Jump to content

Καλώς ήλθατε στο ComicStreet

Γίνετε μέλη της κοινότητας. Η εγγραφή είναι γρήγορη και εύκολη.

Search the Community

Showing results for tags '2015'.

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Forums

  • ΥΠΟΔΟΧΗ
    • Κανόνες
    • Νέα / Ανακοινώσεις
    • Απορίες / Βοήθεια
    • Γενική Συζήτηση
  • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ / ΑΡΘΡΑ
    • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
    • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
  • ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΞΕΝΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • WEBCOMICS
  • ΚΟΜΙΚΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ
    • Κινηματογράφος/TV και Κόμικς
    • Animation
    • Βιβλία
  • ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ - ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ
    • Καταστήματα
    • Πηγές - Ενημέρωση

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


About Me

  1. Είμαστε στο 2076. Το ίντερνετ δεν υπάρχει πια. Υπάρχει μόνο ως μια πληγή στη σύγχρονη ιστορία. Στο πρόσφατο παρελθόν του κόμικ, η φούσκα του ίντερνετ έσκασε, διαρρέοντας τα προσωπικά στοιχεία όλων. Mails, στοιχεία πιστωτικών καρτών, μηνύματα, σβησμένες φωτογραφίες και βίντεο , ιατρικά αρχεία, search histories… Τίποτα δεν έμεινε κρυφό, καταστρέφοντας σχέσεις, εταιρίες, οικογένειες, αξιοπρέπειες. Όλοι πλέον κυκλοφορούν μεταμφιεσμένοι για να κρύψουν τις αληθινές τους ταυτότητες. Η τέταρτη εξουσία (τα μίντια) εκτελούν χρέη αστυνομίας και η παράβαση προσωπικών δικαιωμάτων έχει ξαναγίνει ένα από τα χειρότερα εγκλήματα. Τα αυτοκίνητα είναι ιπτάμενα και τα τσιγάρα μαριχουάνας νόμιμα. Κάπου μέσα σ αυτόν τον κόσμο βρίσκουμε και τον κεντρικό ήρωα, έναν ιδιόρρυθμο παπαράτσι, που προσπαθεί να διαλευκάνει τη δολοφονία μιας πελάτισσάς του. Πρόκειται για ένα από τα καλύτερα scifi κόμικς που διάβασα τα τελευταία χρόνια, γραμμένο από τον Brian K. Vaughan, σχεδιασμένο από τον Martin Marcos και χρωματισμένο από την Muntsa Vicente. Τι θέλω από ένα καλό scifi κόμικ; Καλή σεναριακή ιδέα; Πειστικό post apocalyptic κόσμο; Ενδιαφέροντες α' & β' χαρακτήρες; Καλή ισορροπία μεταξύ δράματος και χιούμορ; Ποπ αναφορές; Φυσικούς διαλόγους ; Σωστό δέσιμο σεναρίου με σχέδιο και χρώμα; Καρέ κινηματογραφικά στημένα; Έχει απ' όλα αυτά . Αγαπημένος μου χαρακτήρας ο παππούς του πρωταγωνιστή, απομεινάρι των ημερών μας. Θεούλης! Μια άλλη πολύ αξιόλογη πλευρά αυτού του κόμικ έχει να κάνει με το πως κυκλοφόρησε: Τα 10 τεύχη του (είναι ολοκληρωμένο) βγήκαν online για κατέβασμα από τη σελίδα panelsyndicate.com (digital comics directly from creators to readers) , που λειτουργεί με τη λογική "πληρώστε ό,τι θέλετε για να το κατεβάσετε". Μπορεί να τα κατεβάσει κανείς ακόμα και πληρώνοντας 0 $! Στη σελίδα αυτή μπορεί να βρει κανείς και το making of του κόμικ, με προσχέδια και σελίδες σεναρίου. Το κόμικ είναι φτιαγμένο για να διαβάζεται κατά βάση σε pc ή tablet, οπότε όσοι το κατεβάσετε δε θα χετε τις ίδιες δυσκολίες που εμφανίζουν τα σκαναρισμένα κόμικς . Όλες οι φωτος που έβαλα είναι σελίδες από τα κόμικς που κατέβασα από τη σελίδα. Για όσους συνεχίζουν να επιμένουν στο χαρτί, έχει κυκλοφορήσει και μια πολύ ωραία HC έκδοση από την Image. Ο Vaughan συμφώνησε να δώσει στην Image την έκδοση του Private Eye, αν η Panelsyndicate έκανε μια ιστορία για το Walking Dead, όπως και συνέβη (The Walking Dead: Alien, 2016) . Βραβεία: Eisner Award στην κατηγορία Best Digital/Webcomic Harvey award στην κατηγορία Best Online Comics Work
  2. Το Fables είναι μία πολύ δημοφιλής σειρά της Vertigo (η οποία πλέον έχει «κλείσει» και όλα τα κόμικς της εκδίδονται από τη μητρική εταιρεία, DC), η οποία διήρκεσε 150 (!) τεύχη, χωρίς να συνυπολογίζονται τα διάφορα one-shots και crossovers (π.χ. με τον Batman) που έχουν βγει κατά καιρούς. Το πρώτο τεύχος κυκλοφόρησε το 2002, ενώ το τελευταίο, σχετικά πρόσφατα θα έλεγε κανείς, το 2015. Δεν υπάρχει εύκολος τρόπος για να περιγράψει κανείς τη βασική πλοκή της σειράς, καθώς η ιστορία είναι μεγαλειώδης και διαθέτει πολλούς χαρακτήρες. Στην ουσία όμως, όλοι οι ήρωες που ξέρουμε από τα λαϊκά παραμυθία, όπως είναι ο Κακός ο Λύκος, η Σταχτοπούτα ή ο Πινόκιο, ζούσαν ειρηνικά στις κοιλάδες τους, μέχρι που κάποια μέρα ένας εχθρός, ο «Adversary», ήρθε και κατέκτησε τα σπίτια τους. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, οι παραμυθένιοι ήρωες να εκδιωχθούν από το δικό τους φανταστικό κόσμο και να έρθουν να ζήσουν στο δικό μας. Προφανώς, οι ίδιοι δε θέλουν να φανερώσουν την αληθινή τους φύση στους ανθρώπους, τους οποίους αποκαλούν περιπαιχτικά «mundys» (<mundane: βαρετούς, συνηθισμένους), και για αυτό όσοι από τους ήρωες έχουν ανθρώπινη μορφή ζουν σε ένα ξενοδοχείο στην οδό Bullfinch, ενώ όσοι δε διαθέτουν ανθρώπινη μορφή (π.χ. είναι παραμύθια από το ζωικό βασίλειο) ζουν σε ένα άλλο μέρος του ανθρώπινου κόσμου, σε μία φάρμα. Το πρώτο arc πραγματεύεται τη δολοφονία (;) της Rose Red, αδερφή της Xιονάτης, και την εξερεύνηση των συνθηκών κάτω από τις οποίες επήλθε ο θάνατος της. Αυτός που αναλαμβάνει να ερευνήσει την υπόθεση είναι ο Bigby Wolf, ένας εκ των (πολλών) πρωταγωνιστών του κόμικ. Δράση, μυστήριο (π.χ. ποια είναι η αληθινή ταυτότητα του Adversary και γιατί εκδίωξε τους παραμυθένιους ήρωες;), δράμα, αλλά και πολύ (ενήλικο ενίοτε) χιούμορ συνθέτουν ένα πολύ δυνατό κοκτέιλ που απευθύνεται σε αναγνώστες που επιζητούν κάτι που να ξεφεύγει από τα συνηθισμένα. (Άλλωστε εμείς δεν είμαστε mundane, σωστά; ) Η σειρά σε απορροφά από τη πρώτη σελίδα κιόλας και χωρίς να το καταλάβεις, έχεις τελειώσει το πρώτο trade και ψάχνεις να βρεις να διαβάσεις το επόμενο. Το (πυκνό) γράψιμο του Bill Willingham σε κάνει να ανυπομονείς εναγωνίως να δεις τι θα συμβεί στη πορεία. Ανέφερα ότι η σειρά έχει πολλές ανατροπές, έτσι; Αν όχι, τότε να είστε προετοιμασμένοι για πολλές από δαύτες. Στο καλλιτεχνικό κομμάτι, ο Mark Buckingham (ο κύριος σχεδιαστής από τους πολλούς) κάνει αξιοπρεπέστατη δουλειά. Το σχέδιο του θα έλεγα ότι διαθέτει μία απλότητα (τύπου σαν της Pia Guerra από το Y the Last Man), αλλά έχει μια γοητεία & ταιριάζει στη παραμυθένια ατμόσφαιρα της ιστορίας. (no pun intended) Αν μου αρέσει η σειρά; Τη θεωρώ μία εκ των πιο απολαυστικών που έχω διαβάσει. Τελεία. Όμως, η αλήθεια είναι ότι κάπου στο τεύχος 80 και ύστερα αρχίζει και πέφτει η ποιότητα. Όχι ότι δεν είναι καλή η σειρά από εκεί και τούδε, αλλά δεν είναι σαν τα πρώτα 75 goat τεύχη της σειράς. Τώρα, πώς μπορείτε να τη συλλέξετε; Εντάξει, νομίζω πως οι περισσότεροι είστε εξοικειωμένοι με το κόμικ. Όμως, αν παρόλα αυτά είστε από αυτούς τους mundane λίγους που δεν έχουν τσεκάρει ακόμα τη σειρά, θα σας πρότεινα τα πολύ οικονομικά και ποιοτικά compendiums. 4 στο σύνολο, που περιέχουν όλο το υλικό. (150 τεύχη και τα διάφορα one-shots) Τσεκάρετε και το box set. Μάλιστα, του χρόνου η σειρά αναμένεται να συνεχιστεί. Συγκεκριμένα, τον Μάη του 2022 το κόμικ επιστρέφει δριμύτερο με 12 νέα, σπαρταριστά τεύχη. Από τους ίδιους συντελεστές. Εννοείται πως κέρδισε και πολλά Eisner βραβεία. 14 στο σύνολο.
  3. "Κάτω από το εμφανές ερωτικό γράμμα, προς τα Road Warrior, Judge Dredd και 13 Assassins, που είναι το κόμικ μας, θα βρείτε μια μελέτη για τον ολοένα αυξανόμενο εθισμό μας στην τεχνολογία και στο επουσιώδες" - Rick Remender Με την παραπάνω πρόταση μας περιγράφει ακριβώς τι συμβαίνει σε αυτή τη σειρά ο πολύ γνωστός συγγραφέας Rick Remender ( X-Men, Captain America, Low, Deadly Class, Black Science, Avengers κ.α ), ο οποίος τελευταία η ποιότητα στα έργα του γίνεται όλο και καλύτερη. Πραγματικά εντυπωσιακή δουλειά και ιδιαίτερα συνοπτική καθώς ολοκληρώθηκε σε 10 τεύχη από την Image. Το σχέδιο ανέλαβε ο Sean Murphy ( The Wake, Punk Rock Jesus, Hellblazer, American Vampire ) και πέτυχε διάνα. Τρομερή λεπτομέρεια σε όλα τα πάνελ, και πολύ δουλειά τόσο σε χαρακτήρες όσο και σε background. Στα χρώματα, ο Matt Hollingsworth (Catwoman, Batman, Alias, Daredevil, Hawkeye ), χρησιμοποιεί γήινους αλλά ταυτόχρονα έντονους τόνους, μεταφέροντας μας έτσι στην δυστοπική κοινωνία του μέλλοντος που λαμβάνει χώρα η σειρά. Βρισκόμαστε στο 2089 και οι κοινωνίες έχουν κατακλυσθεί και ταυτόχρονα εθιστεί στην τεχνολογία και στην διασκέδαση. Ήρωες μας είναι ο Led Dent ( ή αλλιώς ο Judge Dredd του Remender, οι ομοιότητες είναι πάρα πολλές ) και η Debbie Decay. Παιδικοί φίλοι, αγαπημένοι και ερωτευμένοι, δουλεύουν ως αστυνομικοί στο Λος Άντζελες, κυνηγώντας και σκοτώνοντας όσους αντιτίθενται στις μεγάλες εταιρίες entertainment οι οποίες έχουν αναλάβει την εξουσία. Ο Dent είναι εθισμένος στις τηλεοπτικές σειρές τις οποίες παρακολουθεί 24/7 χτυπώντας ενέσεις "συνδρομής" προς τα τηλεοπτικά κανάλια. Η Debbie είναι "καθαρή", αλλά επειδή τον αγαπάει, μένει μαζί του και τον βοηθάει στο "μακέλεμα". Όλα αυτά μέχρι την στιγμή που αναλαμβάνουν την αποστολή να πάνε στο Τόκυο, το οποίο είναι το τελευταίο μέρος πάνω στην γη στο οποίο δεν υπάρχει καθόλου τεχνολογία. Και τότε αρχίζει....... το καλό!!! Πάρα πολύ καλή σειρά, η οποία αγγίζει πολλά επίκαιρα θέματα όπως αυτά της οικολογίας, της εξάρτησης από τους υπολογιστές και τα social media, αλλά παραμένει, στον πυρήνα της, ένα love story και μια ωδή στη αφοσίωση και στην προσωπική θυσία. Από τις λίγες σειρές που με συγκίνησαν τόσο και ταυτόχρονα με προβλημάτισαν. Οπτικά, στην αρχή φαίνεται χαοτικό, γιατί έχει πάρα πολύ φορτωμένο σχέδιο, τόσο με σχεδιαστικές λεπτομέρειες, όσο και με πάμπολλα μικρά μπαλονάκια, τα οποία αντιπροσωπεύουν τις διάφορες τηλεοπτικές σειρές που παρακολουθεί ανελλιπώς ο ήρωας ενώ οδηγάει, πυροβολεί, αποκεφαλίζει και ανασκολοπίζει! Δεν σας κρύβω ότι λίγο πριν το τέλος του πρώτου τεύχους σκέφτηκα προς στιγμήν να το παρατήσω γιατί είχα μπερδευτεί, αλλά χαίρομαι που δεν το έκανα. Αν μπεις στο νόημα και καταλάβεις τι γίνεται, μετά όλα στρώνουν. Πιστεύω ότι πρέπει να είχαν στο μυαλό τους από την αρχή να περιοριστούν στα 10 τεύχη, γιατί οι πληροφορίες που δίνονται στο πρώτο είναι πάρα πολλές και θα μπορούσαν πιο άνετα να μοιραστούν σε 2-3 τεύχη. Η επιλογή τους όμως ήταν σωστή, γιατί έτσι έχουμε μια σφιχτή ιστορία, με ευδιάκριτη την αρχή, την μέση και το τέλος. Ειδικά το τελευταίο τεύχος και συγκεκριμένα οι τελευταίες σελίδες είναι από τις πιο φορτισμένες συναισθηματικά που έχω διαβάσει. Έχουν κυκλοφορήσει ήδη τα 2 trades που συγκεντρώνουν την σειρά, καθώς και ένα Oversize Deluxe Hardcover Edition. Σας την προτείνω ανεπιφύλακτα και σας προτείνω να διαβάσετε αργά και προσεκτικά το πρώτο τεύχος, έτσι ώστε να αφομοιώσετε το τι γίνεται.
