τη συμμετοχή του δεύτερου στο Aargh!, μια ανθολογία με ιστορίες διάφορων καλλιτεχνών ενάντια στην ομοφοβική πολιτική της Thatcher. Κάποια στιγμή, ο Oscar μοιράστηκε με τον Moore μια ιδέα για έναν άντρα που τον κυνηγά ένα πιτσιρίκι. Πάνω σε αυτή την ιδέα και βασιζόμενος σε εκτενείς συζητήσεις, όπου κατέληξαν πως η πλοκή θα έπρεπε να τοποθετηθεί σε πολύ συγκεκριμένα μέρη, προκειμένου να ικανοποιείται το αρχικό όραμα του Zarate, ο Moore άρχισε να πλάθει μια ιστορία που ξέφευγε απ’ ότι είχε κάνει μέχρι τότε, αποτελώντας μάλιστα την πρώτη (και μοναδική) φορά που βασίστηκε σε ιδέα άλλου για να γράψει σενάριο. Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ο Timothy Hole, ένας διαφημιστής που μόλις ανέλαβε το σημαντικότερο πρότζεκτ της καριέρας του: τη διαφημιστική καμπάνια ενός αναψυκτικού στη Σοβιετική Ρωσία, η οποία βιαζόταν να ικανοποιήσει την υπερκαταναλωτική της δίψα. Παρ’ ότι ικανότατος στη δουλειά του, ο Timothy δεν μπορεί να βρει την ιδανική ιδέα, διότι η βασική του έγνοια είναι να ανακαλύψει τον λόγο που ένα πιτσιρίκι τον έχει πάρει στο κατόπι, οδηγώντας τον λίγο λίγο στην παράνοια. Αυτή η αναζήτηση, όμως, θα αποτελέσει την αφορμή για έναν εσωτερικό αναστοχασμό που θα επαναφέρει ξεχασμένες αναμνήσεις από όλες τις αποτυχίες του σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο, καταλήγοντας στην πρώτη συνειδητά ανήθικη πράξη του, εκείνη τη στιγμή που ξεκίνησε να λίγο λίγο τις προσωπικές του ιδέες, άρα και τον ίδιο του τον εαυτό. Τελικά, η κλιμάκωση της ιστορίας θα τον οδηγήσει στην γενέτειρά του, την «σοσιαλιστική» πόλη της Βρετανίας, το Sheffield, όπου θα υποχρεωθεί να αποδεχθεί την σκληρή αλήθεια και να βγει από αυτή την εσωτερική σύγκρουση ως ένας άλλος, αναγεννημένος άνθρωπος. Το «A Small Killing» είναι μια από τις πιο περίεργες ιστορίες του Moore -απ' τις πιο εσωτερικές και δύστροπες- και αυτό λέει πολλά για έναν δημιουργό σαν τον Moore. Από την πρώτη μέχρι και την τελευταία σελίδα, ο Βρετανός συγγραφέας μας βυθίζει στις σκέψεις, τις ανησυχίες και τις ανασφάλειες του πρωταγωνιστή του, ακολουθώντας μια συνειρμική, σχεδόν ονειρική αφήγηση που μεταπηδά σε διάφορες χρονικές στιγμές, παραδίδοντας σκηνές βγαλμένες από την καθημερινότητα, αλλά ενισχυμένες με μπόλικες δόσεις σουρρεαλισμού που συνεχίζουν το γνώριμο παιχνίδι του συγγραφέα ανάμεσα στις λέξεις και τις εικόνες. Η σπουδαιότερη, όμως, αρετή του κόμικ είναι πως καταφέρνει να αποδώσει με αφηγηματικά δύσβατο, αλλά συναισθηματικά προσβάσιμο τρόπο την αναμέτρηση του μέσου ανθρώπου με τον παρελθοντικό του εαυτό, με τα ιδανικά και τα όνειρα που χρειάστηκε να προδώσει προκειμένου να ακολουθήσει ένα μονοπάτι που ίσως να μην τον καλύπτει πλήρως, αποτελώντας έτσι μια από τις πιο ανθρώπινες ιστορίες του Moore. Μάλιστα, είναι αυτή η βαθειά ανθρώπινη ιστορία που σώζει το σενάριο από την σχετικά προβλέψιμη κατάληξη, η οποία, αν προσεγγιζόταν ως η ουσία της ιστορίας θα μείωνε αισθητά τη δυναμική της. Όπως σχεδόν σε κάθε ιστορία με την συγγραφική υπογραφή του Moore, έτσι και εδώ, το σχέδιο είναι εξίσου επιδραστικό για το τελικό αποτέλεσμα. Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση, όπως και σε πολλές από τις μεταγενέστερες δουλειές του συγγραφέα, η δουλειά του Zarate ίσως ξενίσει αρχικά, αφού το κονστρουκτιβιστικό του ύφος μοιάζει εξωγήινο συγκριτικά με τα σχέδια των υπερηρωικών ιστοριών του Moore. Ωστόσο, το ιδιαίτερο στυλ του με τις τετραγωνισμένες φιγούρες και ο πολύχρωμος, ανά στιγμές απόκοσμος και έντονα δραματικός χρωματισμός ταιριάζουν ιδανικά στην ονειρική αφήγηση του σεναρίου, καταφέρνοντας να υποστηρίξουν τη γραφή του Moore. Η ρήξη του Moore με την DC μπορεί να τον απομάκρυνε από τα φώτα της σκηνής των κόμικ, ωστόσο δεν συνοδεύτηκε από κάποια καλλιτεχνική πτώση (τουλάχιστον στα πρώτα χρόνια), αφού ο Βρετανός συγγραφέας συνέχισε να παραδίδει αφηγηματικά τολμηρές ιστορίες που αναδεικνύουν τις ικανότητες του μέσου. Μια από αυτές είναι και το «A Small Killing», το οποίο, αν και μάλλον έχει στοιβαχτεί στις σκονισμένες γωνιές της βιβλιογραφίας του Moore, δεν έχει να ζηλέψει πολλά από τις υπόλοιπες, σαφώς πιο αναγνωρισμένες δουλειές του συγγραφέα.
  3. Άλαν Μουρ: Ο βασιλιάς των κόμικς επιστρέφει με επικό, πεντάτομο έργο Πριν δυο χρόνια ο δημιουργός των Watchmen και V for Vendetta είχε ανακοινώσει πως αποσύρεται, όμως τώρα επιστρέφει δριμύτερος. Δύο χρόνια μετά την ανακοίνωση του πως αποσύρεται από τον χώρο των κόμικς, ο Άλαν Μουρ, δημιουργός των «Watchmen» και «V for Vendetta», επιστρέφει υπογράφοντας εξαψήφιο συμβόλαιο για ένα «πρωτοποριακό» πεντάτομο έργο φαντασίας και μία συλλογή μικρών ιστοριών. Ο εκδοτικός οίκος Bloomsbury, που κατέχει και τα δικαιώματα για τα βιβλία του Χάρι Πότερ, συμφώνησε με τον 67χρονο συγγραφέα για τα δύο μεγάλα πρότζεκτ. Το πρώτο, με τίτλο Illuminations, θα είναι μία ανθολογία μικρών ιστοριών που θα εκδοθεί το φθινόπωρο του 2022 και θα περιλαμβάνει φανταστικές αφηγήσεις με διαφορετικούς ήρωες και θεματικές – από τους τέσσερις καβαλάρηδες της Αποκάλυψης μέχρι το παράδοξο του «Boltzmann Brain» για τη δημιουργία του Σύμπαντος. Εκπρόσωποι του Bloomsbury αναφέρουν πως το έργο είναι «εκπληκτικά πρωτότυπο και ξεχειλίζει ενέργεια». Το δεύτερο και μεγαλύτερο πρότζεκτ, θα είναι ένα πεντάτομο έργο με τίτλο Long London και θα εκδοθεί το 2024. Η ιστορία του θα ξεκινά από το Λονδίνο του 1949 και θα οδηγεί «σε μία εκδοχή του Λονδίνου που είναι πέρα από τις γνώσεις μας», με δολοφονίες, μαγεία και παράνοια. Ο Άλαν Μουρ είχε σταματήσει να γράφει κόμικς από το 2019, αφήνοντας ως παρακαταθήκη μοναδικά, επιδραστικά έργα όπως το «From Hell» το «The Killing Joke» και το «The League of Extraordinary Gentlemen”. Πηγή (όπου υπάρχει και σύνδεσμος για το Instagram της εκδοτικής με επιπλέον πληροφορίες)
  4. Καλώς ήρθατε στην Neopolis, σε μια εναλλακτική Αμερική του 1999, το παράλληλο σύμπαν υπ’ αριθμόν 10, όπου κάθε κάτοικος διαθέτει κάποιου είδους υπερδύναμη ή ειδικές ικανότητες. Ακόμη και τα ζώα –ανεπιθύμητα ποντίκια ή γλυκά σκυλάκια– δεν αποτελούν εξαίρεση. Κατά τ’ άλλα όλα μοιάζουν πολύ γνώριμα με την πραγματικότητα. Η ιστορία ακολουθεί τις περιπέτειες των αστυνομικών της Neopolis. Υπάρχουν δύο βασικές υποθέσεις (η μία συμπεριλαμβάνει έναν τρελό επιστήμονα και ραδιενεργά ναρκωτικά, η άλλη έναν κατά συρροή δολοφόνο που αποκεφαλίζει πόρνες), αλλά παράλληλα διαβάζουμε και μερικές άλλες σύντομες υποθέσεις. Δεν θα έλεγα ότι υπάρχει ένας κεντρικός πρωταγωνιστής ή πρωταγωνίστρια, αν και στην αρχή τον ρόλο αυτό φαίνεται να έχει η Robyn “Toybox” Slinger, μια νεοσύλλεκτη, της οποίας η «δύναμη» είναι ένα κουτί με ρομποτάκια που μπορούν να φέρουν σε πέρας πολλές δουλειές. Άλλοι χαρακτήρες είναι ο Jeff Smax, ένας εξαιρετικά δυνατός και πρακτικά άτρωτος τύπος, ο Kemlo “Hyperdog” Caesar, ένα ομιλόν ντόπερμαν με εξωσκελετό, ο John “King Peacock” Corbeau, που μπορεί να ανιχνεύει τις αδυναμίες κάθε πλάσματος και υλικού, και η Irma “Irma Geddon” Wornow, καλυμμένη από πάνω ως κάτω με πυρηνικά όπλα. Το δημιουργικό team πίσω από το Top 10 είναι οι Alan Moore (σενάριο), οι Gene Ha και Zander Cannon (σχέδιο), η ομάδα Wildstorm FX και ο Alex Sinclair (χρωματισμός) και Todd Klein (lettering). Αποτελείται από 12 τεύχη, τα οποία κυκλοφόρησαν μεταξύ Σεπτεμβρίου του 1999 και Οκτωβρίου του 2001 από την America’s Best Comics [θυγατρική της Wildstorm (θυγατρική της DC )]. Ακολούθησαν αρκετά spin-off, όπως το πεντάτευχο Smax και το graphic novel Top 10: The Forty-Niners, με διάφορους συντελεστές. Το Top 10 απέσπασε πολλά Eisner, μεταξύ των οποίων αυτά για Best New Series και Best Continuing Series. Κύρια πηγή έμπνευσης του Alan Moore είναι τα κόμικς και η ευρύτερη ποπ κουλτούρα. Στα καρέ του Top 10 μπορεί κανείς να βρει έμμεσες ή άμεσες αναφορές σε ήρωες (και events) της DC και της Marvel, το Peanuts, το Preacher, το δίδυμο Αστερίξ και Οβελίξ, τον Isaac Asimov, τον Godzilla και τα Looney Tunes. Η παγκόσμια ιστορία και θρησκεία έχουν επίσης δώσει πολλή τροφή. Η Neopolis ανοικοδομήθηκε από επιστήμονες της Ναζιστικής Γερμανίας (είναι γνωστή η απασχόληση του von Braun και άλλων στις ΗΠΑ μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο), ενώ πολλοί χαρακτήρες συνδέονται με τα πιστεύω των Αρχαίων Ελλήνων, των Ρωμαίων, των Γιαζίντι και άλλων λαών. Θα έλεγα ότι ο τόνος του τίτλου είναι χιουμοριστικός, μια εξαιρετική σάτιρα των υπερηρωικών κόμικς και εν γένει του είδους του φανταστικού. Δεν λείπουν, ωστόσο, προβληματισμοί του Moore πάνω σε ζητήματα όπως ο ρατσισμός, η σεξουαλικότητα και η ανεξιθρησκία, χωρίς ωστόσο να «βαραίνει» το τελικό αποτέλεσμα. Όλο αυτό το συνονθύλευμα ιδεών, αστείων, δράματος και δράσης καταλήγει ένα τρομερά ψυχαγωγικό κόμικ. Δεν διαβάζεται γρήγορα, γιατί τα μπαλονάκια απαιτούν την προσοχή του αναγνώστη (Moore γαρ) και αξίζει να ψάξει κανείς τα καρέ για easter eggs. Βέβαια, σε όλο αυτό έβαλαν και το χεράκι τους οι Gene Ha και Zander Cannon, που ανέλαβαν το artwork. Δεν θα έλεγα ακριβώς εντυπωσιακή τη δουλειά τους, αλλά το στιλ τους είναι απόλυτα ταιριαστό και έχει τις στιγμές του. Καιρό είχα να απολαύσω τόσο ένα κόμικ. Το προτείνω ανεπιφύλακτα, ειδικά τώρα στην καραντίνα!
  5. Πρώτη Ελληνική Κυκλοφορία: 08-05-2020 Υλικό Συλλογής: Marvel Super-Heroes (UK) 387-388 (July/August 1982) The Daredevils (UK) 01-11 (January/November 1983) The Mighty World of Marvel v2 (UK) 07-13 (December 1983/June 1984) Ο Κάπτεν Μπρίτεν είναι ένας χαρακτήρας που δημιουργήθηκε το 1976 από το αμερικάνικο παράρτημα της Marvel για να λανσαριστεί στην Αγγλική αγορά από το αγγλικό παράρτημα της εταιρίας, που δημοσίευε κυρίως επανεκδόσεις των τίτλων της, σπασμένες σε πολλά μέρη. Οι δημιουργοί του χαρακτήρα δεν είναι γνωστοί, αλλά οι πρώτες ιστορίες προήλθαν από τον Chris Claremont και τον Herb Trimpe. Ο τελευταίος ανέφερε σε δήλωση του πως μάλλον ο σχεδιασμός ανήκει στον John Romita τον πρεσβύτερο, κάτι που συνάδει με την τακτική της εταιρίας να αναθέτει στον διάσημο δημιουργό τη σχεδίαση νέων χαρακτήρων, όντας καλλιτεχνικός διευθυντής εκείνο το διάστημα. Οι αρχικές ιστορίες περιείχαν όλα τα μοτίβα εξιστόρησης της αμερικάνικης εταιρίας, αλλά αυτό άλλαξε όταν άρχισαν να αναλαμβάνουν το 8σέλιδο - συνήθως - κόμικ Άγγλοι δημιουργοί. Έπρεπε να έρθει το 1982 όμως για να αναλάβει τα ηνία το πιο γνωστό δημιουργικό δίδυμο του χαρακτήρα, οι δύο Άλαν, ο Μουρ και ο Ντέιβις. Και αυτή ακριβώς την περίοδο είναι που έχουμε την τύχη να δούμε μεταφρασμένη στα Ελληνικά από την συλλογή της Hachette στον 18ο τόμο της. Το παρακάτω κείμενο περιέχει κάποια spoilers. Η ιστορία ξεκινάει κάπως απότομα, καθώς έχουν ήδη συμβεί κάποια πράγματα πριν στα οποία ο Μουρ καλέστηκε να συνεχίσει, αλλά σταδιακά μας δίνονται όλα τα κομμάτια του παζλ και στο τέλος δεν μένει κάποια αίσθηση πως χάσαμε κάτι. Μαθαίνουμε λοιπόν την προέλευση του χαρακτήρα, αναδιαμορφωμένη φυσικά σύμφωνα με όσα θέλει να θέσει σε κίνηση στην πορεία ο συγγραφέας, μας συστήνεται το υποστηρικτικό καστ, το πως βρέθηκε στην εναλλακτική γη ο Μπρίτεν, και τι χρειάζεται να γίνει για να επιλυθεί η τρέχουσα κρίση. Που λύνεται με τον θάνατο του Κάπτεν Μπρίτεν και την καταστροφή της εναλλακτικής γης από μια αρχή διαφύλαξης του multiverse! Η ύστατη και άκαρδη λύση για να μην εξαπλωθεί η παράνοια του μεταλλαγμένου Τρελού Τζιμ Τζάσπερς στα άλλα σύμπαντα. Φυσικά αυτό δεν είναι το τέλος. Ο μάγος Μέρλιν και η κόρη του Ρόμα, οι υπεύθυνοι για τις δυνάμεις του Μπράιαν Μπράντοκ (το πολιτικό όνομα του πρωταγωνιστή μας) αλλά και διάφορων ομόλογων του στο πολυσύμπαν, το επαναφέρουν στην ζωή και στο κανονικό σύμπαν της Μάρβελ, θέτοντας τον σε έναν δρόμο που θα καταλήξει σε μια αναμέτρηση με το Τρελό Τζιμ Τζάσπερς της δική μας πραγματικότητας, ο οποίος είναι η πιο επικίνδυνη εκδοχή του σε όλο το πολυσύμπαν! Η κατάληξη, έτσι για αλλαγή, δεν θα έρθει τόσο από τον ίδιο τον Μπράντοκ, όσο από νέους και παλιούς χαρακτήρες που θα συναντήσει στον δρόμο του και θα ελκύσει στον κύκλο του. Έχει δοθεί η εντύπωση στον κόσμο πως στο Captain Britain συναντάμε έναν πρώιμο Άλαν Μουρ, αλλά αυτό ισχύει και δεν ισχύει ταυτόχρονα. Δεν είναι ο Άλαν Μουρ του Watchmen και του Tom Strong, αλλά είναι ο ίδιος Άλαν Μουρ που έγραφε παράλληλα τα πρώτα κεφάλαια του Marvelman/Miracleman καθώς και του V for Vendetta. Ως επί τούτου, όλα τα γνωστά μοτίβα, ενδιαφέροντα και εμμονές του συγγραφέα, είναι εδώ σε πλήρη ανάπτυξη. Εδώ είναι η αντιεξουσιαστική του στάση και η οξεία κριτική του σε όποιας μορφής αρχή. Εδώ είναι και η κριτική του για την ίδια την φύση των υπερηρώων, μην διστάζοντας να βάλει ως γκεστ... θανόντα και τον ίδιο τον Miracleman μέσα στην ιστορία, και ας άνηκε σε άλλον εκδοτικό οίκο εκείνο τον καιρό. Οπότε αυτή είναι η επίσημη πρώτη εμφάνιση του Miracleman στα Ελληνικά. Εδώ είναι η εμφανής αγάπη του για τα κόμικς και την επιστημονική φαντασία, με τα διάφορα στοιχεία να είναι διάσπαρτα σε όλο τον τόμο, καθώς και τα δαιδαλώδες σενάρια με αναπάντεχες στροφές και εξελίξεις, που όμως φαντάζουν αβίαστες και όχι μόνο δεν κουράζουν τον αναγνώστη, αλλά τον κάνουν να αποζητά και άλλο. Παρούσα είναι και η θεία δίκη/αυτό-προκαλούμενο πρόβλημα στο οποίο υποπίπτουν τόσο οι καλοί όσο και οι κακοί της υπόθεσης. Όλα υπό μια διαφορετική σκοπιά η οποία δίνουν νέα τροφή για σκέψη. Παράλληλα, εδώ θα βρείτε την πρώτη αναφορά στα πολυσύμπαντα στο κόσμο της Marvel, προφανή απόρροια της αγάπης του Άλαν Μουρ για τα πρώιμα DC Comics. Και εδώ θα χριστεί για πρώτη φορά ως σύμπαν 616 το κανονικό σύμπαν της Marvel. Και στην πορεία της ιστορίας, ο Μουρ θα πετάξει και μια υποχρεωτική καταγραφή των υπερηρώων της Αγγλίας, κάτι που θα ξεσκονίσουν 2,5 δεκαετίες αργότερα και θα πλασάρουν σαν κάτι πρωτότυπο στον τίτλο του Civil War, για μπόλικη κλωτσοπατινάδα, ενώ η εφαρμογή της στην ιστορία του Μουρ, φέρνει την αίσθηση του εναλλακτικού σύμπαντος του - σύγχρονου του - Days of Future Past, στο παρόν σε μια φυσική και εφιαλτική εξέλιξη. Σύντροφος του σε αυτό το ταξίδι, είναι ένας πρώιμος Άλαν Ντέιβις, ο οποίος μπορεί να απέχει αρκετά από την απέριττη τελειότητα του μελλοντικού του σχεδίου, αλλά οι δυνατότητες εξιστόρησης και ατμόσφαιρας του σχεδίου του είναι ήδη σε πολύ δυνατά επίπεδα και η εξέλιξη του είναι σαφής, μέσα στα δύο χρόνια που χρειάστηκε να ολοκληρωθεί η ιστορία. Η επιρροή που άσκησε σε άλλους Άγγλους καλλιτέχνες είναι αισθητή ακόμα και στα πρώιμα στάδια του. Ελπίζω να μην αποθαρρυνθεί λοιπόν ο κόσμος από το γεγονός πως ο παρόν τόμος δεν περιέχει ιδιαίτερα γνωστό χαρακτήρα, γιατί θα χάσει μια από τις ευχάριστες εκπλήξεις της σειράς. Το παρελθόν, στα Ελληνικά. Μπορεί ο τόμος της Hachette να είναι η πρώτη φορά που ο χαρακτήρας παρουσιάζεται σε μια δική του έκδοση στην χώρα μας, αλλά δεν αποτελεί την πρώτη γνωριμία του με το αναγνωστικό κοινό. Αυτή την τιμή την έχει, για ακόμα μια φορά, ο Καμπανάς, ο οποίος δημοσίευσε τις δύο πρώτες ιστορίες του χαρακτήρα δια χειρός Claremont & Trimpe, στα τεύχη 383 & 384. Από σκανς του eponymus. Το περίεργο της υπόθεσης είναι από ποιες εκδόσεις πήραν τις ιστορίες μιας και τα καρέ - και ακολούθως η ίδια η ιστορία - είναι αναδιεταγμένα, με τέτοιο τρόπο που και τα δύο κεφάλαια περιέχουν καρέ και από τα δύο αντίστοιχα πρωτότυπα κεφάλαια που δημοσιεύτηκαν στο Captain Britain Weekly 01-02, τον Οκτώβρη του 1976. Κάποια καρέ έχουν παραληφθεί εντελώς μάλιστα, μιας και το συνολικό άθροισμα των σελίδων είναι 10 αντί για 15 των πρωτότυπων τευχών.
