Jump to content

Καλώς ήλθατε στο ComicStreet

Γίνετε μέλη της κοινότητας. Η εγγραφή είναι γρήγορη και εύκολη.

Search the Community

Showing results for tags '2007'.

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Forums

  • ΥΠΟΔΟΧΗ
    • Κανόνες
    • Νέα / Ανακοινώσεις
    • Απορίες / Βοήθεια
    • Γενική Συζήτηση
  • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ / ΑΡΘΡΑ
    • ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
    • ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
  • ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΞΕΝΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    • WEBCOMICS
  • ΚΟΜΙΚΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ
    • Κινηματογράφος/TV και Κόμικς
    • Animation
    • Βιβλία
  • ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ - ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ
    • Καταστήματα
    • Πηγές - Ενημέρωση

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


About Me

Found 23 results

  1. Τα genre crossover κόμικς είναι πάντα hit or miss στο μυαλό μου, μιας και εύκολα μπορούν να καταλήξουν μεγάλες φόλες αν ο δημιουργός δεν κάνει σωστή επιλογή ειδών προσπαθώντας να πιάσει διαφορετικούς αναγνώστες ταυτόχρονα. Το Scalped των Jason Aaron (σενάριο) και R.M. Guera (σχέδιο) είναι μια από αυτές τις περιπτώσεις που καταφέρνουν να ξεπεράσουν τον σκόπελο και να βγάλουν ένα πολύ ενδιαφέρον υβρίδιο, στην προκειμένη Ινδιάνους και οργανωμένο έγκλημα. Βγήκε από την Image των '00s και εκδοτική της καρδιάς πολλών παλιών αναγνωστών, την Vertigo. Έτρεξε για 60 τεύχη, γλιτώνοντας οριακά την αναμενόμενη κοιλία, στο διάστημα Μάρτιος 2007 με Αύγουστος 2012. Η ιστορία αντλεί το ινδιάνικο κομμάτι της από την φυλή των Oglala Lakota, μια από τις εφτά "υποφυλές" των Lakota. Κέντρο είναι το fictional reservation Prairie Rose στην Νότια Ντακότα και η ιστορία εξελίσσεται σε δύο χρόνους και δύο γενιές - από την μία έχουμε το παρόν και τον Dashiell Bad Horse, έναν κακότροπο Ινδιάνο που στα ~30 του επιστρέφει στην πόλη μετά από 15 χρόνια απουσίας και από την άλλη έχουμε μια ομάδα σκληροπυρηνικών Ινδιάνων που στα μέσα των 70s ήταν υπεύθυνοι για ληστείες, επιθέσεις σε λευκούς και τον φόνο δύο πρακτόρων του FBI. Ο συνδετικός κρίκος; Η μάνα του Dashiell άνηκε στην εν λόγω ομάδα. Γυρνάει λοιπόν το απολωλός πρόβατο στον καταυλισμό για να αντικρίσει το Lincoln Red Crow, έτερο μέλος των αναρχοϊνδιάνων στα νιάτα του, να είναι πρόεδρος της φυλής, σερίφης, σύντομα ιδιοκτήτης του πρώτου καζίνο ινδιάνικων συμφερόντων και ταυτόχρονα πίσω από κάθε εγκληματική ενέργεια στον καταυλισμό και γύρω από αυτόν - εμπόριο λευκής σαρκός, όπλα αλλά κυρίως ναρκωτικά. Η πλοκή μπλέκει σαν σβολιασμένη μπεσαμέλ όταν στο πρώτο τεύχος μαθαίνουμε ότι ο αλητάκος Dashiell που γυρνά με την ουρά στα σκέλια, είναι στην πραγματικότητα μυστικός του FBI που στάλθηκε εκεί για να ξεσκεπάσει τον Lincoln και να στοιχειοθετήσει υπόθεση εναντίον του. Την σκακιέρα των shady χαρακτήρων συμπληρώνει ο Baylis Earl Nitz, ένας σκατόψυχος βετεράνος πράκτορας του FBI που στέλνει τον Dashiell εκεί (τον έβγαλε από την φυλακή με την προϋπόθεση να γίνει μυστικός και να γυρίσει στην φυλή του) και του τα έχει φυλαγμένα του Lincoln από παλιά γιατί πιστεύει ότι αυτός τράβηξε την σκανδάλη στους ομοσπονδιακούς που έτυχε να είναι και φίλοι του. Ο κακός χαμός γενικότερα. Παίζουν ερωτικά τρίγωνα, παίζει μυστικισμός/σαμανισμός, παίζει σεξ, παίζουν πολλά ναρκωτικά και ακόμα περισσότερη βία. Ο Άρον δεν σκαλώνει σε τίποτα, τα δείχνει όπως τα σκέφτεται και όπως πιθανά να ήταν και στην πραγματικότητα ως ένα σημείο - οι Ινδιάνοι αποξενωμένοι από το σύστημα, μαντρωμένοι σε ξερότοπους μπας και κάποια στιγμή πεθάνουν και εξαφανιστεί το κακό σπυρί από την πλάτη του great american nation. Μόνο που αυτοί επιβιώνουν με νύχια και με δόντια, είτε αυτό γίνεται λερώνοντας τα χέρια τους είτε μένοντας εμμονικά πιστοί στην κουλτούρα τους για να πάρουν δύναμη. Οι χαρακτήρες είναι αξιοπρεπέστατα σκιαγραφημένοι, ρεαλιστικά βρώμικοι και με ανθρώπινα πάθη όπως προστάζουν οι επιταγές της ιστορίας που θέλουν οι δημιουργοί να πουν. Δεν λείπουν οι σεναριακές ευκολίες όπως παντού και κάποια λογικά πηδήματα όταν πάει να σκαλώσει η πλοκή, αλλά δεν ενοχλούν. Το σχέδιο είναι πιο vertigo πεθαίνεις. Βρώμικο και ατμοσφαιρικό, μερικές φορές σχεδόν το μυρίζεις - την εξαθλίωση, την σκουπιδίλα, τα κατεστραμμένα όνειρα ανθρώπων ενός κράτους που αργοπεθαίνει. Χρώματα κυρίως μπουκωμένα και βουβά, πολύ γκρι, πολύ μαύρο, λίγο κόκκινο εκεί που χρειάζεται. Αν και οριακά, μεταξύ των δύο το σχέδιο τερματίζει πρώτο ποιοτικά. Γενικά είναι ένας πολύ δυνατός τίτλος που χαίρομαι που τον διάβασα, αν και ειλικρινά μετά από 2 μήνες δυσκολεύομαι να θυμηθώ πως τελειώνει ακριβώς, τουλάχιστον το κάθε plotline. Η κεντρική ιστορία σου μένει και αφήνει μια επίγευση που σε στέλνει στο ίντερνετ για περαιτέρω ψάξιμο. Και κάπου εδώ να κλείσουμε με το trivia πως ο Άρον εμπνεύστηκε μέρος της πλοκής από την πραγματική ιστορία του Leonard Peltier, ενός Αμερικάνου ιθαγενούς ακτιβιστή που κατηγορήθηκε και δικάστηκε για τον φόνο δύο πρακτόρων του FBI σε ένα πιστολίδι το 1975. Υ.Γ. Πολλά εξώφυλλα είναι εξαιρετικά, όπως επίσης εξαιρετική είναι και η deluxe πεντάτομη έκδοση που είχε βγάλει η Vertigo.
  2. Ο ηλικιωμένος Ernest πάσχει από Αλτσχάιμερ και η κατάστασή του επιδεινώνεται σιγά σιγά, κάτι που μας γίνεται σαφές από την πολύ σύντομη, αλλά εντυπωσιακή εναρκτήρια σκηνή. Η οικογένειά του δεν μπορεί πλέον να τον φροντίζει, άρα η μόνη λύση είναι να τον στείλουν σε έναν οίκο ευγηρίας. Εκεί ο Ernest θα γνωρίσει τον Emile, τον άνθρωπο που προφανώς ξέρει τους πάντες και τα πάντα μέσα στον οίκο και θα του δείξει όλα τα κατατόπια και θα τον γνωρίσει με όλους σχεδόν τους ενοίκους. Άνθρωποι που πλέον ζουν σε μια άλλη πραγματικότητα, που βυθίζονται μέσα στις αναμνήσεις τους, που ζουν σε μια άχρονη κατάσταση, όπου παρελθόν και παρόν συγχέονται αξεδιάλυτα και όπου ακόμα και οι απλούστερες δραστηριότητες αποδεικνύονται δοκιμασία, ίσως ξεκαρδιστική για εμάς, τους θεατές, αλλά τραγική (ή μήπως όχι; ) για τους πρωταγωνιστές που τις βιώνουν. [Ενδεικτικά, αναφέρω τις σκηνές με τη μπάλα και το μπίνγκο - όταν το διαβάσετε, πιστεύω θα συμφωνήσετε μαζί μου] Κι όμως, ακόμα και μέσα σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον, ο Ernest θα κάνει νέους φίλους και νέες γνωριμίες και με τον τρόπο του, έστω και χωρίς να το επιδιώξει, θα μεταβάλλει έστω και ελάχιστα την καθημερινότητα ορισμένων. Ο Ernest θα ξαναζήσει στιγμές από τα παιδικά του χρόνια, θα προσπαθήσει να κάνει τη μικρή του εξέγερση, να καθυστερήσει το αναπόφευκτο. Κανείς όμως δεν ξεφεύγει από τη μοίρα του. Η κατάσταση του Ernest είναι μη αναστρέψιμη. Η μνήμη ολισθαίνει, οι εικόνες χάνονται, τα λόγια μας διαφεύγουν... Και το τέλος είναι το απόλυτο κενό Αλλά, όπως γράφει και η προμετωπίδα του έργου, "το χιόνι δεν χάνεται, απλά γίνεται βροχή" και το ταξίδι συνεχίζεται, ακόμα και με άλλους επιβάτες. Κι αυτοί, εξάλλου, θα δώσουν κάποτε τη θέση τους σε κάποιους άλλους... Πολύ ωραίο έργο, γλυκό, χωρίς να γίνεται γλυκανάλατο, χωρίς πολλά λόγια, με απλή, καθαρή εικονογράφηση, που συλλαμβάνει κάθε σιωπή και κάθε κενό και αξιοποιεί ακόμα και τα κενά καρέ και ακόμα και τις κενές σελίδες. Πρόκειται άλλωστε για ένα έργο, όπου οι σιωπές είναι σημαντικότερες από τα λόγια. Το κόμικ κυκλοφόρησε πρώτη φορά στην Ισπανία το 2007, βραβεύτηκε στο φεστιβάλ της Βαρκελώνης, διασκευάστηκε σε ταινία κινουμένων σχεδίων (την οποία, δυστυχώς, δεν έχω δει) το 2011, μεταφράστηκε στα γαλλικά και στη συνέχεια στα αγγλικά και ήταν υποψήφιο και για Eisner μεταφρασμένης έκδοσης το 2017. Υπάρχουν δύο εκδόσεις στα αγγλικά, μια σκληρόδετη από τη Fantagraphics και μια με μαλακό εξώφυλλο από την Knockabout. Εγώ διάβασα τη δεύτερη, η οποία περιέχει ένα σύντομο βιογραφικό του Paco Roca και ένα δισέλιδο με σκίτσα. Η συγκεκριμένη έκδοση έχει μεταφραστεί από τη γαλλική έκδοση και τα ονόματα των πρωταγωνιστών είναι αλλαγμένα (από ό,τι κατάλαβα, στο πρωτότυπο ο Ernest ονομάζεται Emilio και ο Emile ονομάζεται Miguel). Δεν γνωρίζω εάν η αλλαγή των ονομάτων ακολουθεί μια αλλαγή και στη γαλλική έκδοση, ούτε εάν η Phantagraphics χρησιμοποιεί την ίδια μετάφραση. Αν και θεωρώ αυτή την τακτική απαράδεκτη, προτίμησα να κρατήσω τα ονόματα έτσι όπως είναι στην έκδοση την οποία διάβασα. Σε κάθε περίπτωση, οι δύο εκδόσεις βρίσκονται εύκολα και σχετικά οικονομικά. Ψάξτε να το βρείτε, αξίζει. Να ένα σύντομο άρθρο (στα αγγλικά) για το έργο, το οποίο επικρίνει την αγγλική μετάφραση
  3. «Κι αν το χιούμορ αποτελεί επιβαρυντικό στοιχείο;» Γιάννης Κουκουλάς Ένα από τα αμέτρητα θύματα της κρατικής εκδικητικότητας στην Ιταλία μετά τη δολοφονία του Αλντο Μόρο στα τέλη της δεκαετίας του 1970 ήταν και ο Mario Dalmaviva. Που δεν το έβαλε κάτω στα πεντέμισι χρόνια της προφυλάκισής του! Και δημιούργησε μια απίστευτα μινιμαλιστική και συγκλονιστική σειρά κόμικς για τη ζωή πίσω από σιδερένιες πόρτες «Μα πώς το κάνετε αυτό; Είναι πολύ δύσκολο τελικά να φτιάχνεις κόμικς. Εγώ δεν μπορώ να σχεδιάσω ούτε μια ίσια γραμμή...» είναι η κλασική ατάκα που ακούνε συχνά οι δημιουργοί κόμικς από ανθρώπους που νιώθουν δέος απέναντι στη σχεδιαστική δεξιοτεχνία. Μια τέτοια άποψη όμως έχει καταρριφθεί από την ίδια τη ζωή εδώ και μερικές δεκαετίες, καθώς έχουν δημιουργηθεί πολλά αριστουργηματικά κόμικς που δεν ξεχωρίζουν ούτε για τα ρεαλιστικά και αναπαραστατικά τους σχέδια ούτε για τα εντυπωσιακά τους χρώματα. Αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι το κατά πόσο το σχέδιο υπηρετεί το σενάριο και το αντίθετο. Στην εμβληματική του μελέτη με τίτλο «Understanding Comics» το 1993 (κυκλοφορεί στα ελληνικά με τίτλο «Κατανοώντας τα Κόμικς» από τις εκδόσεις Web Comics σε μετάφραση Νίκου Καμπουρόπουλου) ο Scott McCloud κατέδειξε με τον πιο εμφατικό τρόπο και με δεκάδες παραδείγματα ότι η πιστότητα των αναπαραστάσεων, η επιδίωξη της ομοιότητας με τον πραγματικό κόσμο, η ζωγραφική που μιμείται τη φωτογραφία και αξιώνει την περί αυτής κρίση με όρους ρεαλισμού κ.