  4. The Girl From the Other Side: Siúil, a Rún / Totsukuni no Shoujo MAL Status: finished Author & Artist: Nagabe Volumes: 11 Chapters: 49 Serialization: Comic Garden Run: 5/9/15 - 5/3/21 Το συγκεκριμένο δεν το έχω τελειώσει ακόμα. Είμαι στα μισά, αλλά με έχει εντυπωσιάσει τόσο πολύ που θα γνωστοποιήσω την ύπαρξή του από τώρα! Φρεσκότατο ανάγνωσμα, το τελευταίο κεφάλαιο βγήκε μόλις πριν από δύο μήνες. Το μάνγκα αποκαλεί τον εαυτό του horror, drama, seinen. Ενώ είναι όλα αυτά, σίγουρα, εγώ θα το αποκαλούσα κατά κύριο λόγο Slice of Life. Δείχνει την καθημερινότητα ενός μικρού κοριτσιού και του προστάτη της, ο οποίος είναι ένα καταραμένο πλάσμα με ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Όσον αφορά στον ίδιο τον κόσμο, θυμίζει μεσαίωνα/fantasy κόσμο, έχει βασιλιά και χωρίζεται στο "Inside" και "Outside". Τα σύνορα του βασιλείου ουσιαστικά ορίζουν το Inside, που είναι ασφαλές για τους κατοίκους, καθώς μόνο στο Outside παραμονεύουν καταραμένα τέρατα. Στην αρχή, λίγα είναι γνωστά για την Κατάρα που μετατρέπει ανθρώπους σε σκιερά πλάσματα με υπεράνθρωπες αντοχές. Συγκεκριμένα, το έργο δεν σου λέει τίποτα και σε αφήνει να σχηματίσεις μόνος σου μια αρχική εικόνα για το lore. Ύστερα, όταν ξεκινά σταδιακά να εξηγεί, αντιλαμβάνεσαι ότι μάλλον κάπου, κάπως υποτίμησες την Κατάρα ή την εξουσία του βασιλιά ή τον ρόλο του κοριτσιού. Η ιστορία έως τώρα πάει πολύ καλά, συνήθως μιλώντας λίγο και δείχνοντας περισσότερο. Έτσι, η ανάγνωση είναι πολύ εύκολη και αβίαστη, η ροή πολύ καλή. Τώρα, όσον αφορά στους χαρακτήρες, ισχύει ότι δεν έχουν κάποια τρομερή ανάπτυξη, αλλά σίγουρα ο καθένας τους ξεχωριστά αποτελεί έναν αρχέτυπο χαρακτήρα τον οποίον παίζουν πολύ καλά. Από τον cool-headed προστάτη στο παιχνιδιάρικο και γεμάτο ζωή κορίτσι, και στους άλλους χαρακτήρες για τους οποίους δεν μπορώ να μιλήσω, όλοι εκτελούν κάποιον πολύ προφανή ρόλο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει εξέλιξη στις προσωπικότητές τους, απλά ότι δεν είναι το δυνατότερο στοιχείο του έργου. Παρολ'αυτά, οι σχεδιασμοί τους ειλικρινά ταιριάζουν ιδιαίτερα με τις προσωπικότητές τους και αυτό το συγκαταλέγω στα θετικά του έργου. Προσωπικά, μου αρέσει πολύ ο προστάτης, γιατί έχει φοβερό σχεδιασμό και πολύ reliable προσωπικότητα. Οι αλληλεπιδράσεις του με το κορίτσι μού φαίνονται τόσο γλυκιές, διότι υπάρχει μια αληθινή σχέση μεταξύ τους, έναν δεσμό που πρέπει να προστατέψουν, υποστηρίζοντας ο ένας τον άλλον, όντας μόνοι τους στο Outside. Τώρα, το σχέδιο γενικότερα είναι τρομερά ατμοσφαιρικό και αρκετά λεπτομερές. Ποντάρει στα moody σκηνικά με μπόλικο μαύρο και στην γενικότερη αίσθηση πως όλα είναι ακίνητα στο χρόνο. Ακόμα σε σκηνές μάχης, δράσης ή κυνηγητού, δεν υπάρχει καμία απολύτως κίνηση ή πλαστικότητα στα καρέ. Σαν κάθε καρέ να είναι απόλυτα παγωμένο. Κάποιος θα μπορούσε να διαφωνήσει και να πει πως πρόκειται για ανικανότητα του δημιουργού (και θα είχε μια λογική), πάντως εγώ πιστεύω ότι αποσκοπεί στην παραπάνω αισθητική, η οποία προσθέτει πολύ στο μάνγκα κατ' εμέ. Τέλος, η αντίθεση στις χρωματικές παλέτες των δύο πρωταγωνιστών (του κοριτσιού που είναι ολόλευκο και του προστάτη που είναι κατάμαυρος) είναι όμορφη και είναι διακριτή ακόμα και στις ασπρόμαυρες σελίδες του έργου, πέρα από τα εξώφυλλα και το χρωματισμένο αρτ. All in all, όταν το πρωτοβρήκα, ένιωσα ότι θα αξίζει τον κόπο. Αποφάσισα πρόσφατα να το ξεκινήσω και δεν έχει απογοητεύσει καθόλου. Πολλά υποσχόμενο στόρυ, πολύ wholesome αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στους δύο πρωταγωνιστές, φοβερό σχέδιο και όμορφη ροή που δεν κουράζει. Μένει μόνο να το τελειώσω. Επίσης, έχουν κυκλοφορήσει και στα αγγλικά 10 τόμοι (έως και σήμερα, 24/5/21) και αναμένεται ο τελευταίος τόμος να κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο. Πιθανότατα θα τους βάλω στο μάτι για αγορά στο μέλλον
  5. Οι δωδεκάχρονες Erin, MacKenzie, KJ, και Tiffany μοιράζουν εφημερίδες σε ένα προάστιο στο Κλίβελαντ του Οχάιο ένα πρωινό την επομένη του Halloween το 1988, λίγες ημέρες πριν τις αμερικανικές εκλογές. Μιλάνε, γνωρίζονται (η Erin είναι η νεοφερμένη στην παρέα), χαζολογούν, μοιράζουν τις εφημερίδες, αλλά, όταν ετοιμάζονται να επιστρέψουν στα σπίτια τους, παρατηρούν κάποιους περίεργα ντυμένα ανθρώπους, που μιλάνε μια περίεργη γλώσσα να κυκλοφορούν στην πόλη, Δεν αργούν να καταλάβουν, ότι η πόλη τους έχει γίνει τόπος εξωγήινης εισβολής. Ή μήπως δεν είναι εξωγήινοι; Κάποιοι από αυτούς μιλάνε κάτι περίεργα αγγλικά. Και πριν το καταλάβουν, τα κορίτσια μπλέκουν στη μέση μιας σύγκρουσης, την οποία δεν καταλαβαίνουν καθόλου. Και έτσι, θα αρχίσει ένα απίθανο ταξίδι για τα 4 κορίτσια. Αρκετά ενδιαφέρον και πολύ διασκεδαστικό κόμικ, που μπλέκει με μεγάλη επιτυχία ΕΦ, μυστήριο, εφηβικά άγχη, χιούμορ και αρκετές σκέψεις για τη φύση του χρόνου και το αναπόφευκτο του μέλλοντος, χωρίς πολύ βαθιά σκέψη, αλλά δοσμένα με ανάλαφρο, όχι όμως χαζό τρόπο. Καθώς προχωρά η ιστορία και η υπόθεση περιπλέκεται, η αλήθεια είναι ότι τα άλματα, τα οποία γίνονται δεν είναι πάντα πειστικά. Πιστεύω, ότι όταν ξαναδιαβάσω τη σειρά από την αρχή, θα εντοπίσω διάφορες ανακολουθίες και ανακρίβειες, αλλά δεν πειράζει, η αλήθεια είναι ότι πέρασα ευχάριστα διαβάζοντάς την και τελικά ο Βον καταφέρνει να ενώσει τα διάφορα νήματα της πλοκής και να λύσει την υπόθεση με αρκετή επιτυχία. Το σημαντικότερο όμως, είναι ότι υπάρχει κυρίαρχη μια θλίψη για τη χαμένη νιότη, αλλά και για το αναπόδραστο κάποιων πραγμάτων: Η σειρά παρουσιάζει κάποιες επιφανειακές, έστω, ομοιότητες με το αγαπημένο Stranger Things, που ξεκίνησε να προβάλλεται κάποιους μήνες μετά την έναρξη κυκλοφορίας του κόμικ, αφού μοιράζονται το ίδιο υπόβαθρο στο χρόνο και παρόμοιο στο χώρο και έχουν νεαρούς πρωταγωνιστές. Οι συγκρίσεις όμως σταματούν εδώ, αφού, εκτός από αυτά, το κόμικ και η σειρά ακολουθούν εντελώς διαφορετικούς δρόμους. Ο Βον γράφει απλούς, αλλά εύστοχους διαλόγους και αφήνει να μιλήσει το πολύ καλό σχέδιο του Cliff Chiang, ο οποίος εικονογραφεί με αξιοσημείωτη επιτυχία το σύμπαν, που χτίζει ο συγγραφέας. Το σχέδιο του είναι απλό, η σύνθεση των καρέ πολύ πετυχημένη. Δεν κόβει ίσως την ανάσα, αλλά είναι αρκετά διακριτικό, ώστε να μην κλέβει την παράσταση από τους χαρακτήρες. Τεράστια η συμβολή του κολορίστα Matt Wilson, ο οποίος προσφέρει τα ζωντανά χρώματα, τα οποία διαρκώς αλλάζουν. Και ο Jared K. Fletcher, που έχει αναλάβει το lettering συμβάλλει στο τελικό αποτέλεσμα. Η σειρά έλαβε 2 βραβεία Eisner το 2016 (Best New Series και Best Penciller/Inker), άλλα δύο το 2017 (Best Writer και Best Colorist) και ξανά το βραβείο Best Colorist το 2019, ενώ ήταν υποψήφια και για το βραβείο Hugo στην κατηγορία Best Graphic Story το 2017. Ολοκληρώθηκε σε 30 τεύχη, τα οποία συλλέχθησαν σε 6 trades, ενώ έχει αρχίσει και η κυκλοφορία των Deluxe Hardcovers, που λογικά θα είναι τρία συνολικά με 10 τεύχη το καθένα, αλλά δεν γνωρίζω εάν έχει ολοκληρωθεί. Εγώ διάβασα τα trades, που δεν περιέχουν κάτι παραπάνω. Η καταχώρηση της Wikipedia για το κόμικ (περιέχει spoiler) Κριτική του The Comics Journal για το κόμικ, που δημοσιεύθηκε μετά το 5ο τεύχος.
  6. Ένα λευκό ρόδο για τη Σόφι Σολ Γιάννης Αντωνόπουλος (John Antono) Το κόμικ των Lünstedt και Sabisch, που κυκλοφόρησε το 2015, μας παρουσιάζει τη διαμόρφωση της νεαρής φοιτήτριας του Μονάχου σε σύμβολο αντίστασης κατά του ναζισμού. Στις 18 Φεβρουαρίου 1943, δεκαέξι μέρες μετά τη γερμανική ήττα στο Στάλινγκραντ, ο υπουργός Προπαγάνδας του ναζιστικού καθεστώτος Γιόζεφ Γκέμπελς παραληρούσε στο κατάμεστο Sportpalast του Βερολίνου, διακηρύττοντας τη συνέχιση του «ολοκληρωτικού πολέμου». Την ίδια μέρα στο Μόναχο, δύο αδέλφια, οι φοιτητές Χανς και Σόφι Σολ, έριχναν στους χώρους του Πανεπιστημίου αντιστασιακά φυλλάδια για τον τερματισμό του. Αυτή επρόκειτο να είναι και η τελευταία πράξη της ομάδας στην οποία ανήκαν. Τα αδέλφια συνελήφθησαν. Μαζί με τον Κρίστοφ Προμπστ οδηγήθηκαν εντός τριών ημερών σε μια δίκη-παρωδία, υπό την προεδρία του διαβόητου ναζιστή Ρόλαντ Φράισλερ. Λίγες ώρες μετά, ο 25χρονος Χανς, ο 24χρονος Κρίστοφ και η 22χρονη Σόφι εκτελέστηκαν δι’ αποκεφαλισμού. Στο επόμενο διάστημα συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν με τον ίδιο τρόπο άλλοι δύο φοιτητές, ο Αλεξάντερ Σμόρελ (ανακηρυγμένος άγιος της ρωσικής ορθόδοξης Εκκλησίας από το 2012) και ο Βίλι Γκραφ, καθώς και ο μέντοράς τους, καθηγητής Φιλοσοφίας Κουρτ Χούμπερ. Όλοι οι παραπάνω συνιστούσαν τον βασικό πυρήνα της εμβληματικής αντιναζιστικής οργάνωσης με την ονομασία «Λευκό Ρόδο» (Weiße Rose). Οι ευάριθμοι αυτοί φοιτητές του Μονάχου εναντιώθηκαν στο πιο απάνθρωπο και θηριώδες καθεστώς που γνώρισε ο κόσμος, συντάσσοντας έξι προκηρύξεις, τις οποίες, από τον Ιούνιο του 1942 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1943, τύπωσαν και διένειμαν παράνομα σε χιλιάδες αντίτυπα. Σκοπός τους ήταν να αφυπνίσουν τον γερμανικό λαό, καλώντας τον σε μαζική πολιτική ανυπακοή και σε μη βίαιη, παθητική αντίσταση. Τα φυλλάδια, που έριξαν στο Πανεπιστήμιο η Σόφι και ο αδελφός της, περιείχαν την έκτη και τελευταία προκήρυξη της οργάνωσης. Τα κείμενα των προκηρύξεων, τα οποία μπορούμε να διαβάσουμε και στα ελληνικά [«Δεν θα σιωπήσουμε ποτέ». Οι προκηρύξεις του Λευκού Ρόδου (1942-1943), εκδ. Πατάκη, μτφρ. Θοδωρή Τσομίδη, επιμ. Θανάση Τριαρίδη] είναι αποκαλυπτικά του υψηλού διανοητικού επιπέδου, της ευρυμάθειας, της πνευματικότητας, του ανθρωπισμού και της ιδεολογικής πολυσυλλεκτικότητας αυτών των ρομαντικών νέων που τα έβαλαν με το Κτήνος, με κόστος την ίδια τους τη ζωή. Κυρίαρχη στα κείμενά τους η κοινή χριστιανική τους αφετηρία: πρέσβευαν έναν χριστιανισμό ριζικά αντίθετο στους εθνικιστικούς διαχωρισμούς και στη ναζιστική μεταφυσική της «γης και του αίματος», όπως επίσης και έναν χριστιανισμό συμπεριληπτικό, εντός του οποίου συνυπάρχουν θρησκευόμενοι όλων των ομολογιών (προτεστάντες, καθολικοί και ορθόδοξοι) δρώντας από κοινού με άθεους και αγνωστικιστές, με πολιτικές επιρροές από τον μαρξισμό μέχρι τον φιλελευθερισμό και με αναφορές στη λογοτεχνία και τη φιλοσοφία. Κοινός παρονομαστής για τα μέλη του Λευκού Ρόδου, η πίστη στη ζωή και στην ιερότητα του ανθρώπινου προσώπου. Επίσης με ρητή καταδίκη του αντισημιτισμού, σε μια εποχή όπου... ο μέσος φιλήσυχος Γερμανός δεν είχε ιδέα για το εξελισσόμενο Ολοκαύτωμα! Το Λευκό Ρόδο εντάσσεται στην ιστορία ενός από τα πιο άγνωστα (για το ελληνικό κοινό) κεφάλαια του Β´ Παγκόσμιου Πολέμου: αυτό της ισχνής ενδογερμανικής αντίστασης (Widerstand). Σε μια κοινωνία, όπως η γερμανική της περιόδου του εθνικοσοσιαλισμού, όπου η πρωτόγνωρη αδιαφορία απέναντι στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διέπραττε το καθεστώς αποτελούσε τον συντριπτικό κανόνα, οι ρωγμές αντίστασης αφορούσαν μεμονωμένες ηρωικές πράξεις ατόμων ή ομάδων. Γερμανοί πολίτες και στρατιωτικοί ποικίλων ιδεολογικών αποχρώσεων τοποθέτησαν τη συνείδησή τους πάνω από τον νόμο, κρύβοντας Εβραίους συμπολίτες τους, αρνούμενοι να φορέσουν τη στολή της Βέρμαχτ, διαδίδοντας αντιφασιστικά μηνύματα, αυτομολώντας σε αντάρτικες ομάδες των κατεχόμενων χωρών, ακόμη και επιχειρώντας δολοφονικές απόπειρες κατά του Χίτλερ. Η δράση του Λευκού Ρόδου γνωστοποιήθηκε στον παγκόσμιο Τύπο από τις πρώτες μέρες των συλλήψεων. Οι προκηρύξεις του ρίχθηκαν κατά χιλιάδες από τα συμμαχικά αεροπλάνα σε γερμανικές πόλεις. Μεταπολεμικά στη Γερμανία, στην αναζήτηση μιας θετικής εθνικής ταυτότητας που θα βασιζόταν στην αντιναζιστική στάση ολίγων απέναντι στη σιωπηλή συναίνεση των πολλών, γράφτηκαν για το Λευκό Ρόδο αμέτρητα αφιερώματα, βιβλία, όπερες και θεατρικά έργα, γυρίστηκαν ντοκιμαντέρ, ταινίες και τηλεοπτικές σειρές, στήθηκαν μνημεία, ονοματοδοτήθηκαν δρόμοι και πλατείες κ.