  6. Συνεχίζουμε το αφιέρωμα στον βρετανό συγγραφέα Alan Moore, διαβάζοντας την αποχαιρετιστήρια ιστορία του για τον pre-Crisis Superman, "Whatever Happened to The Man of Tomorrow?". Τα υπόλοιπα άρθρα του αφιερώματος τα βρίσκετε εδώ. Το 1986, η DC βρισκόταν στο κατώφλι μιας νέας εποχής για τους χαρακτήρες της, αφού εκείνη την περίοδο ολοκληρωνόταν η σειρά-event Crisis on Infinite Earth που είχε ως βασικό στόχο να διαγράψει ο, τι είχε συμβεί μέχρι εκείνη τη στιγμή στη ζωή των υπερηρώων της εκδοτικής και να ξεκινήσουν όλοι από την αρχή. Ωστόσο, οι υπεύθυνοι θέλησαν να πουν ένα τελευταίο αντίο στον pre-Crisis Superman, οπότε ανέθεσαν στον Alan Moore, ο οποίος εκείνη την περίοδο έγραφε το αριστουργηματικό Swamp Thing, την αφήγηση της τελευταίας ιστορίας του. Ωστόσο, δεν ήταν μονάχα η καλλιτεχνική επιτυχία του Moore που υποχρέωσε τους εκδότες να του αναθέσουν την "τελευταία ιστορία του Superman". Καθοριστικό ρόλο έπαιξε και η αγάπη του βρετανού συγγραφέα για τον χαρακτήρα, τις περιπέτειες του οποίου διάβαζε μανιωδώς στα παιδικά του χρόνια, γοητευμένος από τις αφελείς, γεμάτες φαντασία περιπέτειες του, γεγονός που ίσως να φαντάζει περίεργο για όσους αναγνώστες γνωρίζουν τον Moore ως τον άνθρωπο που αποδόμησε το υπερηρωικό είδος. Και κάπως έτσι, εγένετο "Whatever Happened to The Man of Tomorrow?". Ακολουθούν spoilers. Η ιστορία λαμβάνει χώρα μια δεκαετία μετά τον θάνατο του Superman. Με αφορμή την επέτειο του θανάτου του, ένας δημοσιογράφος της Daily Planet προσεγγίζει την Lois Lane, η οποία πλέον έχει παντρευτεί και ονομάζεται Lois Elliot, με σκοπό να του αφηγηθεί τις τελευταίες μέρες του αγαπητού υπερανθρώπου. Σύμφωνα με όσα αναφέρει η Lois, όλοι οι αντίπαλοι του Superman είχαν εξαφανιστεί, οπότε εκείνος πέρναγε αρκετό χρόνο σε διαστημικές περιπέτειες που του ανέθετε η Αμερικάνικη κυβέρνηση. Ωστόσο, η ξαφνική επανεμφάνιση του Bizarro έφερε τα πάνω κάτω, αφού εκείνος άρχισε να καταστρέφει την Metropolis, υποχρεώνοντας τον Superman να επιστρέψει. Κατά τη διάρκεια της μονομαχίας τους, ο Bizarro τον ενημερώνει πως για να ανταποκριθεί στο ρόλο του αντι-Superman, κατέστρεψε ηθελημένα τον πλανήτη του και ήρθε στη Γη για να την καταστρέψει (ενώ ο Superman "μετανάστευσε" όσο ήταν νεαρός με την καταστροφή του πλανήτη του να μην είναι ηθελημένη). Το σκεπτικό του Bizarro είναι τόσο ηλίθιο που καταντάει ιδιοφυές και παρ' ότι μπερδεύει τον Superman, εκείνος δεν θα μπορέσει να ζητήσει περαιτέρω εξηγήσεις, αφού ο αντίπαλος του πεθαίνει. Παρ' όλα αυτά, τα προβλήματα του δεν σταματάνε εκεί και η καταστάση θα γίνει ακόμα πιο παράλογη, όταν σταδιακά αρχίζουν να του επιτίθονται σχεδόν όλοι οι παλιοί του αντίπαλοι. Αν και τελικά, μονάχα ο μεγαλύτερος του αντίπαλος θα είναι εκείνος που θα καταφέρει να τον σκοτώσει, οι υπόλοιποι θα παίξουν καθοριστικό ρόλο, ώστε να σπάσουν ψυχολογικά τον αγαπητό υπερήρωα, υποχρεώνοντάς τον είτε να αποκαλύψει δημόσια την ταυτότητα του, είτε να χάσει αγαπημένα του πρόσωπα, μερικά εκ των οποίων θυσιάστηκαν προσπαθώντας να τον προστατέψουν. Παράλληλα, και όσο ο Superman και τα κοντινά του πρόσωπα κρύβονται στο Fortress of Solitude, τον επισκέπτονται κάποια άτομα από το μέλλον, ώστε να αποδώσουν τον δικό τους φόρο τιμής στον ήρωα τους λίγο προτού εκείνος πεθάνει από τον μεγαλύτερο αντίπαλο του. Τα πράγματα, όμως, σύντομα θα πάρουν μια περίεργη τροπή. Με τα μέχρι τώρα δεδομένα που μας έχει δώσει το σενάριο, ο τελικός αντίπαλος του Superman πρόκειται να είναι το υβρίδιο του Lex Luthor και του Brainiac, ωστόσο η μεταξύ τους μάχη θα λήξει αρκετά σύντομα και κάπως άδοξα, με τον Superman να μην κουράζεται ιδιαίτερα. Στην πραγματικότητα, όμως, εκείνος που κρυβόταν πίσω από όλα αυτά τα γεγονότα, ο τελικός αντίπαλος του Superman, δεν ήταν άλλος από τον... Mister Mxyzptlk, ένα πλάσμα που ζει στην πέμπτη διάσταση και μετά από χιλιετίες βαρεμάρας αποφάσισε να βασανίσει τη ζωή του Ανθρώπου από Ατσάλι. Η δυνάμεις αυτού του όντος, το οποίο δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό στην πλήρη του μορφή, ξεπερνούν ακόμα και τις ικανότητες του Superman, ο οποίος αποφασίζει να σπάσει τον ιερό του όρκο και να δολοφονήσει τον αντίπαλο του, στέλνοντας τον μισό στην 5η διάστηση και τον άλλον μισό στην Phantom Zone. Ωστόσο, παρ' ότι δεν είχε άλλη επιλογή, ο Sups δεν θα αντέξει το βάρος της δολοφονίας και δίχως να το πολυσκεφτεί θα βγει έξω στην παγωνιά και θα εξαφανιστεί μια για πάντα. Ή μήπως όχι; Αφού η Lois ολοκληρώσει την αφήγηση της και ο νεαρός δημοσιογράφος την αφήσει με την οικογένεια της, διαπιστώνουμε πως ο άντρας της δεν είναι άλλος από τον Superman, ο οποίος ύστερα από εκείνη τη σημαντική ημέρα "έχασε" τις δυνάμεις του, μένοντας ένας θνητός άνθρωπος. Με άλλα λόγια, ο θάνατος του Superman είχε περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα, οδηγώντας έτσι στο χαρούμενο φινάλε που όφειλε να έχει μια εορταστική ιστορία σαν και αυτή. Υπάρχουν δύο οπτικές μέσα από τις οποίες μπορεί να διαβάσει κανείς τη συγκεκριμένη στορία. Αφ'ενός, σαν μια ιστορία του Superman και αφ' ετέρου σαν μια ιστορία του Alan Moore. Όσον αφορά, την πρώτη προσέγγιση, πρόκειται για μια ικανοποιητική ιστορία του χαρακτήρα που μάλλον απευθύνεται πολύ περισσότερο σε όσους έχουν μια στενότερη επαφή με τον Κρυπτονιανό. Όσοι γνωρίζουν ελάχιστα για τη μυθολογία του χαρακτήρα, μάλλον δεν θα συγκινηθούν ιδιαίτερα από την παρέλαση των διάφορων ανταγωνιστών ή από τη θυσία των κοντινών προσώπων του Superman. Αντίθετα, όσοι έχουν περάσει πολλές ώρες διαβάζοντας τις περιπέτειες του, το πιθανότερο είναι να εκλάβουν εντελώς διαφορετικά την ιστορία με αισθητά περισσότερη συναισθηματική φόρτιση. Σε κάθε περίπτωση όμως γίνεται φανερό πως ο Alan Moore προσέγγισε τον χαρακτήρα με εμφανή διάθεση να τον τιμήσει και να αναδείξει τις μεγαλύτερες αρετές του, προσπαθώντας παράλληλα να αναπαράξει το αφελές κλίμα των ιστοριών της Silver Age εποχής. Πέρα όμως από την επαφή που έχει ο αναγνώστης με τους χαρακτήρες που εμφανίζονται, η ιστορία έχει αρκετές αρετές, αλλά και αναμενόμενες ατέλειες. Όσον αφορά τις πρώτες, το σενάριο κινείται προς την σωστή κατεύθυνση θέτοντας τον Superman αντιμέτωπο όχι μόνο με εμπόδια που απαιτούν τη μυική του δύναμη, αλλά τον ωθούν στα ψυχολογικά του όρια. Άλλωστε, αυτή η προσέγγιση είναι η ιδανική για ιστορίες στις οποίες πρωταγωνιστούν τόσο πανίσχυρα όντα. Δυστυχώς, όμως, ο περιορισμένος χώρος της ιστορίας δεν επιτρέπει στον Moore να εξερευνήσει εις βάθος τις ψυχολογικές επιπτώσεις των πράξεων του Superman. Έτσι, από τη μια τον βλέπουμε να θυσιάζει τις υπερδυνάμεις του, αποκαρδιωμένος από την καταπάτηση του ιερού του όρκου, αλλά απ' την άλλη, ο θνητός πλέον Superman δείχνει να μην έχει καθόλου τύψεις σχετικά με το γεγονός που του άλλαξε τη ζωή, πλέοντας σε πελάγη ευτυχίας ως ένας απλός άνθρωπος. Επιπλέον, η απλοική, επεισοδιακή δομή της πλοκής, που στέκει μονάχα στα πλαίσια μιας επετειακής ιστορίας, σε συνδυασμό με το έντονο και ελαφρώς ατσούμπαλο -αλλά σαφώς απαραίτητο για τον μέσο αναγνώστη- exposition καθιστούν τη συγκεκριμένη ιστορία τεχνικά κατώτερη από άλλα αριστούργηματα του συγγραφέα, χωρίς αυτό όμως να σημαίνει κάτι ιδιαίτερο, όταν μιλάμε για έναν συγγραφέα σαν τον Moore. Ο Moore βασανίζει σωματικά, αλλά κυρίως ψυχολογικά τον Superman. Παρά τις όποιες αδυναμίες του, το "Whatever Happened to The Man of Tomorrow?" αποδεικνύεται αρκετά ενδιαφέρον αν το τοποθετήσει κανείς στο ευρύτερο πλαίσιο της δουλειάς του Moore, αφού εύκολα διακρίνονται σπέρματα ιδεών που κάνουν την εμφάνιση τους και σε άλλες δουλειές του συγγραφέα. Για παράδειγμα, η παραδοχή του θνητού πλέον Superman πως οι πραγματικοί ήρωες είναι οι απλοί καθημερινοί άνθρωποι είναι ένα θεματικό μοτίβο το οποίο ακολουθεί τον συγγραφέα και σε άλλες του δουλειές, ενώστην προκειμένη περίπτωση μπορεί να θεωρηθεί ως μια πρώτη δειλή προσπάθεια υπερηρωικής αποδόμησης. Παράλληλα, και στη συγκεκριμένη ιστορία βρίσκει την ευκαιρία να παρουσιάσει εν συντομία την αντίληψη του για τον χρόνο και την ντεντερμιστική του φύση, όπως την άλλωστε την έχει παρουσιάσει και σε άλλες δουλειές του. Στην προκειμένη περίπτωση, γίνεται εμφανές στη Legion που επισκέπτεται τον Superman απ' το μέλλον, όχι για να τον σώσει, όπως θα συνέβαινε σε μια οποιαδήποτε ιστορία με ταξίδι στο χρόνο, αλλά για να τον τιμήσει για την προσφορά του και να τον αποχαιρετήσει λίγο πριν το τέλος, το οποίο για εκείνους είναι προδιαγεγραμμένο. Ο θνητός Superman δεν φαίνεται να έχει σε ιδιαίτερη εκτίμηση την προηγούμενη "εκδοχή" του εαυτού του. Συνοψίζοντας, το "Whatever Happened to The Man of Tomorrow?" αποτελεί ένα απολαυστικό ερωτικό γράμμα σε έναν από τους πιο αγαπητούς χαρακτήρες της ένατης τέχνης, ενώ παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μια ιστορία-event διαθέτει τη σεναριακή σφραγίδα του Alan Moore, υπενθυμίζοντας μας πως δεν θα μπορούσε να έχει ξεπηδήσει από την πένα κάποιου άλλου συγγραφέα.
  7. Το From Hell ξεκίνησε να εκδίδεται το 1989 μέσω του πολυθεματικού κόμικ Taboo , που με editor τον Stephen Bissette δημοσίευε ενήλικα κόμικς που οι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι θα απέρριπταν. Μέτα από μια Οδύσσεια εναλλαγών εκδοτικών οίκων και καθυστερήσεων, το έργο θα ολοκληρωθεί το 1996, αποτελούμενο από 14 κεφάλαια και έναν επίλογο και θα εκδοθεί όλο μαζί για πρώτη φορά το 1999. Tο κόμικ λογοκρίθηκε αρκετά και απαγορεύτηκε η κυκλοφορία του σε ορισμένες χώρες, μεταξύ αυτών και η Αγγλία, λόγω των ερωτικών σκηνών του. Σχολιάζοντας το ο Μουρ είχε δηλώσει ότι μάλλον είναι πιο σοκαριστικό το συναινετικό σεξ μεταξύ δυο ατόμων από ότι ένα κατακρεουργημένο γυναικείο σώμα. Το κόμικ πραγματεύεται την ιστορία του Τζακ του Αντεροβγάλτη. Σαν πηγή έμπνευσης παίρνει το βιβλίο του Stephen Knight Jack The Ripper: The Final Solution, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το ακολουθεί κατά γραμμα. Η ιστορία διαδραματίζεται πίσω στην Βικτοριανή Αγγλία, στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα κι έχει ως εξής : Ο πρίγκιπας Edward , εγγονός της Victoria , παντρεύεται κρυφά την Annie Crook, μια απλή κοπέλα που ανήκει στην εργατική τάξη της εποχής και αποκτούν μια κόρη. Το παιδί αυτό όμως αφενός αποτελεί διάδοχο του θρόνου και αφετέρου είναι νόθο. Πέντε πόρνες που γνωρίζουν το μυστικό αποφασίζουν να εκβιάσουν την βασιλική οικογένεια δημοσιοποιώντας το σκάνδαλο, έτσι ώστε να αποκομίσουν τα απαραίτητα χρήματα για να μην μείνουν άστεγες. Όταν τα νέα θα φτάσουν στα αυτιά της Βικτόρια, αυτή θα καλέσει τον Sir William Gull, βασιλικό γιατρό και υψηλά ιστάμενο Μασόνο να φροντίσει ώστε κάποια στόματα να κλείσουν για πάντα. Έτσι ο Gull , το έτος 1888, θα διαπράξει τους περίφημους φόνους που έμειναν στην ιστορία. Η εικονογράφηση από τον Campbell, που τον καιρό εκείνο δούλευε για μικρότερους εκδοτικούς οίκους και στον χώρο των underground comics είναι φοβερή. Δεν μοιάζει καθόλου με το σκίτσο που συνηθίζεται στα αμερικάνικα κόμικς Βρώμικο , άκαμπτο και ψυχρό πολλές φόρες, αποδίδει ιδανικά το κλίμα της εποχής. Ο Campbell αλλάζει πολλές φορές σχεδιαστικά στυλ και πειραματίζεται με διάφορες τεχνοτροπίες. Προτιμάει να σχεδιάζει αδρά και "πρόχειρα" τις ανθρώπινες φιγούρες , αλλά πολύ λεπτομεριακά τα κτίρια. Ειδικά σε ορισμένα σημεία είναι λες και βλέπει κανείς φωτογραφίες τους. Βέβαια σε αυτό είχε την βοήθεια και άλλων καλλιτεχνών που εργάστηκαν ως guest artists σε κάποια τεύχη. Κάθε σελίδα σχεδόν αποτελείται από εννέα καρέ, αφηγηματική τεχνική που είχε χρησιμοποιήσει ο Moore και στο Watchmen. Συχνά μέσα στο έργο επαναλαμβάνονται καρέ, λέξεις και ολόκληρες φράσεις που έχουν συμβολικό χαρακτήρα, ενώ μερικές σελίδες μπορούν να διαβαστούν ακόμη και διαγώνια! Τι είναι όμως το From Hell ; Είναι μια προσπάθεια ανίχνευσης της ιστορικής αλήθειας σχετικά με τους φόνους στο Whitechapel ; Όχι. Το From Hell είναι ενα έργο πολυεπίπεδο. Πίσω από το πρώτο στρώμα της κύριας πλοκής που έχει να κάνει με τους φόνους των 5 γυναικών εξετάζει και άλλα ζητήματα. Κυρίως τις ταξικές διαφορές που παρατηρούνταν στην Βικτωριανή Αγγλία αμέσως μετά την βιομηχανική επανάσταση, προτού η εξουσία περάσει εξ ολοκλήρου στην αστική τάξη. Eπιλέγοντας τον έναν πρωταγωνιστή να ανήκει στην νεοεμφανιζόμενη τότε αστική τάξη και την κύρια πρωταγωνίστρια , την Mary Kelly , μια από τις πόρνες , να ανήκει στην εργατική τάξη, έχει το ιδανικό δίδυμο για την δουλειά αυτή. Kαι φυσικά στο πρόσωπο του αστυνόμου Abberline αναγνωρίζουμε έναν αντιπρόσωπο της μεσαίας τάξης. Χωρίς ποτέ να το τονίζει ιδιαίτερα, δεν κάνει κήρυγμα, αλλά μέσα από την περιγραφή των ζωών τους, βλέπει κανείς τις αντιθέσεις τους. Ένα άλλο θέμα που εξετάζεται στο From Hell είναι οι θεωρίες της εποχής για τα δυο φύλα. Ο Gull λειτουργεί ως εκπρόσωπος της πατριαρχίας, την εκθειάζει μέσα απο μυστικιστικές αντιλήψεις για τον κόσμο και στο τέλος δολοφονεί τις πόρνες - εκπροσώπους του γυναικείου φύλου. Εξετάζεται επίσης η πράξη του φόνου και το τι είναι αυτό που ωθεί έναν άνθρωπο στο να πάρει τη ζωή ενός άλλου. Να σημειωθεί επίσης ότι για τη συγγραφή και την εικονογράφηση του συγκεκριμένου κόμικ έγινε εκτενής έρευνα από τους δημιουργούς , κυρίως από τον Moore , που επισκέφτηκε τους τόπους που διαδραματίζεται η ιστορία και έψαξε αρκετά σε ιστορικά αλλά και σε λιγότερο αποδεκτά βιβλία για τα γεγονότα. Μετά το τέλος της ιστορίας, υπάρχει εκτενέστατο appendix όπου ο Moore εξηγεί από που πήρε το υλικό του. Το From Hell χρειάστηκε να το διαβάσω δυο φορές και μια φορά διαγώνια για να το εκτιμήσω. Την πρώτη φορά μου είχε φανεί λίγο βαρετό. Αλλά αυτό σου κάνει η ανάγνωση από το pc ενός τέτοιου έργου. Χρειάστηκε να το πάρω στα χέρια μου και να το διαβάσω αργά και με υπομονή , ακόμα και στα σημεία που φαίνεται ότι κάνει κοιλιά για να πειστώ για την αξία του. Εκτός απο το βιβλίο κυκλοφορεί επίσης από την Top Shelf, το From Hell Companion που περιέχει μεγάλα κομμάτια από το σενάριο που παρέδωσε ο Moore στον Campbell, σχόλια του σχεδιαστή καθώς και κομμάτια απο συνεντεύξεις. Παραθετω σκαναρισμένες μερικές σελίδες που μου φάνηκε ότι έχουν ενδιαφέρον. Συνεντευξη του Alan Moore : (θα προστεθεί υλικό) Συγκριτικές φωτογραφίες και σκίτσα απο τα αξιοθέατα του κεφαλαίου 4 οπου ο Gull ξεναγεί τον αναγνώστη σε διάφορα μνημεία εξηγώντας την, κατά τον Gull, μασονική τους προέλευση και ιστορία. (θα προστεθεί υλικό) Προτείνεται ανεπιφύλακτα.