λπ. δεν αποτελούν προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός καλού κόμικς. Στις εικαστικές τέχνες, άλλωστε, κάτι τέτοιο έχει οριστικά και αμετάκλητα λυθεί εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα και ειδικότερα μετά την έλευση των μοντέρνων πρωτοποριών και της αφαίρεσης. Σκίτσο που κατά πάσα πιθανότητα ενέπνευσε τον Αρκά καθώς και ο δικός του Ισοβίτης είναι καταδικασμένος σε 622 χρόνια φυλάκισης Δεν γνωρίζω αν ο Scott McCloud όταν φιλοτεχνούσε το βιβλίο του είχε υπ’ όψιν του την περίπτωση του Ιταλού πρώην πολιτικού κρατούμενου και δημιουργού κόμικς Mario Dalmaviva. Πιθανολογώ ότι δεν την είχε. Γιατί αν την είχε θα αποτελούσε την ιδανική επιβεβαίωση των απόψεών του και σίγουρα θα τη φιλοξενούσε στο βιβλίο του. Κι αυτό γιατί ο Mario Dalmaviva (1943 – 2016) κατόρθωσε να γίνει ιδιαιτέρως δημοφιλής στον χώρο των ιταλικών και ευρωπαϊκών κόμικς γενικότερα σχεδιάζοντας ξανά και ξανά την ίδια εικόνα, την κλειστή πόρτα του κελιού μιας φυλακής. Στο κελί αυτό βρισκόταν ο ίδιος και πάνω από την πόρτα αιωρούνταν μέσα σε συννεφάκια τα λόγια και οι σκέψεις του. Η φυλάκιση του Mario Dalmaviva, ή καλύτερα η προφυλάκισή του, ήταν αποτέλεσμα της εκδικητικής πολιτικής της ιταλικής κυβέρνησης που εφαρμόστηκε με σιδερένια πυγμή αμέσως μετά τη δολοφονία του Άλντο Μόρο, πρώην πρωθυπουργού, επιφανούς στελέχους των Χριστιανοδημοκρατών και πρωτεργάτη του λεγόμενου «ιστορικού συμβιβασμού» ανάμεσα στην ιταλική Δεξιά και την ευρωκομμουνιστική Αριστερά του Μπερλίγκουερ. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ιταλίας ήταν ήδη έτοιμο να πάρει μέρος σε κυβέρνηση συνασπισμού με τη Δεξιά όταν έσκασε σαν βόμβα η είδηση της απαγωγής του Άλντο Μόρο. Οι Ερυθρές Ταξιαρχίες ανέλαβαν την ευθύνη της απαγωγής και, για την απελευθέρωση του Μόρο, ζήτησαν την απελευθέρωση πολλών φυλακισμένων μελών τους. Οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε ναυάγιο και 55 μέρες αργότερα ο Ιταλός πρώην πρωθυπουργός βρέθηκε δολοφονημένος με δέκα σφαίρες στο πορτ μπαγκάζ ενός αυτοκινήτου στη Ρώμη. Αυτή ήταν η αρχή και η ιδανική αφορμή για ένα άνευ προηγουμένου πογκρόμ της ιταλικής αστυνομίας σε συνεργασία με το κράτος και τη δικαιοσύνη εναντίον πολιτικών ομάδων και προσωπικοτήτων της Αριστεράς και της Αυτονομίας που δραστηριοποιούνταν έντονα τα τελευταία δέκα χρόνια. Η δολοφονία του Μόρο, επιπλέον, έδωσε στο κράτος και το απαραίτητο άλλοθι για την ψήφιση μιας σειράς ειδικών νόμων και διατάξεων που ουσιαστικά θεσμοθετούσαν ένα καθεστώς έκτακτης ανάγκης, επέτρεπαν την προφυλάκιση χωρίς δίκη για πολλά χρόνια ακόμα και για απλές ενδείξεις συμμετοχής σε τρομοκρατικές οργανώσεις κ.λπ. Στο κλίμα αυτό, στις 7 Απριλίου του 1979, η ιταλική αστυνομία ανακοινώνει τη σύλληψη του αρχηγού των Ερυθρών Ταξιαρχιών και του επιτελείου του με τυμπανοκρουσίες και εν μέσω πανηγυρισμών για την «πάταξη μιας επικίνδυνης τρομοκρατικής οργάνωσης δολοφόνων». Προς έκπληξη όλων βέβαια, τα υποτιθέμενα ηγετικά μέλη και στελέχη των Ερυθρών Ταξιαρχιών ήταν όλα τους δημόσια πρόσωπα με έντονη αλλά φανερή πολιτική δράση στα κινήματα. Όπως γράφει ο Γιώργος Σιούνας στο περιοδικό Βαβέλ, σε άρθρο με τίτλο «Όταν η δίκη δεν είναι μόνο για τον κύριο Κ. (αλλά και για άλλους 4.000)» (τεύχος 35, Μάρτιος 1984): «Αυτοί οι ηγέτες της απόλυτα συνωμοτικής ένοπλης οργάνωσης ήταν, κατά τους κατήγορούς τους γνωστά δημόσια πρόσωπα: ο Antonio Negri, καθηγητής της Θεωρίας του Κράτους στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβα, οι επίσης καθηγητές Πανεπιστημίου Franco Piperno και Luciano Ferrari Bravo, η Alisa Del Re, βοηθός του Negri στο Πανεπιστήμιο, ο Mario Dalmaviva, ασφαλιστής και διαφημιστής, ο Nanni Balestrini, συγγραφέας και ποιητής (που διέφυγε τη σύλληψη) κι άλλοι πολλοί. Κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των ανθρώπων ήταν ότι υπήρξαν ηγετικά στελέχη της μαζικής εξωκοινοβουλευτικής οργάνωσης “Potere Operaio” (Εργατική Εξουσία) που είχε σημαντική επιρροή στο εργατικό κίνημα, με ανοιχτή νόμιμη δράση, από το 1969 μέχρι το 1973 οπότε και διαλύθηκε. Μετά από τη διάλυσή της, πολλοί απ’ αυτούς εντάχθηκαν στο χώρο της “αυτονομίας” (ο Negri υπήρξε ο σημαντικότερος θεωρητικός της) κι άλλοι εγκατέλειψαν βαθμιαία κάθε άμεση πολιτική πρακτική». Αριστερά, πρόσφατη αναδρομική ιταλική έκδοση με τις Πόρτες του Dalmaviva. Δεξιά, οι Πόρτες στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Επανοικειοποίηση» Αν και ήταν καταφανές ότι η συντριπτική πλειονότητα των προσώπων που συνελήφθησαν εκείνη την περίοδο δεν είχαν καμιά σχέση με την ένοπλη δράση, η τρομοϋστερία ήταν αρκετή για να οδηγηθούν στη φυλακή. Ακόμα και όταν υπήρξαν καταθέσεις κατηγορουμένων, συλληφθέντων και άλλων προσώπων που σχετίζονταν με την υπόθεση που αθώωναν τους φερόμενους ως ηγέτες των Ερυθρών Ταξιαρχιών, αυτοί παρέμειναν στη φυλακή σε συνθήκες σχετικής απομόνωσης και χωρίς καμιά προοπτική να δικαστούν άμεσα. Άλλωστε οι πρόσφατοι νόμοι επέτρεπαν τη μακρόχρονη προφυλάκιση χωρίς δίκη. Σε ένα τέτοιο ζοφερό κλίμα και με ελλιπείς δυνατότητες επικοινωνίας των κρατουμένων με τον έξω κόσμο, προέκυψαν τα κόμικς του Mario Dalmaviva που ξεκίνησαν να δημοσιεύονται τον Φεβρουάριο του 1981 στο πολύ δημοφιλές ιταλικό περιοδικό με κόμικς, «Linus», δημιουργώντας αίσθηση σε όλη την Ευρώπη για το τόσο δυνατό περιεχόμενο και τα σκληρά αλλά δοσμένα με χιούμορ λόγια που φιγούραραν πάνω από τις απλοϊκά σχεδιασμένες και γεμάτες νόημα κλειστές «Πόρτες». Ο Dalmaviva έμεινε προφυλακισμένος για πεντέμισι ολόκληρα χρόνια μέχρι να δικαστεί το 1984 και να καταδικαστεί σε ποινή μικρότερη από το διάστημα της προφυλάκισής του οπότε και αφέθηκε ελεύθερος. Εξώφυλλο του τεύχους 35 της Βαβέλ (Μάρτιος 1984) Στην Ελλάδα, οι «Πόρτες» έγιναν γνωστές από τα αφιερώματα και τις μεταφράσεις του Γιώργου Σιούνα (σε λέτερινγκ της Παυλίνας Καλλίδου) στο περιοδικό Βαβέλ (τ. 35, Μάρτιος 1984 και τ. 42, Οκτώβριος 1984) αλλά και πιο πρόσφατα από το βιβλίο «Οι Πόρτες» των Εκδόσεων Επανοικειοποίηση (2007) στο οποίο, μεταξύ άλλων, επισημαίνεται και η σημασία αυτών των φαινομενικά απλοϊκών σχεδίων τόσο για τον δημιουργό τους όσο και για τους αναγνώστες τους: «Κάποιοι “μετάνιωσαν” και “διαχωρίστηκαν”. Άλλοι οδηγήθηκαν στην τρέλα. Δεν ήταν λίγοι που οδηγήθηκαν στην αυτοκτονία. Ο Mario Dalmaviva βρήκε φωνή, απόκτησε λόγο μέσα από τις “πόρτες” του. Και –τι ειρωνεία– αυτές οι μινιμαλιστικά σχεδιασμένες ασπρόμαυρες (τις περισσότερες φορές) πόρτες της φυλακής, αποτέλεσαν το ακριβώς αντίθετο από αυτό που συμβολίζουν, τον εγκλεισμό, σαν συνθήκη απομόνωσης από τον έξω κόσμο. Οι “πόρτες” του Dalmaviva έγιναν γέφυρα επικοινωνίας με τον έξω κόσμο, αυτόν της “ελευθερίας” και των καπιταλιστικών κανονικοτήτων, και την ίδια στιγμή αποτέλεσαν μία από τις πιο απτές αποδείξεις, ότι κι αυτός ο κόσμος που βρίσκεται πέρα των τειχών, έχει τη δική του ζωή, τη δική του ανθρώπινη υπόσταση, τα δικά του συναισθήματα […] Μοιραία το όνομα Mario Dalmaviva δεν μπορεί παρά να σημαίνει πολύ περισσότερα από μερικά πετυχημένα καρέ που αναφέρονται στη φυλακή. Όχι μόνο επειδή ο Dalmaviva δεν υπήρξε ποτέ του σκιτσογράφος (κι αυτός είναι ένας από τους λόγους που οδηγήθηκε στις “πόρτες”). Αλλά επειδή στο πρόσωπό του εγγράφεται (πέρα από την προσωπική του ιστορία), η μνήμη των αγώνων που δόθηκαν από χιλιάδες συντρόφους μέσα στις πιο εχθρικές, στις πιο αντίξοες συνθήκες». Σε τέτοιες συνθήκες, οι Πόρτες του Dalmaviva έγιναν τη δεκαετία του 1980, και θα παραμείνουν για πάντα από τότε, σύμβολα ελευθερίας. Τόσο καλλιτεχνικής (αποδέσμευση από τους αυστηρούς κανόνες, τις συμβάσεις της αναπαράστασης, της υποχρέωσης για πιστότητα και σχεδιαστικό πλούτο) όσο και ουσιαστικής καθώς οι ζωγραφισμένες, ομοιόμορφες Πόρτες «γκρέμισαν» τις σιδερένιες πόρτες των κελιών των Ιταλών αγωνιστών με πάταγο του οποίου ο απόηχος ακούγεται ακόμα. Πηγή
  4. Ένα μικρό βιβλιαράκι, 36 συνολικά σελίδων, πίσω από το οποίο κρύβεται μια τραγική ιστορία. Ο Μάριο Νταλμαβίβα υπήρξε μέλος του αντιεξουσιαστικού χώρου στην Ιταλία και μετά τη δολοφονία του πρωθυπουργού Άλντο Μόρο από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες και με βάση ένα ν νόμο, τον οποίον πέρασε η ιταλική κυβέρνηση, φυλακίστηκε με την κατηγορία της "σύστασης ένοπλης συμμορίας και ανατρεπτικής οργάνωσης". Ο Νταλμαβίβα πέρασε 5,5 ολόκληρα χρόνια στη φυλακή περιμένοντας τη δίκη του, στην οποία τελικά καταδικάστηκε σε 50 μήνες φυλάκιση, τους οποίους είχε ήδη εκτίσει, με αποτέλεσμα να αφεθεί ελεύθερος. Στη φυλακή ο Νταλμαβίβα ξεκίνησε να σχεδιάζει. Και επειδή δεν ήταν επαγγελματίας σχεδιαστής, το μόνο που σχεδίαζε ήταν μια πόρτα. Ίδια σχεδιαστικά κάθε φορά, αλλά και εντελώς διαφορετική.... Πίσω από αυτήν την πόρτα, αναδυόντουσαν οι σκέψεις των κρατούμενων, οι οποίοι προσπαθούσαν να σαρκάσουν τη φρικτή και άδεια πραγματικότητα την οποία βίωναν. Σκέψεις, που κρατάνε τους ανθρώπους στη ζωή και τους προφυλάσσουν από την τρέλα και την αυτοκτονία. Σκέψεις για κάθε ξεχωριστή μέρα, που φαίνεται τόσο ίδια με όλες τις προηγούμενες. Ένα πολύ πικρό κόμικ, που προφανώς δεν το αγοράζει κανείς για το σχέδιό του, αλλά για τα μηνύματα, που περνάει., εφόσον φυσικά τον/την ενδιαφέρουν. Τα στριπάκια του Νταλμαβίβα ξεκίνησαν να δημοσιεύονται στο ιστορικό ιταλικό περιοδικό κόμικς "Linus" από τις αρχές του 1981 έως τα μέσα του 1984, όταν αποφυλακίστηκε ο Νταλμαβίβα. Κάποια από αυτά, τα διαβάσαμε και σε τεύχη της Βαβέλ στα μέσα της δεκαετίας του 1980 και αυτά συγκεντρώθηκαν και κυκλοφόρησαν σε αυτό το βιβλιαράκι το 2007 από τις εκδόσεις "Επανοικειοποίηση", μαζί με έναν πρόλογο, ο οποίος επίσης αντλεί στοιχεία από κείμενα της Βαβέλ. Το τευχάκι βρίσκεται σε σχεδόν εξευτελιστική τιμή σε ορισμένα κεντρικά βιβλιοπωλεία, εφόσον θεωρήσουμε, ότι όντως υπάρχει απόθεμα. Ο Μάριο Νταλμαβίβα πέθανε μετά από μακριά ασθένεια τον Ιούλιο του 2016 στα 73 του. Το εξώφυλλο είναι από το Ίντερνετ, επειδή το εξώφυλλο του δικού μου αντίτυπου ήταν κιτρινισμένο. Τα σκαναρίσματα του οπισθόφυλλου και των εσωτερικών σελίδων έγιναν από εμένα. Πηγές για περαιτέρω μελέτη: Άρθρο του Γιάννη Κουκουλά στην "Εφημερίδα των Συντακτών" Άρθρο της Βασιλείας Βαξεβάνη στο comicdom.gr Βιογραφία του Νταλμαβίβα στο sangay.gr, όπου μπορείτε να διαβάσετε τα στριπάκια και τα κείμενα, που είχε γράψει ο Γιώργος Σιούτης στα τεύχη 35 και 42 της Βαβέλ.