ο.κ. Ειδικότερα η Σόφι Σολ, με τη σύντομη μυθιστορηματική ζωή της, έχει αποτελέσει ένα σύμβολο του παγκόσμιου αντιφασιστικού κινήματος. Η νεανική γοητεία της έχει αποτυπωθεί συγκινητικά στην ταινία «Οι τελευταίες μέρες της Σόφι Σολ» (2005). Το γκράφικ νόβελ που παρουσιάζουμε σήμερα [«Sophie Scholl: Die Comic-Biographie»] αποτελεί την πιο σημαντική μεταφορά της ζωής της στην αφηγηματική γλώσσα των κόμικς. Δημιουργημένο από τον δημοσιογράφο και σεναριογράφο κόμικς Heiner Lünstedt και την εικονογράφο Ingrid Sabisch, το βιογραφικό κόμικ για τη Σόφι Σολ κυκλοφόρησε το 2015 από τις εκδόσεις Knesebeck. Εχοντας σχεδιάσει στο παρελθόν ένα κόμικ για τον Γερμανό ζωγράφο Αλμπρεχτ Ντίρερ (2003) και έχοντας συνεργαστεί ξανά με τον Lünstedt στην εικονογραφήγηση της ζωής του πρώην καγκελάριου Βίλι Μπραντ (2013), η Sabisch δείχνει να ελκύεται από το είδος του βιογραφικού κόμικ και δη από εξέχουσες φυσιογνωμίες της γερμανικής ιστορίας. Το γκράφικ νόβελ παρακολουθεί τη ζωή της ηρωίδας από το 1937, όταν σε ηλικία 16 ετών γνωρίζει στο Ουλμ τον 20χρονο αξιωματικό Φριτς Χάρτναγκελ. Μεταξύ τους ανθεί ένα ειδύλλιο και σύντομα τον γνωρίζει στους γονείς της. Εκείνη την περίοδο η Σόφι έχει αποστασιοποιηθεί από τον ναζιστικό Σύνδεσμο Γερμανίδων Κορασίδων, όπου είχε ενταχθεί από τα 12 της όπως και τα περισσότερα κορίτσια της ηλικίας της. Ρόλο σε αυτή τη μεταστροφή έπαιξε τόσο η απογοήτευση των αδελφών της από τη Χιτλερική Νεολαία, όσο και οι αντιναζιστικές απόψεις των γονιών της και του φιλικού τους περίγυρου. Η ιστορία βασίζεται κυρίως στην αλληλογραφία που ξεκίνησε ανάμεσα στη Σόφι και τον Φριτς το 1939, από όταν ο δεύτερος στάλθηκε στον πόλεμο, μέχρι και τη συμμετοχή του στη μάχη του Στάλινγκραντ. Η παράθεση των επιστολών τους συνθέτει την εικόνα μας για τη διαμόρφωση της νεαρής αντιστασιακής. Έχοντας ολοκληρώσει την πρακτική της άσκηση ως νηπιαγωγός, η Σόφι γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου για να σπουδάσει Βιολογία και Φιλοσοφία. Εν τω μεταξύ, ο αδερφός και οι φίλοι της έχουν επιστρέψει από το μέτωπο όπου είχαν σταλεί ως στρατιωτικοί ιατροί. Οι μαρτυρίες τους για τις ναζιστικές θηριωδίες και τις μαζικές εκτελέσεις στην Πολωνία συνετέλεσαν καθοριστικά στην απόφαση της Σόφι να οργανωθεί στο Λευκό Ρόδο τον Ιανουάριο του 1943. Το κόμικ καταγράφει τη ζωή της Σόφι Σολ μέχρι τις τελευταίες της ώρες. Από την απολογία της στο δικαστήριο γνωρίζουμε μία και μόνη φράση: «Κάποιος έπρεπε να κάνει την αρχή. Θα ακολουθήσουν χιλιάδες...». Ανάμεσα στα εκατομμύρια των Γερμανών, που ζητωκραύγαζαν υπέρ του Χίτλερ, ασφαλώς υπήρξαν χιλιάδες που σκέφτονταν σαν τους νέους του Λευκού Ρόδου. Ελάχιστοι όμως πήγαν ένα βήμα παραπέρα, σαν τη Σόφι και τους συντρόφους της, και κατέστησαν το «άλας της γης». Οπως άλλωστε συμβαίνει συνήθως στην ανθρώπινη ιστορία. Πηγή
  7. Τον Μάρτιο του 2015, ο Jeff Lemire, σεναριογράφος αρκετά γνωστός στην αντίπερα όχθη αλλά και εδώ για τίτλους όπως το Black Hammer και το Essex County, συνεργάζεται με τον αμερικανοθρεμμένο Βιετναμέζο σχεδιαστή Dustin Nguyen και με την Image στο εκδοτικό τιμόνι μας φέρνει την creator-owned sci-fi σειρά Descender. Με την ολοκλήρωση της τον Ιούλιο του 2018 έγραψε 32 τεύχη ενώ κάτι λιγότερο από χρόνο αργότερα, τον Απρίλιο του 2019 ήρθε το σίκουελ, Ascender. Στο σύμπαν του κόμικ, το UGC (United galactic council) αποτελεί το διοικητικό όργανο στο οποίο υπάγονται οι περισσότεροι πλανήτες του Γαλαξία, ενώ αυτοί που δεν υπάγονται άμεσα διατηρούν μια επισφαλή ειρήνη με αυτή την συνομοσπονδία πλανητών. Η εύθραυστη αρμονία κλονίζεται έντονα όταν κάτι τεράστια ρομπότ που ονομάζονται Harvesters εμφανίζονται από το πουθενά, καταστρέφοντας μεγάλα κομμάτια πολλών πλανητών και σκοτώνοντας εκατομμύρια πλάσματα από δεκάδες φυλές, ενώ εξαφανίζονται το ίδιο ξαφνικά. Στον απόηχο αυτής της επίθεσης, ο αναγνώστης ακολουθεί ένα companion robot ονόματι Tim-21 και τον παιδικό του φίλο Andy, εν μέσω ενός αποδιοργανωμένου κόσμου όπου οι οργανικές μορφές ζωής (άνθρωποι, gnishians κλπ) έχουν στραφεί μέσα στο μίσος της απώλειας τους εναντίον όλων των ρομπότ, οργανώνοντας πογκρόμ όπου τα καταστρέφουν, ή τα έχουν και δουλεύουν σαν σκλάβοι τους. Μέσα σε όλα, το μικρό ρομποτάκι tim-21 με τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά του, είναι το κλειδί της πανσυμπαντικής ειρήνης, ή του ολικού αφανισμού. Κλασική space-opera ιστορία που σε δεύτερο επίπεδο, έτσι για να δώσει και ένα χ βάθος στην κατά τα άλλα τυπική sci-fi ιστορία με ρομπότ, διαγαλαξιακές μάχες και cyborgs, εξερευνά πολύ έντονα την σχέση ανθρώπου-τεχνολογίας και αν υπάρχουν ηθικά όρια στις αλληλεπιδράσεις των μεν με τους δε. Βλέπουμε ένα σύμπαν που τα ρομπότ έχουν καταδυναστευτεί, αντιμετωπίζονται με απέχθεια και σαδισμό,μέχρι που αρχίζουν και αντιδρούν. Δεν μπορώ να πω ότι τρελάθηκα κιόλας, στα πρώτα τρία trade είχα αρχίσει να βαριέμαι, είπα όμως να το συνεχίσω και το φινάλε όπου έγινε το κλείσιμο του πρώτου κύκλου,ήταν συμπαθητικό. Και την μεγάλη μάχη την είχε, και την αυτοθυσία, και 1-2 αναμενόμενα plot-twists. Παρόλα αυτά δεν φέρνει τίποτα νέο στο είδος, περισσότερο αναμασά υπάρχουσες ιδέες. Στο Ascender γίνεται ένα ολικό reboot στην ιστορία οπότε και θα το διαβάσω, γιατί μ'άρεσε εκεί που το πάει. Οτιδήποτε παραπάνω γράψω, είναι spoil, πέρα από το ότι αρχίζει να εμφανίζεται και μαγεία κάπου στην εικόνα. Το σχέδιο είναι όμορφη ακουαρέλα σε pal αποχρώσεις, απαλές γραμμές που δημιουργούν μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στο σχέδιο και στα ρομπότ που κάποιος περιμένει ότι απαιτούν edgy και γεωμετρικά σχέδια για να "δείξουν". Παρόλα αυτά, βγαίνει ένα ενδιαφέρον και καλαίσθητο αποτέλεσμα. Ειδικά σε κάποια splash pages,ο Nguyen κάνει παπάδες.
  8. I Hate Fairyland ''Δώσε κλότσο η ανέμη να γυρίσει παραμύθι να αρχίσει'' λέει ο σοφός λαός... ...Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένα δεκάχρονο γλυκό κοριτσάκι,η μικρή Gertrude(Γερτρούδη) που όπως όλα τα μικρά κοριτσάκια της ηλικίας ονειρεύονταν να ζει στο δικό της παραμυθένιο κόσμο.....Έναν κόσμο γεμάτο μαγεία,γέλια και χαρά...Δυστυχώς όμως για εκείνη το δικό της όνειρο θα πραγματοποιηθεί και η Gertrude μυστηριωδώς θα μεταφερθεί σε μία άλλη διάσταση...Ή μάλλον θα "ταξιδέψει"(αν μπορεί να το πει κανείς και έτσι)στη παραμυθένια χώρα της Fairyland!!Με ωραία πλασματάκια κάθε λογής,πολύχρωμη,γεμάτη γέλιο και χαρά!!!..... Μονάχα που η Gertrude θα περάσει 27 χρόνια από τη ζωή της στη παραμυθένια αυτή χώρα(στα οποία είναι παγιδευμένη στο σώμα 10χρονης)ψάχνοντας να βρει τρόπο να γυρίσει πίσω στον αληθινό μας κόσμο,στο σπίτι της...Η βασίλισσα Claudia,που εξουσιάζει αυτή τη παραμυθένια χώρα της λέει ότι για να γυρίσει πίσω,πρέπει να βρει τη πόρτα που οδηγεί στη δική της διάσταση...Και για να ανοίξει αυτή τη πόρτα να βρει και το κλειδί που θα την ανοίξει....Το οποίο υπάρχει κάπου στην απέραντη χώρα της Fairyland....Bοηθό της σε αυτή την αναζήτηση θα έχει το πανέξυπνο(και κυνικό)έντομο Larrigon Wentsworth III ή απλά Larry,ο οποίος σαν άλλος Σάντσο Πάντσα,θα την ακολουθεί στην αναζήτησή της...Υπάρχει όμως και ένα μικρό πρόβλημα... Τα χρόνια που έχει μείνει παγιδευμένη στη χώρα της Fairyland έχουν αλλάξει δραματικά τη Gertrude...Από το γλυκό δεκάχρονο κοριτσάκι,έχει μείνει μόνο το σώμα,και η 37χρονη γυναίκα που είναι παγιδευμένη σε αυτό έχει καταντήσει ψυχασθενής,κοινωνιοπαθής,βίαιη και γεμάτη μίσος για όλους(ναι έχει και ένα μεγάλο τσεκούρι που το χρησιμοποιεί πολύ συχνά)!!Η οποία αποτυγχάνει ξανά και ξανά να βρει το δρόμο για το σπίτι της...Και η αποστολή της στα πέρατα της Fairyland μόνο εύκολη δεν θα είναι!! Toν Scottie Young τον λάτρεψα όταν σχεδίασε τα 6 πρώτα βιβλία του L.Frank Baum,με θέμα το Μάγο του ΟΖ,σε σενάριο του Eric Shanower(σχεδιαστής επίσης και μεγάλος OZian)για το οποίο θα αναφερθώ σε μελλοντικό μου άρθρο.Και μάλιστα ο ίδιος ο Scottie Young δήλωσε σε συνέντευξη του σε περιοδικό,ότι οι σπόροι έμπνευσης για το Fairyland,φυτεύτηκαν μέσα στο μυαλό του την εποχή που σχεδίαζε τη σειρά OZ.Πώς θα είχε εξελιχτεί η Dorothy αν είχε μείνει παγιδευμένη για χρόνια στο βασίλειο του OZ.Και είναι φυσικό να βλέπουμε πολλά κοινά χαρακτηριστικά της δουλειάς του στο OZ της Marvel,με το Fairyland της Image.Oυσιαστικά το I Hate Fairyland είναι η σκοτεινή και μαύρη εκδοχή του OZ(αν και τα βιβλία του Baum είναι εξίσου σκοτεινά και καμία σχέση δεν έχουν με τη family oriented εκδοχή της ταινίας του 1939 με τη Judy Garland).Επίσης θα μπορούσε να θεωρηθεί και η πιο gore εκδοχή του Alice In Wonderland του Lewis Carroll(ψευδώνυμο του Charles Lutwidge Dodgson).