  8. [από τον Γιώργο Καβάλλο, μέλος της Λέσχης Φανταστικής Λογοτεχνίας Καρδίτσας] lefalok.gr Το όνομα Alan Moore είναι φαντάζομαι λίγο-πολύ γνωστό σε πολλούς φίλους της φανταστικής λογοτεχνίας. Ακόμα και αν δεν έχετε διαβάσει κάποιο από τα graphic novel του (Watchmen, V for Vendetta, From Hell, κλπ) πολύ πιθανά να έχετε δει τις ταινίες που έχουν βασιστεί σε αυτά ή έστω να τις έχει πάρει κάπου το μάτι σας ρε αδερφέ. Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της γραφής του Moore είναι η ικανότητά του να παίρνει κάτι που προϋπάρχει, όπως οι υπερήρωες στο Watchmen, και να το κάνει να φαίνεται δικό του, να δημιουργεί κάτι καθαρά προσωπικό ακόμα και αν η πρώτη ύλη που χρησιμοποίησε ήταν "δανεική". Κάποιες φορές ίσως να μην το πετυχαίνει και απόλυτα (όσοι έχετε διαβάσει το Lost Girls καταλαβαίνετε τι λέω), αλλά το σερί που έχει είναι ως τώρα πολύ καλό. Η εν λόγω τριλογία είναι ίσως ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της δουλειάς του Alan Moore, ο οποίος όχι μόνο παίρνει τα γραπτά του Howard Phillips Lovecraft ως έμπνευση και σημείο αναφοράς, αλλά μάλιστα τα αποδομεί και στην ουσία προσφέρει την δικιά του ερμηνεία των γραπτών αυτών ως πιο ουσιαστική σε σχέση με αυτά. Υπάρχει μάλιστα μια σχετική ατάκα από έναν κεντρικό χαρακτήρα στο Neonomicon, αλλά δεν θέλω να επεκταθώ παραπάνω. Αν μη τι άλλο, ακόμα και το όνομα Neonomicon δεν σας δημιουργεί μια τέτοια αίσθηση; Σχεδόν σα να λέει "νέο Necronomicon, καλύτερο από ποτέ!" Αυτή θα ήταν η πιο παράξενη διαφήμιση απορρυπαντικού ever! Αυτό το σπάσιμο του τέταρτου τοίχου είναι μια αρκετά συνήθης τακτική διαφόρων συγγραφέων, και ο Alan Moore σίγουρα δεν αποτελεί εξαίρεση, θα έλεγε κανείς μάλιστα οτι το συνηθίζει. Στο Watchmen υπάρχουν χαρακτήρες που διαβάζουν ένα κόμικ -όπως ακριβώς και εμείς στον "πραγματικό κόσμο" (σ.σ. διάολε ποιος έβαλε αυτά τα εισαγωγικά εδώ;) ενώ έχει βάλει ακόμα και τον ίδιο του τον εαυτό στην ιστορία του Promethea. Κάτι που αξίζει να τονίσουμε είναι ότι ενώ οι τρεις ιστορίες συνδέονται άμεσα μεταξύ τους, γράφτηκαν με μεγάλη χρονική διαφορά η μία με την άλλη. Το Courtyard είναι του 2004, το Neonomicon του 2010, ενώ το τελευταίο τεύχος του Providence κυκλοφόρησε το 2017. Ομολογώ ότι δεν έψαξα το γιατί, αλλά αν έπρεπε να μαντέψω θα έλεγα ότι δεν ήταν λόγω οξείας George R.R. Martin-ίασης από πλευράς Alan Moore, αλλά επειδή για να αποδομήσεις κάτι χρειάζεται να το μελετήσεις σε βάθος, να το κατανοήσεις ίσως καλύτερα και από τον ίδιο του τον δημιουργό, και μετά από όλα αυτά χρειάζεται να γράψεις και μια καλή ιστορία! Για να δούμε λοιπόν τις ιστορίες αυτές, μία-μία. To Courtyard είναι το πιο "βρόμικο" από όλα, είναι κατ' αρχάς πλήρως ασπρόμαυρο από την αρχή ως το τέλος του. Την ιστορία την βλέπουμε κυρίως ως μια αφήγηση από την πλευρά του πρωταγωνιστή, Aldo Sax, σε μια προφανή αναφορά στα film noir. Ακόμα και η Νέα Υόρκη όπως μας την παρουσιάζει ο σκιτσογράφος Jacen Burrows θυμίζει πολύ τη γνωστή μαυρίλα των αγαπημένων (μιλώντας προσωπικά, τουλάχιστον) noir, ενώ η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Moore είναι υπέροχα γλαφυρή. Μέχρι και η διάλεκτος που χρησιμοποιεί ο Sax ακόμα - ακόμα είναι γεμάτη ιδιωματισμούς του βόρειου New Jersey, για να καταλάβετε πόση λεπτομέρεια έχει ρίξει στον κόσμο του ο συγγραφέας. Ένα άλλο στοιχείο που κινεί το ενδιαφέρον είναι το πόσα πολλά φαίνεται να ξέρει ο πρωταγωνιστής σχετικά με την κλασική μουσική και τη ζωγραφική. Ο Sax είναι γενικά λίγο ελιτιστής και εξυπνάκιας, οπότε η κλασική του παιδεία φαίνεται να ενισχύει αυτή την πλευρά της προσωπικότητάς του. Μέχρι και η κουρτίνα είναι σα να χαμογελά σαρδόνια Στα πιο βασικά της ιστορίας, ο Aldo Sax είναι ένας πράκτορας του FBI που μελετάει μια σειρά τελετουργικών δολοφονιών, οι οποίες όχι μόνο δεν βγάζουν κανένα νόημα, αλλά μάλιστα αρχίζουν να τις αντιγράφουν και άλλοι άνθρωποι που φαινομενικά δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Όπως κάθε καλή ιστορία λαβκραφτικού τρόμου, λοιπόν, ξεκινάμε από μία κατάσταση ναι μεν παράξενη αλλά συνηθισμένη, και όσο περνάνε οι σελίδες τα πράγματα ξεφεύγουν. Το πως ξεφεύγουν, είναι καλύτερο να το δείτε μόνοι σας, αλλά αυτό που ο Sax νομίζει ότι είναι ένα νέο ναρκωτικό που ωθεί τον κόσμο στις δολοφονίες, είναι τελικά κάτι πολύ, πολύ διαφορετικό. Πάνω στο θέμα των ναρκωτικών, κάτι που βρήκα τρομερά ενδιαφέρον είναι πως ο (μικρό spoiler) έμπορος ναρκωτικών που βλέπουμε κάποια στιγμή μένει με τη μάνα του. Αυτό ήταν ολόκληρο κεφάλαιο στο βιβλίο Freakonomics... το οποίο όμως κυκλοφόρησε το 2005, σχεδόν ένα χρόνο μετά το Courtyard, αν και το αρχικό άρθρο πάνω στο θέμα κυκλοφόρησε το 2003. Απλή σύμπτωση ή απόδειξη του πόσο πολύ το έψαξε ο Moore; Το αφήνω στην κρίση σας. Κάπου εδώ τελειώνει το Courtyard, με τρόπο ταιριαστό για λαβκραφτική ιστορία αλλά με αρκετά κενά ώστε να μπορεί να υπάρξει συνέχεια. Η συνέχεια αυτή ήταν βεβαίως το Neonomicon, το οποίο λαμβάνει χώρα πολλά χρόνια μετά την υπόθεση που ερευνούσε ο Aldo Sax, η οποία πλέον θεωρείται "κρύα" το 2010 που διαδραματίζεται το Neonomicon. Δύο νέοι πράκτορες του FBI έρχονται σε επαφή αρχικά με τον Sax και έπειτα συνεχίζουν την έρευνά του, αλλά αυτή τη φορά το FBI φαίνεται να το έχει πάρει πιο ζεστά το θέμα. Το γιατί περίμεναν έξι χρόνια να το κάνουν αυτό; Έχουν εμφανιστεί ξανά νέοι μιμητές του ίδιου δολοφόνου που μελετούσε ο Sax στο Courtyard. Αν όμως το Courtyard είχε κάποιες πολύ φευγαλέες αναφορές στον HPL και τα γραπτά του, έτσι με ένα περιπαικτικό κλείσιμο στο μάτι προς τον αναγνώστη, στο Neonomicon δεν μιλάμε για αναφορές αλλά για το πλέον κομβικό κομμάτι της ιστορίας, και το κλείσιμο στο μάτι έχει πλέον αντικατασταθεί με φωτεινές νέον επιγραφές που πάνω γράφουν "fhtagn”. Οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές της ιστορίας αναφέρονται στα άμεσα γραπτά του Lovecraft και προσπαθούν να καταλάβουν πως μπορεί να επηρεάζουν τον κόσμο τους, και πολλές φορές κοιτάνε κατευθείαν προς τα εμάς τους αναγνώστες, στέλνοντας έτσι τον τέταρτο τοίχο κατευθείαν στην R’Lyeh. Κάτι που μου άρεσε πολύ είναι το γεγονός ότι όντως οι χαρακτήρες καταλαβαίνουν, έστω στο περίπου, τι συμβαίνει (αν κάτι με ενοχλεί στις ταινίες με ζόμπι όσο καλές και αν είναι, είναι ότι οι πρωταγωνιστές ποτέ δεν καταλαβαίνουν τι συμβαίνει την πρώτη φορά που βλέπουν ένα ζόμπι). Τηλεόραση στο σύμπαν σας δεν έχετε ρε μάγκες; Αντιπαρέρχομαι τα προσωπικά κολλήματα για να αναφερθώ λίγο παραπάνω στο metaness του όλου θέματος. Ένα κύριο χαρακτηριστικό όλων των πρωταγωνιστών στις ιστορίες του Lovecraft είναι ότι δεν μπορούν να αντιληφθούν τι ακριβώς συμβαίνει γύρω τους. Ο Moore παίζει πάρα πολύ όμορφα πάνω σε αυτόν τον κανόνα, δίνοντας τη δυνατότητα στους χαρακτήρες του να καταλάβουν αρκετά γύρω από το τι συμβαίνει, με το να ξέρουν για τον Lovecraft και τα γραπτά του, αλλά όχι αρκετά για να καταλάβουν και πως να το αντιμετωπίσουν. Αυτό δημιουργεί μια θεσπέσια κοσμική ειρωνεία, και το φέρνει ακόμα πιο κοντά στον αναγνώστη -και εμείς, αν βρισκόμασταν σε μια αντίστοιχη θέση θα σκεφτόμασταν "ρε σαν Lovecraft είναι αυτή η φάση τελείως", αλλά δεν θα ξέραμε τι να κάνουμε με αυτή τη γνώση, κάτι που αποτελεί ίσως τον πιο πετυχημένο τρόπο σπασίματος εκείνου του περίφημου τέταρτου τοίχου ως τώρα, καθώς δημιουργεί μια ταύτιση πρωταγωνιστή και αναγνώστη. Δεν θα μπορούσα να αναφερθώ στο Neonomicon όμως χωρίς να αναφερθώ στον έντονο σεξουαλισμό που το χαρακτηρίζει, αλλά και τις σκηνές σεξουαλικής βίας στη μέση της ιστορίας. Η σεξουαλικότητα είναι κάτι που λείπει τελείως από τα γραπτά του Lovecraft, κάτι που αναφέρουν και οι ίδιοι οι χαρακτήρες του Neonomicon, ενώ ένας πολύ εύλογα τονίζει ότι πολλά πράγματα στον κόσμο του HPL θυμίζουν έστω και πολύ έμμεσα την σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης σεξουαλικότητας -ίσως ακόμα και ο ίδιος ο Lovecraft να το έκανε υποσυνείδητα αυτό, ποιος να ξέρει; Όπως και να έχει, το Neonomicon φέρνει τη σεξουαλικότητα στον Λαβραφτικό τρόμο, και το κάνει με έναν τρόπο που σε πείθει πως πάντα ήταν έμμεσα κομμάτι του και ίσως εμείς δεν το είχαμε προσέξει. Δεν υπάρχει τίποτα έμμεσο όμως στο Neonomicon. Ήδη από τη στιγμή που στις πρώτες σελίδες του πρώτου τεύχους βρισκόμαστε στο εσωτερικό ενός sex shop με πλοκάμια παντού, οτιδήποτε το έμμεσο έχει πάει να κάνει παρέα στον τέταρτο τοίχο. Γυμνά σώματα βρίσκονται συχνά στις σελίδες του Neonomicon, όμως το μεγάλο σημείο τριβής είναι οι σκηνές σεξουαλικής βίας που αναφέρω παραπάνω. Οι σκηνές αυτές είναι έτσι φτιαγμένες για να κάνουν τον αναγνώστη να νιώσει άβολα, να καταλάβει πραγματικά πόσο σκοτεινός, βίαιος και τρομακτικός είναι ο κόσμος στον οποίο διαδραματίζεται η ιστορία αυτή... γιατί είναι μια ιστορία τρόμου, και ο τρόμος είναι φτιαγμένος για να μας κάνει να καταλαβαίνουμε το πόσο εύθραυστη είναι η ανθρώπινη ύπαρξη και το πόσο τυχεροί είμαστε που ζούμε τις συνηθισμένες και βαρετές ζωές μας. Πολύς ντόρος έχει γίνει για το αν ο Alan Moore είναι μισογύνης με βάση το πως συμπεριφέρεται στους γυναικείους χαρακτήρες του, αλλά με βάση καθαρά το Neonomicon, και κατά την κρίση του υπογράφοντος, ο Moore σκοπό έχει να δημιουργήσει τον φόβο και τον τρόμο, χρησιμοποιώντας μια πράξη η οποία είναι -δυστυχώς- κομμάτι του κόσμου μας. Τίποτα παραπάνω. Εν ολίγης, το Neonomicon αποτελεί μια ιστορία η οποία έχει ως σημείο αρχής τα γραπτά του Lovecraft, αλλά χρησιμοποιεί τον ένα σχεδόν αιώνα που πέρασε ενδιάμεσα για να τα φέρει στο "σήμερα" και να πει μια ιστορία ίσως πιο ενδιαφέρουσα από ότι μπορούσε ο ίδιος ο HPL. Οι φίλοι της δουλειάς του συγγραφέα θα χορτάσουν αναφορές στα γραπτά του, αλλά ακόμα και οι όχι τόσο γνώστες δεν θα έχουν πρόβλημα να καταλάβουν την ιστορία του. Κάτι που όμως δεν ισχύει στο τελευταίο μέρος της τριλογίας, το Providence. Ενώ στα δύο πρώτα μέρη είχαμε κάποιες έξυπνες αναφορές εδώ και εκεί, κάποια ονόματα μια στο τόσο και μια γενικότερη προσέγγιση στον κόσμο του Μέγα Κθούλου, το Providence είναι τόσο πνιγμένο στις αναφορές που μου φαίνεται ότι αν κάποιος δεν ασχολείται ημι-επαγγελματικά με τα βιβλία του Lovecraft, θα χάσει περίπου τα 4/7 των αναφορών που γίνονται και πιθανότατα και πολλά σεναριακά στοιχεία δεν θα βγάζουν και πολύ νόημα. Ίσως μία παρενέργεια της πολύχρονης ενασχόλησης, πάνω από δέκα χρόνια τότε, του Alan Moore με τη δουλειά του Lovecraft; Ποιος ξέρει. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι το Providence δεν είναι αξιόλογο, είναι και παραείναι. Ταυτόχρονα prequel αλλά και sequel στις δυο προηγούμενες ιστορίες, το Providence ξεκινάει στη δεκαετία του 1920 στη Νέα Υόρκη, όπου άλλη μια περίεργη σειρά φόνων λαμβάνει χώρα, φόνοι που σχετίζονται με το βιβλίο The King in Yellow. Σας βλέπω εσάς που χαμογελάτε πονηρά εκεί στο βάθος, να ξέρετε. Αυτή τη φορά όμως η ιστορία δεν ακολουθεί κάποιον πράκτορα του νόμου (το FBI δεν είχε ιδρυθεί καν ακόμα τότε, τουλάχιστον όχι με αυτό το όνομα) αλλά έναν δημοσιογράφο ο οποίος παράλληλα νιώθει την ανάγκη να γράψει αυτό που πολλοί έχουν ονομάσει the great American novel, το μεγάλο αμερικανικό λογοτεχνικό αριστούργημα σε ελεύθερη μετάφραση. Αυτή του η ενδόμυχη ανάγκη τον οδηγεί στην πόλη του Providence, καθόλου συμπτωματικά ιδιαίτερη πατρίδα του Howard Phillips Lovecraft (μπορεί να τον έχετε ακουστά) και με όνομα το οποίο κυριολεκτικά σημαίνει Θεία Πρόνοια. Όπως ανέφερα παραπάνω, το Providence είναι γεμάτο σε αναφορές πάνω στο έργο του Lovecraft, και θα συναντήσετε πρόσωπα, τόπους αλλά και... άλλα όντα κατευθείαν από το Λαβκραφτόκοσμο. Είναι η πιο απαιτητική από τις τρεις ιστορίες του Alan Moore, και για να πω την πάσα αλήθεια κάποιες στιγμές γίνεται τόσο αφαιρετική που δυσκολεύεσαι να την ακολουθήσεις. Την κατάσταση δεν βοηθάει το γεγονός ότι πολλά από τα δευτερεύοντα -αλλά εξίσου σημαντικά- κομμάτια της ιστορίας τα περιγράφει ο πρωταγωνιστής στα χειρόγραφα γράμματα που βρίσκονται στο τέλος κάθε τεύχους. Αυτό είναι μια λεπτομέρεια που δεν έβαλε τυχαία στην ιστορία του ο Moore, μιας και πολλά από αυτά που ξέρουμε για τον ίδιο τον Lovecraft τα μάθαμε μέσα από την αλληλογραφία του με άλλους. Δεν είναι ότι πιο... φυσιολογικό, αλλά σέβομαι την απόφασή αυτή του συγγραφέως. Θα ήθελα επίσης να τονίσω ότι ο πρωταγωνιστής μας μάλλον κακώς έγινε δημοσιογράφος, με τέτοιο γραφικό χαρακτήρα θα μπορούσε να είχε γίνει εξαιρετικός ιατρός! Αντιπαρέρχομαι ξανά αυτό που μόλις έγραψα για να πω ότι η σεξουαλική βία δεν μειώνεται στο Providence, αντίθετα είναι χειρότερη. Ειλικρινά και χωρίς ίχνος ειρωνείας θα πω ότι αν αυτό είναι κάτι που σας ενοχλεί, μείνετε μακριά από αυτές τις ιστορίες. Δεν είναι κακό να έχουμε όρια τα οποία δεν θέλουμε να ξεπερνάμε. Δεν σας κρύβω ότι το Providence δοκίμασε τα δικά μου όρια. Ενώ λοιπόν το Providence έχει φαινομενικά πολλά πράγματα εναντίον του, καταφέρνει με έναν φοβερό τρόπο -και μέσω του καταπληκτικού σκίτσου του Barrows- να δέσει τρεις διαφορετικές ιστορίες στο τέλος του, και να δώσει ένα πολύ ταιριαστό τέλος ατόφιου κοσμικού τρόμου. Δεν μπορώ να πω παραπάνω, προφανώς, αλλά πολλές λεπτομέρειες και από τις τρεις ιστορίες αποδεικνύονται σημαντικότατες για το φινάλε. Ένα φινάλε που, κατά ένα βαθμό, δικαιολογεί όλη τη βία που έχει διαδραματιστεί σε όλες τις σελίδες που μας οδήγησαν σε αυτό. Βλέπετε, για τον Howard Phillips Lovecraft από το Providence της Virginia, ο ίδιος ο κόσμος στον οποίο ζούσε ήταν ένα πάρα πολύ τρομακτικό, παράδοξο και φαινομενικά ακατανόητο πράγμα που είχε ως σκοπό του να τον πληγώνει. Αυτό είναι και κάτι το οποίο άλλωστε φαίνεται και στη γραφή του. Για τον Alan Moore, τουλάχιστον μέσω όσων μας παρουσιάζει στην εν λόγω τριλογία του, αυτό που είναι τρομακτικό, ακατανόητο και ξέρει μόνο να πληγώνει άλλους, είναι ο άνθρωπος...