  5. Civil War Τελευταία, έκανα μία ανάγνωση το “Civil War” των Mark Millar & Steve McNiven και κοίταξα πώς δεν υπάρχει παρουσίαση στο forum, οπότε αποφάσισα να σας μιλήσω για αυτό. Το Civil War κυκλοφόρησε το 2006-2007 σε 7 τεύχη από τη Marvel. Στο κόμικ αυτό πρωταγωνιστούν όλοι οι γνωστοί ήρωες της Marvel, όπως είναι οι Avengers και οι Fantastic Four. Ύστερα από το θάνατο ορισμένων ανήλικων υπέρ ηρώων στο Stamford, η κοινή γνώμη εναντιώνεται στους υπερ ανθρώπους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, η Κυβέρνηση των HΠΑ να περάσει ένα νομοσχέδιο σχετικά με την καταγραφή όλων των υπέρ ηρώων (Superhuman Registration Act), το οποίο σημαίνει ότι όλοι οι υπέρ ήρωες θα εργάζονται πλέον «νόμιμα» για την Κυβέρνηση, αποκαλύπτοντας παράλληλα τη μυστική τους ταυτότητα. Ύστερα, από ένα εσωτερικό συμβούλιο των Εκδικητών, δημιουργήθηκαν δύο αντίπαλες παρατάξεις, εκ των οποίων η μία είναι υπέρ του νομοσχεδίου (με αρχηγό τον IronMan), ενώ η άλλη είναι κατά. (με αρχηγό τον Captain America) Η απόφαση αυτή φέρνει τους ήρωες σε σύγκρουση μεταξύ τους και ακολουθεί μία συναρπαστική εξέλιξη! Το κόμικ αυτό για την εποχή που βγήκε ήταν πολύ πρωτότυπο, κάτι βέβαια που εξακολουθεί να ισχύει μέχρι και σήμερα. Ο Mark Millar κατασκευάζει μία ιστορία, στην οποία φροντίζει να δώσει στοχευμένα επιχειρήματα και για τη μία και από την άλλη πλευρά. Επίσης, ο Millar βάζει διλήμματα στον αναγνώστη και του δίνει τροφή για σκέψη, αφού δεν υπάρχει καμία απόλυτα «σωστή» πλευρά πάνω στο ζήτημα. Δηλαδή, η κάθε οπτική γωνία έχει τα υπέρ και τα κατά της. Το γράψιμο του Millar σε κρατάει σε αγωνία για να δεις τη τελική έκβαση της αντιπαράθεσης. Επιπλέον, στο κόμικ υπάρχουν πολλές ανατροπές, γεγονός που δημιουργεί περισσότερη αγωνία και το κάνει ακόμα πιο διασκεδαστικό. Το λεπτομερές σχέδιο του McNiven είναι απίστευτο, ειδικά τα splashpages είναι υλικό για αφίσες! Τα χρώματα ακόμη είναι ζωντανά και καθιστούν ακόμα πιο ελκυστικό το σχέδιο. Για μένα, το Civil Marvel μπαίνει άνετα στη λίστα των πιο iconic κόμικ της Marvel, και είναι ίσως το πιο επιτυχημένο εγχείρημα που έχει κάνει η εταιρεία τα τελευταία χρόνια. Να το (ξανά)διαβάσετε!
  6. Το "Persepolis" είναι ένα γαλλικό graphic novel της Marjane Satrapi, το οποίο κυκλοφόρησε αρχικά το 2000 σε τέσσερις συνέχειες μέχρι το 2003 (πρώτο μέρος) και το 2004 (δεύτερο μέρος), ενώ μεταφράστηκε στα Αγγλικά το 2003 και το 2004 αντίστοιχα. Τα δύο μέρη κυκλοφόρησαν ως ένα ενιαίο βιβλίο το 2007. Πρόκειται για ένα αυτοβιογραφικό graphic novel που περιγράφει τη ζωή της συγγραφέα μέσα στα γεγονότα της Ισλαμικής Επανάστασης. Ξεκινάμε με τη δεκάχρονη Marjane και βλέπουμε μέσα από τα μάτια της τα γεγονότα που έλαβαν χώρα τότε. Μέσα από τα μάτια ενός αρκετά έξυπνου δεκάχρονου κοριτσιού, γόνου μιας εύπορης οικογένειας, βλέπουμε τη κοινωνική και πολιτική κατάσταση του Ιράν, το πόλεμο που διαδραματίζεται και τις συνέπειες του. Βλέπουμε ένα πανέξυπνο δεκάχρονο κορίτσι που ενώ ξέρει και καταλαβαίνει πολλά πράγματα που δε θα καταλάβαινε ένα παιδί στην ηλικία της, έχει ακόμα τη καρδιά ενός μικρού παιδιού που προσπαθεί και συνειδητοποιεί σιγά σιγά τι γίνεται γύρω του. Αναγκάζεται να φύγει μόνο του τελικά από το Ιράν για να συνεχίσει τις σπουδές του. Στο δεύτερο λοιπόν κομμάτι της ιστορίας, η πρωταγωνίστρια μας βρίσκεται στη Βιέννη. Εκεί, βλέπουμε και καταλαβαίνουμε το πολιτισμικό σοκ που νιώθει, καθώς βλέπει διαφορετικές κουλτούρες, ήθη και έθιμα, προσπαθώντας να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα που παρουσιάζονται μπροστά της. Όταν επιστρέφει τελικά στο Ιράν, καταλαβαίνει πόσο έχουν χάσει την ελευθερία τους οι πολίτες, πόσο καταθλιπτική φαντάζει πλέον η πατρίδα της μετά τον πόλεμο και αποφασίζει να μεταναστεύσει, ως ενήλικας πλέον, στη Γαλλία. Η ιστορία της Satrapi παρουσιάζεται μ' έναν αρκετά ρεαλιστικό τρόπο, ενώ παράλληλα υπάρχει και το χιούμορ. Αναμενόμενο φυσικά, καθώς η ιστορία είναι αυτοβιογραφία. Στη ζωή εξάλλου υπάρχουν τα καλά αλλά και τα άσχημα. Το σχέδιο είναι φυσικά ανάλογο, καθώς είναι απλοϊκό, τονίζοντας έτσι τη φύση του. Το τέλος όμως είναι για μένα κάτι άλλο. Στο τελευταίο πάνελ του βιβλίου, μαθαίνουμε ότι Τότε αναφέρεται η φράση "Freedom has a price" (Η ελευθερία έχει ένα τίμημα). Αυτή μόνο η φράση, φέρνει τελικά στο μυαλό τα αισθήματα που βίωνε η συγγραφέας σε όλο της το ταξίδι: το τίμημα του πόλεμου για έναν άνθρωπο. Το Persepolis είναι ένα graphic novel για το οποίο θεωρώ ότι δε μπορώ να πω πάρα πολλά λόγια. Φτάνει να το διαβάσει κάποιος για να μάθει την ιστορία του, μια ιστορία που περιγράφεται καλύτερα μέσα από τα λόγια του ανθρώπου που το έζησε, μέσα δηλαδή από το ίδιο το βιβλίο. Άλλωστε, αυτή είναι η ομορφιά των αυτοβιογραφικών ιστοριών: η αφήγηση μιας ιστορίας μέσα από τα μάτια κάποιου που την έζησε. Όταν ήμουν μικρός, η μάνα μου το δανείστηκε από τη θεία μου. Συμφώνησαν και οι δύο ότι ήταν πολύ καλό. Σήμερα, ίσως και δέκα χρόνια μετά, καταλήγω να το διαβάζω κι εγώ και να το θεωρώ ως ένα από τα αγαπημένα μου graphic novel. Τα χρόνια που πέρασαν για να φτάσω να το κρατήσω στα χέρια μου, άξιζαν στο να καταφέρω να το αγαπήσω όπως πρέπει. Επιμορφωτικό, πραγματικό, ευχάριστο αλλά και θλιβερό, θεωρώ ότι αξίζει να το διαβάσει κάποιος και πάνω από μια φορά (σκοπεύω να το ξαναδιαβάσω, αλλά πρώτα πρέπει να βρεθεί ο χρόνος )
  7. The Sinestro Corps War Όλοι οι αναγνώστες της DC γνωρίζουν για το σπουδαίο run του Geoff Johns στο Green Lantern. Η σειρά αυτή είναι η αγαπημένη μου και ίσως η καλύτερη που έχω διαβάσει ποτέ. Παρακάτω, θα παρουσιάσω μία ιστορία από αυτό το run, η οποία ονομάζεται “The Sinestro Corps War”. Ο παραπάνω τόμος περιλαμβάνει τα εξής τεύχη: Green Lantern 21-25, Green Lantern Corps 14-19 & Green Lantern Sinestro Corps Special, τα οποία κυκλοφόρησαν το 2007. Ο πρώην Green Lantern, Sinestro, εξορισμένος από το Σώμα των Guardians, αποφασίζει να στραφεί στη δημιουργία του δικού του Σώματος χρησιμοποιώντας τη δύναμη του «φόβου». Το αυτοαποκαλούμενο “Sinestro Corps” προσπαθεί να φέρει τη τάξη στο χαοτικό γαλαξία, υποδουλώνοντας έτσι πολλούς πλανήτες. Όπως γίνεται αντιληπτό, η σύγκρουση αυτού του νεοσύστατου σώματος με εκείνο των Green Lantern ήταν αναπόφευκτη. Οι Green Lanterns, όπως ο Hal Jordan, o Guy Gardner & ο Kilowog προσπαθούν να σταματήσουν το εγχείρημα του Sinestro και των δικών του «κίτρινων» Lantern, όπως είναι ο Arkillo. Η ιστορία αυτή είναι η πρώτη «κορύφωση» του run του Johns, την οποία έχτιζε από τότε που ξεκίνησε τη σειρά. Είναι μία μεγάλη περιπέτεια διαγαλαξιακών διαστάσεων και ο Johns φροντίζει να κρατήσει την ισορροπία ανάμεσα στη δράση, στις σοβαρές καταστάσεις, στο characterization και στο συναίσθημα. Είναι μία αρκετά πυκνή ιστορία, όμως το γράψιμο του Johns δεν σε κουράζει, καθώς οι διάλογοι είναι απλοί και υπάρχει μία ωραία ροή. Παράλληλα, ο συγγραφέας φροντίζει να βάλει στην ιστορία πολλές ανατροπές, τις οποίες εγώ δεν τις περίμενα, όπως επίσης και ανάλογες «επικές» στιγμές, οι οποίες με πόρωσαν! Τέλος, η εμφάνιση πολλών χαρακτήρων από όλο το σύμπαν της DC βοηθά πολύ στο να μας δώσει ένα κόμικ κινηματογραφικών προδιαγραφών. Μάλιστα, ο Johns χτίζει σταδιακά μελλοντικές ιστορίες και με αυτό τον τρόπο σου κρατά τη αγωνία και αμείωτο το ενδιαφέρον για τη συνέχεια. Το σχέδιο του Ivan Reis και του Patrick Gleason είναι απλά από άλλο… πλανήτη. Θαύμασα και εκτίμησα τις πολλές λεπτομέρειες που έβαλαν σε κάθε πάνελ, καθώς και τη καινοτομία των layouts. Το σχέδιο ενισχύει τη κινηματογραφική αίσθηση της ιστορίας και ειλικρινά το λατρεύω! Το Sinestro Corps War είναι μία σπουδαία ιστορία, την οποία απλά δε γίνεται να την αφήσεις στη μέση! Ο Sinestro είναι και ένας από τους αγαπημένους μου χαρακτήρες στα κόμικ!
  8. Διάβασα πρόσφατα την έκδοση της Χωματερής του Λέανδρου που είχε κυκλοφορήσει το 2007 από το 9 της Ελευθεροτυπίας και είπα να σας την παρουσιάσω. Ο Λέανδρος, λοιπόν, ήταν ήδη κάπως γνωστός στον χώρο από το κόμικ Παρίας που φιλοξενήθηκε στο περιοδικό Βαβέλ. Στα 00s ξεκίνησε τη Χωματερή για το περιοδικό 9, το γνωστό ένθετο της Ελευθεροτυπίας. Έχω την εντύπωση ότι συνεχίζεται και στο Καρέ-Καρέ της Εφημερίδας των Συντακτών (διορθώστε με αν κάνω λάθος). Ένα άκρως πολιτικοποιημένο έργο με ένα σχέδιο, το οποίο μοιάζει να ρίχνει ένα πέπλο «μαυρίλας» στα ζώα-πρωταγωνιστές της σειράς, ακόμα κι αν κάποια απ'αυτά είναι κάπως χαριτωμένα στην πραγματική ζωή. Μυρμήγκια ναζίδες, αναρχικές κατσαρίδες, τρελαμένοι γλάροι, ποντίκια πειραματόζωα, κάτι αιμοβόροι καρχαρίες, κάτι καημένα σκουλήκια και ένα ανθρώπινο κρανίο-ψυχολόγος, που διατηρεί γραμμή τηλεφωνικής επικοινωνίας με όσους έχουν ανάγκη ψυχολογικής υποστήριξης, είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές της Χωματερής (ναι, ίσως και να μην είναι τόσο χαριτωμένα στην πραγματική ζωή τελικά). Ζουν μέσα στη σαπίλα και την έχουν συνηθίσει σε υπερβολικά μεγάλο βαθμό. Η Χωματερή θα μπορούσε να είναι μια αλληγορία για την Ελλάδα της εποχής (ή και τον κόσμο γενικότερα) και οι κάτοικοί της είναι ουσιαστικά οι διάφορες κατηγορίες ανθρώπων που ζουν σ'αυτήν. Θα μου πείτε «ταιριάζει αυτή η εικόνα παρακμής σε όλα τα επίπεδα με την Ελλάδα πριν από την κρίση»; Ίσως ο Λέανδρος να ήταν μπροστά από την εποχή του ή να έβλεπε πέρα από την επίπλαστη ευημερία. Υπάρχουν και μερικοί ακόμα χαρακτήρες που κάνουν την εμφάνισή τους στην πορεία, όπως το λουλούδι που φυτρώνει μέσα στη χωματερή ή η παρατημένη γάτα που δε βγαίνει ποτέ από το κουτί της, ο καθένας με το δικό του ρολάκι στην παράνοια της Χωματερής. Γίνονται πολλές αναφορές σε λογοτεχνικά, φιλοσοφικά και άλλα έργα. Το γενικότερο πλαίσιο, όμως, είναι αυτό μιας «μηδενιστικής», αναρχικής σάτιρας θα έλεγα. Πολλούς ίσως να τους κακοφανεί το άπειρο βρισίδι που πέφτει και η σκατολογική πλευρά του χιούμορ και ναι, υπάρχουν και cringy στιγμές, αλλά οφείλω να ομολογήσω ότι γέλασα πολύ και μάλιστα σε σημεία που δεν το περίμενα καθόλου. Υπήρξαν κάποιες ατάκες που με εξέπληξαν δηλαδή και σ'αυτό παίζουν ρόλο και οι συνειρμοί που γίνονται στο κεφάλι του Λέανδρου. Ένα παράπονο που έχω είναι ότι λατρεύω τα μυρμήγκια από μικρός και δε μου άρεσε καθόλου που τα είδα στο ρόλο ναζιστο-χουντοστρατού, αλλά τι να κάνουμε;