Άλλη επιρροή του σχεδιαστή για τη δημιουργία της Gertrude ήταν οι χαρακτήρες Lobo και Tank Girl.Eμένα προσωπικά με ενέπνευσε να κάνω σημαντικές αλλαγές στο δικό μου strip Red Hood Unbound(since 1994 παρακαλώ!!) που δημοσιεύω τακτικά και εδώ στο blog Comicmaniacs. Η σειρά κυκλοφόρησε από την Image τον Οκτώβριο του 2015 και ολοκληρώθηκε σε 20 τεύχη με το τελευταίο να κυκλοφορεί τον Ιούλιο του 2018.Μία πανδαισία χρωμάτων(εκπληκτική δουλειά από Jean Francois-Beaulieu που πραγματικά έχει γεννηθεί για να χρωματίζει)με τα γλυκά μεν αλλά άκρως αναρχικά και λεπτομερέστατα σχέδια του Young,αστείους αλλά και ενίοτε ενδιαφέροντες χαρακτήρες με υπόβαθρο όμως,εντυπωσιακούς αλλά και απειλητικούς κακούς(που δεν ξέρουν τι τους περιμένει),και το μαύρο χιούμορ να επικρατεί σε κάθε panel του κόμικ(αλλά και η βία και το gore στοιχείο σε μεγάλες δόσεις που έρχεται σε τόση αντίθεση με το όλο παραμυθένιο και "cute" σκηνικό)δίνουν σε αυτό το κόμικ πρωταγωνιστικό ρόλο στα ράφια της βιβλιοθήκης σας!! Αν και η έκδοση σε τεύχη είχε ακόμα πιο ολοζώντανα χρώματα από ότι τα trades(4 τον αριθμό),παρ' όλα αυτά και αν θέλετε ακούστε με,είναι μία πολύ καλή αγορά,ειδικά για όσους διαθέτετε χιούμορ και βαρεθήκατε τα mainstream κόμικ αλλά και τη πολύ "δηθενιά"(που θεωρείται και κουλτούρα)κάποιων indie που παίρνουν πολύ σοβαρά τον εαυτό τους.. Το I Hate Fairyland δεν προσποιείται κάτι άλλο από αυτό που είναι.Ένα καλοσχεδιασμένο κόμικ με το οποίο θα γελάσετε με τις αστείες και εξωφρενικά χαβαλετζίδηκες καταστάσεις του, και θα περάσετε ευχάριστα την ώρα σας.Ένα εικονογραφημένο και διαστρεβλωμένο παραμύθι,βουτηγμένο στο dark humor του, που δεν θα σας αποκαλύψω αν έχει happy end ή τελικό προορισμό, σίγουρα όμως και μόνο το ταξίδι στη χώρα της Fairyland θα σας χαρίσει ατελείωτες ώρες γέλιου.Απολαύστε υπεύθυνα!!To κείμενο μπορείτε να το βρείτε και ΕΔΩ
  9. Ένας καλλιτέχνης που δίνει τη ζωή του για τη βελτίωση και την αναγνώριση του έργου του, ανακαλύπτει την ευτυχία στα μάτια μίας γυναίκας. Μια δημιουργία του Αμερικανού καρτουνίστα Scott McCloud, το γκράφικ νόβελ "The Sculptor" εκδόθηκε αρχικά το 2015 από τη First Second Publication, ενώ την ίδια χρονιά μεταφράστηκε στη χώρα μας από τη Webcomics με τον τίτλο "Ο Γλύπτης". Ο Ντέηβιντ είναι ένας νεαρός καλλιτέχνης ο οποίος βρίσκεται σε διέξοδο, καθώς έχει μείνει μόνος του χωρίς στήριγμα ή δουλειά και χωρίς λεφτά. Χάρη σε μία συνάντηση με τον Θάνατο, αποκτά την ικανότητα που πάντα ήθελε από παιδί: να μπορεί σμιλεύει ότι θέλει εκείνος μόνο με τα χέρια του. Ως αντάλλαγμα γι' αυτή την ικανότητα, ο Ντέηβιντ έχει ακόμα μόνο 200 μέρες ζωής. Ενώ όμως πλέον μπορεί να φτιάξει τα πάντα, ο Ντέηβιντ δε μπορεί να αποφασίσει τι θέλει να φτιάξει για να αναγνωριστεί. Τα πράγματα δυσκολεύουν όταν ο Ντέηβιντ βρίσκει τον έρωτα της ζωής του τη τελευταία στιγμή. Μέσα από την ιστορία αυτή, παρουσιάζονται θέματα όπως η αφοσίωση στους σκοπούς ενός ανθρώπου και το που βρίσκεται τελικά η αξία της ζωής, όπως επίσης η αγάπη, η τέχνη, ο θάνατος. Ο Ντέηβιντ είναι ένας νέος καλλιτέχνης ο οποίος έχει ως στόχο της ζωής του να αφήσει το στίγμα του στο χώρο της γλυπτικής τέχνης. Είναι τόσο αφοσιωμένος στο στόχο του, που έδωσε τη ζωή του για τη τέχνη του κάνοντας μια συμφωνία που του αφήνει μισό χρόνο για να ζήσει, αλλά του δίνει την ικανότητα να μπορεί να φτιάξει ότι γλυπτό μπορεί να φανταστεί. Όταν τελικά ανακαλύπτει πως ενώ μπορεί να φτιάξει τα πάντα, η φαντασία του τελικά έχει στερέψει, νιώθει προδομένος από τα χέρια του και κατά συνέπεια από τον ίδιο του τον εαυτό. Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο όταν ο Ντέηβιντ γνωρίζει μέσα σε αυτό το διάστημα τον έρωτα της ζωής του. Αρχίζει και γνωρίζει την ευτυχία μέσω της αγάπης, όταν πλέον είναι σε διέξοδο μέσω της τέχνης του. Βρίσκει ξανά την ευτυχία στη ζωή του, όταν ξέρει πως τον πλησιάζει ο θάνατος. Ο τόνος της ιστορίας αναδεικνύεται όμως και με τη βοήθεια το σχεδίου. Απλό κι όμως ρεαλιστικό, με έντονη εκφραστικότητα στους χαρακτήρες, κάνει τον αναγνώστη να τους νιώσει σα να ήταν μπροστά του. Ασπρόμαυρο με τόνους του μπλε, δίνει μια ψυχρή αλλά απαλή ατμόσφαιρα, με έμφαση στη φωτεινότητα. Το μπλε χρησιμοποιείται ως ανάδειξη της μελαγχολικής φύσης του βιβλίου αλλά και ως ένδειξη ηρεμίας σε κάποιες περιπτώσεις. Στο σύνολο, οι αποχρώσεις του μπλε είναι που παίζουν τον σημαντικότερο ρόλο στο σχεδιαστικό στυλ της αφήγησης. "Ο Γλύπτης" του Scott McCloud, είναι ένα αρκετά "βαρύ" γκράφικ νόβελ που μπορώ να πω ότι με άγγιξε σε έναν αρκετά μεγάλο βαθμό και μου ήταν αρκετά προσωπικό και οικείο. Δυσκολεύομαι αρκετά να μιλήσω γι' αυτό, αλλά στο τέλος, αυτός είναι ένας ακόμα λόγος που το θεωρώ ένα από τα αγαπημένα μου κόμικ: το πόσο μπορεί να αγγίξει συναισθηματικά τον αναγνώστη.
  10. Το Le Sens αποτελεί ακόμη ένα αριστουργηματικό έργο του ιδιοφυούς Γάλλου Marc Antoine Mathieu. Παρότι θα μπορούσα να κλείσω εδώ την παρουσίαση, λέγοντας πως αυτό και μόνο αρκεί, σας παροτρύνω να το διαβάσετε άμεσα για τους εξής λόγους: Πρόκειται για ένα μοναδικό κόμικ που παίζει με τα όρια του μέσου(όπως συχνά κάνει ο δημιουργός του, βλ. 3""), καθώς χρησιμοποιεί την κάθε σελίδα ως splash page- καρε, δημιουργώντας μια κινηματογραφική αίσθηση. Είναι ένα βουβό κόμικ, χωρίς καμιά λέξη, επιγραφή ή διάλογο εντός του, παρά μόνο τον τίτλο του. Άλλωστε οποιαδήποτε λέξη θα έβλαπτε την αφήγηση και την ταχύτητα που αυτή συνεπάγεται. Όσον αφορά την ιστορία, εφόσον θεωρήσουμε πως υπάρχει, επικεντρώνεται σε έναν ανώνυμο ήρωα με καπέλο και καμπαρντίνα, ο οποίος ανοίγει μια πόρτα και ακολουθεί την διαδρομή που του επιδεικνύει ένα βέλος(μόνιμο μοτίβο σε όλη τη διάρκεια του κόμικ). Μάλιστα το πρόσωπο του χαρακτήρα δεν εμφανίζεται σχεδόν ποτέ και τα πλάνα είναι επι το πλείστον από πίσω του, με τους θεατές να βλέπουν την πλάτη του, υπονοώντας πως ο καθένας θα μπορούσε να είναι αυτός ο ήρωας. Πρόκειται για μια αισθαντική ιστορία, καθώς ο στόχος του συγγραφέα, θεωρώ πως ήταν η δημιουργία συγκεκριμένων γνωσιακών και ψυχολογικών καταστάσεων παρά η παραδοσιακή λογική διαδρομή προς το τέλος μιας τρίπρακτης δομής. Πρόκειται για ένα μοναδικό έργο τέχνης σε μία πολύ όμορφη σκληρόδετη έκδοση από τη γαλλική Delcourt και τη γερμανική Reprodukt σε μέγεθος:18.2 x 2.8 x 24.1 cm , με σύνολο 256 σελίδων. Προφανώς προτείνεται ανεπιφύλακτα και όπως και άλλα έργα του, απαιτούν πολλαπλές αναγνώσεις. Είναι μια ξεχωριστή εμπειρία που για άλλη μία φορά, άλλαξε τον τρόπο που αντιμετωπίζω και διαβάζω τα κόμικς. ΥΓ: Υπάρχει μεταφορά του κόμικ σε VR εμπειρία, όπου ο θεατής περιηγείται στον κόσμο του κόμικ. Παραθέτω το σχετικό βίντεο: ΥΓ2:Παρότι διαβάστηκε σε ηλεκτρονική μορφή προτείνω την αγορά του αυθεντικού έντυπου, καθώς η ανάγνωση των σελίδων επιτυγχάνεται πληρέστερα κατά τη θέαση δύο σελίδων, σε ανοιχτό βιβλίο. ΥΓ3:Όλες οι εικόνες είναι από το διαδίκτυο.
  11. THE LONGEST DAY OF THE FUTURE Πρόσφατα μου δημιουργήθηκε το ενδιαφέρον να αρχίσω την αφιέρωση χρόνου σε «βουβά» κόμικ, κόμικ τα οποία δεν είχα ιδιαίτερη επαφή από τότε που ξεκίνησα να διαβάζω. Γι’ αυτό λοιπόν, έχοντας τον χρόνο και την διάθεση να εστιάσω σε κάτι καινούριο, αποφάσισα να διαβάσω το κόμικ που λέγεται: The Longest Day Of The Future. Tο συγκεκριμένο εκδόθηκε το 2015 και είναι έργο του Lucas Varela, ο οποίος ανέλαβε και την εικονογράφηση. Το είδος στο οποίο ανήκει είναι η σάτιρα και η επιστημονική φαντασία. Η πλοκή εστιάζει σε μια φουτουριστική εποχή στην οποία κυριαρχούν δύο μεγάλες ανταγωνιστικές εταιρείες προϊόντων, και οι οποίες έχουν μεγάλο αντιπαλότητα μεταξύ τους, και κάνουν τα πάντα για να καταστρέψουν η μία την άλλη. Σε αυτή την περίοδο διαμαχών, καταφθάνει ένα ιπτάμενο σκάφος από έναν άλλο πλανήτη που ενδεχομένως να τερματίσει αυτή τη σύγκρουση. Ή και όχι. Το κόμικ αυτό είναι πολύ εύκολο στην ανάγνωση (ή καλύτερα… στην παρατήρηση;) διότι ,αφενός δεν περιλαμβάνει διαλόγους, αλλά και αφετέρου είναι σύντομο σε διάρκεια graphic novel. Αν και «βουβό», περνάει πολλά μηνύματα όσον αφορά τις καπιταλιστικές κοινωνίες, την προπαγάνδα, την βία, την απέχθεια προς τον συνάνθρωπο, την τυφλή υπακοή σε «ανώτερες» δυνάμεις κ.α. Έτσι ευαισθητοποιεί τον αναγνώστη σε σημαντικά ζητήματα για το μέλλον της ανθρωπότητας. Να προσθέσω, επιπλέον, πως βλέπουμε την ιστορία μέσα από πολλούς χαρακτήρες και επομένως λαμβάνουμε μια σφαιρική εικόνα των πραγμάτων. Το σχέδιο του Luca το βρήκα πολύ προσεγμένο, λεπτομερές και φρέσκο. Τα χρώματα επίσης ταιριάζουν πολύ με την ατμόσφαιρα του κόμικ και δεν κουράζουν στο μάτι. Να πω την αλήθεια ήταν το πρώτο στοιχείο που με κέντρισε τη προσοχή όταν αναζητούσα αυτό το είδος κόμικ. Σε γενικά πλαίσια, θεωρώ πως είναι ένα τίμιο graphic novel, που περνά εύστοχα σοβαρά ζητήματα και αποτελoύν τροφή για σκέψη. Πιστεύω πως οποιοσδήποτε που διαθέτει λίγο χρόνο για ήρεμο διάβασμα, ασχέτως αν προτιμά το συγκεκριμένο είδος κόμικ ή όχι, θα μείνει ικανοποιημένος.
  12. Πως θα ήταν ένα παράλληλο σύμπαν που ο Μπάτμαν, αντί για τα ματωμένα μαργαριτάρια της Μάρθας Γουέιν στους δρόμους του Γκόθαμ, τραυματιζόταν ψυχικά από την μισοψημένη τυρόπιτα που έφυγε από τα χέρια της μάνας του Μαριγούλας στα σοκάκια του Περαία; Ε, το "Τριγυρνώ σαν νυχτερίδα" του Πέτρου Χριστούλια (Ψηφιδωτό) έρχεται να απαντήσει στην ερώτηση. Κάνοντας την πρώτη του εμφάνιση σε μορφή φανζίν ονόματι "Μπάτμαν, αυτή η αδερφή", ο λούμπεν νεοέλληνας αντιήρωας Νυχτερίδας σουλατσάρει για πάνω από δέκα χρόνια στα κομιστικά στέκια της χώρας. Το 2015 και εκδόθηκε από την Jemma Press το πρώτο (σκληρόδετο παρακαλώ) τομάκι με τις πρώτες ασπρόμαυρες ιστορίες του Νυχτερίδα με τίτλο "Γυρνώ σαν νυχτερίδα" (σικ), ενώ πριν σουλάτσαρε κάμποσο και στο socomic.gr και σήμερα μετράμε άλλους δύο έντυπους τόμους, τους "Τριγυρνώ μες στην Αθήνα" (2016) και "Αφού μ'αρέσει να γυρνώ" (2017) επίσης από Jemma. Αν και δεν μ'αρέσει η κατάχρηση του όρου "κλασικός", νομίζω πως ο τίτλος αυτός άνετα θα μπορούσε να συγκαταλέγεται στα πλέον κλασικά Ελληνικά κόμικ, αφού αποτελεί φοβερά αστεία προσαρμογή ενός superhero icon στα δεδομένα της μεταπολεμικής Ελλάδος και έχει βρεθεί σε χιλιάδες ελληνικά χέρια είτε ως αυτοέκδοση, ψηφιακά ή σε κυριλέ ασπρόμαυρα τομάκια. Το παρόν βγήκε τον Απρίλιο του '15 για να γνωρίσει το κοινό του τότε ComicDom με τον σαπιοκοιλιά Νυχτερίδα, με 80 σελίδες και μικρό μέγεθος. Πάντως, έμελλε να αγαπήσουμε πέρα από αυτόν και τον κολαούζο του, τον ατζαμή μπόμπιρα Δεκαοχτούρα.