  9. “All it takes is one bad day to reduce the sanest man alive to lunacy. That's how far the world is from where I am. Just one bad day.” - Joker O Joker δε θεωρείται απλά η μεγαλύτερη νέμεσις του Bat Man αλλά και ένας από τους μεγαλύτερους villain στην ιστορία των κόμικς.Δημιούργημα των Bob Kane,James Robinson και Bill Finger(Ο Finger εμπνεύστηκε από τον ηθοποιό Conrad Veidt και τον παραμορφωμένο χαρακτήρα του Gwynplaine στην ταινία του 1928 The Man Who Laughs),ο πρίγκηπας του εγκλήματος έκανε την πρώτη του εμφάνιση στο Bat Man #1 τον Απρίλιο του 1940,και αρχικός σχεδιασμός των δημιουργών,ήταν να αποτελέσει έναν αντίπαλο του νυχτερίδα για μία μόνο ιστορία,μέχρι να βρουν κάποιον άλλο αντίπαλο στην επόμενη...Μάλιστα σε εκείνη τη πρώτη εμφάνιση ο Joker βρίσκει το τέλος του...Ευτυχώς για όλους εμάς τους αναγνώστες,ο χαρακτήρας του Joker αποδείχτηκε τόσο δημοφιλής που σε λίγα τεύχη ξαναγύρισε,και ξαναγύρισε,και ξαναγύρισε...αρκετές φορές στα επόμενα,χαρίζοντας αξέχαστες αναμετρήσεις με τον Bat Man τις επόμενες δεκαετίες.. Το origin του χαρακτήρα παρέμενε αρκετά ασαφές μέσα στις δεκαετίες.Κάποιες σκόρπιες πληροφορίες εδώ και εκεί,οι περισσότερες λεπτομέρειες άλλαζαν ανάλογα με το δημιουργικό Team,και γενικά ο Joker παρέμενε πάντα εκτός από ιδιαίτερα επικίνδυνος και ένα μεγάλο μυστήριο στα μάτια των αναγνωστών.Το 1989 δύο μεγάλοι δημιουργοί οι Alan Moore και Brian Bolland συνεργάστηκαν για να ρίξουν λίγο περισσότερο φως τόσο στο origin του χαρακτήρα,αλλά ακόμα περισσότερο στη παρανοική και μπερδεμένη ψυχοσύνθεση του Joker.Το άρτιο σεναριακά και σχεδιαστικά αποτέλεσμα ήταν το The Killing Joke,που θεωρείται μία από τις πιο (αν όχι η πιο) αριστουργηματικές ιστορίες τόσο του Joker όσο και του Bat Man.Και ανήκει στο κανονικό continuity της DC μέχρι και σήμερα,μετά τα απανωτά reboots(new52,Rebirth)της εταιρείας. To Detective #168 που αποτέλεσε πηγή έμπνευσης Οι δύο δημιουργοί άντλησαν την έμπνευση τους από διάφορες πηγές.Ο Moore χρησιμοποίησε στοιχεία από το Detective Comics # 168(Φεβρουάριος 1951) και την ιστορία "The Man Behind The Red Hood" των Finger,Schwartz&Mortimer στην οποία μαθαίναμε ότι πριν ο Joker γίνει αυτός που γνωρίζουμε,ήταν ένας μικροκακοποιός με την ονομασία Red Hood.Ο δε Bolland(που στη συγκεκριμένη ιστορία κάνει μία από τις καλύτερες δουλειές του) εμπνεύστηκε και αυτός από τη ταινία The Man Who Laughs(από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Victor Hugo)και την εμφάνιση του Veidt,καθώς και τη ψιλόλιγνη εμφάνιση και το χαμόγελο ενός άλλου villain,αυτού του Judge Death στη σειρά Judge Dredd.Ο Μoore όμως σκέφτηκε να προσδώσει και μια τραγικότητα στο origin του Joker,η οποία δεν υπήρχε στη κλασική εκείνη ιστορία του Finger. Σύμφωνα λοιπόν με το "νέο" origin ο Joker ήταν κάποτε ένας οικογενειάρχης,παντρεμένος με μία γυναίκα που λάτρευε,και η οποία περίμενε το παιδί τους.Ο ίδιος προσπαθούσε να πετύχει σαν κωμικός(αφήνοντας τη δουλειά χημικού που είχε) χωρίς όμως αποτέλεσμα..Χωρίς χρήματα,με έγκυο γυναίκα,και τις υποχρεώσεις να μεγαλώνουν,αποφάσισε με βαριά καρδιά να συμμετάσχει σε μία ληστεία στο χημικό εργαστήριο όπου δούλευε,παίρνοντας τη ψεύτικη περσόνα του Red Hood.Λίγο πριν τη ληστεία,μαθαίνει ότι η γυναίκα του πέθανε στη γέννα.Πρώτο χτύπημα...Επεμβαίνει ο Bat Man για να εμποδίσει τη ληστεία,ο Red Hood στη προσπάθεια του να ξεφύγει πέφτει μέσα στα χημικά.Δεύτερο χτύπημα..Όταν αργότερα βλέπει πως κατάντησε το πρόσωπο του(ολόασπρο,με πράσινα μαλλιά και κατακόκκινα-σαν βαμμένου κλόουν-χείλια)εκεί είναι που κάτι θα σπάσει ανεπανόρθωτα μέσα του..Welcome to the other side...Joker!! Η ιστορία θα μεταφερθεί στο σήμερα όπου ο Bat Man θα επισκεφτεί το άσυλο του Arkham,για να συναντήσει τον Joker και να του πει ότι πρέπει να μπει ένα τέλος στη διαμάχη τους,γιατί κάποτε θα οδηγήσει στο απρόσμενο τέλος και των δυό τους....Μονάχα που ο Joker έχει γίνει ήδη..Λούης!!Και όχι μόνο αυτό...Σχεδιάζει και τη μεγάλη του εκδίκηση στον επιθεωρητή Gordon,τον οποίο απαγάγει και τον υποβάλλει σε κάθε λογής σωματικά και ψυχικά βασανιστήρια....Ένα από αυτά είναι να βλέπει σε μεγένθυση τις φωτογραφίες της κόρης του,Barbara(Bat Girl τότε)την οποία ο Joker πυροβόλησε εξ'επαφής,αφήνοντάς την παράλυτη,να σφαδάζει από τους πόνους...Ο Βat Man δε μπορεί να εντοπίσει τα ίχνη του,μέχρι που θα του στείλει πρόσκληση ο ίδιος ο Joker να συναντηθούν...Εκεί στο Λούνα Πάρκ που κρατάει όμηρο τον Gordon... Ο Μπάτμαν μπαίνει στο λούνα παρκ και αποφεύγει τις παγίδες του Τζόκερ, ενώ ο Τζόκερ προσπαθεί να πείσει τον εχθρό του ότι η ζωή και ο κόσμος είναι "ένα μαύρο, απαίσιο αστείο" που δεν αξίζει να παλέυουμε για αυτόν,και ότι χρειάζεται μόνο μια "κακή μέρα" για να οδηγήσει έναν απλό άνθρωπο στη τρέλα.... Τόσο ο Bat Man όσο και ο Joker είναι τα δημιουργήματα μιας τέτοιας κακιά μέρας,μιας τραγωδίας που άλλαξε τις ζωές τους για πάντα,αλλά τους οδήγησε σε διαφορετικούς-φαινομενικά-δρόμους.Ο ένας έγινε εκδικητής της νύχτας,πολέμιος του εγκλήματος,ο άλλος απλά ένας παρανοικός δολοφόνος..Ουσιαστικά ο Moore προσπαθεί να δείξει ότι ο Bat Man και ο Joker είναι οι διαφορετικές όψεις του ίδιου νομίσματος..Ή μήπως οι καθρεφτισμένες εικόνες ο ένας του άλλου;; Μήπως η "κακιά" εκείνη μέρα ήταν η αιτία και όχι η αφορμή για να βγάλουν και οι δυο τους από μέσα τους τη παράνοια που κρυβόταν μέσα τους;;Το εκπληκτικό διφορούμενο τέλος του κόμικ ακόμα και σήμερα παραμένει κλασικό,και αποτελεί θέμα για debate μεταξύ των αναγνωστών και fan σε ολόκληρο τον κόσμο..O Bat Man γελάει με το αστείο του Joker(εξ'ου και ο τίτλος The Killing Joke αναφερόμενο τόσο στο αστείο,όσο και στην κατάληξη),μέχρι τη στιγμή που καταλαβαίνοντας ότι όλο αυτό είναι ένας φαύλος κύκλος,σπάει το λαιμό του Joker,τερματίζοντας την ύπαρξή του τη στιγμή που πλησιάζουν τα περιπολικά...Ή μήπως ο Bat Man και ο Joker που αγωνίζονται εδώ και χρόνια, τερματίζουν όλες τις διαμάχες τους κάνοντας ένα καλό γέλιο για όλα αυτά....Mήπως και ο Bat Man είναι εξ'ίσου παρανοικός με τον Joker,απλά βλέπει το κόσμο με διαφορετική αντίληψη;; "Sometimes I remember it one way, sometimes another ... If I'm going to have a past, I prefer it to be multiple choice!" - Joker Άτυπος αφηγητής της ιστορίας είναι ο ίδιος ο Joker,που μέσα από τις αναμνήσεις του βλέπουμε το παρελθόν του αν όμως είναι ακριβώς αυτό..Άλλωστε ο ίδιος παραδέχεται κάποια στιγμή μέσα στην ιστορία ότι "Μερικές φορές το θυμάμαι με έναν τρόπο, μερικές φορές άλλο...." τονίζοντας έτσι τη πλήρη σύγχυση που κυριαρχεί μέσα στην παρανοική ψυχοσύνθεση του...Μαθήματα σεναρίου από τον Alan Moore που όσο περίεργος είναι σαν άνθρωπος,άλλο τόσο σπουδαίος σεναριογράφος είναι,πολλές φορές με έμφαση στο φανταστικό αλλά σίγουρα,με έναν σκληρό ρεαλισμό που ίσως σε κάποιους να θεωρηθεί ιδιαίτερα ωμός...Το κόμικ επικρίθηκε και από φεμινιστικές οργανώσεις για την ιδιαίτερη βιαιότητα του(ειδικά στη περίπτωση της Barbara Gordon και τον τρόπο που τη πλήγωσε ο Joker-κάποιοι φτάνουν στο σημείο να υπονοούν ίσως και βιασμό)από δημιουργούς και συγγραφείς όπως Gail Simone,Sharon Packer,ακόμα και από τον ίδιο τον Alan Moore κάποια χρόνια αργότερα που δήλωσε ότι δεν τη θεωρεί καλή ιστορία(αλλά έτσι και αλλιώς το ίδιο λέει για σχεδόν όλες του τις δημιουργίες αργότερα)και ότι δεν βγήκε όπως εκείνος ίσως ήθελε... Το ίδιο όμως παράπονο έχει και ο ίδιος ο Bolland τόσο για το τέλος της ιστορίας,όσο και για το γεγονός ότι δεν έκανε εκείνος το χρώμα(το έκανε ο John Higgins)και δεν του άρεσε το αποτέλεσμα,ειδικά στις past sequences/παρελθόν του Joker..Ίσως το Killing Joke να είναι βίαιο,σκληρό και ενίοτε σαδιστικό(ειδικά στη περίπτωση των Gordon)αλλά για εμένα αυτό είναι που το κάνει και τόσο αληθινό,μέσα στη βιαιότητα και σκληράδα του. Έιναι σαν να μη βλέπεις ταινίες σαν το Platoon γιατί δείχνουν με ωμό τρόπο τη σφαγή στο Βιετνάμ και για τις δύο πλευρές... Δεν έχει να κάνει με μισογυνισμό ή τίποτε άλλο,και στην ελεύθερη δημιουργία,καλύτερα να μη βλέπουμε μόνο το δέντρο και να χάνουμε το δάσος...Η αλήθεια μπορεί να είναι σκληρή,αλλά την εποχή εκείνη τα κόμικ-αν και ακόμα δεν είχαν ξεφύγει απόλυτα από τον κώδικα δεοντολογίας-έκαναν σταθερά βήματα προς την ενηλικίωση.Ο Bat Man ήδη έχοντας περάσει στη σκοτεινή εποχή του από τα μέσα της δεκαετίας του '70,με ιστορίες όπως το Dark Knight Returns,Yaer One και Killing Joke έδειχνε πλέον ότι δεν είναι κόμικ για παιδιά στο στυλ του show με τον Adam West στα ψυχεδελικά sixties...Τo Killing Joke του Moore μαζί με το a Death in the Family των Starlin&Aparo(με τον Joker να σκοτώνει το δεύτερο Robin/Jason Todd ύστερα από δημοψήφισμα στους αναγνώστες)ήταν επίσης και τα κόμικ εκείνα που ενηλικίωσαν τον Joker,που από την εποχή του κώδικα τη δεκαετία του '50,είχε καταντήσει απλά ένας γελοτοποιός όπως ήταν και το παρουσιαστικό του... Η εμφάνιση του Conrad Veidt που ενέπνευσε τη δημιουργία του Joker Το graphic novel(που αρχικά προοριζόταν για annual)έχει επανεκδοθεί αρκετές φορές μέσα στα χρόνια,τόσο το 2006 στην έκδοση DC Universe: The Stories of Alan Moore,όσο και σε Deluxe edition(ξαναχρωματισμένη από τον Bolland αυτή τη φορά)το 2008.Το 2018 κυκλοφόρησε και η επετειακή έκδοση για τα 30 χρόνια του.Στα ελληνικά είχε κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Anubis(Το φονικό αστείο-σε μετάφραση Ηλία Τσιάρα)το 2009. To αμφιλεγόμενο τέλος της ιστορίας... Έχοντας κερδίσει το Eisner Award για το καλύτερο Graphic Novel Album το 1989,και έχοντας εμφανιστεί στη λίστα των New York Times Best seller το Killing Joke αποτελεί τo καλύτερο origin του Joker(αν είναι το αληθινό φυσικά τον προδίδει η...μνήμη του).Και αναμφισβήτητα τη καλύτερη ιστορία που γράφτηκε ποτέ για τον πρίγκηπα του εγκλήματος.Aν για εμένα προσωπικά το Dark Knight Returns αποτελεί τη definitive ιστορία που γράφτηκε ποτέ για τον Bat Man,το The Killing Joke είναι η αντίστοιχη για τον Joker...Και ας μιλάνε κάποιοι για άκρατη βία που κυριαρχεί εξ'ίσου και στις δύο... Κλασικό και αθάνατο δε γίνεται να λείπει από τη συλλογή σας.Αν έπρεπε να διαβάσετε μόνο μία ιστορία του Joker,το Killing Joke θα είναι η πρώτη επιλογή σας.To κείμενο το βρίσκετε και ΕΔΩ
  10. Αφού αναλύσαμε τους ιστορικούς και καλλιτεχνικούς λόγους για τους οποίους το Watchmen κατέληξε να μνημονεύεται ως ένα από τα πιο επιδραστικά κόμικς όλων των εποχών, ήρθε η ώρα να καταπιαστούμε με τους χαρακτήρες της ιστορίας, -κύριους, αλλά και κάποιους δευτερεύοντες-, οι οποίοι αποτελούν και το μέσο με το οποίο ο Moore εξερευνά τις ενδιαφέρουσες θεματικές της ιστορίας. Δεδομένου πως η ιστορία περιλαμβάνει έναν αρκετά μεγάλο αριθμό χαρακτήρων, για τις ανάγκες του άρθρου θα εστιάσουμε μονάχα σε όσους θεωρούμε ότι αντιπροσωπεύουν καλύτερα τις θεματικές της ιστορίας. Έτσι, θα υπάρξουν κάποιες ελλείψεις, όπως για παράδειγμα εκείνη του Nite Owl, του οποίου το σεξουαλικό φετίχ με τις στολές, αν και ανήκει στη θεματική της σεξουαλικότητας, δεν προσφέρεται για εξονυχιστικές αναλύσεις. Hooded Justice - Οι υπερήρωες ως σύμπτωμα σεξουαλικής καταπίεσης Ίσως μοιάζει περίεργο να ξεκινάμε την ανάλυση του Watchmen από τον Hooded Justice, έναν χαρακτήρα δηλαδή που ποτέ δεν μας απασχολεί πραγματικά στα πλαίσια της ιστορίας, με τον ίδιο τον Moore να μας τον παρουσιάζει κυρίως μέσω της βιογραφίας του πρώτου Nite Owl. Άλλωστε, φαινομενικά δεν υπάρχουν και πολλά να ειπωθούν για έναν χαρακτήρα για τον οποίον μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε, αφού η ταυτότητα του παραμένει άγνωστη με τις πληροφορίες που έχουμε για εκείνον να προέρχονται κυρίως από φήμες. Ωστόσο, μέσα από αυτές τις φήμες που περιτριγυρίζουν τον πρώτο υπερήρωα, φαίνεται πως ο Alan Moore επιχειρεί να δώσει τη δικιά του εξήγηση για το (κοινωνικό) φαινόμενο των υπερήρωων. Ανάμεσα στις διάφορες πληροφορίες/εικασίες σχετικά με την προσωπικότητα του Hooded Justice, δύο είναι εκείνες που κεντρίζουν το ενδιαφέρον. Η πρώτη είναι ότι μάλλον ο Hooded Justice είναι ομοφυλόφιλος και η σχέση που διατηρεί με την πρώτη Silk Spectre είναι αποκλειστικά για δημοσιοσχετίστικους λόγους, ενώ η δεύτερη έχει να κάνει με το γεγονός πως φέρεται ως υποστηρικτής ακροδεξιάς ιδεολογίας με τη στολή του μάλιστα να παραπέμπει σε εκείνη των μελών της ΚΚΚ. Αυτές οι δύο αντιφατικές πτυχές της προσωπικότητας του Hooded Justice, μπορεί να μοιάζουν με υποσημείωση συγκριτικά με την υπόλοιπη πλοκή, ωστόσο τοποθετούν την ιστορία σε ένα πολύ συγκεκριμένο θεματικό πλαίσιο, σύμφωνα με το οποίο το φαινόμενο των υπερηρώων αποτελεί και σύμπτωμα της σεξουαλικής καταπίεσης. Αν και κατά τη διάρκεια της ιστορίας θα διατυπωθούν και άλλες απόψεις σχετικά με τα κίνητρα πίσω από την υπερηρωική δράση, μια ματιά σε ένα μεταγενέστερο δοκίμιο του Moore είναι αρκετό για να πειστούμε πως η επιλογή του Moore να σκιαγραφίσει τον πρώτο υπερήρωα ως ναζιστή και ομοφυλόφιλο δεν είναι καθόλου τυχαία. Πιο συγκεκριμένα, στο 25,000 Years of Erotic Freedom, το οποίο δημοσιεύτηκε χρόνια μετά το Watchmen, ο βρετανός συγγραφέας δηλώνει πως οι σεξουαλικά απελευθερωμένες κοινωνίες μας έδωσαν τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία και τον πολιτισμό, ενώ οι καταπιεσμένες τον Μεσαίωνα και το Ολοκαύτωμα. Βέβαια, ο Moore δεν είναι ο μοναδικός με αυτή την άποψη, αφού σε παρόμοια συμπεράσματα, σχετικά με τη σύνδεση της σεξουαλικής καταπίεσης και την ανάδυση του ναζισμού, κατέληξε και ο Wilhelm Reich στο βιβλίο του The Mass Psychology of Fascism, στην προσπάθεια του να εξηγήσει την τάση των ανθρώπων να υποστηρίζουν ιδεολογίες, οι οποίες εναντιώνονται στα συμφερόντα τους. Με βάση τις παραπάνω παρατηρήσεις, ο Hooded Justice αναδεικνύεται σε χαρακτήρα κλειδί στην κατανόηση των θεματικών της ιστορίας, εξηγώντας γιατί σε μια ιστορία που ασχολείται με γεγονότα μεγάλης κλίμακας, όπως ο Ψυχρός Πόλεμος, μας απασχολεί τόσο έντονα η σεξουαλική ζωή όλων των χαρακτήρων. Παράλληλα, αναδεικνύει την περιπλοκότητα της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης, η οποία πολλές φορές βρίσκει καταφύγιο στα πιο λάθος σημεία. Σύμφωνα