  9. Goodnight Punpun / Oyasumi Punpun MAL Status: finished Author & Artist: Inio Asano Volumes: 13 Chapters: 147 Serialization: Big Comic Spirits Run: 15/3/07 - 2/11/13 Προσπαθούσα να αναβάλω την παρουσίαση του συγκεκριμένου μάνγκα, διότι ένιωθα ότι θα κατέληγα να σπαταλήσω πολύ ηλεκτρονικό μελάνι για να εξηγήσω πόσο δυνατό έργο είναι (και έχω μια τάση να αποθεώνω ό,τι μου αρέσει, οπότε για να αναδείξω την αξία αυτού του μάνγκα θα έπρεπε να ξεπεράσω τα όριά μου ). Σήμερα, αποφάσισα ότι αυτή η ώρα ήρθε, καθώς είναι ντροπή να λείπει αυτό το μάνγκα από τις βάσεις. Oyasumi Punpun, λοιπόν. Εάν έπρεπε να το κατατάξω σε κάποιο genre, μάλλον θα έλεγα πως είναι slice of life με έντονα στοιχεία ψυχολογικού τρόμου, ίσως. Δεν είναι όμως έργο που δημιουργήθηκε για να προκαλέσει φρίκη. Η φρίκη είναι επακόλουθο της αρκετά ανατριχιαστικής δόσης ρεαλισμού στα συμβάντα, στους χαρακτήρες και στην συναισθηματική κατάσταση τους. Το Oyasumi Punpun, σε πολύ μεγάλη έκταση, φτύνει αλήθειες. Και αυτό θεωρώ ότι είναι αρκετό για να κάνει τον μέσο αναγνώστη 1) να ενδιαφερθεί περαιτέρω και 2) να τρομάξει/συγχυστεί. Κατά τ'άλλα, ισχύει ότι πολλά από τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στο έργο είναι πολύ βαριά και πως είναι αρκετά δύσκολο στην ανάγνωση εξ'αιτίας τους. Παρολ'αυτά, θα διαφωνούσα πως, στο σύνολό του, είναι καθαρά ένα μάνγκα κατάθλιψης. Είναι κάτι άλλο. Είναι μια ιστορία που ποικίλλει στα genres κι αυτό επειδή είναι μια coming of age ανθολογία ιστοριών από τη ζωή ενός ανθρώπου σε χρονολογική σειρά. Έχει απ'όλα. Τι είναι λοιπόν το Oyasumi Punpun; Είναι η ιστορία ενός παιδιού, ονόματι Punpun Onodera. Βλέπουμε τη ζωή του από την παιδική ηλικία έως και μετά την ενηλικίωσή του και, φυσικά, την εξέλιξη του ίδιου του Punpun αλλά και των ατόμων που ανήκουν στο περιβάλλον του ως άνθρωποι. Το πρώτο point που βρίσκω πολύ ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι ο πρωταγωνιστής έχει ένα καρτουνίστικο, κωμικό όνομα. Αμέσως μέτα, είναι η εμφάνιση αυτού και της οικογένειάς του. Υποθέτοντας ότι όλο το έργο είναι από τη ματιά του Punpun, μπορούμε να καταλάβουμε ότι μάλλον αυτός είναι ο τρόπος που ο ίδιος βλέπει τον εαυτό του και τους δικούς του, σε μεγάλη αντίθεση με τον τρόπο που βλέπει τον υπόλοιπο κόσμο. Ο Punpun δεν ονομάζεται όντως Punpun. Δεν μοιάζει πράγματι με πουλί. Όμως αυτό βλέπει ο ίδιος και αρκεί. Επίσης, είναι ένα καλό σημείο ταύτισης, διότι όσο λιγότερα φυσικά χαρακτηριστικά έχει ένας χαρακτήρας ή όσο πιο αόριστος παρουσιάζεται, τόσο πιο εύκολο είναι να δούμε τον εαυτό μας σε αυτόν, σύμφωνα με το Understanding Comics. Η ιστορία, λοιπόν, είναι κατά γενικό κανόνα πολύ θλιβερή, καθώς ένα πολύ μεγάλο plot point είναι η μάχη του Punpun με την κατάθλιψη, αλλά και με την αίσθηση ταυτότητάς του, την κοινωνική θέση που θα ήθελε να έχει και το ποιος θα επιθυμούσε να είναι στο μέλλον, όντας ένα ον με πολύ υψηλές προσδοκίες στις οποίες δεν μπορεί να ανταπεξέλθει. Από εκεί και πέρα, παρατηρούμε και το πόσο εύκολα μεταβάλλει την κοινωνική ταυτότητά του, όντας επιρρεπής και θέλοντας να προσαρμοστεί, ώστε να νιώσει πως ξεφεύγει από το περιθώριο, αλλά και τις σχέσεις του με άλλα άτομα, με παράδειγμα την οικογένειά του, τις τεταμένες σχέσεις με τη μητέρα του, την εικόνα του για τον πατέρα του και τις contradictory στάσεις του θείου Yuuichi, κι άλλα. Ένα άλλο εξαιρετικό κομμάτι του έργου είναι η παρουσίαση του Θεού στη ζωή του Punpun. Ένας φλύαρος Θεός στον οποίο στρέφεται για συμβουλές μα συνάμα και ένας θεός που, εν τέλει, δεν προσφέρει τίποτα στον Punpun, παρά περαιτέρω αμφισβήτηση για τις πράξεις του. Όσον αφορά στους υπόλοιπους χαρακτήρες, χωρίς να επεκταθώ στο ποιοι είναι, είναι εξίσου καλογραμμένοι (δηλαδή σε τρομακτικό βαθμό) και ρεαλιστικότατοι. Παίζουν τον ρόλο τους, χωρίς να νιώθει ο αναγνώστης ότι η ύπαρξη έστω και ενός είναι αναίτια για την ιστορία του Punpun. Το σημαντικότερο, πάντως, είναι το γεγονός πως κανένας τους δεν είναι τέλειος. Αντιθέτως, θα έλεγα πως όλοι τους είναι ο καθένας τους ξεχωριστά η επιτομή της ατέλειας, της ανηθικότητας, χωρίς όμως να χάνουν στο ελάχιστο την συμπάθεια (ή τουλάχιστον την κατανόηση) που υπήρχε εξαρχής. Με λίγα λόγια, είναι άνθρωποι και είναι δύσκολο να τους δει κάποιος ως κάτι λιγότερο. Ειδικά, για μένα τουλάχιστον, η οικογένεια του Punpun, με επιτομή τον θείο Yuuichi, είναι τόσο καλοσχεδιασμένη στον σκελετό της ιστορίας που δεν μπορώ παρά να εκτιμήσω στο έπακρον την ικανότητα του Asano να γράψει χαρακτήρες, λες και βασίζονται σε προσωπικές εμπειρίες του ή σε τρομερή έρευνα και ενσυναίσθηση. Τώρα, στο κομμάτι του art. Περιττό να πούμε πως, ως καλλιτέχνης, ο Asano σκίζει, όντας ικανός να σχεδιάσει τρομακτικά ρεαλιστικά τοπία, πόλεις, δωμάτια, αλλά και ανθρώπους. Η σκηνοθεσία του είναι φανταστική και το προφανέστατο contrast ανάμεσα στον Punpun και τον κόσμο αρτιστικά είναι ιδιοφυές. Επιπλέον, η επιλογή ο Punpun, αλλά και η οικογένειά του, να αλλάζουν χαρακτηριστικά με βάση τα εκάστοτε συναισθήματά τους είναι απλά εξαιρετική, καθώς, παρά το απλοϊκό σχέδιο σε αυτές τις περιστάσεις, ο αναγνώστης κατανοεί άμεσα την συναισθηματική κατάστασή τους. Η έκφραση των αισθημάτων είναι τόσο ωμή, τόσο άμεση, αλλά εξαιρετικά πετυχημένη. Προσωπικά, έπρεπε να κάνω ένα δυνατό διάλειμμα κάπου στα μισά του έργου, γιατί δεν άντεχα ψυχολογικά. Μετά από περίπου μισό χρόνο παύσης, αποφάσισα να το ξαναπιάσω και το τελείωσα σχεδόν μονορούφι. Εξαιρετικό έργο συνολικά. Ήθελα όμως να πω την προσωπική μου αμαρτία: θεωρώ ότι, προς το τέλος, ο δημιουργός πήρε κάποιες αποφάσεις που έστρεψαν την ιστορία ξεκάθαρα στο μονοπάτι του δράματος, σε σημείο να μην πείθομαι πλέον. Δεν ήταν όσο ρεαλιστικό και έντονο ήταν όλο το υπόλοιπο έργο, για τον απλούστατο λόγο πως μου φάνηκε υπερβολικό σε σημείο να σκεφτώ πως ήταν αφελώς ψεύτικο. Παρολ'αυτά, το ίδιο το φινάλε που ακολούθησε μετά από αυτά τα τελευταία γεγονότα (εκεί ήταν που αντιλήφθηκα την σημασία όσων είχαν προηγηθεί, ακόμη κι αν εμένα δεν μου έκαναν την ίδια αίσθηση) ήταν συγκλονιστικό και αθεράπευτα ελπιδοφόρο παρά τον σκοτεινό χαρακτήρα του έργου. Με λίγα λόγια, χίλιες φορές ναι. Χίλιες, χίλιες φορές ναι. Είναι ένα πραγματικά ψυχαγωγικό, πραγματικά ιδιοφυές, πραγματικά έντονο, πραγματικά ποιοτικό μάνγκα. Tinkle Tinkle Hoy~
  10. Εντάξει, εδώ είμαστε! Μιλάμε για τον απόλυτο φόρο τιμής στα υπερηρωϊκά κόμικς και μάλιστα από Έλληνες κυρίως δημιουργούς. 'Nuff said! Το 2007, λοιπόν, η Giganto συγκέντρωσε ορισμένους ταλαντούχους δημιουργούς από την Ελλάδα, την Τουρκία και κάποιες άλλες χώρες, για να εκδώσει έναν τόμο σχεδόν 200 ασπρόμαυρων σελίδων, ο οποίος αποτελείται από διάφορες σύντομες σχετικά ιστορίες. Το εύρημα της υπόθεσης είναι, ότι ο τόμος υποτίθεται ότι περιέχει κάποιες από τις καλύτερες ιστορίες μιας φανταστικής εκδοτικής εταιρείας, της Blast Comics, εκδότης της οποίας είναι ο Steve Papas, προφανώς φανταστικό πρόσωπο. Ο τόμος, λοιπόν, περιλαμβάνει κάποια τεύχη από τις υπερηρωϊκές σειρές κόμικς της εταιρείας, τα οποία περιλαμβάνουν πολλούς υπερήρωες και στο τέλος συγκλίνουν σε έναν επικό επίλογο. Παράλληλα, υπάρχουν και στοιχεία για ορισμένους ήρωες, ενώ δεν λείπει και η απαραίτητη σελίδα αλληλογραφίας στο τέλος του τόμου. Ο Ηλίας Κυριαζής, ο Βασίλης Λώλος και ο Μιχάλης Διαλυνάς είναι οι πιο γνωστοί καλλιτέχνες, που συνέβαλαν σε αυτό το έργο, αλλά σχεδόν όλοι οι καλλιτέχνες δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό και προσφέρουν στιγμές απίστευτης διασκέδασης. Το συγγραφικό ύφος μιμείται εκείνο της Marvel Comics των δεκαετιών 1960-1980 με τον αφηγητή να απευθύνεται στους αναγνώστες κλείνοντάς τους το μάτι σχετικά με τα δρώμενα. Δυστυχώς, για να υπάρξει η μέγιστη απόλαυση, θα πρέπει να είναι κανείς εξοικειωμένος με τα εν λόγω κόμικς και ίσως πιο συγκεκριμένα και με τις αντίστοιχες ελληνικές εκδόσεις του Καμπανά, ακόμη κι έτσι όμως, πιστεύω, ότι θα προσφέρει στιγμές μεγάλης διασκέδασης σε όσους και όσες το διαβάσουν. Κατά τη γνώμη μου, πρόκειται για μια από τις καλύτερες παρωδίες υπερηρωικών κόμικς, που έχω διαβάσει και θεωρώ άδικο, το ότι δεν βρέθηκε κανείς να την κυκλοφορήσει και στα αγγλικά. Εννοείται, ότι συνίσταται ανεπιφύλακτα. Η αρχική του τιμή, όταν 18 ευρώ, αλλά σε κάποια Comcdomη η Giganto το σκότωνε στο 1 ευρώ. Στο σάιτ της εμφανίζεται εξαντλημένο, αλλά σε κάποια βιβλιοπωλεία το βλέπω διαθέσιμο, όχι βέβαια στο 1 ευρώ. Όπως και να έχει, αξίζει να το αναζητήσετε. Όλα τα σκαανρίσματα έγιναν από εμένα.