  13. Taishou Otome Otogibanashi MAL Status: finished Author & Artist: Kirioka Sana Volumes: 5 Chapters: 38 (+ 2 omake and 2 extras) Serialization: Jump SQ. Run: 4/7/15 - 4/9/17 Μια ιστορία με βιογραφικά στοιχεία, αρκετή κωμωδία και φυσικά καλό δράμα, διαδραματίζεται στη δεκαετία του '20 με πρωταγωνιστή τoν Tamahiko Shima, δεκαεφτάχρονο γιο πλούσιου επιχειρηματία, γνωστού για την σκληρότητά του. Αφού επιβιώνει από δυστύχημα στον δρόμο και χάνει τη μητέρα του, το δεξί του χέρι παραλύει. Έτσι, ο πατέρας του τον αποκληρώνει, τον στέλνει σε μια επαυλη στα βουνά και του αγοράζει ένα κορίτσι, την δεκατετράχρονη Yuzuki Tachibana, για να τον φροντίζει και να γίνει η μέλλουσα γυναίκα του. Κάπως έτσι ξεκινά η ιστορία και η σχέση ανάμεσα στα δύο παιδιά που πλέον συμβιώνουν. Δεν ξέρω ακριβώς γιατί, αλλά με ρούφηξε από το πρώτο κεφάλαιο, το οποίο, σαν έξυπνος άνθρωπος, αποφάσισα να διαβάσω στις δώδεκα το βράδυ, αναγκάζοντάς με να διαβάζω μέχρι τις τρεις τα ξημερώματα, πριν με εγκαταλείψουν τα μάτια μου λόγω κόπωσης. Το άφησα σε κρίσιμο σημείο και έπρεπε την επόμενη μέρα, δηλαδή σήμερα, να το ολοκληρώσω με το που ξύπνησα. Με λίγα λόγια, το έκανα binge. Από εκεί και πέρα, θεωρώ ότι η σχέση των δύο πρωταγωνιστών ήταν υπέροχη, με την Yuzuki να "ξυπνάει" σταδιακά τον Tamahiko από τη μιζέρια του και εκείνον να της το ανταποδίδει. Ακούγεται σαν κάθε romcom ever, αλλά ξεχώρισε για κάποιον λόγο. Να αναφερθούν οι αναφορές σε πραγματικά γεγονότα της εποχής και στην καταγραφή, εξήγηση και ανάλυση στο τέλος σχεδόν κάθε κεφαλαίου κάποιων μαννερισμών, συσκευών, τοποθεσιών και γεγονότων για την καλύτερη κατανόηση του έργου, όχι από τους scanlators, αλλά από τον ίδιο το συγγραφέα! Τρομερό αφηγηματικό σχέδιο ο Μεγάλος Σεισμός του Κάντο που προκάλεσε ανυπολόγιστες καταστροφές, φωτιές, πλημμύρες και μέχρι και πόλεμο! Τέλος, όλοι οι χαρακτήρες ήταν συμπαθέστατοι και κανένας τους δεν μου φάνηκε ιδιαίτερα κλισέ, ακόμη κι αν κυριαρχούσαν κάποια tropes. Μπορώ να πω ότι είμαι τρομερά ικανοποιημένος από το development για όλους τους, κρίνοντας μάλιστα πως αρκετοί εμφανίστηκαν για πχ μόνο τέσσερα κεφάλαια. Πραγματικά μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. Όμορφα και ρεαλιστικά designs (γενικότερα το σχέδιο ήταν πολύ όμορφο). Yuzuki best girl. Απίστευτα χαριτωμένη (πέρα από τον φανταστικό χαρακτήρα της). Absolutely recommended. Φαίνεται ότι υπάρχει και sequel, ονοματι Shouwa Otome Otogibanashi, το οποίο ξεκίνησε να δημοσιεύεται τον Αύγουστο του 2018. Δυστυχώς, οι scanlators είναι αρκετά πίσω, έχοντας μεταφράσει μια εικοσάδα περίπου κεφαλαίων.
  14. Μια από τις αρχές μου (sic) είναι να μην κάνω παρουσίαση κακών κόμικς ή, τέλος πάντων, κόμικς που δεν μου άρεσαν. Θεωρώ ότι αρκετή μίρλα και αρνητικότητα υπάρχει γύρω μας, γιατί να προσθέτω κι άλλη; Καλύτερα να πω δυο λόγια για ένα ανάγνωσμα που μου κίνησε το ενδιαφέρον και έχει πιθανότατα κάτι να πει σε 2-3-5-10 άτομα. Με αυτό εδώ το κόμικ, ωστόσο, αποφάσισα να παραβώ αυτή μου την νοοτροπία. Εν μέρει και για να τσιγκλίσω φίλους που τους άρεσε αρκετά. Αγάπη μέσα στις Σκιές, λοιπόν, του Gilbert Hernandez, εκδόσεις Inkpress. Το απέφευγα χρόνια (κυκλοφόρησε το 2015), όχι γιατί με απωθούν τα alternative αμερικανικά κόμικς, αλλά γιατί ήξερα ότι ο κόσμος του Hernandez έχει μια εσωτερική συνοχή κι ας έχει βγάλει αυτοτελή κόμικς, όπως αυτό. Τελικά στο τελευταίο ComicdomCon, υπό την επήρεια της παρέας του @kwtsos το αγόρασα... Σελίδες από την πρωτότυπη έκδοση της Fantagraphics Η φάση ξεκινάει κάπως έτσι: η Ντολόρες (την οποία απ' ό, τι διαβάζω στο τέλος του τομιδίου την «υποδύεται» μια ηθοποιός από το Love & Rockets) είναι μια ψευδή μαυρομάλλα σαραντάρα με τεράστια στήθη, που έχει προβλήματα με τον πατέρα της και δουλεύει ως σερβιτόρα, καταφεύγει στο υπόγειο του σπιτιού της κυνηγημένη από κάτι τυπάδες που θυμίζουν ρέιβερς των ελληνικών 90's, οδηγείται σε μια σπηλιά και, βγαίνοντας απ' την σπηλιά, είναι ξανθιά και δεν ψευδίζει, αν και προφανώς διατηρεί το DDD μέγεθος του σουτιέν της. Και μετά γίνονται διάφορα αλλοπρόσαλλα που θυμίζουν Daniel Clowes και κατ΄ επέκταση David Lynch. Έχω διαβάσει Clowes και, μολονότι δεν με τρελαίνει, του αναγνωρίζω πολλά προτερήματα. Έχω διαβάσει το πολύ παράξενο Pachyderme του Frederik Peeters, το οποίο σε ξενίζει μεν, σου δίνει όμως στοιχεία για να ξεκλειδώσεις τους συμβολισμούς του. Απροπό, αμφότεροι δημιουργοί έχουν πολύ καλύτερο σχέδιο. Αλλά αυτό; Κάποιοι θα γράψουν ότι πρόκειται για ένα B-movie αλά Lynch με φροϊδικές επεκτάσεις, αλλά κι ένα δριμύ «κατηγορώ» στα καταναλωτικά και υλιστικά πρότυπα της κοινωνίας μας. Δεν θα διαφωνήσω, αλλά 1) το περιτύλιγμα πάντα έχει σημασία και 2) καλό είναι να δίνεις στον αναγνώστη την άκρη του μίτου, ώστε να μπορέσει να ξετυλίξει αυτό το «τι θέλει να πει ο ποιητής»... Περιμένω εναγωνίως τα ποστ όσων διαφωνούν μαζί μου και τα επιχειρήματά τους. Hit me!
  15. Το φανζίν αυτό εμφανίστηκε στο Comicodom του 2015 ή έτσι νομίζω, τουλάχιστον και έκανε τη δημιουργό του, Έλενα Γώγου, γνωστή σχεδόν αμέσως, ολοκληρώθηκε δε το 2017 με την κυκλοφορία του τρίτου και τελευταίου τεύχους. Η ιστορία είναι σχετικά απλή και εκτυλίσσεται μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα: η Ελπίδα και οι φίλοι της, φοιτητές όλοι στην Πάτρα, έχουν μαζευτεί σε μια καφετέρια, για να κάνουν μια εργασία για τη σχολή τους, όταν ξαφνικά ανακαλύπτουν έντρομοι, ότι υπάρχει μεγάλη αναταραχή έξω και ανακαλύπτουν, ότι οι συμπολίτες τους έχουνε μεταμορφωθεί σε ζόμπι. Ναι, αλλά σε ζόμπι που δεν κολλάνε τους άλλους, δαγκώνοντάς τους, κάτι που είναι αξιοπερίεργο. Η γνωριμία τους με μια μυστηριώδη γυναίκα θα τους οδηγήσει στην καρδιά των γεγονότων, εκεί που βρίσκεται ένα μυστήριο, που ελάχιστη σχέση έχει με τα ζόμπι, όπως τα ξέρουμε. Γενικά, η υπόθεση είναι σχετικά πρωτότυπη και παίρνει διάφορες τροπές κατά τη διάρκεια των τριών τευχών, αν και το τέλος το βρήκα λίγο βιαστικό. Ακόμη κι έτσι, είναι ένα από τα πολύ καλά φανζίν των τελευταίων ετών, αφού είναι απλό, ανεπιτήδευτο και φρέσκο, αλλά και με ασταμάτητη δράση, ώστε σε παρασύρει στην ιστορία και σε κάνει να ξεχνάς τις όποιες αδυναμίες της ιστορίας, που σίγουρα υπάρχουν. Εξάλλου, υπάρχει ένα πολύ ωραίο σχέδιο, εκφραστικό και με αρκετές επιρροές, που έχουν ενσωματωθεί με επιτυχία και με ωραίο καδράρισμα, με κινηματογραφικές επιρροές. Σημαντικό είναι επίσης, το ότι το σχέδιο σαφώς εξελίσσεται μέχρι το τρίτο τεύχος, ενώ και το καδράρισμα αλλάζει, τα καρέ γίνονται λιγότερα ανά σελίδα και μεγαλύτερα και το σχέδιο αναπνέει και αναδεικνύεται καλύτερα, όπως δείχνουν και οι κεντρικές σελίδες που παραθέτω από το πρώτο και το τρίτο τεύχος αντίστοιχα. Όπως γράφει η Γώγου, στο τέλος του τρίτου τεύχους, μπορεί να μη φαίνεται σπουδαίο, αλλά ήταν πολύ σημαντικό για την εξέλιξή της ως καλλιτέχνη. Πραγματικά, από τότε έχει προσφέρει και άλλα δείγματα της δουλειάς της το ένα καλύτερο από το άλλο. Μπορείτε να παρακολουθήσετε αυτήν την εξέλιξη και όλες τις δουλειές της στην προσωπική της ιστοσελίδα elenagogou.com
  16. Τα πιο αγαπημένα μου υπερηρωικά κόμικς είναι αυτά που δε μοιάζουν με κλασσικά υπερηρωικά κόμικς. Όπως το Alias ή το Sleeper ή το Hawkeye ή το Watchmen ή.. ή.. ή... Αυτά που παίζουν με τις συμβάσεις του genre και του δίνουν άλλες διαστάσεις. Το Vision ανήκει σ’ αυτήν την κατηγορία. Είναι υπερηρωικό, όμως είναι πολύ περισσότερο άλλα πράγματα. Κι αυτά με γοήτευσαν. Ότι χρειάζεται να ξέρει κανείς από το σύμπαν της Marvel για να παρακολουθήσει αυτό το κόμικ δίνεται στη μικρή εισαγωγή κάθε τεύχους. «Ο Vision είναι ένα ανδροειδές (synthezoid) αποτελούμενο από συνθετικό ανθρώπινο αίμα και όργανα. Δημιουργήθηκε από τον Ultron για να καταστρέψει τους Avengers, αλλά αυτός εναντιώθηκε στον «πατέρα» του κι από τότε είναι μέλος των Avengers.» Στη συγκεκριμένη ιστορία βλέπουμε τον Vision να προσπαθεί να εξανθρωπιστεί, να γίνει «φυσιολογικός» . Επιστρέφει στο εργαστήριο που τον δημιούργησε ο Ultron και φτιάχνει για τον εαυτό του μια οικογένεια: μια σύζυγο, ένα γιο, μια κόρη. Μια οικογένεια που θα προσπαθήσει να ζήσει το αμερικάνικο όνειρο στα προάστια. Φαίνεται ότι δεν θα εξελιχθεί πολύ καλά αυτό το σχέδιο , ε; Δύσκολα θα φανταζόμουν τον Vision των Avengers οικογενειάρχη στα προάστια της Βιρτζίνια μέχρι να το δω στο κόμικ. Και λειτουργεί. Το θέμα της κοινωνικής προσαρμογής των ρομπότ/ανθρωποειδών/ξύλινων παιδιών δεν είναι ξένο στην επιστημονική φαντασία, αντίθετα υπάρχει από πολύ παλιά. Και με ποικίλες προσεγγίσεις. Κι έχει πάντα ενδιαφέρον η «ρομποτική» προσέγγιση της ανθρώπινης κοινωνίας, όπως κι η αλληλεπίδραση ανθρώπων και ρομπότ. Αυτή είναι μόνο μια πτυχή αυτού του κόμικ , που μας χαρίζει εξαιρετικούς διαλόγους μέσα κι έξω από την οικογένεια των Visions. Τι είναι κανονικό, τι είναι τελικά ανθρώπινο, πόσα μυστικά μπορεί να χωρέσει μια οικογένεια, πόσο φωτεινά ή σκοτεινά είναι τελικά αυτά τα αμερικάνικα προάστια , ο ρατσισμός, οι οικογενειακές σχέσεις , η ζωή στο σχολείο είναι κάποιες άλλες πτυχές. Φυσικά δε λείπει κι η υπερηρωική πλευρά. Αυτά και άλλα πολλά απασχολούν αυτό το Marvel διαμαντάκι, που διατρέχεται από μια μόνιμη ένταση κάτω από τους παλ χρωματισμούς. Πολύ καλή ροή, φοβερή δουλειά στο σχέδιο (Gabriel Hernandez Walta ) και στο χρώμα (Jordie Bellaire ) αποτυπώνουν ένα έξυπνο και καλοδουλεμένο σενάριο (Tom King), που σε κάνει να ενδιαφερθείς άμεσα για την τύχη των χαρακτήρων χωρίς να σε εκβιάζει συναισθηματικά. Επίσης εξαιρετικά εξώφυλλα από τον Mike del Mundo. Έχει αρκετή αφήγηση, που αν και συνήθως με χαλάει, εδώ την ευχαριστήθηκα. Παραθέτω ένα απόσπασμα του σεναριογράφου Tom King για τη δημιουργία του κόμικ, που προσωπικά το θεώρησα πολύ αντιπροσωπευτικό: «Για μένα το The Vision είναι μια ευκαιρία να εξερευνήσω την αποξένωση, που μερικές φορές προσελκύει τον κόσμο στα κόμικς. Την ένταση που προκύπτει από το μη κανονικό, μέσα σε μια κοινωνία που απαιτεί την κανονικότητα. Επειδή, οτιδήποτε κι αν είναι ο Vision, σίγουρα δεν είναι «κανονικός». Αλλά πραγματικά θέλει να γίνει. Ο Vision δημιουργήθηκε από τον Ultron για να γίνει όπλο, αλλά αυτός αποφάσισε να γίνει ανθρώπινος, να γίνει σαν και μας. Αυτή η απόφαση του προκάλεσε πολύ πόνο. Τη βασανισμένη του σχάση με τη Wanda. Την τραγική μοίρα των παιδιών του. Το θάνατο του. Τους θανάτους του. Κι όμως, μετά από όλα αυτά, ακόμα προσπαθεί να χωρέσει στην κοινωνία, να συμμετέχει στο αμερικάνικο όνειρο, να μεγαλώσει οικογένεια στα προάστια, να χτίσει έναν καλύτερο κόσμο. Να είναι σαν όλους τους άλλους. Νομίζω ότι μάλλον αντιλαμβάνεται ότι αυτό είναι αδύνατο. Αλλά, επειδή είναι ήρωας, δεν ξέρει πώς να σταματήσει τον εαυτό του να αποζητά το ακατόρθωτο. Η δονκιχωτική αναζήτηση του Vision για κανονικότητα θα είναι το κεντρικό θέμα αυτού του βιβλίου. Θα δούμε πως ο κόσμος αντιδρά σ αυτήν την ευγενική του προσπάθεια, πως επηρεάζεται αυτός κι η οικογένεια του, κάποιες φορές για καλό και κάποιες για κακό. Είναι μια ιστορία για το αίμα και τα φιλιά, για τα αδέρφια, για τους γιους και τις κόρες, για τη συζυγική ζωή, για προδοσίες, για το λύκειο, για όπλα, για λέιζερ, για γραφειοκρατία, για τους Avengers, για τους γείτονες, για την καχυποψία, για ρομπότ, γα ερυθρόδερμα ρομπότ που ζουν ειρηνικά ανάμεσα μας, για ερυθρόδερμα ρομπότ που προσπαθούν να ζήσουν ειρηνικά ανάμεσα μας. Ελπίζω ότι στο τέλος, αν το κάνω σωστά, θα είναι μια ιστορία για μένα και για σας.» Τιμήθηκε στα Harvey Awards στην κατηγορία Most Promising New Talent: Tom King (THE VISION, Marvel Comics) και στα βραβεία Eisner 2019 στην κατηγορία Best Graphic Album—Reprint : The Vision HC Ολοκληρώθηκε σε 12 τεύχη. Κυκλοφόρησε επίσης και σε 6 διπλά τεύχη Director's cut και σε ένα Oversized hardcover με πολύ έξτρα υλικό: συνεντεύξεις, κείμενα, εξώφυλλα, προσχέδια, γράμματα αναγνωστών Μπορεί κάποιοι φανς των κλασσικών υπερηρωικών να μην ενθουσιαστούν με το κόμικ αυτό, είμαι σίγουρή όμως πως ένα άλλο κομμάτι αναγνωστών, ίσως και μη φανς του genre θα το λατρέψουν.