με το Watchmen, η αυτοδικία που πρεσβεύουν οι υπερήρωες είναι ένα απ' αυτά και παρ' ότι υπόσχεται την ατομική χειραφέτιση, εν τέλει έχει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Rorschach - Η υπερηρωική εκδοχή των drag queen Προερχόμενος από την εργατική τάξη, ο Walter Kovacs μίσησε την πόρνη μητέρα του, βίωσε την κοροιδία εξαιτίας του επαγγέλματος της και εν τέλει κατέληξε να απεχθάνεται τις γυναίκες και κάθε σκέψη περί έρωτα. Ο μόνος σκοπός της ζωής του είναι να φοράει τη μάσκα του (την οποία θεωρεί ως το πραγματικό του πρόσωπο) και να συνεχίζει το θεάρεστο υπερηρωικό του έργο, παρ' ότι οι υπερήρωες έχουν πλέον απαγορευτεί. Έτσι, κάθε μέρα, περιπλανιέται στην πόλη και εγκλωβισμένος στον ηθικό μανιχαϊσμό του, δικάζει με βάναυσο τρόπο τους εγκληματίες που ζουν παρασιτικά στα σοκάκια της Νέας Υόρκης, πιστεύοντας πως αυτός είναι ο μόνος τρόπος να τους αντιμετωπίσει. Κρίνοντας από τα όσα είπαμε για τον Hooded Justice, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε πως η βίαιη συμπεριφορά του Rorschach οφείλεται στην σεξουαλική καταπίεση. Ωστόσο, ο Moore ελάχιστα φαίνεται να ενδιαφέρεται για την μάλλον ανύπαρκτη σεξουαλική ζωή του χαρακτήρα. Άραγε, αυτό σημαίνει πως ο Rorschach δεν είναι σεξουαλικά καταπιεσμένος; Όχι, απλώς όλες οι πληροφορίες που μας δίνει ο Moore και ο Gibbons για τη σεξουαλικότητα του είναι άκρως διακριτικές, οπότε είναι εξαιρετικά εύκολο να περάσουν απαρατήρητες. Με μια πιο προσεκτική ματιά λοιπόν, προκύπτει ότι ο Rorschach είναι η υπερηρωική εκδοχή των... drag queens (ίσως και κάτι παραπάνω, όπως θα δούμε στη συνέχεια)! Αν και αυτός ο ισχυρισμός μοιάζει υπερβολικός, στην πραγματικότητα βγάζει πολύ περισσότερο νόημα απ' ότι θα περίμενε κανείς. Αρχικά, ο παραλληλισμός των υπερηρώων με τις drag queens ξεκινάει ήδη από την πρακτική και των δύο να υιοθετούν μια δεύτερη ταυτότητα και να κυκλοφορούν τα βράδια με στολές (με τη διαφορά ότι οι drag queens δεν χρησιμοποιούν βί), ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε πως πολλές φορές το είδος έχει κατηγορηθεί ότι περνάει ομοερωτικά μηνύματα στους αθώους, ανήλικους αναγνώστες τους με χαρακτηριστικότερη όλων, την περίπτωση του Batman και του Robin. Η ομοιότητα των πρακτικών όμως μπορεί να γενικευθεί για όλους τους υπερήρωες, οπότε δεν είναι αρκετή για να υποστηριχθεί ο ισχυρισμός μας. Εξετάζοντας ακόμα πιο λεπτομερώς την περίπτωση του Rorschach, παρατηρούμε πως όπως και οι drag queens, έτσι κι εκείνος έφτιαξε μόνος του τη στολή του, το ύφασμα της οποίας μάλιστα προέρχεται από γυναικείο ρούχο. Και αν το υλικό της στολής μπορεί να θεωρηθεί σύμπτωση, το γεγονός ότι αρκετές φορές στη διάρκεια των δώδεκα τευχών κάποιος θα απευθυνθεί στον Kovacs ως "Πούστη!", αλλά και το ότι η ίδια η μητέρα του αφήνει να εννοηθεί πως η σεξουαλικότητα του γιου της ξεφεύγει από τα "φυσιολογικά" πρότυπα είναι αρκετά καλοί λόγοι για να υποψιαστούμε πως η σεξουαλικότητα του χαρακτήρα είναι πιο περίπλοκη απ' ότι μοιάζει αρχικά. Η μεγαλύτερη επιβεβαιώση όμως έρχεται στα πάνελ που ακολουθούν. Θεωρητικά, τα παραπάνω πάνελ δεν παρουσιάζουν κάτι ιδιαίτερο, παρά τον Kovacs να φοράει τη στολή του alter ego του. Ωστόσο, όπως είδαμε και στο προηγούμενο άρθρο, το σχέδιο του Gibbons συνηθίζει να οπτικοποιεί ιδανικά όσα αναφέρει ή υπονοεί το σενάριο του Moore, προσθέτοντας επίπεδα ανάγνωσης της ιστορίας. Έτσι, μάλλον δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι την ώρα που ο Rorschach φοράει τη στολή του, βλέπουμε στο βάθος μια αφίσα με μια γυναίκα που ντύνεται. Καθόλο τυχαία, αυτή η αφίσα είναι μέρος της διαφημιστικής καμπάνιας του αρώματος "Nostalgia", προιόν που παράγει η εταιρία του Veidt. Μάλιστα, σε μια επιστολή που βρίσκουμε στο δέκατο κεφάλαιο, ο Veidt αναφέρει για την αφίσα ότι "επιλέγουμε σταθερά μοντέλα με μια ελαφρώς ανδρόγυνη ομορφιά, πράγμα που υποθέτω ότι σκοπό έχει να μας ανοίξει μια πόρτα προς το ομοφυλόφιλο κοινό", επιβεβαιώνοντας έτσι τη σεξουαλικότητα του Rorschach. Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα και συνδυάζοντας το γεγονός ότι πολλές drag queens είναι τρανσέξουαλ με το ότι ο Kovacs θεωρεί ως πραγματικό του πρόσωπο τη μάσκα, ίσως να μπορούσαμε να ισχυριστούμε πως και ο ίδιος είναι τρανσέξουαλ. Αν υποθέσουμε πως ο ισχυρισμός αυτός έχει όντως μια βάση και ο Rorschach είναι drag queen ή/και τρανσέξουαλ, τότε μήπως το γεγονός ότι πρόκειται για έναν ψυχοπαθή λειτουργεί εις βάρος της ιστορίας, προσβάλλοντας τα συγκεκριμένα άτομα; Τουναντίον θα ισχυριστούμε εμείς και ο λόγος αναπτύχθηκε ήδη στις παραγράφους για τον Hooded Justice. Αν η ανάγνωση μας διαθέτει έστω και ψήγματα αλήθειας, τότε ο Alan Moore δεν υπονοεί ότι τα άτομα με σεξουαλικότητα εκτός των κυρίαρχων προτύπων είναι ψυχοπαθή, αλλά καταντάνε ψυχοπαθή (προφανώς όχι όπως ο Rorschach), αν η κοινωνία τους υποχρεώνει να κρύβουν διαρκώς τις επιθυμίες τους και την ταυτότητα του. Mε άλλα λόγια, η ενοχή που αισθάνεται για την ταυτότητα του τροφοδοτεί τις βιαιοπραγίες του, τις οποίες και δικαιολογεί ως προσπάθεια να ξεβρωμίσει την κοινωνία. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί να εξηγηθεί και η αποστροφή του για τις γυναίκες, όπως ακριβώς οι ομοφυλόφιλοι που βρίσκονται σε άρνηση μετατρέπονται στους μεγαλύτερους ομοφοβικούς. Comedian - Η ενσάρκωση του Αμερικάνικου Ονείρου Αν και δεν τον βλέπουμε αρκετά στη διάρκεια της ιστορίας, η παρουσία (ή η απουσία καλύτερα) του Comedian, κατά κόσμο Edwars Blake, είναι καθοριστική για την εξέλιξη της πλοκής, αφού είναι η δολοφονία του εκείνη που θέτει τα γεγονότα εν κινήσει μέσω της έρευνας που ξεκινά ο Rorschach για τον εντοπισμό του δολοφόνου του. Τις περισσότερες πληροφορίες για εκείνον και τον χαρακτήρα του, τις μαθαίνουμε στη διάρκεια της κηδείας του, μέσα από τις αναμνήσεις των πρώην συνεργατών του, του Dr. Manhattan, του Ozymandias, του Nite Owl και της Silk Spectre (αν και εκείνη δεν είναι παρούσα). Το ενδιαφέρον με την παρουσίαση του Moore είναι ότι ενώ επιλέγει μια αλα Rashomon αφήγηση, οπότε θα περίμενε κανείς να παρουσιάζονται διαφορετικές πτυχές του χαρακτήρα του μακαρίτη, στην προκειμένη περίπτωση όλοι τον θυμούνται ως έναν τρομερά αντιπαθητικό χαρακτήρα με ελάχιστες αφορμές για συμπάθεια. Όντως, παρ' ότι το παρατσούκλι του μας προδιαθέτει για ευχάριστες στιγμές, στην πραγματικότητα η παρουσία του είχε συνδεθεί με τη βία σε όλες της τις μορφές. Η πρώτη φορά που φανέρωσε το ωμό του πρόσωπο ήταν όταν βίασε την πρώτη Silk Spectre, ενώ η δεύτερη, όταν βρισκόταν στο Βιετνάμ, όπου και πολέμησε για χάρη της Αμερικής. Λίγο πριν φύγει από τη χώρα και με τον πόλεμο να έχει ολοκληρωθεί με τη νίκη των αμερικάνικων στρατευμάτων, μια έγκυος γυναίκα τον πλησιάζει, απαιτώντας να τη βοηθήσει να μεγαλώσει το παιδί του(ς). Εκείνος της απαντάει λιτά, αλλά αποφασιστικά, φυτεύοντας μια σφαίρα στο κεφάλι της. Βιαστής και δολοφόνος, ο Comedian όχι μόνο απέχει αρκετή απόσταση από τον χαρακτηρισμό του ήρωα, αλλά οι πράξεις του μόνο κωμικές δεν είναι. Οπότε, προς τι το παρατσούκλι; O Rorschach έχει τη δικιά του εκδοχή για τη συμπεριφορά του Comedian, θεωρώντας πως ο πρώην συνεργάτης του έχει αντιληφθεί τον παραλογισμό του σύγχρονου κόσμου και έχει αποφασίσει να αποτελεί την ενσαρκωμένη παρωδία του. Κι όντως, δεν έχει άδικο. Ο Comedian αποτελεί τη λογική προέκταση της αμερικάνικης έννοιας της ελευθερίας που βάζει το άτομο και τις ανάγκες του πάνω από κάθε τι. Σε μια τέτοια κοινωνία κυρίαρχος είναι ο νόμος του ισχυρού, είτε πρόκειται για χώρες (Αμερική και ιμπεριαλισμός), είτε για σχέσεις ατόμων (Blake και γυναίκες). Υπό αυτό το πρίσμα, δεν πρέπει να θεωρούμε τυχαίο το γεγονός ότι ο Comedian έχει υποταχθεί πλήρως στα ιδανικά του Αμερικάνικου Ονείρου, δουλεύοντας στην υπηρεσία της αμερικάνικης κυβέρνησης, εκφράζει πλήρως τα ιδανικά της χώρας του και αποτελώντας πρότυπο πατριώτη. Αυτή η σχέση του με το αμερικάνικο κράτος, η υποταγή του στο Νόμο, οπτικοποιείται ιδανικά σε μια από τις στολές του, η οποία είναι σαφώς επηρεασμένη από την bondage αισθητική, σύνδεση που δεν εξαντλείται στο οπτικό επίπεδο. Όπως αναφέρει ο Ντελέζ στο βιβλίο του "Ζάχερ- Μαζώχ: Το Ψυχρό και το Βάναυσο", μέσω της μαζοχιστικής υποταγής στο Νόμο "αξιώνουμε να αναδείξουμε τον παραλογισμό, αναμένοντας επ' ακριβώς αυτή την αταξία την οποία υποτίθεται ότι απαγορεύει και εξορκίζει". Με αυτόν τον τρόπο, "ο νόμος [...] αντιστρέφεται εν είδη αστεισμού, εμμέσως, εμβαθύνοντας στις συνέπειες", με την πλεόν αυστηρή εφαρμογή του Νόμου, δηλαδή της ακραίας ατομικής ελευθερίας, να φέρνει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα, ξεσκεπάζοντας τον παραλογισμό του. [caption id="attachment_31901" align="alignnone" width="714"]"Τι απέγινε το Αμερικάνικο Όνειρο;", ρωτάει ο Nite Owl τον Comedian και εκείνος του απαντάει πως "Έγινε πραγματικότητα".[/caption] Dr. Manhattan & Silk Spectre - Η αδύνατη συνύπαρξη θεού και ανθρώπου Σε μια τυπική υπερηρωική ιστορία, οι υπερήρωες διαθέτουν κάποια υπερδύναμη, την οποία χρησιμοποιούν για να σώσουν μια ομάδα ανίσχυρων ανθρώπων. Ωστόσο, στο Watchmen ο μόνος χαρακτήρας με υπερδυνάμεις είναι ο Dr. Manhattan, ο οποίος μετατράπηκε στη γνωστή μπλε φιγούρα ύστερα από ένα ατύχημα, το οποίο δεν ενίσχυσε κάποιες προυάρχουσες ικανότητές του (π.χ ταχύτητα), αλλά άλλαξε τον τρόπο με τον οποίον αντιλαμβάνεται τον κόσμο. Πάλι, σε μια τυπική υπερηρωική ιστορία ένας τέτοιος χαρακτήρας θα παρουσιαζόταν με δύο τρόπους, είτε ως το απόλυτο Καλό (βλ. Superman), το οποίο θα αντιμετωπίσει κάθε είδους απειλή και θα αποτελεί πρότυπο για τον μέσο αδύναμο ανθρωπάκο, είτε ως το απόλυτο Κακό, το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί -πάλι- από έναν Μεσσία. Και στις δύο περιπτώσεις καταλήγουμε στο συμπεράσμα πως η ύπαρξη ενός ανώτερου όντος είναι απαραίτητη για την προστασία του κόσμου. Ο Alan Moore αποφεύγει έξυπνα την παγίδα του διπόλου που αναφέρθηκε, επιλέγοντας μια σαφώς πιο ενδιαφέρουσα προσέγγιση, η οποία ακόμα και σήμερα παραμένει ιδιαίτερα φρέσκια και πιστή στην αναρχική ιδεολογία του βρετανού συγγραφέα. Εκμεταλλευόμενος το γεγονός πως αυτός ο πανίσχυρος χαρακτήρας αντιλαμβάνεται τον κόσμο με εντελώς διαφορετικό τρόπο από τους ανθρώπους (κάτι που ΑΝ υπάρχει Θεός, είναι πολύ πιθανό να συμβαίνει και με εκείνον), εστιάζει σ' αυτές τις ικανότητες του για να αναδείξει το χάσμα ανάμεσα σε εκείνον και τους ανθρώπους. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζει ένα ον, το οποίο έχει χάσει κάθε επαφή με τους ανθρώπους, δυσκολεύεται να κατανοήσει τα συναισθήματα τους ή να λάβει μέρος σε μια συζήτηση, δίχως να τους προκαλέσει εκνευρισμό και παρά την ικανότητα του να ελέγχει την ύλη και να βλέπει το μέλλον, αρνείται να κάνει κάτι για να αποτρέψει τις μελλοντικές κακουχίες, θεωρώντας πως δεν υπάρχει ελεύθερη βούληση και όλοι είμαστε μαριονέτες ενός προδιαγεγραμμένου μέλλοντος. Για τον Dr. Manhattan τα ανθρώπινα συναισθήματα, όπως ο πόνος και η αγάπη, δεν διαφέρουν. Για εκείνον είναι απλά χημικές αντιδράσεις. Η αδιέξοδη σχέση ανάμεσα στους ανθρώπους και τον Θεό αντικατοπτρίζεται πλήρως στη δυσλειτουργική σχέση του Dr. Manhattan με την Silk Spectre II. Στο τρίτο κεφάλαιο, ο Dr. Manhattan δημιουργεί δύο κλώνους του, ώστε να απασχολούν σεξουαλικά τη Laurie, όσο εκείνος δουλεύει σε κάποιο επιστημονικό πείραμα, ενώ λίγο αργότερα θα παραδεχθεί πως πλέον δεν έχει ιδέα πως να κεντρίσει το ερωτικό της ενδιαφέρον. Ενδεικτικό της κατάστασης του είναι όταν κοιτάζει με περιέργεια ένα σουτιέν, σαν να μην μπορεί να αντιληφθεί τη χρησιμότητα του. [caption id="attachment_32370" align="alignnone" width="1027"] Βέβαια, δεν ήταν μόνο η Laurie που είχε προβλήματα στη σχέση της με τον Dr. Manhattan. Τα ίδια πέρασε και η πρώην γυναίκα του...[/caption] Η ανικανότητα του να επικοινωνήσει με τους ανθρώπους θα τον οδηγήσουν στην αυτοεξορία στον Άρη, όπου μετά από λίγο θα έχει μια καθοριστική συζήτηση με την Laurie. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, το ενδιαφέρον του για την ανθρωπότητα ήταν ανύπαρκτο, αφού θεωρούσε τα βάσανα της ασήμαντα μπροστά στο μεγαλείο του σύμπαντος. Όμως, η συζήτηση του με την Laurie και η αποκάλυψη πως είναι κόρη του Comedian θα τον οδηγήσει να αλλάξει άποψη. Πλέον, θεωρεί την ανθρώπινη ύπαρξη ένα θερμοδυναμικό θαύμα, δηλαδή ένα θαύμα που ήταν στατιστικά απίθανο να συνέβη, αλλά τελικά πραγματοποιήθηκε. Για παράδειγμα, η μητέρα της Laurie από όλους τους άντρες που μπορούσε να ερωτευτεί, έπεσε πάνω σε εκείνον που είχε χίλιους δυο λόγους να μισήσει, κάνοντας μάλιστα μαζί του και παιδί. Από τα αμέτρητα σπερματοζωάρια, έτυχε να γονιμοποιηθεί εκείνο που θα εξελισσόταν στη Laurie, η οποία γνώρισε τον Dr. Manhattan και πάει λέγοντας. Εκείνη τη στιγμή, ο Dr. Manhattan διαπιστώνει πως η ανθρωπότητα είναι γεμάτη με τέτοια τυχαία θαύματα, τα οποία έχουμε ξεχάσει πόσο εντυπωσιακά είναι, καθώς τα ζούμε καθημερινά. H οπτική του Dr. Manhattan για την ανθρωπότητα σίγουρα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον, ωστόσο διατηρεί το συναισθηματικό κενό ανάμεσα τους. Ο Dr. Manhattan συνεχίζει να βλέπει τους ανθρώπους ως όντα με τα οποία δεν μπορεί να συνδεθεί, αλλά σαν αντικείμενα που αξίζουν τον θαυμασμό και την προσεκτική μελέτη. Σε κάθε περίπτωση λοιπόν, η κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο Dr. Manhattan, ο τρόπος με τον οποίον αντιλαμβάνεται τον κόσμο, τον εμποδίζει να κατανοήσει και να ταυτιστεί με την ανθρώπινη κατάσταση, μετατρέποντας τον σε ένα παντοδύναμο, αλλά εξαιρετικά μοναχικό και απομονωμένο από την ανθρωπότητα ον. Μέσα αυτής της προσέγγισης, ο Moore αναδεικνύει τη μοναξιά και την απομόνωση που συνεπάγεται η απόλυτη δύναμη. Αναδεικνύοντας το αγεφύρωτο χάσμα ανάμεσα στη θεική οντότητα και στους ανθρώπους, παρακινεί τους δεύτερους να αναλάβουν οι ίδιοι το μέλλον τους και να μην περιμένουν κανέναν Μεσσία να τους σώσει, όχι επειδή είναι κακός και επιθυμεί τον βασανισμό τους, αλλά επειδή πολύ απλά δεν μπορεί να έχει ενσυναίσθηση της κατάστασης του. Μ' αυτόν τον τρόπο, ο Moore αναδεικνύει τη σημασία της αλληλοκατανόησης και επιχειρεί μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αποδόμηση του θρησκευτικού Μεσσιανισμού που διατηρεί ακόμα και σήμερα την πρωτοτυπία της. [caption id="attachment_32372" align="alignnone" width="1030"] Τελικά, οι άνθρωποι δεν χρειάζονται τον Θεό, αλλά ο ένας τον άλλον.