  11. Όσοι με γνωρίζουν προσωπικά , γνωρίζουν επίσης το πάθος που μου ασκεί η λεγόμενη Golden Age εποχή των κόμικ , ιδιαίτερα με τις πρώτες εμφανίσεις των υπερηρώων και των λεγόμενων mystery men στις σελίδες των εικονογραφημένων. Ιστορίες που σήμερα φαντάζουν το λιγότερο "αστείες" μέσα στην απλότητα τους αλλά έχουν τη δική τους μαγεία, αφού εκφράζουν την "αθωότητα" μίας άλλης εποχής με τα προβλήματα , τα στερεότυπα αλλά και τα όνειρα και τις ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον που εκφράζανε. Ακόμα και όταν λίγο αργότερα ο κόσμος έμπαινε μέσα στη δίνη ενός ακόμα παγκοσμίου πολέμου , τα κόμικ(και καρτούν) εκείνης της εποχής, και ειδικά εκείνα με τους υπερήρωες , ανέλαβαν το ρόλο του εμψυχωτή περισσότερο από την εποχή του μεγάλου κραχ στην Αμερική, κάνοντας μικρούς και μεγάλους να πιστέψουν ότι ο καθένας που αγωνίζεται για το κοινό καλό, μπορεί να είναι ήρωας. Και ας μην διαθέτει υπερδυνάμεις... Φαντάζεστε λοιπόν τη χαρά μου όταν το Καλοκαίρι του 2007 ανακοινώνονταν η κυκλοφορία μίας σειράς με θέμα κάποιους ξεχασμένους ήρωες της Marvel από τη λεγόμενη χρυσή εποχή των κόμικ (όταν η εταιρεία ονομάζονταν Timely Comics)στη σημερινή εποχή. Το κόμικ κυκλοφόρησε τελικά την Άνοιξη του 2008 και ονομάζονταν The Twelve.Σε σενάριο του J.Michael Straczynski(Babylon 5,Amazing Spider Man,Superman)και σχέδιο του Βρεττανού σχεδιαστή Chris Weston ( Judge Dredd,Rogue Trooper,The Invisibles)που θα ολοκληρώνονταν σε 12 τεύχη. Το σενάριο θέλει δώδεκα υπερήρωες και mystery men (Captain Wonder,Fiery Mask,Phantom Reporter,Rockman,Dynamic Man,Black Widow,Blue Blade,Mister E,Laughing Mask,Electro,Mastermind Excello,The Witness)την ημέρα της πτώσης του Βερολίνου, πολεμώντας μαζί με άλλους γνωστούς ήρωες της εποχής εκείνης εναντίων των Γερμανών(Captain America,Human Torch,Destroyer κ.α.) και ακολουθώντας τους σε ένα υπόγειο καταφύγιο, να παγιδεύονται μέσα σε αυτό.Τα σώματά τους τοποθετούνται μέσα σε κάψουλες και κανένας δεν ξανακούει για αυτούς παρά μόνο 60 χρόνια αργότερα, όταν σε ανασκαφές στην περιοχή βρίσκουν το υπόγειο καταφύγιο με τα ανέπαφα σώματα τους προστατευμένα στις κάψουλες... Οι ήρωες μίας άλλης εποχής λοιπόν ξαναγυρίζουν στο σήμερα. Σε έναν κόσμο τελείως διαφορετικό από εκείνον που είχαν γνωρίσει δεκαετίες πριν. Με όλα και όσα γνώριζαν, αγάπαγαν, πιστεύανε να μην υφίστανται πλέον...Ξεναγός σε αυτή τη δραματική πλέον ιστορία από τη πλευρά των ηρώων μας, θα είναι ο Phanton Reporter/Dick Jones(golden age ιστορίες του υπήρχαν στο δεύτερο τίτλο της Timely το βραχύβιο Daring Mystery Comics)ο οποίος πέρα του ότι έχει να αντιμετωπίσει όπως και οι άλλοι του σύντροφοι, το γεγονός ότι οι ζωές τους όπως τις ήξεραν δεν υπάρχουν πλέον, και έναν προδότη ανάμεσα τους που σκοτώνει έναν σύντροφο τους που φαίνεται να γνωρίζει κάτι παραπάνω για την αλήθεια... Μέσα σε 12 τεύχη ο Straczynski καταφέρνει να δημιουργήσει μία ιστορία που περιλαμβάνει τα πάντα : Περιπέτεια, μυστήριο, ρεαλισμός(όσο είναι εφικτός), δράση , συνεχόμενες ανατροπές ,συναίσθημα, ρομάντζο, δράμα και κωμωδία μαζί...Όλοι οι χαρακτήρες του, σαν πρωταγωνιστές αρχαίου ελληνικού δράματος έχουν τη δική τους ξεχωριστή προσωπικότητα και background ιστορία τους. Ο αναγνώστης νοιάζεται για καθέναν ξεχωριστά, ο συγγραφέας μας δίνει λεπτομέρειες για το παρελθόν(origin)τους κάνοντας τις απαραίτητες αλλαγές και μετατροπές όπου χρειάζεται(μην ξεχνάμε ότι οι περισσότεροι αυτοί χαρακτήρες άγνωστοι στο αναγνωστικό κοινό είχαν το ίδιο origin εδώ και 60 χρόνια)αλλά και τα συναισθήματα τους, τους φόβους τους , τις απώλειες και την ελπίδα τους για το μέλλον τους που φαντάζει αβέβαιο... Ζούμε τη προσωπική τραγωδία του καθενός από εκείνη του Mister E(Victor Jay)που ανακαλύπτει ότι ο γιός του είναι σε πολύ μεγαλύτερη ηλικία από εκείνον πλέον και δεν θέλει να τον δει μπροστά του, μέχρι τον Captain Wonder(Jeff Jordan)που διαπιστώνει ότι η οικογένεια που είχε αφήσει πίσω του έχει πεθάνει εδώ και χρόνια, και ας ήταν νεότατοι όταν εκείνος "εξαφανίστηκε" μη μπορώντας να τους πει ούτε ένα αντίο...Ή εκείνης του Rockman που χτυπώντας δυνατά το έδαφος κάθε βράδυ πιστεύει ότι θα τον ακούσουν άνθρωποι από το υπόγειο βασίλειο του(αν όντως υπάρχει κάτι τέτοιο)μέχρι τη Black Widow(Claire Voyant)που ανακαλύπτει ότι η συμφωνία με το διάβολο που είχε κάνει ισχύει ακόμα και τη καθιστά καταραμένη αιώνια.. Το πρόβλημα που αντιμετώπισε όμως η σειρά ήταν το γεγονός ότι στο τεύχος #8 διακόπηκε όχι εξαιτίας χαμηλών πωλήσεων αλλά λόγο αυξημένου φόρτου εργασίας του συγγραφέα(έγραφε και το σενάριο της ταινίας Changeling)και κάποιων άλλων προβλημάτων του με την εταιρεία(που δεν χρειάζεται να αναφέρουμε εδώ)και έκανε σχεδόν 3 χρόνια να συνεχίσει και να ολοκληρωθεί στο δωδέκατο τεύχος της...Άλλο ήταν επίσης μία σειρά παρόμοιου θέματος(Golden age χαρακτήρες στη σημερινή εποχή ξαφνικά)το Project Superpowers που κυκλοφόρησε την ίδια εποχή περίπου από την Dynamite..Ο Straczynski πήρε παλαιούς χαρακτήρες από το παρελθών της Marvel,που είχαν εμφανιστεί σε λίγες ιστορίες, οι περισσότεροι σε βραχύβιους τίτλους/ανθολογίες, και σε αυτό το κόμικ τους έδωσε υπόσταση και τους έκανε εξίσου να όχι και περισσότερο θα έλεγα, ενδιαφέροντες με τους big guns της εταιρείας, σεβόμενος την ιστορία τους αλλά και χτίζοντας για εκείνους(ή κάποιους από αυτούς τουλάχιστον)ένα μέλλον, σε έναν κόσμο διαφορετικό από εκείνον που γνώρισαν... Πάντως η ιστορία στέκει καλά από μόνη της, δε χρειάζεται γνώση προηγούμενων events της εταιρείας για να τη διαβάσεις, ίσα ίσα ο συγγραφέας δίνει νέες πληροφορίες και origin στους χαρακτήρες χωρίς όμως να μη σεβαστεί την ιστορία τους. Ούτε φυσικά υπάρχουν open plots που οδηγούν σε αλλεπάλληλα crossovers που θα σε κουράσουν και μπερδέψουν ακόμα περισσότερο.. Κάτι φυσικά που έχει απομακρύνει πολλούς αναγνώστες από τα mainstream υπερηρωικά κόμικ και τους έχει κάνει να στραφούν στα indie.Στο Twelve η ιστορία μπορεί να έχει μία αρχή, μέση και τέλος. Το τι ίσως να γινόταν αργότερα - αν δινόταν η ευκαιρία - είναι άλλου παπά Ευαγγέλιο....Άλλωστε μιλάμε για ενιαίο universe...Τουλάχιστον αποζημιώνεσαι και από το πολύ καλό σχέδιο του Chris Weston που με εμφανείς επιρροές και από Gary Frank, σχεδιάζει χαρακτήρες ζωντανούς, με τη δύναμη να σφύζει πάνω στα καλοσχεδιασμένα κορμιά τους και τις ρεαλιστικές τους εκφράσεις να τους προσδίδουν έναν πιο αληθινό τόνο μέσα στα panel που τους περικλείουν... Σίγουρα όλα έπαιξαν το ρόλο της ώστε το αναγνωστικό κοινό(που ίσως κάποιοι από αυτούς να έκαναν το λάθος να συγκρίνουν τη σειρά με το Watchmen του Moore)να μη δώσει την απαραίτητη προσοχή που της αξίζει. Αν περιμένετε λοιπόν ένα ακόμα Watchmen αλα Marvel style λυπάμαι αλλά δε θα το βρείτε ούτε εδώ ούτε πουθενά αλλού. Έκαστος στο είδος του, διαφορετική υπόθεση και δημιουργοί.. Άμα θέλετε να διαβάσετε μία καλή ιστορία που εστιάζει περισσότερο στον ανθρώπινο παράγοντα και λιγότερο στις σκηνές δράσης(όχι ότι λείπουν και αυτές κάθε άλλο δηλαδή)τότε σας το προτείνω ανεπιφύλακτα.Το κείμενο το βρίσκετε και στο προσωπικό μου blog ΕΔΩ
  12. Η επόμενη μετά το "Ροντέο" εμφάνιση του Τεξ Γουίλερ στην Ελλάδα ήρθε 17 ολόκληρα χρόνια μετά την αναστολή έκδοσης του προαναφερθέντος περιοδικού. Και η αλήθεια είναι, ότι ήταν ένα ευχάριστο, πάρα πολύ ευχάριστο σοκ για τους αναγνώστες: όχι μόνο ήταν ένας χορταστικός τόμος 240 σελίδων, αλλά έφερε και τη σχεδιστική υπογραφή ενός θρύλουν των κόμικς, του Joe Kubert, που στην Ελλάδα είχε γίνει γνωστός κυρίως από τον "Ταρζάν" του Δραγούνη. Το σενάριο υπογράφει ο Claudio Nizzi, που υπήρξε τακτικός σεναριογράφος του "Τεξ", αλλά και πολλών άλλων ιταλικών κόμικς. Το σενάριο είναι τυπικό για σπαγγέτι γουέστερν και αφηγείται μαι ιστορία εκδίκησης, ξεκαθαρίσματος λογαριασμών και δικαίωσης με κάποιες αναπόφευκτες (δυστυχώς) σεναριακές ευκολίες, που δεν καταδικάζουν το κόμικ, αλλά σίγουρα δεν του επιτρέπουν να κάνει το βήμα παραπάνω και να απογειωθεί. Αν και η ιστορία δεν είναι ακριβώς αξιομνημόνευτη, οι φίλοι των γουέστερν θα ικανοποιηθούν απόλυτα, αφού το κόμικ βαδίζει σε ασφαλή και δοκιμασμένα μονοπάτια. Φυσικά, το μεγάλο ατού του κόμικ είναι το σχέδιο του Κούμπερτ, που δεν έχει χάσει τίποτα από το δυναμισμό του και αναδεικνύεται υπέροχα μέσα στο ασπρόμαυρο. Δεν έχει νόημα να γράψω κάτι παραπάνω, ο άνθρωπος είναι ένας από τους κορυφαίους σχεδιαστές στην ιστορία των κόμικς: η γραμμή του και το στήσιμο των καρέ υπήρξαν επαναστατικά και έχουν επηρεάσει αμέτρητους άλλους σχεδιαστές. Το κόμικ κυκλοφόρησε στην Ιταλία το 2001 ως Tex - Albo Speciale # 15 και στη συνέχεια από την SAF Comics το 2005 ως Tex - The Lonesome Rider. Ο εκδότης της SAF (Strip Art Features) Comics, Ervin Rustemagić, είναι Βόσνιος εκδότης και προσωπικός φίλος του Κούμπερτ, αφού πάνω στα δικά του φαξ ο τελευταίος έγραψε και σχεδίασε το κόμικ "Φαξ από το Σεράγεβο", που κυκλοφόρησε πρόσφατα στα ελληνικά. Ήταν όμως και αυτός, που έπεισε τον Κούμπερτ να εμπλακεί σε αυτό το σχέδιο και ανέλαβε να το εκδώσει και στα αγγλικά. Το κόμικ κυκλοφόρησε και από την Dark Horse Comics σε μια έκδοση, που νομίζω, ότι έχει πλέον εξαντληθεί και κοστολογείται πολύ ακριβά. Η έκδοση της Jemma είναι, για μια ακόμη φορά, απλά υποδειγματική: εξαιρετική επιμέλεια και μετάφραση, ωραίο χαρτί, γερό δέσιμο, αλλά και πολλά επιπλέον στοιχεία, όπως εισαγωγή από τον Rustemagić, βιογραφικά και συνέντευξη του Κούμπερτ. Μπορείτε πλέον να το βρείτε στο σάιτ της εκδοτικής σε τόσο χαμηλή τιμή, που δεν δικαιολογείται να μην το αγοράσετε, εκτός εάν δεν σας αρέσουν καθόλου τα γουέστερν. Το σκανάρισμα του εξωφύλλου και του οπισθόφυλλου έγινε από εμένα, οι εσωτερικές σελίδες είναι από το Ίντερνετ. Πληροφορίες για τον Τεξ στο θέμα του "Ροκ"
  13. Πρώτη Ελληνική Κυκλοφορία: 11-2007 Υλικό Συλλογής: Eternals v3 01-07 (August 2006/March 2007) Οι Eternals ήταν το τελευταίο μεγάλο έργο που παρουσίασε ο Τζακ Κίρμπι, κατά γενική παραδοχή, και δεν αποτελεί καμιά έκπληξη πως πραγματευόταν ένα από τα αγαπημένα του θέματα, αυτό της κοσμογονίας και των θρύλων. Είχε ασχοληθεί πρόσφατα εξάλλου με αυτό όταν είχε επιστρέψει στην DC και έφτιαξε τους New Gods και η δημοφιλία των βιβλίων του Έρικ Φον - ancient aliens - Ντένικεν στην δεκαετία του '70, του έδωσε την δυνατότητα να ασχοληθεί ξανά με το θέμα όταν επέστρεψε στην Marvel. Η γραφή του μπορεί να μην ήταν πρωτοκλασάτη, αλλά η πλοκή, οι ιδέες και το σχέδιο του ήταν σε υψηλά επίπεδα, όπως συνήθως, τόσο που ακόμα και σε μια φτωχή εκτύπωση όπως αυτή του Καμπανά, καταφέρνει να εντυπωσιάσει. Από το Κόναν ο Βάρβαρος 02 του Καμπανά (04-1978). Pantheon scan. Μετά την αποχώρηση του όμως, η Marvel δεν ήξερε τι να κάνει με το concept και τους χαρακτήρες. Στα μάτια τους (και μάλλον ορθά), δεν ήταν σωστό να υποδηλώσουν πως στο σύμπαν τους η ανθρωπότητα αποτελούνταν από εξωγήινες σπορές (εκτός από κάποιες εξαιρέσεις), ενώ και οι ίδιοι οι χαρακτήρες ήταν πολύ δυνατοί και αλλόκοτοι για να εισαχθούν στο ευρύτερο σύμπαν της εταιρίας. Κάτι λογικό μιας και ο Κίρμπι τους έφτιαξε ως αυτόνομη οντότητα. Ακόμα και η Σέρσι (επηρεασμένη από την Κίρκη της Οδύσσειας, σύμφωνα με μεταγενέστερη αναθεώρηση), ήταν εντελώς αδιάφορη ως μέλος των Εκδικητών, και μόνο στην μεταγενέστερη επιστροφή της στην ομάδα απέκτησε ενδιαφέρον, με τον Bob Harras (που έγραφε τον τίτλο εκείνη τη εποχή) να την αλλάζει εντελώς για να το επιτύχει. Όταν ανέλαβε ο Γκέιμαν τον τίτλο λοιπόν, είχε αρκετά να ξεκαθαρίσει. Και το πέτυχε (μερικώς), χρησιμοποιώντας το "χαρτί" της αμνησίας. Οι σελίδες προέρχονται από την Αμερικάνικη έκδοση. Με τους βασικούς χαρακτήρες να μην θυμούνται την πρότερη ζωή τους και να ζουν μια φυσιολογική ζωή ως θνητοί, ο Γκέιμαν είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει εκ νέου τους Eternals στο νεότερο κοινό, προσαρμόζοντας και αλλάζοντας παράλληλα όσα τα στοιχεία του παρελθόντος δεν θέλανε να κρατήσουν. Ο αναγνώστης μαθαίνει πληροφορίες για τους Eternals παράλληλα με τους πρωταγωνιστές: Το ποιοι είναι, το πως δημιουργήθηκαν, τι θέση έχουν στην ανθρωπότητα και ποια είναι η επιρροή που έχουν ασκήσει στους πολιτισμούς της, ποιοι είναι οι Deviants, ποιοι είναι οι Celestials και τι σημαίνει η αφύπνιση του κοιμώμενου Celestial για τον κόσμο και ποια η θέση όλων αυτών στο σύμπαν της Marvel, ιδίως σε μια εποχή που έτρεχε το event του Εμφύλιου Πολέμου. Ένα αρκετά κλασικό μοτίβο εξιστόρησης δηλαδή, που όμως στα έμπειρα χέρια του Γκέιμαν (συγγραφέα μεταξύ άλλων του American Gods, μην ξεχνάμε), χρησιμοποιείται για να δώσει τόνους πληροφορίας και φιλοσοφίας με μεστό και κατανοητό τρόπο. Παράλληλα μαθαίνουμε ποιος είναι υπεύθυνος για την απώλεια μνήμης των Eternals. Αυτό που δεν μαθαίνουμε είναι η κατάληξη με την αφύπνιση του Κοιμώμενου Celestial, μιας και ο Γκέιμαν θεώρησε καλό να «ξεσκονίσει» μόνο τον τίτλο και να αφήσει την συνέχεια της ενσωμάτωσης τους σε άλλους δημιουργούς, κάτι που αφήνει μια γεύση ἡμιτελείας και που δεν είχε και τα καλύτερα αποτελέσματα έτσι και αλλιώς μιας και το επόμενο volume που βγήκε το 2008 με τους Knaufs στο σενάριο, δεν ήταν και το καλύτερο βήμα που θα μπορούσε να γίνει, θάβοντας πάλι τον τίτλο στην αφάνεια... μέχρι και την έλευση της αναμενόμενης ταινίας του MCU, η οποία μακάρι να είναι καλή και να δώσει νέα πνοή στον τίτλο, αλλά δεν τρέφω και μεγάλες ελπίδες. Ο Γκέιμαν συντροφεύεται από τον Ρομίτα Τζ., ο οποίος κάνει παπάδες στα πλάνα που αναπροσαρμόζουν το όραμα του Κίρμπι στο σήμερα. Για εμένα, δεν θα μπορούσαν να διαλέξουν καλύτερο σχεδιαστή για το πρότζεκτ. Το αποδεικνύει και το επόμενο volume, στο οποίο ανάθεσαν το σχέδιο στον Daniel Acuña, του οποίου η αισθητική του ήταν τόσο ξένη με την θεματική των Eternals που καταντούσε τραγικό. Η Ελληνική έκδοση. Η έκδοση της Anubis βγήκε την ίδια χρονιά που βγήκε και το πρώτο trade της σειράς στο εξωτερικό. Προέρχεται όμως από την προσαρμοσμένη για την Ευρωπαϊκή αγορά έκδοση της Panini. Και δεν εντυπωσιάζει. Εκτός από τα εναλλακτικά εξώφυλλα δεν έχει κανένα άλλο έξτρα ενώ σε όλα τα σημεία που το σχέδιο καταλαμβάνει όλη την σελίδα, το σχέδιο έχει υποστεί κροπάρισμα. Βλέπετε το κόκκινο πλαίσιο στην προηγούμενη εικόνα που έβαλα π.χ.; Δεν υπάρχει στην Ελληνική έκδοση, μαζί με μέρος των υπόλοιπων άκρων της σελίδας. Τουλάχιστον η σελιδοποίηση είναι σφικτή και δεν υπάρχει πρόβλημα διάλυσης του αντίτυπου, κάτι που χρειάζεται, μιας και μερικά μπαλονάκια είναι στην άκρη της ράχης και για να διαβαστούν, πρέπει να πιέσει λίγο παραπάνω ο αναγνώστης για να δει το κείμενο. Άλλο προσωπικό πρόβλημα που έχω, είναι μια συγκεκριμένη επιλογή στην μετάφραση. Τα ονόματα των Eternals (Αιώνιοι), Celestials (Ουράνιοι) και Deviants (που θα μπορούσαν κάλλιστα να αποδοθούν ως Αποκλίνοντες), έχουν παραμείνει στα Αγγλικά στο κείμενο. Έχουμε λοιπόν μια ιστορία γεμάτη με συμβολισμούς και φιλοσοφικές προεκτάσεις, έχουμε και μερικά ονόματα που τροφοδοτούνται και τροφοδοτούν άμεσα από/και την υπόθεση, και η Anubis αποφάσισε πως δεν έχει σημασία και θα το προσεγγίσει σαν μετάφραση κατάλογου φαστφουντάδικου. Τέλεια! Κάποιος πρέπει να κάνει έρευνα για να δει ποιο είναι το πραγματικό επίπεδο των αγγλικών του μέσου μη αγγλόφωνου αναγνώστη, καθώς και το πως αντιμετωπίζει το μυαλό του μέσου αναγνώστη έννοιες που δεν καταλαβαίνει (ακόμα και αν έχει ακούσει πως μεταφράζονται), μπας και δούμε πιο μεστές μεταφράσεις στο μέλλον και όχι μια στατική θεώρηση για όλες τις κυκλοφορίες. Παράρτημα. Τον Νοέμβριο του 2020 ανακοινώθηκε η επανέκδοση του τόμου με αφορμή την επερχόμενη (και καθυστερημένη λόγω covid) κυκλοφορία της ταινίας ενταγμένη στο MCU.