  17. «Λίγο μετά, ο φουσκωμένος ωκεανός θα σκεπάσει την ξηρά και θα καταπιεί τις στάχτες και οτιδήποτε ήταν κάποτε ζωντανό κάτω από τον ανήλιαγο ουρανό θα ξεχαστεί. Έτσι τελειώνουν οι κόσμοι, μέσα σε στάχτη και πλημμύρα, σε σκοτάδι και σε πάγο. Αυτή είναι η τελική μοίρα των θεών. Αυτό είναι το τέλος. Υπάρχει όμως και κάτι που ακολουθεί μετά το τέλος.» -Από τη Σκανδιναβική Μυθολογία (2017) του Neil Gaiman Πιστεύω ότι οι περισσότεροι αναγνώστες των υπέρ ηρωικών κόμικς είναι εξοικειωμένοι με το ξεχωριστό και σπουδαίο run του Walter Simonson στο The Mighty Thor (1983). Όπως είχα αναφέρει και σε εκείνη τη παρουσίαση, ο Simonson κατάφερε να αφήσει το μακροπρόθεσμο στίγμα του τόσο στον ήρωα όσο και στον τίτλο. Αυτό όμως που μού είχε κάνει μεγαλύτερη εντύπωση ήταν το πάθος του ίδιου για τους Σκανδιναβικούς μύθους και γενικά για τη μυθολογία των Βορείων λαών της Ευρώπης. Τριάντα περίπου χρόνια μετά από την εκπληκτική σειρά που έκανε για τη Marvel, ο Walt Simonson ξαναγράφει για τον Thor στις σελίδες του Ragnarök! Το Ragnarök αποτελεί προσωπικό πρότζεκτ του ίδιου, το οποίο εκδόθηκε από την IDW και συνολικά αρίθμησε 12 τεύχη. Η αλήθεια είναι ότι η σειρά δε πρέπει να έχει τελειώσει ακόμη, διότι μετά το δεύτερο paperback, κυκλοφόρησε πρόσφατα και ένα τρίτο το οποίο περιέχει ολοκαίνουργιο υλικό. Όμως, από το δεύτερο μέχρι τον τρίτο τόμο μεσολάβησαν τρία χρόνια, οπότε η περιοδικότητα του τίτλου δεν είναι συγκεκριμένη. Τι πραγματεύεται το Ragnarök; Τριακόσια χρόνια μετά «το τέλος όσων υπάρχουν» σύμφωνα με τους Σκανδιναβικούς μύθους, ένας καινούργιος κόσμος έχει δημιουργηθεί. Ο κόσμος αυτός είναι μουντός ή, με άλλα λόγια, ένα post-apocalyptic περιβάλλον. Ένα θηλυκό σκοτεινό ξωτικό ταξιδεύει έως την άκρη του κόσμου, προκειμένου να σκοτώσει τον «Πέτρινο θεό» και να απελευθερώσει έτσι την οικογένεια της. Όμως, αυτό που καταφέρνει μόνο είναι να ξυπνήσει τον Πέτρινο θεό, ο οποίος σηκώνεται ύστερα από εκατοντάδες χρόνια έχοντας τη μορφή ενός ημιπεθαμένου, ενώ του λείπει το κάτω μέρος του σαγονιού του. Μπερδεμένος ο ίδιος, προσπαθεί να ανακαλύψει τι συνέβη στο κόσμο που γνώριζε καθώς και τι απέγιναν οι φίλοι και η οικογένεια του. Το καλό με τον τίτλο είναι ότι αυτός ο Thor δεν εντάσσεται στο canon της Marvel, αλλά πρόκειται για τον Thor των Νορβηγικών μύθων. Αυτό είναι θετικό γιατί από τη μία ο Simonson έχει απόλυτη ελευθερία να κάνει ό, τι θέλει, ενώ από την άλλη ο Chris Hemsworth μπορεί να κοιμάται ήσυχος τα βράδια, γιατί δε θα χρειαστεί ποτέ να υποδυθεί μία ζόμπι εκδοχή του Thor χωρίς το κάτω σαγόνι… Ο Simonson δεν ρίχνει το βάρος στο characterization, αλλά πιο πολύ στο χτίσιμο του κόσμου και στη δράση. Ως εκ τούτου, τα πρώτα έξι τευχάκια κύλησαν σαν νεράκι. Πιστεύω ότι το πιο δυνατό ατού του κόμικ είναι το σχέδιο του δημιουργού, το οποίο αποτυπώνει υπέροχα το αποκαλυπτικό τοπίο στο οποίο εντάσσεται η ιστορία ενώ έχει και μία μυθολογική αισθητική. Προσωπικά, είμαι λάτρης του σχεδιαστικού στυλ του Walt και μου άρεσε ακόμα και εδώ, όπου το βρήκα περισσότερο «τραχύ» απ’ ό, τι θα ήθελα. Δεν είχα πολύ υψηλές προσδοκίες από το κόμικ, το οποίο ανακάλυψα τυχαία καθώς μου φαίνεται πώς δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλές. Παρ’ όλ’ αυτά, πέρασα ευχάριστα διαβάζοντας το, διότι αγαπώ ιδιαίτερα τους μύθους και τους post-apocalyptic κόσμους. Επιπλέον, το Ragnarök ήταν μία παραπάνω αφορμή για να διαβάσω άλλη μία περιπέτεια του Thor (ή τέλος πάντων, μιας διαφορετικής εκδοχής του) από τα χέρια του Simonson, έστω και αν ξανάπιασε τον χαρακτήρα τριάντα χρόνια ύστερα από το θρυλικό πέρασμα από τον ομώνυμο τίτλο της Marvel. Κανείς δε δημιουργεί καλύτερη ατμόσφαιρα επηρεασμένη από τη Σκανδιναβική Μυθολογία από ό, τι ο Walter Simonson.
  18. Σήμερα θα ήθελα να σας μιλήσω για το The Fixer: A Story from Sarajevo του Joe Sacco και συγκεκριμένα για την ελληνική έκδοση από την ομάδα «Ενάντια στη Λήθη» (μεταφράστηκε τον Απρίλιο του 2015 στα Γιάννενα). Επιτρέψτε μου πολύ λίγα λόγια για τον δημιουργό, μιας και δεν είναι και ό,τι πιο mainstream υπάρχει. Ο Joe Sacco είναι Αμερικανο-Μαλτέζος κομίστας και δημοσιογράφος και η φάση του είναι να συνδυάζει αυτές τις δύο ιδιότητές του, αφού τα κόμικς του είναι ουσιαστικά δημοσιογραφία σε κόμικς. Περιπετειώδης τύπος αν σκεφτεί κανείς ότι οι σημαντικότερες δουλειές του έχουν να κάνουν με τα ταξίδια του στην Παλαιστίνη και τη Βοσνία (εκεί συγκαταλέγεται και το The Fixer φυσικά). Τσεκάρετε και την απίστευτη μούρη του από κάτω: Στα του κόμικ τώρα, παραθέτω από το οπισθόφυλλο της έκδοσης: Βρισκόμαστε στο Σαράγεβο του 2001. O Joe Sacco, δημοσιογράφος προσπαθεί ανεπιτυχώς να ολοκληρώσει την έρευνά του για τον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας, καθώς δεν υπάρχουν πολλά πρόθυμα στόματα να μιλήσουν. Έτσι, ψάχνει τον μόνο άνθρωπο που μπορεί να τον βοηθήσει, τον Neven, ο οποίος είναι ''fixer''. Αυτό σημαίνει ότι σου κανονίζει να μείνεις κάπου φθηνά, να φας, να πιεις και να ικανοποιήσεις τις όποιες “ορέξεις” σου. Ταυτόχρονα όμως, είναι το κατάλληλο άτομο για να σε πάει σε μέρη της εμπόλεμης ζώνης όπου κανείς άλλος δεν μπορεί. Αυτοαποκαλούμενος Σέρβος εθνικιστής από τη μία, τάχθηκε παρ' όλα αυτά με την τότε αντίπαλη πλευρά, εκείνη της Βοσνίας και συγκεκριμένα υπήρξε βασικό μέλος βοσνιακής παραστρατιωτικής ομάδας. Ο Neven γνωρίζει στον Joe Sacco διάφορες προσωπικότητες που έχουν να του διηγηθούν ιστορίες από την εποχή αλλά και ο ίδιος μεταφέρει τις δικές του. Οι ιστορίες συνθέτουν ένα σκηνικό φρίκης με βιασμούς, δολοφονίες και λεηλασίες, ενώ επίσης αναδεικνύονται οι κεντρικές πολιτικές στρατηγικές στον πόλεμο από μεριάς κράτους, στρατού αλλά και οργανωμένων ομάδων. Ιστορίες με πρωταγωνιστές κάθε λογής υποκείμενα, από οργανωμένους κατοίκους ενάντια στις σερβικές σφαγές, μέχρι μετέπειτα διαπλεκόμενους στο νέο πολιτικό σύστημα. Από επαγγελματίες πολιτικούς μέχρι στυλοβάτες του μαύρου κεφαλαίου, απαραίτητους για την μετέπειτα βοσνιακή κοινωνία. Εδώ ίσως είναι αναγκαίο και ένα μικρό background σχετικό με την ιστορία. Η Γιουγκοσλαβία αποτελούσε ένα μωσαϊκό λαών, συνεπώς συνυπήρχαν και συμβίωναν άνθρωποι με διαφορετικές κουλτούρες και πολιτισμούς. Η Βοσνία ήταν το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, με την πρωτεύουσά της, το Σαράγιεβο, να έχει τους πιο πολλούς μικτούς γάμους. Η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ τη δεκαετία του '90, θα κάνει τα Βαλκάνια να μοιάζουν με καζάνι που βράζει. Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας σηματοδοτεί τη σύγκρουση δύο εθνικισμών, του σέρβικου και του κροάτικου, επάνω στη χάραξη των νέων συνόρων. Το The Fixer είναι ένα αριστουργηματικό κόμικ (κατά την ταπεινή μου άποψη τουλάχιστον) σε όλα τα επίπεδα. Σκηνοθεσία, ρυθμός, το χαρακτηριστικό σχέδιο του Sacco που ταιριάζει απόλυτα με το ύφος των έργων του και η μετάφραση της ομάδας «Ενάντια στη Λήθη» είναι επίσης πολύ καλή. Η ιστορία και οι χαρακτήρες βγάζουν αυτή τη σκοτεινιά και παρακμή την καλή βρε αδερφέ! Όπως καταλαβαίνετε, το συνιστώ ανεπιφύλακτα.
  19. Γεια και χαρά σου, πιστέ αναγνώστη! Είμαι σίγουρος, όπως σε βλέπω και με βλέπεις, ότι γνωρίζεις τις περιπέτειες του Δον Κιχώτη ντε λα Μάντσα, του πιο γενναίου ιππότη που περιπλανήθηκε ποτέ στα χώματα της Ισπανίας! Είμαι εξίσου σίγουρος ότι δεν έχει διαβάσει το βιβλίο του Miguel de Cervantes (φευ! η κατάρα των κλασικών μυθιστορημάτων, όλοι τα εξαίρουν, μα κανείς δεν τα διαβάζει!). Θα έχεις ακούσει για την μάχη με τους ανεμόμυλους ή το πετσόκομμα των προβάτων. Ήρθε η ώρα λοιπόν, αγαπητέ, να τα διαβάσεις όλα αυτά, με σκίτσα και μπαλονάκια! Μπαρμπαδέλια στην υπηρεσία της κλασικής λογοτεχνίας! Το 2015, μια εκδοτική με πολύ μικρή παρουσία στον χώρο, η Χαραμάδα, εξέδωσε μια μεταφορά του κλασικού Δον Κιχώτη. Δημιουργός του κόμικ είναι ο Rob Davis, μια σημαντική φυσιογνωμία των σύγχρονων βρετανικών (εναλλακτικών) κόμικς. Τα επόμενα χρόνια θα ακολουθούσαν μεταφράσεις κι άλλων έργων του Davis, όμως αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Το ορίτζιναλ κόμικ, λοιπόν, είχε αρχικά κυκλοφορήσει σε δύο τόμους (2011 και 2013), ενώ το 2013 συγκεντρώθηκε σε έναν τόμο, υπό τον τίτλο The Complete Don Quixote. Όλα από την SelfMadeHero. Την υπόθεση του έργου του Cervantes, την ξέρουμε λίγο-πολύ όλοι: ένας γερο-ιδαλγός σε κάποιο ισπανικό χωριό, ο οποίος το 'χασε από το πολύ διάβασμα, πίστεψε ότι είναι ιππότης και αποφάσισε να σώσει τον κόσμο από αιμοβόρους γίγαντες και διαβολικούς νεκρομάντεις. Ο πιστός αλλά χαζός Σάντσο Πάντσα, το περήφανο ψωράλογο Ροσινάντε, η «πανέμορφη» Δουλτσινέα, η έφοδος κατά των ανεμόμυλων κλπ κλπ. Μπορεί να έχετε διαβάσει στα μικράτα σας κάποια παιδική διασκευή ή να έχετε δει (όπως εγώ ) την σειρά κινουμένων σχεδίων ή κάποιο θεατρικό. Το κόμικ κυκλοφόρησε σε έναν ωραίο σκληρόδετο τόμο, στον οποίο αργότερα προστέθηκε ένα dustcover ειδικά για την ελληνική έκδοση Με το παρόν κόμικ ο Davis δίνει την δική του ματιά στις περιπέτειες του Δον Κιχώτη. Και καταφέρνει να ξεχωρίσει. Δεν είναι μια μεταφορά του σωρού, αλλά ένα θαυμάσιο κόμικ. Ένα κόμικ με καρτουνίστικο σχέδιο, ζωντανά χρώματα, γρήγορη ροή, αφηγηματικούς πειραματισμούς και ταυτόχρονα μεγάλη πιστότητα στο πρωτότυπο (απ' ό,τι διαβάζω σε κριτικές). Όσο κι αν εκθειάζουμε τα κλασικά έργα σαν κι αυτό ή την Οδύσσεια ή τους Τρεις Σωματοφύλακες, ανήκουν σε άλλες εποχές και η «αναβίωσή» τους είναι εξαιρετικά δύσκολη. Όμως ο Davis το κάνει να φαίνεται φρέσκο. Την πρώτη φορά που διάβασα το κόμικ, σαφώς μου άρεσε, αλλά δεν ήμουν τόσο ενθουσιασμένος. Ωστόσο, με την δεύτερη ανάγνωση, που πραγματοποιώ αυτές τις μέρες, ανέβηκε αρκετά στα μάτια μου. Και κυρίως κατόρθωσε να μου δημιουργήσει την επιθυμία να διαβάσω το πρωτότυπο. Σε όσους δεν το έχουν διαβάσει ακόμη, το προτείνω με τα χίλια!