[/caption] Ozymandias - Ο μεσσιανισμός ως ναρκισσισμός και ο ορισμός του νεοφιλελεύθερου υποκειμένου Κάποια στιγμή προς το τέλος της ιστορίας, όταν πλέον ο Ozymandias έχει αισθητά πιο ενεργό ρόλο, τον βλέπουμε να εξιστορεί στους σύντομα δηλητηριασμένους υπαλλήλους του την ιστορία της ζωής του. Μιλάει για την απόφαση του να πουλήσει όλη την περιουσία του για να αποδείξει στον εαυτό του πως είναι ικανός να δημιουργήσει κάτι βασιζόμενος αποκλειστικά στις δικές του δυνάμεις, μας αφηγείται εν συντομία τα ταξίδια που του άλλαξαν τη ζωή και τα ιστορικά πρόσωπα που τον ενέπνευσαν να γίνει αυτό που είναι. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, αυτός είναι ένας ξεδιάντροπος τρόπος να δώσεις στους αναγνώστες σημαντικές πληροφορίες για τη ζωή του χαρακτήρα, ωστόσο στην προκειμένη περίπτωση ο Moore χρησιμοποιεί αυτή την τόσο κλασική τεχνική για να αναδείξει τον ναρκισσισμό του Ozymandias, ο οποίος απολαμβάνει κάθε λεπτό που αφιερώνει για να μιλάει για τα περήφανα κατορθώματα του, ενώ το σχέδιο του Gibbons οπτικοποιεί ιδανικά τις προθέσεις του σεναρίου. Απ' τα παραπάνω, γίνεται φανερό πως η πρόθεση του Ozy να σώσει τον κόσμο δεν είναι τίποτα παραπάνω από εκδήλωση του ναρκισσισμού του, με τον Moore να βρίσκει ακόμη μία ευκαιρία να ασκήσει κριτική σε κάθε είδους σωτήρες που στην πραγματικότητα δεν θέλουν να λύσουν τα πρβλήματα του κόσμου, αλλά αναζητούν μια ευκαιρία να επιβάλλουν τα δικά τους οράματα για την ιδανική κοινωνία, πολλές φορές με τη χρήση βίας, την οποία και θεωρούν το αναγκαίο κακό για την επιβολή του "αντικειμενικά" ιδεατού και ειρηνικού τους κόσμου. Η παρουσίαση της προσωπικότητας του Ozymandias ως ναρκισσιστική θα ήταν αρκετή για να τον αναδείξει σ' έναν εξαιρετικά ενδιαφέρων χαρακτήρα, όμως είναι οι λεπτομέρειες του οράματος του και η ανατριχιαστικά διεισδυτική ματιά του Moore που τον μετατρέπουν σε έναν από τους πιο πολυεπίπεδους χαρακτήρες του κόμικ. Μέσα από τους μονολόγους του ίδιου του Ozymandias, αλλά και από την αλληλογραφία του ή τις συνεντεύξεις που μας παρέχει ο Moore ως υποστηριχτικό υλικό, προκύπτει πως ο μετα-αποκαλυπτικός κόσμος που οραματίζεται ο υπερήρωας/επιχειρηματίας ελάχιστα διαφέρει από τον νεοφιλελεύθερο κόσμο μας. Η συνήθεια του να κάθεται μπροστά από δεκάδες οθόνες, προσπαθώντας να οσφρυστεί τις τάσεις της ανθρωπότητας για να τις εκμεταλλευτεί εμπορικά, φέρνει στο μυαλό την κυριαρχία της Big Data και της ποσοτικοποίησης του εαυτού. Γι' αυτό το λόγο άλλωστε οι επιχειρήσεις του εκμεταλλεύονται το αίσθημα νοσταλγίας που κυριαρχεί, αφού όπως αναφέρει ο ίδιος σ' ένα γράμμα του "Σε εποχές γεμάτες άγχος και πίεση, όταν το παρόν μοιάζει ασταθές και το μέλλον φαντάζει δυσοίωνο, η αυθόρμητη αντίδραση των ανθρώπων είναι η υποχώρηση και η φυγή από την πραγματικότητα, η αναζήτηση ενός καταφυγίου είτε σε φαντασιώσεις του μέλλοντος, είτε σε τροποποιημένα οράματα ενός ημιφανταστικού παρελθόντος", ενώ όπως είδαμε και νωρίτερα γλυκοκοιτάζει εμπορικά και το ομοφυλόφιλο κοινό. Οι ομοιότητες όμως δεν σταματάνε εδώ. Το όραμα του Ozymandias για έναν καλύτερο κόσμο δεν περιορίζεται σε γενικεύσεις, αλλά περιγράφει με λεπτομέρεια το ιδανικό υποκέιμενο που θα κατοικεί σε αυτόν. Ένα υποκείμενο που δεν θα φοβάται τον πόνο και τις προκλήσεις, αλλά θα επιδιώκει να ξεπερνάει διαρκώς κάθε νεο εμπόδιο, θέτοντας νέα όρια στον εαυτό του. Για να γίνει εφικτό αυτό το άτομο, το οποίο φέρνει αρκετές ομοιότητες με το νεοφιλελεύθερο υποκείμενο της κοινωνίας της κόπωσης που περιγράφει ο Byung-Chul Han, ο Veidt έχει αναπτύξει μια μέθοδο σωματικής και ψυχικής αυτοβελτίωσης που ελάχιστα διαφέρει από τις αμέτρητες συμβουλές για απόλυτη ευτυχία που συναντά κανείς στην εποχή της θετικής ψυχολογίας. Οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας - Μια ωδή στην απροσδιοριστία της καθημερινότητας Συνήθως, οι υπερηρωικές ιστορίες δεν ασχολούνται με τον απλό καθημερινό κόσμο που στο τέλος της ημέρας πληρώνει τις ζημιές από τις καταστροφές που προκαλούν οι ηρωισμοί των υπερηρώων. Ωστόσο, το Watchmen ακολουθεί έναν διαφορετικό τρόπο, ασυνήθιστο ακόμη και για τα σημερινά δεδομένα. Μέσα στα δώδεκα τεύχη, ο Moore αφιερώνει αρκετό χρόνο στον ψυχοθεραπευτή του Rorschach, παρουσιάζοντας τις επιπτώσεις στη ψυχολογία του και πως η επαφή του με τον Rorschach δημιουργεί τριγμούς στην οικογενειακή του ζωή, ενώ εξίσου σημαντική παρουσία έχει ένας περιπτεράς και ο πιτσιρικάς που διαβάζει κόμικς ακριβώς δίπλα του με τις συζητήσεις τους να αποτελούν παράθυρο στις σκέψεις και τις αγωνίες του μέσου ανθρώπου μπροστά στην απειλή του Ψυχρού Πολέμου. Η έμφαση που δίνει ο Moore στον απλό κόσμο ίσως να φαντάζει αχρείαστη, ωστόσο μένει πιστή στις αναρχικές του ρίζες, αποτελώντας μια απάντηση στον ντεντερμινισμό και την απαισιοδοξία που κυριαρχεί σε όλη την ιστορία. Μπορεί ο Ozymandias να έχει στήσει το τέλειο σχέδιο και να θεωρεί δεδομένη την επιτυχία του, ωστόσο η τελική κατάληξη του θα κριθεί από τον πιτσιρικά που ανακαλύπτει το ημερολόγιο του Rorschach, το οποίο κρύβει στις σελίδες του όλες τις γαργαλιστικές λεπτομέρειες για την ενοχή του Veidt. Κάπως έτσι, η τύχη ενός τόσο μεγάλου σχεδίου καταλήγει να κρίνεται από μια τόσο απλή, τυχαία στιγμή. Ή, όπως θα έλεγε ο Dr. Manhattan, από ένα θερμοδυναμικό θαύμα. Διότι στο τέλος της ημέρας, η καθημερινότητα πάντα θα βρίσκει τρόπους να ξεγλιστράει από όλα εκείνα τα ολοκληρωτικά σχέδια που προσπαθούν να εξαλείψουν κάθε είδους απροσδιοριστία και να μας καθηλώσουν σε μια ζωή δίχως τη χαρά της έκπληξης. Έτσι, το φινάλε του κόμικ είναι μια ωδή στην ευλογία και την κατάρα του ανθρώπινου είδους, να μην γνωρίζει τι μέλλει γενέσθαι, δίνοντας μια ιδιαίτερα αισιόδοξη τροπή σε μια ιστορία που μοιάζει να ξεχυλίζει κυνισμό σε κάθε πάνελ. Συμπεράσματα Παρατηρώντας τους χαρακτήρες της ιστορίας, εύκολα διαπιστώνει κάποιος πως αυτοί απέχουν αρκετά από το ηρωικό πρότυπο που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε σε παρόμοιες ιστορίες. Παρ' όλα αυτά, ο Moore ποτέ δεν δεν μπαίνει στη διαδικασία να τους κρίνει, στάση που τον τιμά ιδιαίτερα, αν αναλογιστούμε πως πολλοί από αυτούς τους χαρακτήρες, όπως ο Comedian ή ο Ozymandias, αποτελούν και πολιτικές αλληγορίες, Αυτό δεν σημαίνει πως δεν καταθέτει έστω και έμεσα τη δικιά του πολιτική στάση, ωστόσο δεν τον κάνει κουνώντας το δάχτυλο στους αναγνώστες, αλλά επιτρέποντας τους να διαμορφώσουν εκείνη τη δικιά τους κρίση για τον κάθε χαρακτήρα. Μ' αυτόν τον τρόπο, ο Moore πετυχαίνει κάτι εξαιρετικά σημαντικό που πολλοί σύγχρονοι δημιουργοί θα' θελαν να κατορθώσουν, αλλά δυστυχώς αποτυγχάνουν πανηγυρικά. Κατάφερε να δημιουργήσει μια ιστορία με ξεκάθαρες πολιτικές προεκτάσεις, της οποίας όμως το μήνυμα δεν λειτουργεί εις βάρος όλων των υπόλοιπων στοιχείων και σε καμιά περίπτωση δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι ενώ η ιστορία τοποθετείται στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου, πολλές πτυχές της παραμένουν επίκαιρες μέχρι σήμερα. Η διεισδυτική ματιά στο νεοφιλελεύθερο σύστημα είναι ανατριχιαστική λόγω της εγκυρότητας της, ενώ η συμπερίληψη queer ατόμων απ' όλο το φάσμα της σεξουαλικότητας (τρανσέξουαλ, ασέξουαλ, φετιχιστές) φαντάζουν τόσο τολμηρές συγκριτικά με "πολιτικά ορθά" προιόντα που θεωρούν πως η σεξουαλικότητα εξαντλείται στην ομοφυλοφιλία ή στην καλύτερη σε ένα ζευγάρι χειροπέδες. Μάλιστα, ο Moore τα καταφέρνει πολύ καλύτερα από τον μέσο πολιτικά ορθό συγγραφέα και ως προς την απεικόνιση των γυναικών, παρ' ότι οριακά απουσιάζουν. Οι μοναδικές γυναικείες παρουσίες είναι εκείνη της Silk Spectre I και της κόρης της, Laurie. Όμως, παρ' ότι έχουν δευτερεύων ρόλο σε καμιά περίπτωση δεν μοιάζουν διακοσμητικές. Η συμπάθεια που καταλήγει να τρέφει η πρώτη για τον βιαστή της αναδεικνύει την περιπλοκότητα της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης, χωρίς να μοιάζει με απόπειρα ξεπλύματος των πράξεων του Comedian, ενώ η αδιέξοδη σχέση της Laurie με τον Dr. Manhattan και η αποκάλυψη για τον πατέρα της, τη μετατρέπουν σε έναν από τους ελάχιστους χαρακτήρες με τους οποίους μπορεί να ταυτιστούν οι αναγνώστες. Φθάνοντας λοιπόν προς το τέλος του αφιέρωματος, οφείλουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα σχετικά με το αν το Watchmen πρόκειται για το καλύτερο κόμικ όλων των εποχών. Στην πραγματικότητα όμως, μια τέτοια απάντηση ποτέ δεν μπορεί να είναι αντικειμενική και μάλλον δεν έχει ιδιαίτερη αξία. Έτσι, θα περιοριστούμε στον ισχυρισμό ότι το Watchmen, πέρα από την αδιαμφισβήτητη καλλιτεχνική του αξία, θα έπρεπε να αποτελεί πρότυπο για την Τέχνη που θέλει να προβληματίζει το κοινό της. Μακριά από τα διαφημιστικά κόλπα της πολιτικής ορθότητας, αλλά και από εκείνους που "δεν θέλουν πούστηδες στα κόμικς και στις ταινίες τους", ο Moore και ο Gibbons αποδεικνύουν πως υπάρχει και άλλος δρόμος. Το ότι μέχρι σήμερα, ελάχιστοι είναι αυτοί που τον διέσχισαν, μονάχα θλίψη πρέπει να μας δημιουργεί. Το κείμενο το βρίσκετε και ΕΔΩ
  11. Πρώτο άρθρο για το αφιέρωμα στη γιγαντιαία βιβλιογραφία του Alan Moore και η αρχή γίνεται με το Watchmen. Αν και γενικά θα προσπαθήσουμε να παρουσίασουμε τις δουλειές του Moore μένοντας όσο το δυνατόν πιο πιστοί γίνεται στη χρονολογική σειρά κυκλοφορίας τους, κάνουμε μια εξαίρεση για το Watchmen, τόσο λόγω της σημασίας του, όσο και λόγω επικαιρότητας χάρη της σειράς του HBO. Στο -σχετικά εισαγωγικό- πρώτο μέρος του αφιερώματος για το Watchmen θα μιλήσουμε για (α) τους λόγους που οδήγησαν στην τεράστια επιτυχία του, κάνοντας μια σύντομη αναφορά στην κατάσταση που επικρατούσε στο χώρο των κόμικς μέχρι και τη δεκαετία του '80, (β) τις σεναριακές και σχεδιαστικές αρετές του και (γ) την επίδραση του όχι μόνο στα κόμικ, αλλά σε ολόκληρη την ποπ κουλτούρα. Τέλος, (δ) θα αναρωτηθούμε αν η σύγχρονη ποπ κουλτούρα, που φαίνεται να λατρεύει τόσο πολύ τους υπερήρωες, μπορεί να διδαχθεί κάτι απ' το συγκεκριμένο κόμικ, αν και την τελική απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα τη δώσουμε στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος που θα δημοσιευθεί σε μια εβδομάδα ακριβώς. Σκοπός μας, να απαντήσουμε στο μεγαλύτερο ερώτημα που βασανίζει τους φίλους του μέσου: είναι το Watchmen το καλύτερο (υπερηρωικό) κόμικ όλων των εποχών; (α) Γιατί είναι σημαντικό το Watchmen; Άλλαξε τη βιομηχανία των κόμικς Ο Ιούνιος του 1938 άλλαξε καθοριστικά την τότε βιομηχανία των κόμικς, αφού η εμφάνιση του Superman στο Action Comics #1, έμελλε να σηματοδοτήσει την αρχή μιας νέας εποχής, γεμάτης από υπερήρωες, όπως ο Batman, η Wonder Woman, o Green Lantern και άλλοι. Ειδικά την περίοδο του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, το θέαμα των καλών υπερηρώων να τσακίζουν τους σατανικούς κακούς ήταν τρομερά δημοφιλές, ωστόσο το τέλος του πολέμου σηματοδότησε και την πτώση του ενδιαφέροντος του κοινού για ιστορίες με παρόμοιες θεματολογίες. Τη θέση των υπερηρωικών περιπετειών άρχισαν να παίρνουν σταδιακά ιστορίες τρόμου, ρομάντσου, εγκλημάτων και western, προσφέροντας μια ανάσα φρέσκου αέρα στο μέσο, την οποία θα έκοβε απότομα, λίγα χρόνια αργότερα, η λογοκρισία που επιβλήθηκε από το Comics Code Authority. Αυτό είχε σαν συνέπεια όλα αυτά τα είδη που είχαν αρχίσει να κυριαρχούν στις σελίδες των κόμικς να επηρρεαστούν έντονα με αποτέλεσμα οι υπερήρωες να αποκτήσουν ξανά τη χαμένη τους δόξα. Ωστόσο και εκείνοι είχαν να πληρώσουν ακριβό αντίτιτιμο, αφού οι περιορισμοί στις ιστορίες ήταν τόσοι πολλοί, ώστε κατέληξαν τελικά να προσφέρουν εντελώς αφελείς ιστορίες, όπου πάντα το καλό θα νικούσε στο τέλος. Η εποχή αυτή πέρασε στην ιστορία ως Silver Age, με το πιο ενδεικτικό δείγμα του κυρίαρχου ύφους εκείνης της περιόδου -τουλάχιστον για το ευρύ κοινό- να είναι ο τηλεοπτικός Batman του '66. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '70, υπήρξε μια χαλάρωση στην επιβεβλημένη λογοκρίσια και κάπως έτσι το είδος του τρόμου άρχισε να επιστρέφει αργά, αλλά σταθερά, ανοίγοντας το δρόμο για την καλλιτεχνική άνθιση των επόμενων χρόνων, αν και δύσκολα θα φανταζόταν κανείς αυτό που θα ακολουθούσε. Αποκορύφωμα αυτής της αλλαγής στη θεματική των κόμικς ήταν δύο κυκλοφορίες, το The Dark Knight Returns και το Watchmen, τα οποία πρέπει να έπεσαν ως κεραυνός εν αιθρία στο ανυποψίαστο αναγνωστικό κοινό που μέχρι τότε είχε συνηθίσει να διαβάζει εξαιρετικά απλοικές ιστορίες. Η επιτυχία του Watchmen ήταν τέτοια που του χάρισε βραβεία Eisner και Hugo (το πρώτο κόμικ που κατάφερε κάτι τέτοιο), ενώ κατάφερε να μπει στη λίστα του περιοδικού TIMES με τα εκατό καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του αιώνα. Αποτύπωση ψυχροπολεμικού κλίματος και γκριζάρισμα χαρακτήρων Κάθε σελίδα του Watchmen εκπέμπει το ψυχροπολεμικό κλίμα της εποχής, την αγωνία για το τέλος του κόσμου που έμοιαζε να πλησιάζει απειλητικά. Πάνω σε αυτή τη φοβία, ο Alan Moore έχτισε μια ιστορία που λάμβανε χώρα σε έναν κόσμο που έμοιαζε αρκετά με τον δικό μας, αλλά είχε και σημαντικές διαφορές. Κυριότερη ήταν η ύπαρξη του Dr. Manhattan, του μοναδικού υπερανθρώπου στο κόμικ, ο οποίος βοήθησε την Αμερική να κερδίσει τον πόλεμο στο Βιετνάμ, παίζοντας καθοριστικό ρόλο στα γεωπολιτικά παιχνίδια της εποχής. Παράλληλα, οι -άνευ υπερδυνάμεων- υπερήρωες είχαν κάνει την εμφάνιση τους αρκετά χρόνια πριν, αλλά κάποια στιγμή υποχρεώθηκαν να αποκαλύψουν τα πρόσωπα τους. Κάποιοι αποσύρθηκαν, άλλοι δούλεψαν για την κυβέρνηση και μόνο ένας φαίνεται να συνέχισε τη δράση του, ο Rorsarch. Ο μοναχικός περιπατητής, έβγαινε κάθε βράδυ στα σοκάκια της Νέας Υόρκης για να τιμωρήσει με βάναυσο τρόπο κάθε είδους (μικρο)εγκληματία. Κάπως έτσι, ανακαλύπτει τυχαία, πως ένας παλιός του συνάδελφος, ο Comedian, έπεσε θύμα δολοφονίας και αρχίζει την έρευνα του, ώστε να μάθει ποιός και γιατί τα έχει βάλει με πρώην υπερήρωες. Η αναζήτηση της αλήθειας θα οδηγήσει τον Rorsarch στη χρήση ακραίων μεθόδων, ασύνηθιστες για τα τότε υπερηρωικά δεδομένα. Η κατάσταση όμως χειροτερεύει, όσο μαθαίνουμε τα παρελθοντικά πεπραγμένα των περισσότερων χαρακτήρων, διαπιστώνοντας σταδιακά ότι απέχουν αρκετά από τον χαρακτηρισμό του ήρωα. Με αυτόν τον τρόπο, ο Alan Moore απομακρύνει τους χαρακτήρες του από τα πρότυπα που είχαν κυριαρχήσει μέχρι τότε, προσθέτοντας μια ηθική περιπλοκότητα στην ιστορία, η οποία ξεχώρισε εύκολα από άλλες σύγχρονες κυκλοφορίες. (β) Ένα φιλόδοξο καλλιτεχνικό εγχείρημα Αφηγηματικά, η προσέγγιση του Moore δεν έμοιαζε με τίποτα από ό, τι είχε προηγηθεί. Η ιστορία του δεν αναζητούσε απεγνωσμένα τις σκηνές δράσεις, αλλά άφηνε χώρο για φιλοσοφικούς προβληματισμούς και απλές, καθημερινές στιγμές την ίδια ώρα που μέρος της πλοκής λάμβανε χώρα στον Άρη(!), ενώ η χρήση λογοτεχνικών αποσπασμάτων, εγγράφων και άλλων ντοκουμέντων πρόσφερε (και προσφέρει) μια μοναδική αναγνωστική εμπειρία, χάρη της οποίας ο κόσμος του κόμικ φαντάζει ακόμα πιο ζωντανός (σημαντική σημείωση: η χρήση αυτών των εγγράφων δεν είναι απαραίτητη για την κάλυψη κάποιου αφηγηματικού κενού, αλλά λειτουργεί μόνο ενισχυτικά στον βασικό κορμό της πλοκής). Το τελικό αποτέλεσμα δεν ήταν άλλο ένα υπερηρωικό κόμικ, αλλά μια ιστορία που άνοιγε αρκετά θεματικά μέτωπα, στα οποία εμβάθυνε μέσα από τις διαφορετικές οπτικές των πρωταγωνιστών. Το Watchmen είναι μια ιστορία μυστηρίου, μια υπερηρωικη ιστορία, αλλά και μια slice of life αφήγηση της ζωής απλών ανθρώπων με ποικίλα προβλήματα. Εν τέλει, η αφήγηση του Moore δημιούργησε ολοκληρωμένους χαρακτήρες και ολοζώντανους κόσμους, σε τέτοιο βαθμό που ελάχιστοι κατάφεραν να προσεγγίσουν ξανά. Βέβαια, δεν πρέπει ούτε στιγμή να υποβιβάζουμε τη σχεδιαστική δουλειά του Gibbons, το σχέδιο του οποίου δεν συνοδεύει απλά το κείμενο του Moore, αλλά συνυπάρχει μαζί του επί ίσης όροις, πολλές φορές προσθέτωντας σημαντικές αφηγηματικές πληροφορίες, ενώ τεύχη όπως το πέμπτο (A Fearful Symmetry) αποτελούν αυτόνομα καλλιτεχνικά επιτεύγματα. "Είμαστε και οι δύο αποφάγια", αναφέρει ο Dan και στο τρίτο πάνελ τα κυριολεκτικά αποφάγια μπαίνουν σχεδόν στο κέντρο. Οπτική αφήγηση στα καλύτερα της. (γ) Επιρροή στα κόμικς (και όχι μόνο) Η ερώτηση σε αυτή την απάντηση είναι εξαιρετικά σημαντική, αφού θα μας βοηθήσει να εκτιμήσουμε κατά πόσο το Watchmen είναι ένα υπερεκτιμημένο κόμικ. Με μια πρώτη ματιά, η απάντηση είναι θετική, αλλά μήπως είναι επίκαιρο για τους λάθος λόγους; Η μόδα του σκοτεινού ύφους Πολλοί ισχυρίζονται πως το κόμικ των Moore, Gibbons και Higgins είναι εξαιρετικά ώριμο, βαθύ και σκοτεινό. Σίγουρα, αυτοί οι ισχυρισμοί δεν απέχουν καθόλου απ' την πραγματικότητα, ωστόσο ο περιορισμός σε αυτούς μας αποπροσανατολίζει από την ουσία της ιστορίας. Η μαγεία και η μεγάλη επιτυχία του Watchmen είναι ότι κατάφερε να κερδίσει την εύνοια και ατόμων έξω από τον χώρο των κόμικς, δίχως να θυσιάσει τη εγγενή γελοιότητα της ιδέας των υπερήρων και των ενήλικων ανθρώπων που ντύνονται το βράδυ με λάτεξ στολές για να βαράνε κακοποιούς. Αυτό το μοναδικό πάντρεμα του σοβαρού ύφους με τις πιο γελοίες στιγμές, πιστώνεται στο σενάριο του Alan Moore -που ναι, διαθέτει και κωμικές στιγμές-, στο σχέδιο του Gibbons που αποτυπώνει ιδανικά και τις ρεαλιστικές, αλλά και τις φανταστικές πτυχές της ιστορίας (βλ. καλαμάρι), αλλά και στην ανατρεπτική χρωματική παλέτα του John Higgins που δημουργεί έναν κόσμο οικείο και αυτόνομο την ίδια στιγμή. Η φαντασία επιτίθεται στον ρεαλισμό. Αυτή την ιδιαιτερότητα φαίνεται να ξέχασαν, να αγνόησαν ή να μην αντιλήφθηκαν καν όσοι θέλησαν να συνεχίσουν το πνεύμα της ιστορίας του Watchmen, με τη συμπαθέστατη σε γενικές γραμμές μεταφορά του Zack Snyder να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Παρ' ότι, ο Snyder έμεινε πιστός πάνελ προς πάνελ στο κόμικ, επέλεξε να αλλάξει ένα βασικό πράγμα, το φινάλε, το οποίο καθόλου τυχαία είναι και μια απ' τις πιο "γελοίες" και "παιδικές" στιγμές της ιστορίας. Αυτή η σοβαρή προσέγγιση του είδους κορυφώθηκε σε ταινίες, όπως το The Dark Knight και Joker, οι οποίες μοιάζουν να ντρέπονται για την καταγωγή τους (χρησιμοποιώντας το έργο του Moore ως σημείο αναφοράς της ποιότητας τους), αλλά και σε άλλες κομιξικές ιστορίες, οι οποίες προσπάθησαν να διώξουν από πάνω τους την υπερηρωική ρετσινιά, διατηρώντας όμως εκείνα τα χαρακτηριστικά που θα τους βοηθούσαν να κερδίσουν την χαμένη εκτίμηση τους απο το ευρύ κοινό. Τη βία και τη σκοτεινιά. Αντίθετα, το φανταστικό στοιχείο που ακόμα και σήμερα συνοδεύεται από αρνητικούς χαρακτηρισμούς, παραγκωνίστηκε, ώστε να μπορούν οι ιστορίες να χαρακτηρισθούν "ώριμες", "βαθειές" και "σκοτεινές". Κάπως έτσι λοιπόν, κατέληξε μια τόσο ριζοσπαστική ιστορία να ρίξει τη σκιά της σε ένα ολόκληρο είδος, σε ένα ολόκληρο μέσο, κυρίως για τους λάθους λόγους, εγκλωβίζοντας τη δημιουργικότητα σε μια στείρα ανακύκλωση και αναγκάζοντας τον Moore να εκφράσει τη δυσαρέσκεια του για την επιρροή που άσκησε τελικά η δημιουργία του. (Για την ιστορία, οι μοναδικές ταινίες που επιχείρησαν να δημιουργήσουν έναν δικό τους κόσμο, να κάνουν μια απόπειρα speculative fiction ήταν τα Man of Steel και Aquaman, τα οποία αγκάλιασαν μέρος της κομιξικής αφέλειας. Στον ίδιο τον χώρο των κόμικς, οι δουλειές του Grant Morrison λειτουργούν ως αντίβαρο στην επιβεβλημένη σοβαροφάνεια και κόμικς όπως το Justice League: The New Frontier είναι απόδειξη ότι η αφέλεια μπορεί να συνδυαστεί με την περιπλοκότητα, δίνοντας μας εξαιρετικά αποτελέσματα.) Δεδομένου ότι όλη αυτή η σοβαροφάνεια που κυριαρχεί στο υπερηρωικό είδος προέρχεται (και) από το Watchmen, σίγουρα μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε ακόμα επίκαιρο. Ωστόσο, αν δωθεί έμφαση στα υπόλοιπα, παραμελημένα χαρακτηριστικά του (τη φαντασία, το λεπτομερές χτίσιμο κόσμου, την ιδιαίτερη αφήγηση) το Watchmen θα μπορεί να αποδειχθεί πυξίδα προς το μέλλον, βοηθώντας το χώρο του φανταστικού να προχωρήσει μπροστά και να ξεκολλήσει απ' το μηδενισμό που έχει κυριεύσει την ποπ κουλτούρα. Η πρωτότυπη αφήγηση του Watchmen δείχνει το δρόμο προς το μέλλον Λίγο καιρό πριν, ο Soderbergh κυκλοφόρησε μια διαδραστική σειρά, το Mosaic. Η σειρά αυτή όμως, δεν ήταν διαδραστική με τον τρόπο του Black Mirror: Bandersnatch, δηλαδή δεν είχε ως σκοπό να επιτρέψει στους θεατές να επιλέξουν την δική τους κατάληξη της ιστορίας, αλλά έμοιαζε περισσότερο με το Watchmen (κι όμως!). Πιο συγκεκριμένα, αν κάποιος ήθελε να παρακολουθήσει τη σειρά απ' την κατάλληλη εφαρμογή θα είχε τη δυνατότητα να διαβάσει διάφορα ντοκουμένα απ' τον κόσμο της σειράς, ακριβώς δηλαδή όπως συνέβη και στο κόμικ του Moore, μετατρέποντας την παρακολούθηση της σε μια εντελώς διαφορετική εμπειρία. Κάτι παρόμοιο, έχει συμβεί και με το τηλεοπτικό Twin Peaks, για το οποίο έχουν κυκλοφορήσει βιβλία με αστυνομικές αναφορές σχετικές με το μυστήριο της σειράς, τα οποία δεν είναι απαραίτητα για την κατανόηση της βασικής πλοκής, απλώς προσφέρουν τη δυνατότητα εμβάθυνσης στην ιστορία, αλλά και στο πρόσφατο X-Men House of X/Power of X με τη χρήση ντοκουμέντων, ενώ μια πιο δυστοπική εκδοχή αυτού του είδους αφήγησης βρίσκουμε στο Star Wars, το οποίο δημοσιεύει σημαντικά στοιχεία της πλοκής του, είτε σε κόμικς, είτε σε βιβλία που μπαλώνουν αμήχανες σκηνές, είτε ακόμα και στο... Fortnite. (δ) Πόσο ικανοποιητικά στέκονται οι θεματικές του σήμερα; Με βάση τα όσα γράφτηκαν παραπάνω, αρχίζει να διαφαίνεται προς τα που κλίνουμε ως προς την απάντηση μας για τη σπουδαιότητα και σημασία του Watchmen. Ένα κόμικ το οποίο αποτελεί ορόσημο για την υφολογική στροφή ενός ολόκληρου μέσου και το οποίο φαίνεται να κρύβει σπέρματα των αφηγηματικών τεχνικών του μέλλοντος, σίγουρα μπορεί να χαρακτηρισθεί τουλάχιστον σημαντικό. Ωστόσο, ένα εξαιρετικά καίριο ερώτημα είναι κατά πόσο οι θεματικές της ιστορίας είναι επίκαιρες σήμερα. Μήπως το ψυχροπολεμικό κλίμα μοιάζει πλέον ξεπερασμένο; Μήπως το σενάριο είναι σεξιστικό, οπότε πρέπει να κάψουμε το κόμικ μαζί με άλλα έργα παλιότερων δεκαετιών τα οποία δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες για εκπροσώπηση διάφορων κοινωνικών ομάδων; Ή μήπως ο Moore της δεκαετίας του '80 βάζει τα γυαλιά στο 90% εκείνων που ισχυρίζονται ότι γράφουν πολιτικοποιημένες ιστορίες; Η απάντηση θα δωθεί στο επόμενο (και τελεύταιο) μέρος του αφιερώματος στο Watchmen, όπου θα αναλύσουμε τις θεματικές της ιστορίας μέσα απ' τους χαρακτήρες της.
  12. «Γινόμαστε πολιτικοί από τη στιγμή που ζούμε στον κόσμο» Γιάννης Κουκουλάς, Γιάννης Ιατρού Ευρέως γνωστός ως ο σχεδιαστής που έδωσε μορφή στο αριστουργηματικό κόμικς Watchmen σε σενάριο του Alan Moore, ο Βρετανός δημιουργός Dave Gibbons βρέθηκε στην Ελλάδα στο πλαίσιο του AthensCon 2019, γεγονός που στάθηκε αφορμή για μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση μαζί του. Ο συγχρονισμός δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερος, αφού η μεταφορά του σημαντικότερου έργου του βετεράνου καλλιτέχνη σε τηλεοπτική σειρά ξεκίνησε να προβάλλεται τον Οκτώβρη στο Netflix Γεννημένος το 1949 στο Λονδίνο, ο Dave Gibbons θεωρείται σήμερα ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους δημιουργούς κόμικς. Αν και ξεκίνησε από τα βρετανικά underground περιοδικά και συνέχισε στο ιστορικό 2000AD, σύντομα άρχισε να συνεργάζεται με σπουδαίους σεναριογράφους στις μεγαλύτερες εταιρείες. Εχει συνυπογράψει ορισμένα από τα πιο δημοφιλή κόμικς των τελευταίων ετών σε σενάρια των Alan Moore, Frank Miller, Mark Waid, Mark Millar κ.ά. Παρά τα 70 χρόνια του παραμένει παραγωγικότατος και, όπως τον γνώρισαν οι επισκέπτες τού The Athens Con την περασμένη εβδομάδα, ευγενέστατος και με ρηξικέλευθες απόψεις για τη γλώσσα και την τέχνη των κόμικς. Αναπόφευκτα ξεκινάμε με τους «Watchmen». Πριν από λίγες μέρες ξεκίνησε η τηλεοπτική σειρά. Εχουν υπάρξει επίσης τα τελευταία χρόνια ατελείωτα prequels, sequels, spinoffs... Τι πιστεύετε ότι σημαίνουν σήμερα οι «Watchmen» για τους αναγνώστες κόμικς και τι για εσάς; Τι διατηρείται από το εμβληματικό αυτό έργο και την αίγλη του 34 χρόνια μετά; Ο Άλαν κι εγώ φτιάξαμε το «Watchmen» πολλά χρόνια πριν ως γκράφικ νόβελ: μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος, ήταν δηλαδή αυτοτελές. Τα prequels και τα sequels κάπως το ξεχειλώνουν. Αν το «Watchmen» είναι ένα ανέκδοτο, τα prequels το εξηγούν ουσιαστικά... σκοτώνοντάς το, αφού αναλύονται κομμάτια που λάμβανες σαν δεδομένα, χωρίς να χρειάζεσαι τόσο ενδελεχή επεξήγηση, ενώ τα sequels συνθέτουν το σύμπαν των «Watchmen» με το υπόλοιπο σύμπαν της DC, κάτι το οποίο προσωπικά βρίσκω ανούσιο. Φυσικά όλες οι δουλειές ξεχειλίζουν από ταλέντο, τα βιβλία φαίνονται υπέροχα, απλά δεν βρίσκω κάποιο λόγο να ξεχειλωθεί τόσο, πέρα από τα χρήματα. Και για να είμαι ειλικρινής, δεν πιστεύω καν πως φέρνουν και τόσο πολλά χρήματα. Πάντοτε πιστεύαμε ότι θα ήταν υπέροχο να γίνει ταινία, φαντάσου πόσο συναρπαστικό μάς φαινόταν εκείνη την εποχή. Παρά τις δυσκολίες, η σημαντικότερη εκ των οποίων ήταν πως το έργο δεν ήταν «όχημα» για έναν ήρωα-σταρ, μετά την απήχηση των ταινιών του Batman άνοιξε ο δρόμος για τη μεταφορά του «Watchmen», κάτι που ανέλαβε ο Zack Snyder. Τους πρώτους τρεις μήνες αφότου προβλήθηκε το τρέιλερ της ταινίας, πουλήσαμε περισσότερα αντίτυπα απ’ ό,τι είχαν πουληθεί τα προηγούμενα 25 χρόνια – αν το δεις δηλαδή αποκλειστικά ως διαφήμιση για τη δουλειά μας, τότε τα πήγε περίφημα! Απόσπασμα από το «Watchmen» Η τηλεοπτική σειρά όμως είναι το κάτι άλλο! Μου αρέσει η δουλειά του Ντάνιελ Λίντελοφ όπως και να ‘χει. Η «μετάφραση» είναι πάλι διαφορετική, αφού έχουμε το μακρόσυρτο σπάσιμο σε επεισόδια, πρόκειται όμως για κάτι το οποίο, ως φαν των πλατφορμών streaming, λατρεύω να καταναλώνω. Νομίζω ότι η κρίσιμη επιλογή του Λίντελοφ να απομακρυνθεί όσο χρειαζόταν από το πρωτότυπο υλικό οδηγεί ουσιαστικά σε μια παρέκταση του αυθεντικού έργου. Αν το δικό μας «Watchmen» είναι μια πέτρα που πέφτει στο νερό, αυτό που βλέπουμε στις οθόνες μας είναι το κελάρυσμα που αυτή προκαλεί, κάτι πολύ φρέσκο και καινούργιο. Ως θεατής αγωνιώ για το νέο επεισόδιο κάθε εβδομάδα. Δεν έχω δει ακόμα το τελευταίο γιατί είμαι στην Ελλάδα και ανυπομονώ να γυρίσω σπίτι και να το δω με την ησυχία μου. Σήμερα, όποιος έχει δει μια ταινία της Marvel και ίσως ενδιαφέρθηκε για τα κόμικς, αν μπει σε ένα κομιξάδικο και πει «ενδιαφέρομαι για γκράφικ νόβελ, από πού να ξεκινήσω;», θα του πουν «ξεκίνα από το Watchmen». Γιατί είναι αυτοτελές, η αφήγηση είναι απλή και παρά την πολυπλοκότητά της, πρόκειται για ένα κόμικς ικανό να φέρει νέο κόσμο. Κι αυτό γίνεται πολλά χρόνια, μερικές φορές όμως με λάθος προσέγγιση. Ο Αλαν κι εγώ φτιάξαμε το «Watchmen» με πολλή αγάπη για αυτού του είδους τους χαρακτήρες, αλλά ένα μεγάλο κομμάτι της βιομηχανίας κόμικς σκέφτηκε «είναι ζοφερό, σκληρό και σκοτεινό, ας τα κάνουμε όλα έτσι». Με τον Αλαν οφείλουμε ένα μεγάλο συγγνώμη που καταδικάσαμε τα κόμικς της εποχής να είναι ζοφερά, σκληρά και σκοτεινά. «Watchmen», σε σενάριο του Alan Moore και «The Secret Service» από τη συνεργασία του με τον Mark Millar Οι Watchmen, η Martha Washington, ο Σούπερμαν με τον Αλαν Μουρ και άλλες δουλειές σας αμφισβήτησαν τις παραδόσεις του υπερηρωικού είδους. Πόσο πιστεύετε ότι συμβάλατε στη σύγχρονη κατάσταση της αποδόμησης; Ή μήπως δεν έχει αλλάξει τίποτα και οι υπερήρωες πουλάνε ακόμα ματσίλα και ανδρισμό; Ενα από τα ενδιαφέροντα πράγματα που συμβαίνουν στα σημερινά κόμικς είναι πως υπάρχει όλο και μεγαλύτερη ποικιλία. Φυσικά υπάρχουν βρετανικά κόμικς, όπως υπάρχουν και ελληνικά, ευρωπαϊκά και αμερικανικά. Όταν βρεθείς σε ένα αμερικανικό συνέδριο κόμικς, θα περιτριγυρίζεσαι από πολλά αμερικανικά, αλλά πάντοτε θα υπάρχουν και πολλά ευρωπαϊκά κόμικς. Αισθάνομαι πως οι διαφορετικές βιομηχανίες κόμικς έχουν τρόπον τινά συμπτυχθεί. Την εποχή που