  14. Ένα πολυθεματικό περιοδικό. κάπως διαφορετικό από τα άλλα, για τους φίλους των κόμικς και των καλτ ταινιών και όχι μόνο. Το περιοδικό "Γκραν Γκινιόλ" είχε ως υπότιτλο τη φράση "Η Τέχνη του Αισθητικά Ακραίου", η οποία ορίζεται από τον εκδότη Λευτέρη Σταυριανό στο editorial του τεύχους 0 ως "η ικανότητα κάποιων ταλαντούχων ανθρώπων να προσεγγίζουν το κοινό τους με μέσα που το κοινωνικό σύνολο συνήθως απορρίπτει ή απλά αγνοεί". Το τεύχος 0 κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 2007 και είχε κόμικς των Douglas Paszkiewicz, Keith Giffen, είχε Goon και Criminal Macabre και Cthulu Tales, αλλά και Γιώργο Ματάλα, Σπύρο Δερβενιώτη και Αλεξία Οθωναίου, πολλές σελίδες για καλτ ταινίες και αφιερώματα σε καλλιτέχνες και βεβαίως δώρο το DVD της σούπερ καλτ ταινίας "3 Dev Adam", την οποία πρέπει να δείτε για να το πιστέψετε. Ο συνδυασμός από ενδιαφέροντα κόμικς Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, καθώς και άρθρων και αφιερωμάτων συνεχίστηκε και στα υπόλοιπα τρία τεύχη που κυκλοφόρησαν σε σχετικά τακτικό ρυθμό περίπου ανά τετράμηνο έως το Νοέμβριο του 2008, όταν και κυκλοφόρησε το τεύχος #3 (τέταρτο στην πραγματικότητα), που ήταν και το τελευταίο. Ωραίο περιοδικό, πολύ προσεγμένο και πολύ συμπαγές τόσο αισθητικά, όσο και θεματολογικά, αν και σίγουρα όχι για όλα τα γούστα, δικαιολογούσε απόλυτα το editorial του τεύχους 0. Πολύ προσεγμένη έκδοση, πολυσέλιδη, με κάποιες σελίδες έγχρωμες και τις περισσότερες ασπρόμαυρες, πολύ στιβαρό δέσιμο και χοντρό χαρτί. Κυρίως όμως, είχε πολύ ενδιαφέρον περιεχόμενο, τόσο από άποψης κόμικς, όσο και από άποψης κειμένων και αφιερωμάτων. Είναι γεγονός ότι είδαμε για πρώτη και για τελευταία φορά κάποια κόμικς στα ελληνικά, όσο και πολύ ενδιαφέροντα κόμικς Ελλήνων δημιουργών. Επίσης, είναι γεγονός ότι μετά από πολλά χρόνια είδαμε ένα περιοδικό αφιερωμένο σε ταινίες και βιβλία που γενικά ο περισσότερος κόσμος αποφεύγει. Δυστυχώς, η συγκυρία ήταν ίσως κακή και το περιοδικό δεν κατάφερε να συνεχίσει. Τα τεύχη υπάρχουν ακόμη στο βιβλιοπωλείο της Jemma και σε κεντρικά βιβλιοπωλεία σε τιμή αρκετά χαμηλότερη της αρχικής. Αξίζει να τα αναζητήσετε. Όλα τα σκαναρίσματα έγιναν από εμένα.
  15. Τίτλος: Water Tribe Σενάριο: Johane Matte Σχέδιο: Johane Matte Πρώτη Έκδοση: Νοέμβριος 2007 Κατηγορία: Webcomic, long-form Περιεχόμενο: Φαντασία, Περιπέτεια, Μυθολογικό Σελίδες: >510 Χρώμα: Ασπρόμαυρο (ΑΜ) Περιοδικότητα: Ολοκληρωμένο (Ακανόνιστο) Προέλευση: Αμερικάνικη Φυσική Έκδοση: - Water. Earth. Fire. Air. Long ago, the four nations lived together in harmony. Then, everything changed when the Fire Nation attacked. https://www.youtube.com/watch?v=OYS02Gm92oI Κάπως έτσι ξεκινάει η ιστορία του Avatar: The Last Airbender. Πρόκειται για μια εξαιρετική σειρά κινουμένων σχεδίων της Nickelodeon που βασίζεται σε πολεμικές τέχνες και στην φιλοσοφία και την κουλτούρα της Άπω Ανατολής. Η Nickelodeon έχει δημοσιεύσει μερικά επίσημα κόμικ βασισμένα στην σειρά, αλλά αυτό δεν είναι ένα από αυτά. H Johane Matte, μια από τις storyboard artists της σειράς ξεκίνησε αυτή την τεράστια ιστορία (>500 σελίδες) υπό την υπόθεση ότι ο Admiral Zhao, στρατηλάτης του φιλοπόλεμου Fire Nation και o κύριος ‘κακός’ της πρώτης σεζόν, επέζησε την αποτυχημένη του επίθεση ενάντια στη Water Tribe. Καθώς είναι τραυματισμένος και έχει χάσει την μνήμη του, ο αρχηγός της φυλής αποφασίζει, αν και απρόθυμα να του επιτρέψει να ζήσει ως μέλος της φυλής. Όταν ο Zhao (τώρα Zhaoka) ξεκινάει να δυναμώνει και να επιστρέφει στον παλιό του εαυτό, αποφασίζει να εγκαταλλείψει την νέα του ζωή και να ξεκινήσει μια περιπέτεια σε πολλές γωνιές του κόσμου του Avatar. Το ιδιαίτερο αυτό πρότζεκτ δεν είναι ένα τυπικό webcomic, καθώς θυμίζει με storyboard της σειράς (με rough pencils που όμως είναι σχετικά λεπτομερή και καθαρά) που έχει σχεδιαστεί σε φορμάτ κόμικ. Η Matte δημιουργεί πολλούς νέους και συμπαθητικούς χαρακτήρες για αυτή την ιστορία, ενώ επαναφερει (με μέτρο) και κάποιους παλιούς χαρακτήρες από την τηλεοπτική σειρά. Οπωσδήποτε θα εκτιμήσεις πολύ περισσότερο το κόμικ αν είχες ήδη επαφή με αυτό το σύμπαν. Δυστυχώς δεν είναι πάρα πολύ εύκολα προσβάσιμο. Υπάρχει όμως πλήρως στο livejournal και με εξαίρεση το 5ο κεφάλαιο στο DeviantArt. Webcomic (LiveJournal) Webcomic (DeviantArt)
  16. Ήταν Μάιος του 2007, όταν το περιοδικό "Παρά Πέντε" εμφανίστηκε ξανά στα περίπτερα μετά από 10 και πλέον χρόνια από τότε που κυκλοφόρησε το τελευταίο τεύχος του. Νέο τεύχος, νέα περίοδος, νέα αρίθμηση, που ξεκινούσε από το 1, αλλά και νέο περιοδικό, που σε ελάχιστα πράγματα θύμιζε το παλιό, εκτός από ένα: το ότι τα περισσότερα κόμικς ήταν χιουμοριστικά και ορισμένα με ερωτικό περιεχόμενο, αναλογία που ήταν σαφώς υπέρ των χιουμοριστικών στην αρχή και άρχισε να μεταβάλλεται υπέρ των ερωτικών καθώς προχωρούσαν τα τεύχη του περιοδικού. Από άποψη δημιουργών, εμφανίστηκαν κάποιοι παλιοί γνώριμοι, όπως οι Binet, Wolinski, Tha & Bigart, Βιτάλης, Δερβενιώτης, αλλά και αρκετοί καινούριοι δημιουργοί. Μια έκπληξη κατά τη γνώμη μου, ήταν η παρουσία κόμικς από το περιοδικό MAD (εδώ και εδώ) στην αρχή με παρωδίες κινηματογραφικών ταινιών ή τηλεοπτικών σειρών με το πενάκι του μέγιστου Mort Drucker, αλλά και άλλων στηλών του αμερικανικού περιοδικού σε άλλα τεύχη. Εντύπωση επίσης προκαλεί το ότι το περιοδικό φιλοξένησε και στριπ του θρυλικού Doonesbery του Gary Trudeau. Εκτός των κόμικς, υπήρχαν και αρκετές στήλες χιουμοριστικού, αλλά και όχι μόνο περιεχομένου, καθώς και διάφορα αφιερώματα. Από πλευράς εμφάνισης, η έκδοση ήταν προσεγμένη, ολόκληρη σε ιλουστρασιόν χαρτί και έγχρωμη στο μεγαλύτερο μέρος της. Γενικά, ήταν καλό περιοδικό και ορισμένα τεύχη είχαν αρκετά καλό περιεχόμενο. Δυστυχώς όμως και οι εποχές είχαν πλέον αλλάξει, αλλά και η έκδοση ίσως ήταν ακριβή και για τους εκδότες και για το κοινό (4,90 ευρώ κόστιζαν τα τεύχη) και το αποτέλεσμα ήταν ότι το περιοδικό δεν άντεξε πολύ και σταμάτησε στο τεύχος 17, το Δεκέμβριο του 2008. Λίγους μήνες πριν είχε κυκλοφορήσει και το τελευταίο τεύχος της "Βαβέλ" και τελικά αποδείχτηκε ότι εκείνη η χρονιά σηματοδότησε το τέλος μια εποχής για τα ελληνικά κόμικς. Δεν είναι δύσκολο να βρεθούν τα τεύχη, εξάλλου πολλά (ίσως και όλα) υπάρχουν στην ονομαστική τιμή στο σάιτ του περιοδικού, αλλά και σε κεντρικά βιβλιοπωλεία με έκπτωση. Όλα τα σκαναρίσματα έγιναν από εμένα
  17. Σε μια εποχή που ακόμα το καφροκόμικ στην Ελλάδα το έδερναν στα σοκάκια ο Αστερίξ, ο Μίκυ και ο Λούκι Λουκ, ο Χρήστος Σταμπουλής μας πυροβολεί με την Σαρλότ (δε Χάρλοτ ), μια τύπισσα σκέτος κίνδυνος. Στα πρότυπα της Νύφης από το Kill Bill, η Σάρλοτ δεν σπάει δεν χαλάει, σφάζει στο γόνατο και μας προσφέρει 80 ασπρόμαυρες σελίδες σπλατεριάς και απολαυστικότατης βιας. Μας ήρθε τον Ιούνιο του 2007 από την Ένατη Διάσταση, και στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε: "Κάποιοι παίζουν με κούκλες, κάποιοι παίζουν με ανθρώπους. Η Σάρλοτ παίζει με σπαθιά... Είναι κάποια υπερηρωίδα, μια ακόμη βλαμμένη, ή ένας άνθρωπος αυθεντικός; Όποια κι αν είναι η απάντηση, ας την ψάξει ο αναγνώστης για τον εαυτό του. Μόνο προσοχή: λερώνει... Η Σάρλοτ γ@#3! και δέρνει στ' αλήθεια και όχι για το kink."