  20. Κάποτε είχα γράψει γι'αυτό το κόμικ πολλά μπλα-μπλα. Αλλά όσο κάτι μιλάει περισσότερο από μόνο του, τόσο λιγότερο χρειάζεται να μιλάνε γι'αυτό οι άλλοι. Οπότε, απλά λιτά και απέριττα, Le Monde D'Edena από τον Moebius, ένα από τα καλύτερα κόμικ που γράφτηκαν ποτέ. Πρώτο κουλό: Το κόμικ ξεκίνησε ως διαφημιστικό για την Citroen, όταν εκείνη πλησίασε στις αρχές του '80 τον κομίστα για μια 16-σέλιδη sci-fi ιστορία όπου πρωταγωνιστεί το μοντέλο της Citroen Traction Avant. Ο Μοέμπιους στράβωσε αρχικά με την ιδέα να κάνει κόμικς για μια βιομηχανία αυτοκινήτων, αλλά ίσως γούσταρε την μάρκα που είχε φτιάξει κατ' αυτόν αυτοκίνητα "ποιήματα" (DS και 2CV), ίσως πάλι ο φάκελος να πάχυνε απότομα. Εν τέλει το δεκαεξασέλιδο έγινε έξι τεύχη 1. Sur L'Etoile (Les Humanoides Associes) - 1983 2. Les jardins d'Edena (Casterman) - 1988 3. La Deesse (Casterman) - 1990 4. Stel (Casterman) - 1994 5. Sra (Casterman) - 2001 6. Les reparateurs (Casterman) - 2001 και από διαφήμιση της Σιτροέν ο Μοέμπιους έγραψε και σχεδίασε το κατ'εμέ Magnum Opus του. Κόπι πάστα η υπόθεση από παλιότερό μου κείμενο: Σε ένα μακρινό μέλλον όπου η δική μας εποχή θεωρείται αρχαία, τα δεδομένα της ύπαρξης έχουν αλλάξει πλήρως. Δεν υπάρχουν άνδρες και γυναίκες παρά ασέξουαλ όντα χωρίς γεννητικά όργανα που τρέφονται με συνθετικό φαγητό. Υπάρχουν εκατοντάδες πλανήτες και φυλές στον Γαλαξία και ο Stel με τον Atan, δύο επισκευαστές διαστημοπλοίων και συνοδοιπόροι βρίσκονται ξαφνικά απομονωμένοι σε έναν αφιλόξενο πλανήτη που ονομάζουν Pool Ball (Μπάλα μπιλιάρδου). Μετά από περιπέτειες βρίσκουν μια παράξενη φθορίζουσα μπλε πυραμίδα η οποία τους περίμενε να έρθουν ώστε να ξεκινήσει, με αυτούς και άλλους αντιπροσώπους των υπόλοιπων πλανητών, το ταξίδι της για τον μυθικό παραδεισένιο πλανήτη της Edena που βρίσκεται κρυμμένος στο κέντρο του γαλαξία. ειλικρινά θα μπορούσα να χώσω για οφθαλμόλουτρο όλο το κόμικ Ε λοιπόν. Εσωτερικό κόμικ. Για την σεξουαλικότητα. Για την χορτοφαγία και τον βιγκανισμό. Για την εξερεύνηση του εαυτού και της θέσης του ατόμου στο σύμπαν. Για την μαστούρα και την σχέση με τα ναρκωτικά. Και για πολλά ακόμα υπαρξιακά και μη ερωτήματα που παίδευαν για δεκαετίες το μυαλό του Μοέμπιους. Τα εισαγωγικά σημειώματα της έκδοσης της Dark Horse του 2015, η οποία συστήνεται ανεπιφύλακτα, τα λέει αναλυτικά. Το σχέδιο μινιμάλ. Απλές γραμμές, γεωμετρική συμμετρία, φαλλικά σύμβολα. Τα συνηθισμένα δηλαδή των sci-fi του. Μόνο που εδώ δίνει ρέστα. Καταφέρνει ταυτόχρονα να φτιάξει ένα σχέδιο εξαιρετικά απλό και εξαιρετικά σύνθετο. Που τραβάει το μάτι εκεί που θέλει, και το αφήνει εκεί που θέλει να το συνεπάρει η ιστορία. Απόλυτη ισορροπία μεταξύ σχεδίου και σεναρίου. Έντονο μπλε σε δεκάδες αποχρώσεις, το αγαπημένο του χρώμα. Δίνω ένα μικρό σπρώξιμο, η εμπειρία ανάγνωσης του δεν συγκρίνεται με καμία αράδα και παρουσίαση δική μου αλλά και άλλων πιο γνωστικών. Θα κλείσω μόνο με το ότι το Blueberry ξαφνικά τρώει ανάποδη και πάει στ'ανάθεμα. Ακόμα και αν δεν σας αρέσει το σουρεάλ στοιχείο που υπάρχει διάχυτο σε όλα τα δικά του-δικά του κόμικ (Airtight garage, Inside Moebius), ακόμα και αν δεν γουστάρετε ΕΦ, εδώ θα βγάλετε το καπέλο σας με σεβασμό. Και αν δεν έχετε, θα πάτε να πάρετε. Το World of Edena ανήκει σε μια νέα σειρά Moebius Library της DH. Στην σειρά ανήκει και το πολύ πιο εσωτερικό Inside Moebius αλλά γι'αυτό, τα λέμε άλλη στιγμή. Επίσης, έβγαλαν επειδή μας λυπήθηκαν και το Art of Edena, ένα άψογο artbook για περισσότερο σάλιωμα. πολλές από τις σελίδες είναι για χρόνια wallpaper στο λάπτοπ World of Edena Dark Horse Bedetheque wiki αρθράκι
  21. Η Μαύρη Φουστανέλα είναι ένας χαρακτήρας που δημιουργήθηκε από τον Γιώργο Τσακιρέλλη σ' ένα φανζίν του 2004. Από εκεί και πέρα, ανέλαβε ο Χρήστος Σταμπουλής. Πήρε την ιστορία αυτή και την επανασχεδίασε, προσθέτοντας αρκετές ακόμη σελίδες και δημιουργώντας τελικά μια πιο πολύπλοκη (λέμε τώρα) αφήγηση, η οποία κυκλοφόρησε το 2012 σε αυτοέκδοση. Ακολούθησε Ο Αμνός του Θεού, επίσης σε αυτοέκδοση (2013). Το 2015, οι δύο αυτές ιστορίες, συν η πρωτότυπη ιστορία του Τσακιρέλλη και μια νέα περιπέτεια με τίτλο Στον Κάτω Κόσμο, τυπώθηκαν σ' έναν ωραίο σκληρόδετο τόμο από την In-k Situ Comix. Μέρος 1ο: Μαύρη Φουστανέλα Η Μαύρη Φουστανέλα είναι ένας ταπεινός τσομπάνης, σε κάποιο λαγκάδι της Πελοποννήσου. Δεν τον κόφτουν και πολύ όλα τα κοσμοϊστορικά που συμβαίνουν γύρω του (η δράση των κλεφτών, η κόντρα οπλαρχηγών και πολιτικών, οι Εθνοσυνελεύσεις, η επέλαση του Ιμπραήμ Πασά κ.λπ.). Όταν, όμως, μαθαίνει ότι κάποιος έκλεψε την πολυαγαπημένη του Μαυροβουλίτσα, ε τότε ποιος τον είδε και δεν τον φοβήθηκε! Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορώ να είμαι και πολύ αντικειμενικός με το εν λόγω κόμικ, καθώς το διάβασα στα πρώτα μου κομιξο-χρόνια και το εφηβικό μου μυαλουδάκι ανατινάχθηκε από αυτή την ασόβαρα σοβαρή θεώρηση της Ελληνικής Επανάστασης. Ο Σταμπουλής ανακατεύει στο ίδιο καζάνι τους ήρωες (;) της Εθνεγερσίας και αναφορές στην ποπ κουλτούρα (από το Αστερίξ έως το Muppet Show και το Star Trek). Γελάω ακόμη και σήμερα, ίσως με διαφορετικές σκηνές και για διαφορετικούς λόγους, αλλά γελάω. Και νομίζω ότι η κριτική του στον «μύθο» της Επανάστασης του '21 διαθέτει μια σπάνια διαύγεια, παρότι απλοποιεί τα γεγονότα και τα αίτιά τους χάριν αστεϊσμού. Το σχέδιο δεν είναι ραφιναρισμένο, αλλά λατρεύω τις δυναμικές γραμμές και την γρήγορη σκηνοθεσία, στοιχεία σαφώς επηρεασμένα από τα manga. Σε κάποιους μπορεί να φανεί αλλοπρόσαλλο ή άτεχνο, αλλά δεν είναι έτσι. Γενικά, θεωρώ ότι ο Σταμπουλής διαθέτει μια σχεδιαστική άνεση, την οποία ελάχιστοι Έλληνες δημιουργοί κατέχουν. Μέρος 2ο: Ο Αμνός του Θεού Στο δεύτερο μέρος, η Μαύρη Φουστανέλα ξαναχάνει την Μαυροβουλίτσα και για να την βρει, είναι πρόθυμος να τα βάλει με θεούς και δαίμονες. Κυριολεκτικά. Περνάει από ένα μοναστήρι Σαολίν, πίνει καφεδάκι στην Κόλαση, για να καταλήξει στον Παράδεισο, όπου θα τα βάλει με ολόκληρες διμοιρίες ματατζήδων, τον τραγουδισταρά Χριστό και τον ίδιο τον (αλά Lautréamont) Θεό. Εδώ, όπως γίνεται αντιληπτό, ο Σταμπουλής καυτηριάζει το θέμα της θρησκείας. Ασχολείται όχι μόνο με τον Χριστιανισμό, αλλά γενικότερα με την οργανωμένη λατρεία, από τις μυθολογίες των αρχαίων λαών. Κι εδώ είναι έντονη η διακειμενικότητα, καθώς αναφέρονται ταινίες, τραγούδια και άλλα. Ίσως δεν είναι τόσο γαμάτο όσο το πρώτο μέρος, λόγω των διαλόγων/μονολόγων, που αυξάνονται σε όγκο και αριθμό, αλλά έχει τις στιγμές του (αγαπημένη όλων, η έλευση του από μηχανής θεού θεοκτόνου Kratos ). Το σχέδιο είναι πιο λεπτομερές και καθαρό. Μέρος 3ο: Στον Κάτω Κόσμο Ένα πουλί βγαλμένο από τα παραδοσιακά τραγούδια λέει στην Μαύρη Φουστανέλα ότι Μαυροβουλίτσα δεν υπάρχει πια, έχει κατέβει στον Κάτω Κόσμο. Έτσι, ο ήρωάς μας μπαίνει στην βάρκα του Χάροντα και κατευθύνεται προς τον Κόσμο των Νεκρών. Ωστόσο, η διαδρομή του είναι περισσότερο πνευματική, καθώς οι διάφορες μορφές που θα συναντήσει (από τον Σίσυφο και την Περσεφόνη έως τον Sigmund Freud) θα του πιπιλίσουν το μυαλό με έννοιες όπως Οιδιπόδειο Σύμπλεγμα, Μητριαρχία και Υποσυνείδητο. Η πλοκή του τελευταίου μέρους είναι υποτυπώδης, με έμφαση στους διαλόγους και ελάχιστη (αντιφασιστική) δράση. Εδώ ο Σταμπουλής έχει μια εμφανώς διδακτική πρόθεση, συνδέοντας θεωρίες αταίριαστες, ιδωμένες όλες μέσα από το προσωπικό του φακό. Δεν λείπει το χιούμορ και η όλη φάση έχει ένα ενδιαφέρον, αλλά πρόκειται σαφέστατα για το πιο αδύναμο από τα τρία κεφάλαια. Δεν θα παρεξηγούσα κάποιον που θα το χαρακτήριζε αχταρμά. ________ Στο τέλος του τόμου υπάρχει ένα εκτεταμένο κι εξαιρετικά ενδιαφέρον «λυσάρι», με σημειώσεις κι επεξηγήσεις για τις πάμπολλες αναφορές του κόμικ. Το οποίο, σε τελική ανάλυση, είναι πολλά παραπάνω από ένα βουκολικό manga, όπως αυτοδιαφημίζεται: μια βίαιη, υπερσεξουαλική φιλοσοφική περιπέτεια δια μέσω των αιώνων, που παρά τις αδυναμίες της καταφέρνει να διασκεδάσει και ταυτόχρονα να προσφέρει πολλή τροφή για σκέψη.