μεγάλωνα διαβάζοντας αμερικανικά κόμικς είχαν τραβήξει το ενδιαφέρον μου τα λεγόμενα indie κόμικς, τα οποία όμως χρησιμοποιούσαν πολύ συχνά Ευρωπαίους καλλιτέχνες: Ιταλούς, Ισπανούς, αλλά και Λατινοαμερικανούς. Πάντοτε απολάμβανα αυτήν την ποικιλομορφία. Παράλληλα αυξάνεται και το πλήθος των αναγνωστών αλλά και τα διαφορετικά χαρακτηριστικά τους. Στο παρελθόν ήταν ένα σχεδόν ανδροκρατούμενο χόμπι, οπότε δεν υπήρχε μεγάλη ευχέρεια να δεις διαφορετικές όψεις του ίδιου χαρακτήρα. Πιστεύω πως σε αυτό το επίπεδο το «Watchmen» συνέβαλε με την έννοια πως ασχοληθήκαμε με τους χαρακτήρες, χτίσαμε τα προφίλ τους σαν να ήταν πραγματικοί άνθρωποι. Το ίδιο και με τη Martha Washington. Δεν είναι υπερήρωας – παραμένει ήρωας, αλλά έφερε από νωρίς στο προσκήνιο το ζήτημα της αναγκαιότητας να μην είναι όλοι οι ήρωες αρρενωποί λευκοί άντρες, έδειξε πως υπάρχουν εναλλακτικές. Είναι μία από τους αγαπημένους μου χαρακτήρες. Κατά κάποιον τρόπο η ιστορία της έχει στοιχεία σάτιρας, όχι με τη φιλοσοφική έννοια, αλλά σε επίπεδο... πολιτικού ανέκδοτου. Μου αρέσει όταν οι γραμμές δεν είναι τόσο κρυστάλλινες και κατά κάποιον τρόπο θολώνουν και αλληλοκαλύπτονται. «Martha Washington - Give me Liberty» σε σενάριο του Frank Miller και «Superman» από ακόμη μια συνεργασία του με τον Alan Moore Γίνατε διάσημος επί θατσερισμού και ριγκανισμού και φαντάζομαι ότι εκείνες οι σκληρές εποχές έπαιξαν ρόλο και στις δικές σας επιλογές. Σήμερα, επί Τραμπ και επικείμενου Brexit, πόσο επηρεάζει η πολιτική τα έργα σας; Γινόμαστε αναπόφευκτα πολιτικοί από τη στιγμή που ζούμε στον κόσμο και επηρεαζόμαστε από τον ρου του. Όλοι οι άνθρωποι έχουν την τάση να έχουν μια άποψη. Θεωρώ όμως πως η προπαγάνδα παραείναι βαρετή, αφού είναι σαν να κοιτάς μόνιμα σε μια κατεύθυνση και να χάνεις οτιδήποτε υπάρχει γύρω σου. Νομίζω ότι με το «Watchmen» εξερευνήσαμε σε έναν βαθμό τον αυταρχισμό και γενικότερα τη δεξιά αντίληψη της πολιτικής, κάτι που έκανε πολύ πιο έντονα ο Αλαν στο «V For Vendetta», όπου μιλούσαμε για ένα απολυταρχικό, φασιστικό πλαίσιο. Αυτό που θεωρώ εκπληκτικό είναι πως έργα που έχουν γραφτεί 30 ή και 40 χρόνια πριν μπορούν να εκφράσουν απόλυτα καταστάσεις που βιώνουμε και σήμερα: άλλος ένας τρελός πρόεδρος, ένας πρόεδρος της σόου μπιζ. Αυτό ακριβώς ήταν και ο Ρίγκαν. Επί Τραμπ είχα περάσει μια περίοδο που περίμενα μανιωδώς την πτώση του. Κάθε φορά που έκανε κάποια απαράδεκτη χοντράδα σκεφτόμουν «αποκλείεται να τη γλιτώσει με αυτό», αλλά κάθε φορά τα κατάφερνε! Οσο περήφανος Βρετανός κι αν αισθάνομαι, παραμένω βαθιά Ευρωπαίος και διαφωνώ κάθετα με το Brexit. Από τη μια όμως αισθάνομαι πως πλέον είναι όλα χαμένα, και από την άλλη παραμένω αθεράπευτα αισιόδοξος. Απόσπασμα από το «Martha Washington Dies» σε σενάριο του Frank Miller Πώς σας φάνηκε το φεστιβάλ κόμικς στην Ελλάδα; Πόσο νόημα έχουν αυτές οι εκδηλώσεις για τη δουλειά σας και για την τέχνη των κόμικς; Όταν ήμουν 10 χρονών, ζούσα σε έναν κόσμο όπου τα κόμικς ήταν μια μοναχική ασχολία, αφού ελάχιστοι από τους φίλους μου διάβαζαν, πόσο μάλλον φανατικά. Έπρεπε να περάσουν πολλά χρόνια για να βρεθώ σε φεστιβάλ κόμικς, όπως το San Diego, και να δω με τα μάτια μου πως υπάρχουν τόσοι πολλοί που μοιράζονται το ίδιο πάθος με μένα, απλώς στην καθημερινή ζωή είναι διασκορπισμένοι. Αυτές οι εκδηλώσεις, οι οποίες διαρκώς αυξάνονται και πληθαίνουν και γίνονται πλέον σε διάφορα μέρη σε όλον τον κόσμο, είναι μια καλή ευκαιρία λοιπόν να συναντηθούν όλοι αυτοί: παθιασμένοι πιτσιρικάδες, φανατικοί συλλέκτες, γηραιότεροι άνθρωποι που κάποτε διάβαζαν κόμικς και νοσταλγούν. Στη γειτονιά σου μπορεί να είσαι ο μοναδικός κομιξάκιας, εκεί όμως είσαι μια σταγόνα στο νερό. Κάθε χρόνο δέχομαι μερικές χιλιάδες προσκλήσεις για αντίστοιχες εκδηλώσεις, καταλήγω όμως να πηγαίνω σε 3 ή 4. Ο λόγος που βρίσκομαι στην Αθήνα είναι επειδή ρώτησα μερικούς από τους φίλους μου που έχουν φιλοξενηθεί εδώ τα προηγούμενα χρόνια και με διαβεβαίωσαν πως η διοργάνωση, η ομάδα, ο χώρος, η φιλοξενία θα είναι εξαιρετικά – το οποίο και διαπίστωσα ιδίοις όμμασι. Το ξενοδοχείο ήταν εξαιρετικό, το φαγητό προσεγμένο, οι διοργανωτές ευγενείς και γνώστες του αντικειμένου. Πάνω απ’ όλα όμως το κοινό ήταν τόσο θερμό, τόσο ενθουσιώδες... Επίσης τυχαίνει συχνά να συναντάς φίλους σου. Όταν πηγαίνεις σε τέτοιες εκδηλώσεις, είναι σαν να ταξιδεύεις με ένα υπερωκεάνιο το οποίο βυθίζεται και ξαφνικά καλείσαι να πηδήξεις σε μια σωσίβια λέμβο, όπου δεν ξέρεις με ποιους θα είσαι. Και αυτό θα κάνει τη διαφορά. Μερικές φορές δεν θέλεις να βγεις από εκεί, ακόμα κι αν φτάσεις στον προορισμό σου και άλλες θα ήθελες να βγεις από τη λέμβο και να συνεχίσεις κολυμπώντας. Η εμπειρία μου εδώ ήταν μία από τις καλύτερες και θέλω να ευχαριστήσω άπαντες για την αντιμετώπιση που μου επιφύλαξαν. Πηγή
  13. Πώς το «Watchmen» άλλαξε την ιστορία των κόμικς Ξεκινώντας από το φθινόπωρο του 1986, οι Αλαν Μουρ και Ντέιβ Γκίμπονς άλλαξαν την ιστορία των κόμικς με τα 12 τεύχη του «Watchmen». Η ιστορία τους συνδύαζε αστυνομικό νουάρ, ψυχροπολεμική παράνοια, υπερήρωες χωρίς υπερδυνάμεις, σεξ, βία και αποδόμηση όλων όσων ξέραμε για τα κόμικς μέχρι τότε. Τι είδους άνθρωποι φοράνε πολύχρωμα κολάν και βγαίνουν στους δρόμους για να πλακωθούν στο ξύλο; Πώς θα ήταν ο κόσμος μας αν υπήρχε ανάμεσα στους κοινούς θνητούς ένα ον με θεϊκές δυνάμεις; Ερωτήματα που το «Watchmen» απάντησε με τολμηρό και πρωτοποριακό τρόπο, σεναριακά και εικαστικά. Από σχεδιαστικής άποψης, για παράδειγμα, είναι πρωτοποριακό το χώρισμα της κάθε σελίδας σε 9 καρέ, που επιτρέπει στη δράση να προχωράει πιο γρήγορα, ενώ δίνει τη δυνατότητα για πάνω από 300 διαφορετικούς συνδυασμούς των καρέ. Φανταστείτε ότι ένα από τα 12 τεύχη-κεφάλαια που έχει τον τίτλο «Fearful Symmetry», είναι όλο συμμετρικό, είτε ως προς την τοποθέτηση των καρέ στις απέναντι σελίδες είτε ως προς τα χρώματα που κυριαρχούν σε κάθε ένα από αυτά. Δείτε, για παράδειγμα, πώς εναλλάσσονται σε μία σελίδα τα καρέ όπου κυριαρχεί το κόκκινο με εκείνα που στηρίζονται στο κίτρινο και το μωβ. Το βίντεο του Insider που θα δείτε στη συνέχεια, συντάσσεται με την ευρέως αποδεκτή άποψη ότι το «Watchmen» (που κυκλοφορεί σε ενιαίο γκράφικ νόβελ με τα 12 τεύχη στη σειρά) είναι το καλύτερο κόμικ όλων των εποχών. Και την υποστηρίζει με μια σειρά από επιχειρήματα που θα σας κάνουν, αν έχετε ήδη το «Watchmen» να το ξαναδιαβάσετε από την αρχή, και αν δεν το έχετε να τρέξετε στο κοντινότερο «κομιξάδικο». https://youtu.be/JLKZOQnWs80 Τέλος, η σειρά «Watchmen» του ΗΒΟ που έκανε πρεμιέρα τον Οκτώβριο θεωρείται μία από τις καλύτερες της χρονιάς, και αποτελεί σίκουελ του κόμικ. Στην Ελλάδα προβάλλεται από τη Nova, ταυτόχρονα με την Αμερική και με ελληνικούς υπότιτλους κάθε Κυριακή στις 04:00 μετά τα μεσάνυχτα, και σε Prime Time προβολή κάθε Δευτέρα στις 22:00, στο Novacinema4HD. https://youtu.be/7RhBjI9dPe4 Πηγή
  14. V for Vendetta- Η κορυφαία συνάντηση comic και πολιτικής Ο Alan Moore αποτελεί, μαζί με τον Neil Gaiman και τον Frank Miller την μεγάλη Τριάδα των σπουδαιότερων δημιουργών της 9ης Τέχνης και επηρεάσαν, ο καθένας με διαφορετικό τρόπο, την μαζική κουλτούρα περισσότερο από όσο φανταζόμαστε. Ο Moore, σε αντίθεση με τον σκοτεινό και gritty ρεαλιστή Miiller και τον ψυχαναλυτικό ονειρισμό του Gaiman, επέλεξε μια πιο πλουραλιστική προσσέγγιση, η οποία, ακόμα και όταν έγραφε υπερηρωικές ιστορίες, όπως το Killing Joke, πάντα ήταν από μια πλευρά που το κοινωνικό είχε βαρύνουσα σημασία, πολλές φορές επισκιάζοντας την πλοκή αυτή καθεαυτή. Όταν λοιπόν αυτό το κοινωνικό και πολιτικό στοιχείο ήταν ελεύθερο να αναπτυχθεί χωρίς συμβάσεις, τότε το έργο του Moore εξελισσόταν σε κάτι εντελώς μοναδικό, βαθύ και πραγματικα αριστουργηματικό. Το V for Vendetta (1988) είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το παραπάνω. Μπορεί να παρουσιάζει έναν ήρωα με δυνάμεις πάνω από το κανονικό, ωστόσο δεν είναι κατα βάση ένα υπερηρωικό comic. Μάλιστα, δεν διστάζει να αναφερθεί με μια ελαφριά υποτίμηση στο υπερηρωικό είδος, τουλάχιστον σε κάποιες πλευρές του που ο Moore βίωσε πολύ καλά δουλεύοντας για τις μεγάλες εταιρείες τους χώρου. Aντίθετα, αποτελεί ένα έργο το οποίο εξερευνά ζητήματα πολιτικής, κοινωνικών ελευθεριών και δικαιωμάτων, το οποίο προκάλεσε (μέσω μιας ιδιαίτερης κινηματογραφικής αναφοράς) αντιδράσεις και στον πραγματικό κόσμο. Οι ιστορίες των ανθρώπων που μας παρουσιάζονται μέσα στις σελίδες, του V, της Evey Hammond, ακόμα και του Eric Finch είναι η ιστορία μιας κοινωνίας που βυθίστηκε στον πόλεμο και την καταστροφή για χάρη των εθνικισμών και των συμφερόντων και μετά, τα ίδια ακριβώς συμφέροντα και εθνικισμοί επανήλθαν στο προσκήνιο, πιο επιθετικά και πεινασμένα από ποτέ για να τραφούν από τα απομεινάρια των κοινωνιών που οι ίδιοι κατέστρεψαν. Μέσα από το αλληγορικό σχήμα των Norsefire γινόμαστε μάρτυρες της απανθρωποίησης μιας κοινωνίας. Βλέπουμε πως η πείνα και η απόγνωση εξαθλιώνει ολόκληρα κομμάτια που πληθυσμού, πως ο φασισμός, παρ όλη την τεχνολογική του ανάπτυξη, δεν παύει ποτέ να είναι ένα σύστημα που καθιστά το άτομο κτήνος, ένα απάνθρωπο και απρόσωπο τέρας που νοιάζεται περισσότερο για αριθμούς παρά για ζωές. Και εδώ τίθεται το δίλημμα: Είναι χειρότερο πράγμα μια τέτοια κτηνώδης πολιτική βρίσκει συνεχώς πρόθυμους συνεργούς και ζηλωτές για να το πετύχει, άτομα που δείχνουν με το δάχτυλο (fingermen) τους ανθρώπους που είναι διαφορετικοί, ή πως οι κοινωνίες πολλές φορές όχι μόνο το ανέχονται, αλλά το επιθυμούν κιόλας; Ο Μοοre σκιαγραφεί, με έναν έντονο αέρα noir και τρομερή γλαφυρότητα ένα τέτοιο σύστημα, απάνθρωπο και ανίκανο να συνεργαστεί ακόμα και με τον εαυτό του. Μεγάλο μέρος του comic αφιερώνεται, τις προδοσίες και την πάλη των κομματιών του Κεφαλιού μεταξύ τους για μια καλύτερη και πιο κεντρική θέση το πλέγμα εξουσίας. Περνά μέσα από το μικροσκόπιο ανθρώπους που στελεχώνουν τις κρατικές μηχανές και μας αποκαλύπτει πως την φρίκη που ήδη βλέπουμε να μας κυβερνά: Παιδεραστές που κρύβονται πίσω από την θρησκεία, βασανιστές που βαυκαλίζονται με το life style αποτελούν τους ηγέτες. Οι άνθρωποι που τους ακολουθούν όμως δεν είναι λιγότερο ή περισσότερο αποτρόπαιοι από τον άνθρωπο που στέκεται δίπλα μας. Καθημερινοί άνθρωποι που ¨κάνουν απλά την δουλειά τους”. Θα ήταν ταιριαστό για ένα απρόσωπο σύστημα να υποταχθεί σε έναν απρόσωπο άνθρωπο. Ο V δεν έχει πρόσωπο, ούτε όνομα (κεντρική ιδέα που ενεπνευσε τους Anonymous χρόνια αργότερα), έχει όμως μίσος απέναντι στον φασισμό. Η εκδίκηση του είναι προσωπική ταυτόχρονα όμως και πολιτική, καθώς κατευθύνεται σε πρόσωπα δημόσια, σύμβολα και ιδέες. Την ίδια στιγμή δεν αποσκοπεί μόνο στο να λύσει μια προσωπική βεντέτα, αλλά στο να πρωτοστατήσει σε ένα πολιτικό κίνημα ανατροπής, να γίνει η πρωτοπορία που θα αντιπαλέψει τη βία και την καταπίεση του κράτους. Και ως πρωτοπορία δομείται και ο χαρακτήρας του. Πείραμα των φυλακών, καλλιτέχνης, αναρχικός, transexual (στις πρώτες εκδοχές της ιστορίας) θεατρίνος (οι περισσότερες ατάκες του είναι σε σαιξπηρικό ιαμβικό πεντάμετρο), αποτελεί ουσιαστικά το αμάλγαμα πολλών και αντιθετικών μεταξύ τους επιρροών, από τον Orwell και τον Max Ernst μέχρι τον… Judge Dredd και τον Vincent Price, τις οποίες ο Moore και οι συνεργάτες συνέθεσαν σε έναν μοναδικό και ταυτόχρονα κοινό χαρακτήρα. Ο V χρησιμοποιεί βία και δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του για την ορθότητα των πράξεων του. Δρα ως πρωτοπορία, όχι όμως ως ηγέτης, Προτάσσει έναν βαθύ ατομικισμό, πολύ κοινό στην αγγλική παραδοσιακή λογοτεχνία και απόλυτα ταιριαστό με τον αναρχισμό του. Είναι ο συνοδοιπόρος και ο βοηθός, έναν ρόλο που μετά την αυτοθυσία του, αναλαμβάνει η Evey. Τεχνικά, στο V for Vendetta κυριαρχούν οι λογοτεχνικές αναφορές, η ποίηση, η μουσική, η ιστορία. Ακόμα και στα καρέ που κυριαρχούν τα υπερ ηρωικά κατορθώματα και δράση, ο Moore τα στολίζει με αποσπάσματα από τον Σαίξπηρ και διάφορους άλλους ποιητές, δημιουργώντας έναν ακατάπαυστο ρυθμό και συνέχεια που διαπνεύει όλο το έργο. Από την άλλη, οι διάλογοι είναι άμεσοι, δυναμικοί και ζωντανοί και εμποδίζουν το comic να χαθεί σε μονοπάτια μονομανίας και αυτοαναφορικότητας. Προσδίδουν μια τρομερή πλαστικότητα και υφή στο σχέδιο των χαρακτήρων, κάνοντας τον αναγνώστη να βιώνει τις ιστορίες, τον πόνο και τον ρόλο τους μέσα στην πλοκή, η οποία με την σειρά της αποτελείται από πολλά μικρότερα subplots, που όλα μαζί οδηγούν στο μεγάλο φινάλε. Το V for Vendetta δεν θα ήταν πραγματικότητα αν δεν υπήρχε ο έτερος μεγάλος καλλιτέχνης, ο David Lloyd, που ανέλαβε το εικαστικό κομμάτι και ήταν και η αφορμή για ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας. Ο Lloyd, μαθημένος από την εμπειρία του στο κλασσικό και τρομερά υποτιμημένο Night Raven και βαθιά επηρεασμένος από τους pulp χαρακτήρες της δεκαετίας του 1930, δίνει έναν σκοτεινό αλλά συγχρόνως πολύχρωμο χαρακτήρα στο comic. Κυριαρχούν οι απλοί συνδυασμοί χρωμάτων, οι έντονες σκιές και περιγράμματα, ενώ το εκρηκτικό μοντάζ του έργου το κάνει να φαίνεται πως όλα ρέουν, όλα αλλάζουν γύρω από τους χαρακτήρες, μια αίσθηση που θυμίζει την δουλειά τoυ Moore στο Swamp Thing. Επιπλέον, ο Lloyd κατάφερε να αυξομειώνει την ένταση των καρέ του, πότε τονίζοντας τις λεπτομέρειες και πότε αφήνοντας την φαντασία του αναγνώστη να συμπληρώσει τα κενά, αποδίδοντας έτσι μια πανέμορφη ατμόσφαιρα μυστηρίου την οποία, ανά σημεία, θαρρείς πως μπορείς να κόψεις με το μαχαίρι… Το V for Vendetta, παρά την απόπειρα απολιτικοποίηση του από την ταινία, ήταν και θα παραμείνει ένα κορυφαίο αριστούργημα πολιτικού ύφους και χαρακτήρα, ένα έναυσμα για παραγωγικές συζητήσεις, τσακωμούς και συγκρούσεις, και, πάνω από όλα, μια αφορμή για τον κόσμο να σκεφθεί και, ίσως, να αποτρέψει την ρήση του ίδιου του Moore: Όσο οι άνθρωποι γίνονται πιο απελπισμένοι, η ιστορία δείχνει πως δεν θα εξεγερθούν σε μια μεγάλη, προλεταριακή παλίρροια που θα συνθλίψει τους καταπιεστές τους. Θα στραφούν ο ένας ενάντια στον άλλον… Πηγή
×
×
  • Create New...