  18. Silver Surfer Requiem ''I understand that on Earth there are insects..Monarch butterflies...that often live only two weeks. To them, two weeks is a generation. So if I have but a month, then I have two generations of life ahead of me.'' -Norrin Radd(Silver Surfer) Το 2001 η Marvel ξεκίνησε μία νέα σειρά με τίτλο The End στην οποία παρουσιάζονταν οι κυριότεροι χαρακτήρες της σε αυτό που θα ονομάζαμε τελευταία ιστορία τους.Η αρχή έγινε με την τελευταία ιστορία του Hulk(Hulk : The End)όπως την παρουσίασε την ίδια χρονιά σε ένα one shot ο Peter David με τον παλιό συνεργάτη του Dale Keown.Aπό τότε αξιόλογοι δημιουργοί παρουσίασαν μικρά διαμαντάκια μέσα από μεμονωμένα τεύχη ή limited series με ήρωες όπως ο Wolverine,Iron Man,Punisher και φυσικά το πολύ μεγαλύτερο σε έκταση X-MEN The End που ολοκληρώθηκε σε 3 σειρές των 6 τευχών(18 συνολικά)από τον Chris Claremont. Σήμερα την τιμητική του έχει το αριστούργημα των J. Michael Straczynski & Εsad Ribic Silver Surfer Requiem. H σειρά κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2007 και ολοκληρώθηκε σε 4 τεύχη τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς..Το θέμα του φυσικά(όπως και όλη η σειρά The End της Marvel)μιλάει για την τελευταία ιστορία του Surfer.Ο μηχανισμός που κάνει το ασημένιο κορμί του Surfer ανθεκτικό στο διάστημα,στο κρύο,στον πόνο και τη ζέστη των άστρων που πεθαίνουν,αρχίζει να μην λειτουργεί....Ο Reed Richards μέσα από test που κάνει αποκαλύπτει τη φρικτή αλήθεια στον Norrin...Έχει μόνο λίγες εβδομάδες ζωής,με τον μηχανισμό να καταρρέει και μαζί και το οργανικό σύστημα του Radd.... O Norrin πριν "φύγει" θέλει να κάνει κάτι για τον κόσμο που αγάπησε σαν τον δικό του,τη Γη...Ζητά τη γνώμη του Spider man ο οποίος όμως δεν μπορεί να βρει την απάντηση στο πώς μπορεί να αλλάξει κάποιος τον κόσμο...Δίνοντας σαν δώρο λίγη από τη κοσμική του δύναμη στην Mary Jane η οποία βλέπει τον κόσμο και τους γαλαξίες με τα δικά του μάτια,ο Spidey προτείνει να το κάνει αυτό έστω και για λίγο σε όλους τους ανθρώπους....Να τους δείξει ότι μπορούν να αλλάξουν αν δουν πόσο καλύτεροι μπορούν να γίνουν...Και ας αντλήσει δύναμη από το κουρασμένο πλέον μηχανισμό του σώματός του...Έστω και για 5' της ζωής τους....Είναι το τελευταίο δώρο του προς όλους εμάς... Στο ταξίδι γυρισμού στην Zenn-la ο Surfer θα βοηθήσει 2 φυλές που βρίσκονταν σε πόλεμο εδώ και 50 γενιές(για τα διαφορετικά πιστεύω τους και τη θρησκεία τους)να καταλάβουν πόσο λάθος είχαν και πόσο εξαπατημένοι ήταν από τους ηγέτες τους.... Στον πλανήτη Zenn-La,που τόσο αγάπησε και για την σωτηρία του κάποτε θυσίασε την ανθρώπινη φύση του(όχι όμως και την ψυχή του)θα γραφτεί ο τελικός επίλογος στην ιστορία του Silver Surfer...Φίλοι,συμπολίτες,ακόμα και ο ίδιος ο δημιουργός του ο Galactus θα είναι εκεί για να τον αποχαιρετήσουν στο τελικό του ταξίδι.... Ένα πραγματικό διαμάντι σε ολόκληρη τη σειρά,με την υπογραφή του ταλαντούχου Straczynski που εδώ γράφει μία από τις καλύτερες και πιο συγκινητικές ιστορίες του(οι διάλογοι τόσο με τον Spidey όσο και με τον Doctor Strange είναι συγκλονιστικοί) η οποία σε συνδυασμό με την υπέροχη ζωγραφική του Esad Ribic πραγματικά κόβει την ανάσα...Κάθε panel είναι και ένα μικρό(ή μεγαλύτερο)έργο τέχνης.Μπορείς να χαζεύεις ολόκληρα λεπτά κάθε καρέ,να βλέπεις την ιστορία να ζωντανεύει μπροστά στα μάτια σου και αυτό είναι κάτι που μόνο ένας καλλιτέχνης του βεληνεκούς του Ribic μπορεί να πετύχει...Ένα βαθιά ανθρώπινο και συγκλονιστικό έργο,ένας επίλογος σε ένα υπεργαλαξιακό ταξίδι που κράτησε δεκαετίες,ένα συγκινητικό αντίο από ίσως τον πιο ανθρώπινο "εξωγήινο" που υπήρξε ποτέ στα κόμικ... Μία ιστορία που μέσα σε 4 μόλις τεύχη είπε όσα δεν έχουν πει άλλοι σε 50....Μέσα στις κλασικότερες στιγμές του Surfer που έζησε ένδοξες στιγμές στο παρελθόν με δημιουργούς όπως οι Lee,Starlin,Kirby,Buscema,Lim κ.α. Προτείνεται με κλειστά τα μάτια!!Το κείμενο μπορείτε να το βρείτε και ΕΔΩ
  19. Σε μια περίεργη κατάσταση, σε ένα περίεργο παγκόσμιο φαινόμενο, 47 παιδιά γεννιούνται ταυτόχρονα από γυναίκες που μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχαν δείξει σημάδια εγκυμοσύνης. Από αυτά τα 47 παιδιά, ο εκατομμυριούχος Reginald Hargreeves, υιοθετεί 7, και τα μεγαλώνει με σκοπό να σώσουν τον κόσμο. Αυτά τα παιδιά θα φτιάξουν την ομάδα ηρώων Umbrella Academy. Και από εκεί και πέρα, το χάος! Το πιο WTF comic που διάβασα τον τελευταίο καιρό. Και ενώ ένα WTF comic, μπορεί να είναι φρέσκο, ευχάριστο και πρωτοποριακό, εδώ δυστυχώς δεν τα καταφέρνει να δημιουργήσει ένα συνεκτικό σύνολο που να οδηγήσει σε μια ολοκληρωμένη ανάγνωση/εμπειρία. Μου αρέσει όταν μια ιστορία δεν σου τα δίνει μασημένα, αλλά σε βάζει να σκέφτεσαι, να προβληματίζεσαι, να μπαίνεις μέσα στο σενάριο και να ανακαλύπτεις πράγματα σταδιακά. Εδώ όμως έχουμε σημαντικές πληροφορίες να λείπουν και να μην δίνονται ποτέ, ακόμα και στα επόμενα arcs. Το πραγματικά υπέροχο σχέδιο σε καθηλώνει, αλλά όταν αυτά που διαβάζεις κάνουν το μυαλό σου πουρέ, ακόμα και αυτό δεν μπορεί να το σώσει. Στο σενάριο ο Gerard Way, τραγουδιστής στο συγκρότημα My Chemical Romance, συγγραφέας κόμικς όπως το Doom Patrol και επικεφαλής του imprint Young Animals στη DC, έχω την αίσθηση, ότι έπιασε και έχασε την πλοκή, τουλάχιστον 3-4 φορές. Ξεκινώντας απόλυτα επιθετικά και παρουσιάζοντας από την αρχή την ομάδα να μάχεται έναν κακό πύργο του Άιφελ (!), χωρίς να μας εξηγεί ποιος είναι και τι, του παίρνει τουλάχιστον 3-4 τεύχη για να μπει σε μια φυσιολογική ροή. Μέχρι τότε, διαβάζουμε και βλέπουμε διαστημικούς γορίλλες, ομιλούσες κούκλες βιτρίνας, έναν πανέξυπνο πίθηκο-μπάτλερ, έναν 60 χρόνο σε σώμα 10χρονου και όλα αυτά χωρίς καμιά εξήγηση. Και όλα αυτά, με την βασική ροή της ιστορίας να τρέχει από πίσω από όλα αυτά και να μην μπορείς να καταλάβεις το γιατί. Το τέλος του πρώτου (The Apocalypse Suite) και το 2ο arc (Dallas) ισορροπούν και έχουμε μια σχετικά normal ιστορία, μέχρι όπου έρχεται το 3ο arc (Hotel Oblivion) και σε (φαντάζομαι) παροξυσμό ο Way μας πετάει καμιά 10ριά ακόμα χαρακτήρες, 2-3 διαφορετικά settings και ήθελα να βάλω τα κλάματα ?. Καλό είναι να τονίσω εδώ ότι, κατά δήλωση του ιδίου, αγαπημένος συγγραφέας του Way, είναι ο Grant Morisson! 'nuff said! ? Αν κάτι με κράτησε κάτι, μέσα σε όλο τον πανζουρλισμό και την παράνοια που περιγράφω παραπάνω, αυτό ήταν το εκπληκτικό σχέδιο του Gabriel Ba (Daytripper,Casanova,B.P.R.D.). Απίστευτα δυναμικό και πρωτότυπο, γεμίζει σελίδες και σελίδες με πανέμορφα σχέδια, πολλά splash pages με ενσωματωμένα καρέ και πολλά διαφορετικά στυλ, ακόμα και μέσα στο ίδιο τεύχος. Κατά βάση αφαιρετικός, και επηρεασμένος (πιστεύω) αρκετά από τον Mignola, περνάει από σελίδες με βασική μόνο εικονογράφηση σε άλλες με προσεκτικά σχεδιασμένες λεπτομέρειες, σε σημείο που νομίζεις ότι δεν είναι ο ίδιος σχεδιαστής. Οι λεπτομέρειες προσώπων δεν είναι σίγουρα το φόρτε του, αλλά φαίνεται ότι αυτό είναι περισσότερο επιλογή, παρά έλλειψη ικανότητας. Κάθε τεύχος έχει ένα δισέλιδο splash, όπου και αναφέρεται ο τίτλος του επεισοδίου και τουλάχιστον τα μισά από αυτά θα ήθελα να τα είχα σε μεγάλο μέγεθος κορνιζαρισμένα! 3 arcs, 6τευχα τα 2 πρώτα και 7τεύχο το 3ο, τα οποία έχουν συγκεντρωθεί 3 trade paperbacks. To πρώτο έχει βγει και σε μια υπέροχη Library Edition από τη Dark Horse. To 3o άργησε πάνω από 10 χρόνια για να βγει και αυτό, μάλλον, για να συμπέσει με την μεταφορά του στη τηλεόραση από το Netflix. Το πρώτο trade είχε μεταφραστεί και στα ελληνικά από την, κλειστή πλέον, Helm και είχε προταθεί για αρκετά βραβεία. Ακόμα και μόνο για το σχέδιο, αξίζει η αγορά, τουλάχιστον του πρώτου τόμου. Και αν είσαστε πιο υπομονετικοί από εμένα, ίσως να καταλάβετε και κάτι παραπάνω! ΕΔΩ θα βρείτε την παρουσίαση της ελληνικής έκδοσης από τον @GreekComicFan.
  20. Buffy the Vampire Slayer Season Eight (2007-2011) Σε αυτή την παρουσίαση θα μιλήσω για ένα από τα αγαπημένα μου universe. Την 8η Season και τη συνέχεια της σειράς "Buffy the Vampire Slayer". Αποτελείται από 40 κύρια τεύχη, 3 one-shots και 5 άλλες μικρές ιστορίες. Στα σενάρια αυτής της σειράς συμμετείχαν οι: Joss Whedon, Brian K. Vaughan, Drew Goddard, Jeph Loeb, Jane Espenson, Steven S. DeKnight, Drew Z. Greenberg, Jim Krueger, Doug Petrie, Brad Meltzer. Στα σχέδια οι: Georges Jeanty, Paul Lee, Cliff Richards, Karl Moline, Eric Wight και στο σχέδιο των εξωφύλλων η Jo Chen. ΠΡΟΣΟΧΗ: Η παρουσίαση θα έχει άπειρα spoilers για όσους δεν έχουν δει την τηλεοπτική σειρά. (αν όχι πηγαίνετε εδώ στην παρουσίαση της Λένας). Θα μπορείτε όμως να διαβάσετε το πρώτο post. Για όσους έχουν δει τα επεισόδια της σειράς ό,τι spoilers γράφω θα τα κλείνω σε spoiler tags άρα δεν κινδυνεύετε. Η σειρά μου άρεσε πάρα πολύ και την θεωρώ ιδιαίτερα καλογραμμένη (ειδικά όσο προχωρούσε) και τελειώνοντας την, αποφάσισα να ασχοληθώ και με τα σχετικά κόμικς. Ο 8ος κύκλος είναι αρκετά καλός, με έξυπνα σενάρια, ωραία σχέδια, έξυπνους διαλόγους, περαιτέρω εξέλιξη χαρακτήρων και ωραίες μάχες. Η αλήθεια είναι ότι μάλλον λόγω του απεριόριστου budget (σε άποψη σκηνικών) σε αντίθεση με την τηλεοπτική σειρά ο Joss Whedon έκανε λίγο τα κόμικς αυτά υπερηρωικά, βάζοντας μέσα μερικές υπερβολές (ακόμη και για το Buffyverse ). Σίγουρα σε αρκετούς λάτρεις της σειράς που δεν διαβάζουν κόμικς δεν θα τους άρεσε καθόλου αυτό, αλλά σίγουρα εμάς δεν μας χαλάει και τόσο πολύ, αν και άλλαξε λίγο ο χαρακτήρας της original σειράς. Λογικό αυτό όμως σε κάποιο βαθμό, αφού άλλο μέσο είναι η τηλεόραση και άλλο τα κόμικς. Πάντως αξίζει να τα διαβάσει κάποιος με τα 1000 αν έχει δει την τηλεοπτική σειρά και του άρεσε. Η κεντρική ιδέα της Buffy είναι ότι ένα έφηβο κορίτσι που ενώ δείχνει αδύναμη, λόγω του τσαμπουκά της και λόγω της έμφυτης δύναμης της ως εκλεκτή slayer είναι έτοιμη να εξολοθρεύσει οποιονδήποτε δαίμονα, βρυκόλακα ή άλλο σκοτεινό ον βρεθεί στον δρόμο της με την βοήθεια πάντα των 2 κολλητών της (Willow και Xander) και του παρατηρητή της Giles. Έχοντας όμως δισταγμούς για το αν θα ακολουθήσει αυτό το μονοπάτι επειδή κατά τα άλλα θα ήθελε να ζει μία φυσιολογική εφηβική ζωή. Σε κάθε γενιά υπάρχει μόνο μία slayer έως ότου να πεθάνει η προηγούμενη. Για περισσότερες πληροφορίες δέστε την παρουσίαση της Λένας καθώς και την τηλεοπτική σειρά. Μερικά εξώφυλλα από την καταπληκτική Jo Chen (σαν πίνακες ζωγραφικής): συνεχίζεται...