  22. Από πού τελικά προέρχεται ο Αη-Βασίλης; Από την Καισάρεια ή είναι παραφθορά του Αγίου Νικολάου; Ή μήπως είναι κατασκεύασμα της γνωστής εταιρείας αναψυκτικών; Γιατί μοιράζει δώρα και συγκεκριμένα παιχνίδια, γιατί στολίζουμε δέντρο τα Χριστούγεννα και τέλος πάντων, τι κάνει αυτός ο άνθρωπος τις υπόλοιπες 364 μέρες του χρόνου; Όλες οι απαντήσεις βρίσκονται στο διασκεδαστικότατο κόμικ Klaus: How Santa Claus Began, που μας μεταφέρει σε ένα φανταστικό και πολύ μακρινό παρελθόν, κάπου στο χιονισμένο βορρά. Ο Κλάους εμπορεύεται γούνες και μαζί με τη λύκαινά του, τη Λίλι, περιπλανιέται από πόλη σε πόλη, για να πουλήσει την πραμάτεια του. Μόλις όμως φτάνει στην πόλη του Γκριμσβιγκ, διαπιστώνει πόσο πολύ αυτή έχει αλλάξει προς το χειρότερο από την τελευταία φορά που την επισκέφτηκε: όλοι οι άρρενες κάτοικοι εργάζονται στα ορυχεία και η χαρά και η διασκέδαση είναι απαγορευμένες. Για αυτό το λόγο, ο άρχοντας της πόλης, ο απεχθής Λόρδος Μάγκνους, έχει διατάξει την κατάσχεση όλων των παιχνιδιών και των μουσικών οργάνων. Βλέπετε, ο ίδιος του ο γιος, που ζει μέσα στο κάστρο, χωρίς καμία επαφή με τα άλλα παιδιά, απεχθάνεται τα παιχνίδια, που τα βρίσκει βαρετά. Καθώς προχωρά η ιστορία μαθαίνουμε αρκετά πράγματα για τον Κλάους και για τη συγκεκριμένη πόλη, που θα ήθελα να μην τα αποκαλύψω εδώ, για να τα ανακαλύψετε μόνοι σας. Με βάση αυτό το σεναριακό καμβά, ο ικανότατος Μόρισον στήνει ένα σύγχρονο παραμύθι για μικρούς και μεγάλους, που είναι ταυτόχρονα αρκετά σκοτεινό και αρκετά τρυφερό και το κυριότερο πολύ ενδιαφέρον και εναρμονισμένο με το χαρακτήρα του ήρωα, τουλάχιστον έτσι όπως αυτός παρουσιάζεται στη Δυτική Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική. Όπως έχει πει ο ίδιος ο Μόιρισον, το "Klaus" είναι το "Year One" για το χαρακτήρα του Santa Claus, μια ιστορία προέλευσης, που επαναπροσδιορίζει τον ήρωα, την καταγωγή του, το χαρακτήρα του και τις πράξεις του, εκσυγχρονίζει το μύθο, αλλά αφήνει άθικτη την ουσία του και την ιδέα της βοήθειας προς τους άλλους. Και όλα αυτά, παρά το ζοφερό και μουντό περιτύλιγμα. Ο σχεδιαστής Dan Mora κάνει υπέροχη δουλειά πάνω στο μοτίβο, που του προσφέρει ο Μόιρισον και εικονογραφεί υπέροχα τόσο τα αφιλόξενα, χιονισμένα τοπία, όσο και τα εξίσου αφιλόξενα μπουντρούμια (το φως του χιονιού έρχεται σε οξεία αντίθεση με το σκοτάδι των εσωτερικών χώρων), όπως επίσης και τις εκφράσεις των προσώπων των χαρακτήρων, τόσο αγέλαστες και τόσο γεμάτα με απαισιοδοξία, αλλά και τόσο λαμπερά και γεμάτα χαρά στα πρόσωπα των παιδιών, όταν λαμβάνουν τα δώρα τους. Οι σκηνές δράσης και βίας είναι εξαιρετικά σχεδιασμένες και η σκηνοθεσία του Μόρα είναι απόλυτα επιτυχημένη. Από τα πολύ καλά και ευφάνταστα κόμικ, που έχω διαβάσει, πιστεύω, ότι αξίζει να το ανακαλύψετε, όσοι δεν το έχετε ήδη κάνει. Κυκλοφόρησε αρχικά το 2015 και ολοκληρώθηκε σε 7 τεύχη, που συγκεντρώθηκαν σε ένα ΤΡΒ, το οποίο διάβασα, και το οποίο δεν περιέχει κάτι παραπάνω πλην ορισμένων εξωφύλλων και βιογραφικών των συντελεστών. Το κόμικ κέρδισε το Βραβείο Eisner 2017 για το καλύτερο μελάνωμα. Αξίζει να σημειωθεί, ότι από την έκδοση του κόμικ και ύστερα οι Μόρισον και Μόρα επιστρέφουν κάθε Δεκέμβριο στο σύμπαν του ήρωα με μια καινούρια ιστορία. Μέχρι στιγμής, έχουν δημοσιευθεί 4 τέτοιες ιστορίες, εκ των οποιών οι δύο πρώτες συγκεντρώθηκαν σε έναν τόμο, ενώ νομίζω, ότι σε λίγες ημέρες κυκλοφορεί και ο τόμος, που θα περιλαμβάνει τις άλλες δύο. Δεν έχω διαβάσει καμία από αυτές, αν κάποιος/α τις έχει διαβάσει, ας μας γράψει απόψεις. Όλες οι εικόνες είναι από το Ίντερνετ. Πηγές για περαιτέρω μελέτη: wikipedia (στα Αγγλικά με περίληψη των τευχών και συνεπώς με spoilers) Συνέντευξη του Grant Morrison
  23. Το Big Man Plans είναι μια σιχαμένη ιστορία εκδίκησης, μια κόμπακτ τετράτευχη σειρά με πρωταγωνιστή έναν νάνο που έχει τραβήξει τα πάνδεινα - μια παιδική ηλικία γεμάτη ξύλο και τραμπουκισμό, μια ερωτική ζωή που υπάρχει μόνο επί πληρωμή, μια κατεστραμμένη οικογένεια. Ο ανώνυμος τύπος έχει πάει στο Βιετνάμ ως μέρος ενός επίλεκτου σώματος που χρησιμοποιείται για να ξετρυπώσει τούνελ ανεφοδιασμού και αιφνιδιασμού των Βιετκόνγκ και γυρίζει το 1979 στην πόλη που στην κυριολεξία τον ξέρασε για να πάρει μια πολύ αργή και βασανιστική εκδίκηση. τρεις τυχαίες σελίδες, όχι αρκετές για σπόιλ αλλά υπερ-αρκετές για να πιάσετε το βάιμπ του τίτλου Το κόμικ τα σπάει, έτσι απλά και όμορφα. Είναι μια απλή, λιτή και απέριττη ιστορία εκδίκησης χωρίς πολλά πολλά με τίμιο backstory. Δεν συμβιβάζεται, δεν "χαμηλώνει τους τόνους" για να μην ανακατέψει στομάχια. Είναι εξαιρετικά βίαιο, εξαιρετικά σκληρό και βάναυσο, εξαιρετικά απολαυστικό. Σχεδόν όσο απολαυστικό είναι να λένε ανισόρροπους αυτούς που το βρίσκουν απολαυστικό. Ο άσημος Tim Wiesch (δεν έχει κάνει τίποτα άλλο πέρα από το BMP) συνεργεί (χεχ χεχ χεχ) με τον Eric Powell του Goon στο σκίτσο και βγάζει μια εκτροχιασμένη σειρά με ισορροπία μεταξύ παρόντος και flashbacks για σεμινάριο. Η Image δεν πολυανακατεύτηκε στα πόδια τους, να τους πει στρογγυλέψτε το ή κάτι παρόμοιο οπότε και αυτοί το ευχαριστήθηκαν, όπως και εγώ - σε κάθε σπασμένο κόκκαλο, ξηλωμένο νύχι και λοβοτομημένο κεφάλι ένιωθα μια δικαίωση για τον πρωταγωνιστή. Και όσο και αν οι τακτικές πρόκλησης πόνου του κόμικ είναι αυτό ακριβώς - τακτικές για κόμικ και δεν θα προέτρεπε κανείς κανέναν να δράσει αναλόγως, είμαι σίγουρος ότι πολλοί άνθρωποι με νανισμό μια κάποια ταύτιση θα την ένιωθαν. Νομίζω θέλουμε όσα πιο πολλά τέτοια ακομπλεξάριστα βίαια underdog κόμικς γίνεται. Εγώ σίγουρα. Υ.Γ. Το σκίτσο τα σπάει επίσης, είναι πιο σοβαρό από του goon και έχει πολύ γαμάτη σκηνοθεσία των καρέ με αλλοπρόσαλλες εναλλαγές στα χρώματα χωρίς σταθερή παλέτα που δεν αφήνει το μάτι σου να συνηθίσει και να τεμπελιάσει.
  24. Σε έναν κόσμο όπου επικρατεί η αμαρτία, είναι επιτακτική η ανάγκη να διαδοθεί ο λόγος του Θεού. Γι' αυτό και ο Winshluss (Vincent Paronnaud) αποφάσισε να δημιουργήσει το In God We Trust. Μέσα από το πεφωτισμένο του σκίτσο και με καθοδηγητή τον Άγιο Φράνκυ (προστάτη της μπίρας και των κόμικς, που τόσο ωραία συνδυάζονται), μας διδάσκει με τρόπο απλό και γοητευτικό τις μεγάλες αλήθειες της Βίβλου. Μας μιλάει για την χρήση ψυχοτρόπων ουσιών στον Παράδεισο, πώς ο Μωυσής τα τακίμιασε με τον Κόναν τον Σουμέριο και για την αφορμή που ώθησε τον Ιησούς να λιώσει στα βάρη και τις κάμψεις. Αμήν. Όπως καταλαβαίνετε, το παρόν κόμικ είναι σατιρικό. Ακολουθώντας τα βήματα των Gotlib και Maëster (οι μεγάλοι «αντίχριστοι» των γαλλικών κόμικς) και με σχέδιο σαφώς επηρεασμένο από τα καλόπαιδα του αμερικανικού underground, ο Winshluss παραδίδει μια χιουμοριστική θεώρηση των ιερών κειμένων και των κακώς κειμένων του Χριστιανισμού. Στο ανίερο αυτό εγχείρημα συμμετέχει επίσης ο Cizo, που σχεδίασε το εξώφυλλο και διάφορες διαφημίσεις (π.χ. πεπαλαιωμένα κρασιά για την Θεία Κοινωνία ) και ο Frédéric Boniaud στον χρωματισμό. Θεωρώ ότι ο τρόπος που ο Winshluss παρωδεί ορισμένα εδάφια της Βίβλου, ιδιαίτερα της Παλαιάς Διαθήκης, είναι φρέσκος και αστείος. Δεν ξέρω τι αντιδράσεις προκάλεσε στην γαλλική κοινωνία, αλλά νομίζω ότι μπορεί να χαρακτηριστεί τολμηρή δουλειά, σε μια εποχή που κατά κάποιο τρόπο όλα επιτρέπονται. Σίγουρα θα αρέσει σε όσους δηλώνουν άθεοι, αγνωστικιστές ή παγανιστές. Ακόμη και ορισμένοι πιστοί, ίσως βρουν μερικά καρέ που θα τους κάνουν να χαμογελάσουν. Το κόμικ κυκλοφόρησε το 2013 από την Les Requins Marteaux, μία από τις εκδοτικές που ξεπήδησε από το κύμα των ανεξάρτητων BD της δεκαετίας του '90 (και στην οποία ο Winshluss πρέπει να έχει κάποια θέση). Το 2015 μεταφράστηκε στα αγγλικά από την Knockabout, σε μια έκδοση που είναι ολόιδια με την γαλλική.
  25. "steampunk meets lovecraftian kaijou" το artwork των εξώφυλλων είναι εξαιρετικό Ο συγκεκριμένος τίτλος, ένας από τους πολλούς αξιόλογους της Image, έχει αναφερθεί σε διάφορες κουβέντες μου με κομιξόφιλους από το 2015 που κυκλοφόρησε. Είχα διαβάσει πριν 1-2 χρόνια το πρώτο τεύχος και είχα πει ότι δεν είναι κάτι αξιομνημόνευτο. Παρόλα αυτά σε μια από τις καταναλωτικές εκρήξεις μου στις προσφορές του Public πριν κάνα χρόνο, είχα καλοδεί το εξώφυλλο του πρώτου tpb και το είχα πάρει με 8-9 ευρώ. Σοφή κίνηση Το Monstress είναι ένα epic/high fantasy κόμικ που γράφει η Marjorie Liu (συγγραφέας διάφορων best-seller με μικρή καριέρα στα κόμικ) και σχεδιάζει η Sana Takeda (ξεκίνησε ως concept artist για την SEGA και πλέον εργάζεται ως illustrator σε Ιαπωνικά card games έχοντας τα κόμικς ως δεύτερη απασχόληση). Ξεκίνησε τον Νοέμβρη του 2015 από την Image, εταιρία που πολύ συχνά δικαιώνεται μέσα από τις επιλογές της και συνεχίζεται έχοντας κυκλοφορήσει μέχρι στιγμής 24 τεύχη. Η υπόθεση εξελίσσεται σε έναν φανταστικό κόσμο που "πατάει" πάνω στην Ιαπωνική/Κινεζική κοινωνία των αρχών του 20ου αιώνα με πρωταγωνίστρια την Maika Halfwolf. Η χώρα έχει ισοπεδωθεί από έναν αιματηρό πόλεμο μεταξύ Humans και Arcanics (υβριδίων από ανθρώπους και θεούς που έχουν διάφορες ικανότητες) με το τάγμα μαγισσών Cumaea να έχει ανέλθει στην διοίκηση της ομοσπονδίας των ανθρώπων και να ασκεί συνεχή προπαγάνδα εναντίον των Arcanics ακόμα και στην εύθραυστη ειρήνη του σήμερα. Ο ιστός περιπλέκεται και μια φαντασμαγορική ιστορία στήνεται όταν υψηλόβαθμα μέλη των Cumaea κυνηγούν ανελέητα την έφηβη arcanic Maika Halfwolf η οποία κρύβει μέσα της την δύναμη ενός Μεγάλου Παλαιού και μπορεί να αλλάξει τις μοίρες του κόσμου. Εκ πρώτης ανάγνωσης φαίνεται αρκετά τετριμμένη ιστορία - αν και τι που εμπίπτει στο epic fantasy δεν φαίνεται τετριμμένο σήμερα; Παρόλα αυτά, αν και χρησιμοποιεί αρκετά κλισέ του είδους - το high-value relic, η πρωταγωνίστρια με το τραγικό παρελθόν, η προφανής αδυναμία των αντιπάλων κ.ο.κ. - έχει και πολλά φρέσκα στοιχεία. Διατηρεί έναν πλούσιο κόσμο με ενδιαφέρον lore και exposition, με κόστος βέβαια το μειωμένο έως ανύπαρκτο character development. Τόσο το σενάριο όσο και το αντικειμενικά πανέμορφο σχέδιο είναι μείγμα στοιχείων από πολλούς πολιτισμούς και σχεδιαστικές σχολές. Βλέπουμε τις δημιουργούς να έχουν υιοθετήσει κομμάτια του Αιγυπτιακού, του Κινεζικού και του Οθωμανικού πολιτισμού ενώ η Takeda αν και σχεδιάζει με βάση την manga τεχνοτροπία δεν φοβάται να πειραματιστεί με τεχνικές BD της εποχής 2000+ και αμερικάνικα indie. Το κόμικ δεν ακολουθεί το δόγμα των epic fantasy όπως αυτό ορίστηκε από το Lord of the Rings. Δεν υπάρχουν απόλυτα κακοί ή καλοί, ενώ για αλλαγή βλέπουμε μια ματριαρχική κοινωνία με όλους τους ισχυρούς χαρακτήρες να είναι θηλυκοί και οι άντρες να παίζουν δευτερεύοντα έως μηδενικό ρόλο πέρα από την αναπαραγωγή. Δεν είναι σε τίποτα του εξαιρετικό αλλά είναι σε όλα του πάρα πολύ καλό. Κυρίως, οι δημιουργοί δεν φοβούνται να λερώσουν τα χέρια τους και να δοκιμάσουν να συνδυάσουν σπλατεριά και καντήλια με καλό σενάριο. wiki image
×
×
  • Create New...