  21. Πρώτη Ελληνική Κυκλοφορία: 10-2007 Υλικό Συλλογής: Thief of Always 01-03 (IDW, January/May 2005) Σύνοψη του Εκδότη. Επηρεασμένος από τις κλασικές εκδοχές παραμυθιών (όπως, π.χ. τα Χάνσελ και Γκρέτελ και Αλίκη στην Χώρα των Θαυμάτων), ο Κλάιβ Μπάρκερ έγραψε το 1992 ένα παραμύθι για ενήλικους, συνοδευόμενο από κάποια απόκοσμα σχέδια του. Το 2005, αυτό το παραμύθι διασκευάστηκε από την IDW. Οι εκδόσεις Οξύ, που έχουν κυκλοφορήσει και το βιβλίο, αποφάσισαν να βγάλουν και την κόμικ διασκευή το 2007 σε μια συμπαθητική έκδοση. Το βιβλίο ήταν μια σαγηνευτική σπουδή στην δημιουργία μιας ιστορίας εφάμιλλης με τα παραμύθια παλιάς κοπής, στον τρόμο και την σαγήνη που προκαλεί, αλλά και στους συμβολισμούς που περιέχει. Το κόμικ, δυστυχώς, αν και συμπαθητικό και τίμιο στην προσπάθεια του, δεν κάνει τίποτα παραπάνω από το να δώσει μια σύνοψη της ιστορίας σε άλλο μέσο, παρ όλη την προσπάθεια που έκαναν στο να βρουν έναν σχεδιαστή που να βγάζει την παραδοξότητα των τεκταινόμενων. Από την άλλη, δεν ξέρω τι παραπάνω θα μπορούσαν να κάνουν, χωρίς να αλλάξουν το ύφος του βιβλίου. Μερικές φορές, όσο και καλή να είναι η υπόθεση, η μαγεία κρύβεται στον τρόπο γραφής του αρχικού συγγραφέα και δεν αναπαράγεται. Οι εικόνες προέρχονται από την Αμερικάνικη έκδοση. Σχεδιαστικά δεν θα αρέσει σε όλους. Προσωπικά το σχέδιο μου αρέσει περισσότερο σήμερα παρά όταν πήρα τον τόμο πριν 12 χρόνια, οπότε θεωρώ πως είναι το είδος του σχεδίου που σε κερδίζει με την πάροδο του χρόνου. Η Ελληνική έκδοση περιλαμβάνει και μία συνέντευξη του Clive Barker, η οποία αν θυμάμαι καλά περιλαμβάνεται και στην Ελληνική έκδοση του βιβλίου, καθώς και μία ενότητα με τον τίτλο Μπλοκ σχεδίασης & εξώφυλλα.
  22. Κάποτε είχα διαβάσει ότι το χυδαίο δεν έχει θέση στην τέχνη, ακόμα κι αν χρησιμοποιείται πραγματικά ως εργαλείο και όχι ως διαφημιστικό τρικ ή κράχτης. Οι Γάλλοι διαψεύδουν το αυθαίρετο αυτό συμπέρασμα ξανά παίρνοντας ένα ακόμα κλασικό γλυκανάλατο παραμύθι, το "The Adventures of Pinocchio" του Carlo Collodi από το μακρινό 1883 και το διαστρεβλώνουν σε αριστοτεχνικά ακραίο βαθμό. Έρχεται να συμπληρώσει άλλα δύο κόμικ που με ταρακούνησαν εξίσου, το Peter Pan του Loisel και το Beautiful Darkness του Vehlmann που ομοίως βασίζονται σε κλασικές ιστορίες. Ξεχάστε ότι ξέρατε από τον Ντισνεϊκό Πινόκιο, που όπως και εγώ ήταν αυτός που μας έμαθε την ιστορία της ανθρωπόμορφης κούκλας που αποκτά λαλιά και μεγαλώνει η μύτη της όταν λέει ψέματα. Ο Winshluss θα σας πάει μια βόλτα με τον δικό του Πινόκιο, το παιδί της ανθρώπινης ανωμαλίας σε ένα κόμικ που θέτει νέα όρια στην εξερεύνηση του ακραίου στην 9η τέχνη. Λογικό συμπέρασμα είναι ότι αυτό το έργο, αν ποτέ το πάρετε, θα σπρώξει πολύ την υπομονή σας και θα τεστάρει το πόσο διατεθειμένος είναι ο καθένας να βουτήξει σε ένα σύμπαν που δεν υπάρχει ίχνος ευαισθησίας. Μην σκεφτείτε να το δώσετε σε παιδιά, το μόνο παιδικό του στοιχείο είναι ο τίτλος και μόνο. Αν και δεν συνηθίζω να κρίνω βιβλία/κόμικ από το εξώφυλλο, παραδέχομαι ότι με το που έπιασα το συγκεκριμένο στα χέρια μου το εξώφυλλο μου άφησε πάρα πολλές υποσχέσεις για ένα κόμικ γεμάτο λεπτομέρεια και την steampunk αισθητική που τόσο γουστάρω. Ήταν τόσο πετυχημένη η επιλογή της εκδοτικής Requine Marteaux (θα την δούμε στο αφιέρωμα όταν έρθει η ώρα των εκδοτών) που η Αγγλική Knockabout Comics κράτησε ακριβώς το ίδιο εξώφυλλο: Ο Winshluss πραγματικά έβγαλε στο χαρτί ότι πιο ταλαντούχο έκρυβε μέσα του και σεναριακά και σχεδιαστικά. Έχοντας στο πλευρό του τον φοβερό χρωματιστή Cizo μαζί με άλλους, παραδίδει ένα τεχνικά πανέμορφο κόμικ με πολύ προσωπικό σχέδιο και άριστη σκηνοθεσία των καρέ. Μέσα στις 184 σελίδες του χρησιμοποιεί 5-6 διαφορετικά στιλ διάταξης των πάνελ στις σελίδες, μέχρι που περιέχει δισέλιδο το οποίο διαβάζεται οριζόντια και πρέπει να στρίψεις το κόμικ. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα χρησιμοποιεί 3-4 πάνελ χωρισμένα με τις γνωστές λευκές γραμμές τα οποία όμως συμπληρώνουν την ίδια εικόνα που από αριστερά προς τα δεξιά προοδεύει χρονικά και η υπόθεση εξελίσσεται. Το σχέδιο το βλέπετε και στις εικόνες - μιλούν από μόνες τους χωρίς να χρειάζεται να πω κάτι που μάλλον θα είναι ανεπαρκές. Το κύριο σώμα του κόμικ είναι έγχρωμο χωρίς λόγια πέρα από κάποια ασπρόμαυρα κομμάτια που είναι συνήθως δισέλιδα και εμφανίζονται κάθε 20 με 30 σελίδες. Αυτά περιγράφουν την ζωή του Jiminy Cockroach, της κατσαρίδας (όχι γρύλου) που ζει στο κεφάλι του Πινόκιο και παλεύει να επιβιώσει στην σύγχρονη κοινωνία της εύρεσης εργασίας και της αποσταθεροποίησης των κατσαριδιακών σχέσεων. Ο Jiminy είναι αποτυχημένος συγγραφέας με όνειρα που ξεθώριασαν, σε μια συνεχή αναζήτηση της κάθαρσης του παράλληλα με αυτήν του Πινόκιο. Ο Πινόκιο δεν είναι μια ξύλινη μαριονέτα με μοναδικό όνειρο να γίνει άνθρωπος, ο Τζεπέτο δεν είναι ο καλοκάγαθος ξυλουργός που τον αγαπά. Ο Πινόκιο είναι ένα ρομπότ φτιαγμένο για να χρησιμοποιείται στον πόλεμο με χέρια πολυβόλα, μύτη φλογοβόλο και προγραμματισμένο να σκοτώνει, ενώ ο Τζεπέτο ένας παραδόπιστος γλοιώδης εφευρέτης που θέλει να πάει την δημιουργία του στο στρατό για να πιάσει την καλή. Παντρεμένος με μια γυναίκα που έχει πάρει όλο το αστυνομικό σώμα, κλείνει ραντεβού με τον διοικητή του στρατοπέδου για μια επίδειξη των δυνατοτήτων του "παιδιού" του. Κατά την απουσία του η γυναίκα χρησιμοποιεί τον Πινόκιο για να ικανοποιήσει τις σεξουαλικές της ορέξεις, μέχρι που η μύτη του βρέθηκε σε ευαίσθητο σημείο και πυροδότησε το φλογοβόλο. Από κει ξεκινά η περιπλάνηση του μικρού ρομπότ που ψάχνει έναν σκοπό και προσπαθεί να αναγνωρίσει σε όσους συναντά ένα ειλικρινές συναίσθημα, χωρίς να δέχεται την παραμικρή συμπόνια. Παράλληλα βλέπουμε και 3-4 άλλες ιστορίες που μπλέκουν με την κύρια: Εμφανίζονται οι εφτά νάνοι που κρατούν την Χιονάτη σε καταστολή στο σπίτι τους και την βιάζουν καθημερινά, ο Τζίμινυ ο κατσαρίδας που έχει κατάθλιψη και αυτοκτονικές τάσεις, το νησί των θαυμάτων που παραπέμπει σε παιδική δουλεία και ολοκληρωτικά καθεστώτα, δύο ναρκομανείς που κλέβουν και εξαπατούν για την δόση τους (οι αντίστοιχες αλεπούδες της παιδικής ταινίας υποθέτω), ο διεστραμμένος κλόουν του νησιού, το ραδιενεργό κήτος που καταπίνει τον Τζεπέτο όταν αυτός αναζητά την χαμένη του πηγή χρημάτων ενώ ο ίδιος ο Πινόκιο γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης με τον χειρότερο τρόπο. Είναι ένα σκληρό κόμικ που δεν συγχωρεί, ενώ φτάνει στα άκρα για να εκθέσει μια ρεαλιστική εκδοχή της ιστορίας όπως πιθανά θα συνέβαινε σε μια λίγο πιο αισχρή εκδοχή της κοινωνίας που ζούμε και εμείς. Μια ιδέα μόνο πιο αισχρή, δυστυχώς για μας. Τo Pinocchio δεν κυκλοφόρησε ποτέ σε τεύχη. Ο Winshluss επέλεξε να το κυκλοφορήσει ως graphic novel ολόκληρο τον Νοέμβριο του 2008, ενώ το 2011 ακολούθησε η Αγγλική βερσιόν. Μην σας βάζει σε σκέψεις το ότι δεν έχει λόγια, οι εικόνες λένε μια ιστορία ολοκληρωμένη και πολλές φορές μου έπαιρνε παραπάνω χρόνο να τις απορροφήσω από το να είχαν μπαλονάκια. Και αυτό είναι ένα μόνο μέρος της ομορφιάς του, το ότι σε "αναγκάζει" να το κάνεις δικό σου απαιτώντας την προσοχή σου από την αρχή ως το τέλος. Μια φράση που χρησιμοποιώ ούτε για πρώτη ούτε για τελευταία φορά είναι πως το Pinocchio δεν είναι ένα διασκεδαστικό κόμικ, σε καμία περίπτωση. Είναι όμως ένα σπουδαίο. όσες εικόνες και να βάλω, δεν αρκούν για να πιάσουν όλο το εύρος των δυνατοτήτων του και το πως αυτές ξεδιπλώνονται σε 184 σελίδες... ?
  23. Στις 6 Ιουλίου του 2007, η Anubis κυκλοφόρησε το Superman, χαρίζοντας έτσι στον χαρακτήρα δικό του μηνιαίο τίτλο στα Ελληνικά για πρώτη φορά μετά την διακοπή του τίτλου του Ψαρόπουλου, το 1983. . Στην αρχή δεν είχε διευκρινιστεί αν επρόκειτο για κανονικό τίτλο ή μίνι σειρά που σκοπός της ήταν να παρουσιάσει στο Ελληνικό κοινό το storyline For Tomorrow των Brian Azzarello (100 Bullets) και Jim Lee (με τον Scott Williams στα μελάνια). Από το τέταρτο τεύχος όμως ανακοινώθηκε ότι ο τίτλος θα συνεχίσει και μετά το τέλος του συγκεκριμένου storyline, καλώντας ταυτόχρονα τους αναγνώστες να προτείνουν τα storylines που θέλουν να δουν να μεταφραστούν. Πιστεύω πως σκόπιμα είχε μείνει σκόπιμα ανοικτή η πορεία του τίτλου... Και η πορεία που επιλέχθηκε τελικά, ήταν παρόμοια με αυτήν του τίτλου Batman που επίσης εξέδιδε η εταιρία, βγάζοντας ιστορίες που διαδραματίζονται ένα χρόνο μετά τα γεγονότα του αρχικού 52 και του Infinite Crisis. Το storyline Up, Up And Away (τεύχη 07-10), των Kurt Busiek, Pete Woods & Renato Guedes το οποίο παρουσιάζει έναν Superman χωρίς δυνάμεις, διαδέχτηκε το - αμφιλεγόμενο - For Tomorrow. Διάδοχος του Up, Up And Away ήταν το Back in Action, των Kurt Busiek, Fabian Nicieza & Pete Woods (τεύχη 11-17). Μετά το 17ο τεύχος (Οκτώβριος του 2008) η σειρά σταμάτησε προσωρινά για να εκδώσουν το All-Star Superman και επέστρεψε τον Απρίλιο του 2009 με το storyline Brainiac (τεύχη 18-22) σε σενάριο του Geoff Johns και σχέδιο του Gary Frank, ο οποίος έχει βασίσει τα χαρακτηριστικά του δικού του Σούπερμαν στον Christopher Reeves. Το συγκεκριμένο storyline επανεκδόθηκε 10 χρόνια αργότερα από τις εκδόσεις Οξύ. Το τελευταίο storyline που δημοσιεύτηκε ήταν το Superman Red Son (τεύχη-23-28) του Mark Millar & Dave Johnson/Kilian Plunkett (με μελάνια από τους Andrew Robinson/Walden Wong), μια Elseworlds περιπέτεια, το οποίο λόγω μεγέθους έσπασε σε έξι τεύχη από τα τρία που ήταν στην πρωτότυπη μίνι σειρά. Το τεύχος 28 (Φεβρουάριος 2010) ήταν και το τελευταίο τεύχος της σειράς, αν και υποτίθεται πως η διακοπή θα ήταν ξανά προσωρινή, αφήνοντας έτσι όσους έλπιζαν να συνεχίσουν με την δημοσίευση του πολυδιαφημιζόμενου storyline New Krypton, στα κρύα του λουτρού. Αυτά που μας έδωσαν όμως, αποτέλεσαν ένα καλό δείγμα από τις περιπέτειες του χαρακτήρα στην πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα/χιλιετίας, και αξίζει να τα ψάξει να τα βρει κανείς. Η Ελληνική έκδοση στοίχιζε αρχικά 3,50 ευρώ και περιείχε 2 ιστορίες ανά τεύχος. Ανάλογα με το μέγεθος που καταλαμβάνουν οι ιστορίες, τα τεύχη έβγαιναν με 48 ή 56 σελίδες, ενώ οι διαφημίσεις ήταν όπως συνήθως λιγοστές. Ποιοτικά βρισκόταν στα ίδια υψηλά επίπεδα στα οποία μας είχε συνηθίσει η Anubis στα πρώτα της χρόνια, επίπεδα που ήταν υψηλότερα από οποιαδήποτε Αμερικάνικη έκδοση να τονιστεί, πριν αρχίσει να κάνει "εκπτώσεις" στα τευχάκια περιπτέρου. Από το τεύχος 18 όμως και μέχρι το τέλος της σειράς, τα τεύχη έγιναν μονά με μία ιστορία και 32 σελίδες με κόστος 2,50€. Αντιστοιχίες. Το For Tomorrow είχε πρώτο-δημοσιευτεί στην Αμερική στα τεύχη 204-215 του Superman v2, ξεκινώντας από τον Απρίλιο του 2004. Το Up, Up And Away απαντάται στις σειρές - και στα τεύχη - Action Comics v1 837-840 και Superman 650-653. Το Back In Action είχε βγει στα τεύχη 841-843 του Action Comics v1. Το Brainiac είχε βγει στα τεύχη 866-870 του Action Comics v1.
×
×
  • Create New...